Skip to main content

Full text of "Diuini Platonis Opera omnia Marsilio Ficino interprete"

See other formats


DIUINI PLATONIS 

OPERA OMNIA 
MARSILIO FICINO 
INTERPRETE 

Plato, Simon Grynaeus, 
Marsilio Ficino, ... 



m 

Digitized by Google 



Digitized by Googl 




Digitized by 



D l V I N I 249 



PLATONIS 

OPERA OMNIA 

MARSILIO FICINO 

INTERPRETE. 




Noua editioj adhibita Graeci codicis collationea duobus 
do£tifsimis viris caftigata.cuius collationis ratio ex epi- 
ftola operi praefixa facile conftabit. 



Hu acceferunt fex Platonis dialogi, nuper a Sebajtiano 
Conrado tralati, neque "vnquam adhuc 
in hocvolumen recepti. 




Cum priuilegio regio. 



i n i vja 



c II O T A 

A I /1 M O \ A JL 3 3 O 

OHIDI^ OIJI2JIAM 
.u r 3 5i *i 5i a t Vi i 



suduub fconoiiuiloj ^biboj i-janO fiiidtfJbfitobibDfiuo&l 

-li^ j £3 ohfi l Zl I lobdloO ?L'iU j.fijfigiflfc J . i 1 1 7 aifnuU&ob 

jidcfinojai&gisxHxiq iioqo filoil 






— t ' 





,i m v a i> v j 
«MVITtfSOtf IV MVWOTHA QV1A 

.1 1 V J XI M 



ANTONIVS VINCEN- 



TIVS L E C T O- 



R I B V S 



S. 



ViAHVS decdufis noudhuius editiona nofird ratio- 
nem referre Volumus . Trimumne quorunddm Tyfogrd- 
fhorum ferfidtdm fecuti exislimemur , qui cdfiigdttones &> 
comfdrdticnes quk (jracorum qud Vetuftorum codtcum tn 
librorumjuorum indictbus frofe cubitdltbus literis frofiten- 
tur : cum mtered fortentd errorum nobis fro cdfttfitmis O 
nitidtfttmis ltbri< fuffondnr.deinde vtne docltfitmt hommis 
mdujlridyijui nobisjummd & dfidud cotenttone fetentibus 
sjuum fldtonem dd grxcum exemfldr cdfitgdtu vtendum 
dedit, Uude G> grdtid qud iltt db omntbus grdtis homintbus debeturjtojird culfd cdredt. 

ErgoVt comfdrdtionem futffe (jrdciltbri ddhtbitdm tefldtum dfud omnes fiudiofes 
reltnqudmus,dtcimus in Tldtonts tltdlogo qui Critoinfiribttur,huncin fignemlocum neque 
d Mdrflio conuerfum^neque ddhuc db VUo reftitutumjt nobis frimum hdc edtttone rcfcfi- 




tnm 



, , VtctbdtHr duttm,vt ofinor,femferfc db iis, cjui fe dliquid dicere exifftmdbdnt, Vt nunc 
,, qutdemego dtcebdm.nemfe hommum ofiniones fdrtim flurimi fdciendds dc fequendds, 
, , fdrtim Vero minime . Hoc fer 7)eos,o Crito,nonnettbi rccTc dici videturf Ju enim,vt fert 
„ hominumconditio/tbesd fericulo,vtcrdfttnodiemoridrte,necteintrrorem tnducit frt- 
fens cdldmitdi. 

HdcinqudmomnidinCruonisTfidogo fdgin.JiC editionis nofirdjuferioris ddhuc 

defderdbantur. 

fieauirebdtur frttcred locus in Chdrmide Venuftiftimus, quem frimi omnium de (jrdco 
conuerfum legendum fiudiofis exhibemus . Locus eft fdgin. 191. 
, s Tum ego, 0 dmicejdm harebdmidc me ed confidenttd dejeruit,qudm Tduto dnte hdbebdm, 
, , fore Vt cum eo fdctlitme dtjfutdrem. ^ttfoftedqudm Critids dixit me eum effecui medi- 
, , cdmentum notum effet , djjexit me ocults tdnqudm frodigum quodddm:& qudfi interro- 
, , gdturus, dd nos dccefit. omnefque quiin fdldftrd erdnt, continuo ddnos confiuxerunt, dc 
, , circult injldr circundederunt . Tum verofo generofe, vbi djj>exi qud jub fdUto Luebdnt, to- 
,, m exdrfi,neque dmflius erdm dfudme . Critidnique in dmortbus ftftrntiftimu tudtcd- 
, , ui,qui de formofo fuero loquens,fed fimilitudinem diterius rei jubiiciens monuit me ettdm 
, , dtque etidm Vtderem, ne hinnulits in leonh conffe&u Veniens fiufium cdrnium duferrem. 
, , mihi quiffe cdftus certe efcd tlld fuiffe Vtdebdr. cum dutem iffe fercontdtut effet, Vtrum 
,, cdfitis medeldmfiirem. 0 

^idhuc ergodux mdgnd & fardd Idcund Tldtonis latinam Trdldtionem turfifiime 
dcformdrunt, & ilios dtligentcs colLtorcs quinobis dnte hoc temfus fudi cdfiigdtiones ebul- 
Itebdnt, turfifiime fardifitmeque Idtuerunt. Vbifunt homines ingeniofirfui Simonis (jry~ 
ndi viri cldriftimi nomme dntehdc ddjuum qudftum turfiter dbufi funtf qui ccUationem 
db eo ddhibttdm &• correclionem Mdrfilij interfretdtionts in librorumfuorum titulis id- 
Hdbdrtt, quorum titulorum leBione Vel Vddimonium(yt Me dixit) deferi fotuijfet? Qudm 
mdgno quxfo virum ilium eximium honort dfftciunt, dum eum tdntds Ucunds dut mdli- 
tid difimuldfte, dut Jocordid fratermififie videri Volunt t ^tqui vitid juntgeneris tinf 
dem frofe innumerdbtlid. Jn Crdtjlo fdgin. 21$. 



Sed his um omifiis \Utam-M \trum hxc nobis iffo modofdteris,dn non; csfgi nunc fdu- 
lo dnfe conftfh Jumas e6s tjui nomtnd tn ciuitmlns fingulis tum Qrkcu tum <Barbaris im- 
pofuerunr Onomothetas,tdejt,nomtnumconditores ejfe,& artemtjua hdnc fdcultdtem 
conrineretjd efi, nominum condtmcem eJJe. CRA T Y L v S. Mdxtmc SOCRATES. 

Idm \ero frt-nt Onomotheu frtmdnomind ,\rrumres qutbusnomtnd tmfontbdnt no- 
fcentes,ttn ignordnres imfofutrunr*. CRAT. Cognojfcenres \t mili tjutdem \tderur,$ 

Stcrdtes . s O C R A. tJetjue enim (o dmice Crdryle) ignordnres fotuiffent. c R a T- Non 

med tjutdem fentenrid. socka. %ededmus. 
Jn Qjdrmtde ht \erfus defiderdbdntur. 

Cumprobdrtfbthdc dudtrem, recefifiducidm,dcmihifduldtim rurfits dnimus excitd- 

tits efi,recredtuftjuefum. 

In Didlogo forrb tjui rhedges infiribitur fdgin.y. h<tc \erbd: 

Hdc durem tjudm dffetis , \rrum bdber nomen, dn non i tiieagf. s. Exiflimo hd- 

bere. SOCRA. 

ln Menone \tro fdgin. io. 
Xefer mihi eorum tjux dtcebdt memoridm.dut fi minus id flacetjute iffe decldrd. 

JnfhiUbo fdg.i\. 

Et nunc tjutdem ddhmtd \ehemenri meditdtione & fuis commodd difjurdrione confecld 

, ne rejjtctdmus. 

jnThdteto fdg.m. 
, ^ic rurfus dimirtere^ hoc ilii licere fdctre, tjuotiefcuncjuelibuerit. 

Er fdulb fbft: 

Et tenens : cogitdttone fiilicer, tjudm fofiidtbdt tjuidem dnted , in mdnu dutcnon hdbebdt. 

InSofhMd fdgin.117. 
H o s P E s. ^Alterdm tgitur Jj>eciem nonne dtjuum ejt, cum imdgo fr , imdginem \oc+> 
, ref T H E AE T E T V S. Mdximt. 

Jn dtdlogo cut ruulus ejl Corgjas,\el de Xhetoricd, fdgin. 134. 
Sedtu drbttrdtu tuo dtjjutdttonem tudm,frout fofitum ejl, dbfoluM. 
Er fdgind infetjHenri 155". 
, 'Netjue tdmtn ob eam cduftm medicos fud Idude friudre ofortet tjui hoc frafidre foffunt, 
, necjue dltos frxterek oftficesfed refte & rdttone \ti Rhetoricdjtem \r ccrtdndifdtultdte. 
Et froxund fdgtnd. 

t , s O C R A. 'Nuntjudm ergo \olet jtfjetoricus iniuridm fdcere. gorgias. 'N.untjudm. 
Et eodem rurfus Dtdlogo fdgin. Z43. 
Sfntio itdtjue fere nLi \fi* \enire, \t tjudmuis grduirdre fis frxdttus, tdmen cum tuus ttli 
t , dmdfi u dduerfdtur, &• hoc modo fe rem dlitjudmhdbere contendtt,et contrddtcere non fof- 
t , fii :fid jurfum dcorsumtjue immutdris. ndm tn concione tjutdem, fittlt dlitjuid dtcenti 
t , fopulus ^Athenienfis contrddtxerit,confueutslt mutarefententidm, drtiue tlla dicere,tjux 
t , ei pldcere intelltg>ts, eddcmtjue rtbi & dltd cum Tyrilamfo ddolefcentuh tflo formofo \er- 
, , fdtui folent dcctdere. 

Jn conuiuto,fiue de ^imore, fdgin. 15)3. 
, , Trimum tjuidem fdufer efl femfer, multumque dbejl, \tfit mollis & fulcher, ejuenytd- 
, , modum fleritjue drbirrdntur :fied dridusejl. 

Jn ^Afologid Socrdtis. fdgin. 5x5. 
, , Et dicdm tjuod mdlo fim dignus, iudiccmtjue meiffum merirum effe hutufmodi tjuiffidtn. 

Jn?hordone,\el de^Animd fdgtn. 537. 
, , Eumtjue dnimum affuefdcidmus ferfe \ndttjue 4 corforis contdgione feuocdri & coliigi: 
, , itdque {tjuod eius fieri fottfi) hdbuare. tdtjue &. 

In Timeo 



/n Ttnuto fa^in.\y^. 

, , Eos \>tro tjut ncndum m eorum dtttcnem fotefiatemejue \enerant, ne venirent frchthuit: 
,, dltosdutem ntmtrumnos , tjuottjuot cn Herculis colmnnas hahttamm , omnes fromtfue 
, , feruautt. 

Quammultadenitjue fuerunt eiuJmodi,frafertim f \nim dut alterim \erfmiacluram 
fftBtmus i Quid fi \erhorum infinttatem ferfetjut vellemm, tjuem tflim exttum crattcnis 
tnueniremm ? . tjuorum fartimtjua aherant, refofuimus,farttm tjua corruftaerant,emen 
dduimus. Perfaucd tdmen froferrefdttus fuertt,tju<e de dlits infinitis extfltmandt coftam 
fitffeditent . In Tinuco numerdutmus ad tricies fefties feccatum in Verho a«<SK *Ndm 
cum L A E v I s fcrihendumeffet,\hitjue lekis legehatur. 
Tttgina. fi2 columna fecunda lth.de leg. I. 
, JniurUnullafulluUnt } fro,mille. 

lntyrgia fagin. 139 col.fex. 
, Exttmis exemflu, fro hefiernis. Quod ah alitjuo iflorum tjuife Praletlorts fafitm af- 
ftlUntfineduhto commtffum efi. 
Tdgind 6tf. 
, sAmicorum contunflio .froanimorum. 

Pagina 313. 
, Srtuitattm confciamfro conciftm. 

Tdgtndw. 
, Inttlligenti comfofiti ,fro Inttlitgendicomfoti. 

Tdgind <ci. 
, SrfdgtBrdtm dnimt,fro Mdgifiratm annui. 

Tagina $60. 
, PrimdTrtfidcjutleges^oPatrUTrifaejueleges. 

Pagina c,C\. 
, Studtumtnformdtum,fro Infortunatum. 

Tdpnd 571. 
, Lex ejua ddmores ftrttnet,fro dddmores. 

Pdgina 574. 
, Qui legem dtfif>unxerit>fro deftexerit. 

*pdgind <jC. 
, Duodecim\tros,fro\tcos. 

rpdgind 511. 
, Ludicrorum,fro ludictorum. 

Tagina 515. 
, Prafldntem^frofrdcedentem. 
Tdgtnd 5^o. 

, Multeturrftjut dddnimdm,fro\>ftjue adminam. 

Denitjue finguU recenfere & Uhoris effetimmenfi & hominis \ohtmen non efiftlam 
confcnhentis. nam eim Codicis tjuem natltfumm innumeru ifiiufmodt Cafigatiomhm re- 
fertos margines ferfteximm, & cum amicis , flenpjue tjm mdgnd cum admtratione tan- 
tam vtttorumlernamconfiderarunt, luhenter commumcauimus. netjuefuit tjufijuam,tjui 
doBifitmi homtnn , a tjuo ifti frofe Herculei lahores exdntldti trant, mdufirtamac dtb- 
gentiam non maxtmd laude & grdtiddtgnifimam iudtcdret. jBenefictonantjue tllmsfa- 
clum effe, Vt Tlatonis tralatto ejua tam multts ac ftcdu maculu imjumatdfludiofos ah 
tffim Itcliont deterrehdt, eofde nunc fua fulchrttudint ac venujiate inmtet attjue allttidt. 



£tenim vtgenus tertium emendationis exfondmus , locos etUm nonnullosqui tdm impe- 
riie tdmque puertUtcr conuerji erdnt,vt tolerdri nulia ratione fojfe viderentur, idem eru- 
duusvtr non dubitauit Latinos facerctamttf in perpaucis planetd faclum eji, ne fuum 
cuique iudtcium non reliclum aliquts quererctur. Jn epijlolis hunc infgnem locum ojfendi- 
mus. 'Memo mediocriter fdltem eruduus ignorat LATOMIAS xarcerem fuiffe Syrd- 
cufs fc dtftum d Upidtbus exafs . Pldto igitur in epittold tertid ad 2)ionyfum Sicilu 
Tyrannum fc fcrtbit. 

vct^tfo A/wi »y Qihtsioiy. h <rvi<pH: AvToy , nftty nrgaShV»! g&vr«£t, rcy tx ffc KK^vuiiy tv 
tT<!iii<r*S &<pei. Qi.u locus ad verbum exprcilus hoc fignihcac 
Tromtft mihi ThiUftion fi tu eum dimiferis , ^thenas celcrtter Vcnturum. Zefte fece- 
ris,feum e Ldtomiis dimtferis. 

Hac eji ilitus loct factlUma interpretat'io.at in editionibus dliis legebatur hoc modo: 
Uthotonienfem vero illum dimiffje lattdabtle fuit. 

fccutus tdndem hominis tantus fufor fuiffet, quitam fcedum errorem diutius in his ii- 
hrts pulcherrtmis infdere pateretur. Sed& altd mulio laudabiiior fuuetufdem dotlifi- 
mi Vtri diligentia, qni nomtnari qutdem in prafentta nolutt,ne tn opere aluno ingentofus 
vtderi Velle cxifttmetur.aut ex altorum peccdtis crefcere. Sdtts confat innumeros Piatonts 
locos d Qcerone vntco iattne fcribendt conuertendique magislro pafim in fuis Ubris lucu- 
lenter &• prope dtuinitus exprejfos ejfe . Hos locos omnes cum ille ad margtncm adfcri- 
bere ccepijjet , pdrtim dngujitis marginumadduclus,partimvt Qceronis amanttumjiu- 
diis inferuiret ,quorumhoc temporemagnumejfe numerum intelltgebat ,tn contextum 
ipfum repofuu : Cueronis Ubro ,Vnde tlld defcrtpferat dtitgenter tn margtne notato atque 
indicato. In quo fane quifaclam altcui imuridtn queratur, hominem fore neminem arbi- 
tramur.nifforie quis Qcerone meliorem aliquem interpretem e> dotttorcm quarat, aut 
cuiufjuam noflrorum tralationem Juiltana, praferendam arbitretur. InTimaitamen 
interpretattone, quum ille propter iongtorem fermonem nthtl in margimbus anguftijhmis 
ddfripffet ytdntum tocorum tralattoncm hdcnotd^defgnajpt ,eam Qceronts libri, 
qux extdt partem in finem hutus volumtnis reitcimus : Vnde quod cuique commodum eru 
facile affumatur . ^idhanc porro dtltgentiam hxctttam inprimis commemoranda & 
mdgnis digna laudtbus accejsu. Qsm tnfmtt ex Homero & Hefodo locia 'PUtonc profer- 
rentur, eos magno Ubore tn tam muitts itbris conqutftos ac tandem repertos, quo qutquc 
ex libro fumpti cfent, tn margine quaf digitis ad fontes intentis tndtcauu . Denique 
alio quoque diligentU generc nofrahac edirto maiorem in modum illufrata ejl : nam cum 
necepiftola 'Pldtonis poslremdjuc eiufdem Didlogifex (quitdmen tanquam ddultermi 
notdntur) k JMarfdu» conuerf ejfent, aut vnquam tn hoc volumen recepttfrimum tUam 
cpiffolam Latinam fecit.tum fcx Dialogos eleganter a Sebajiiano Qnrado viro dochf- 
fmo conuerfos fuo loco, V/ nthil pojlhac defderetur, repontndes curaruit. 

Qux cum itd fe hdbednt , nthil mea quidem fententid pofihdc hominibus nofris excu- 
fattonts relinquetur, quo minus Jiudtose TUtonis Ithrosferuoluant , &• perfetuo tn mant- 
bus habeant. Nobis quidcm \oluntas in illorum fudiis adiuuandis ac fortaffe etiam facul- 
tas non defuit,neque fofthac ,fi nobis hunc antmum T)eus Opt. Max.ionferuaru,\n- 
quam deerit, quantumuis magno fretto nobts boni & vttles libriconjiaturi fnt . Uolumns 
cnim&bonam erudttorum virorumvoluntdtemfouere nos~irisfacultatibus,& 'fieipub. 
Uterarix commodis , quantum in nobis erit, inferuire. ^Ac detejiamur Typographorum 
quorundam auaritiam, qui futsfordibus ingeniofos homines ab lahore & dtltgentid cajii- 
gandorum Itbrorum Vulgo deterrcnt . Jfrfirantur muiti, neque fane iniurta mirantur, 
^PUnij in tantd hiftorid cumukndd incredtbilem dtligentUm . Jttqudie calcar futamus 

TUnio 



Tlinio fuiJfe,ejuod ciuis )>nus,& iJem priuatus, decem ei aureorum milliapro fuiscow 
mentarm nutnerautt t Quale /Jocran adcloejuentiam excolendam, ejuod \nicam Orano- 
nemdecem talent'u,idef aureorum cjumfjVe mtllthus Vendtderit i Exemplss \ n Itceret 
innumcris , fi nohu td ah tnttio propofitumfutffet . ZJcrum hanc ejje tantum \olutmus 
Ireuem UBonhus horum lihrorum commomtioncm, \>nde noflra hutus editionis noua ra- 
tio conflare pojfet . ^Acjferamus noflrum confltum honn ac jludiofs vtris ftrohatum tru 
Quod f contigerit Dto iuuante PoOicemur fore,vt eadem dtltgentta complurcs alu 
\etcrum autlorum cafltgatt Uhri e noflraojftctna , ad communtm 
rei Itteraria mlttatem in lucem proferaneur. Ualete,G* 
dumlicet docltftmi \trt opera tndu- 
Jhiaaue Jruimini. 
LugdunL 



SIMON GRYNAEVS 

CANDIDO LECTORI 

S A L V T E M. 
* 

\HOB J(R E vchcmenttr ftudium condtusjue O pietdtem Marfdij folco, ym meo 
Iqutdem ytderc opttmi, qut yt philofophiam nobis yeterem guftandam prxberct patefa- 
\ ccretque, citm ytres fuac non ignordret , mhil cicrtuat de nomtne O famafitd qutd fie- 
I ret, modo ftudtts & ycritati confuleret beneicum qvt propter ytilitatem publicam in- 
'ento cederc yelit, nulbts fteile reperiatur . Itaque maguam gratiam 'mantbm ym de- 
\bemm ob cgre*ia mertta. ^Ac dolet mthiqutdem , delicns literdrum inefcdtos fubtto tdm 
- homtnes adeo cffe , prxfertim qut Chnslidnos fe praftcntur, yt legere nifiquod ad gu- 
ldmfdcit,fuftincdntnthil,yndcOdifciplinxOphtlofophiaipfa tam Jere prorfm ettam a doclts negligun- 
tur. Qjtod quuiem propofitum Jludiorum ntft maturc comgctur , tam magnum rebm tncommodum ddbtt, 
quam dcdtt barbartes olim. Pertmax res bdrbartes cftfateor ,Jed mmmpoteft tamen tmam Md perfudfd pru- 
deiitia litcrarum ,fi rattonc caret ,fdpientix yirtuttstjue Jpecte mifere mortalct ctrcunducens.Nihil emm pcr- 
ntcK>fm cft, auam cum rerum O yaborum ftudta dtutduntur . Succedet igttur , yt arbitror, haud tt a mul- 
to poil , pro rufttcana fecult noftri ruditatc , captatrtx dld blandtloquentia, robur antmt ymlts omnc , omnem 
yirtutem mafculdm profligatura , ntfi cauetur . Itaquemthi libittt, eodemam egrtgius tVe ytr , amfiiio, 
trdnslattone tpfius cum exemplari Grxco diligcntcr colidtd, O pro ymlt noSTram mendts omnibm iam re- 
ccns per nos repurgata, Platoms philofophidm quam Idttfitme, qudntum td per me qutdem fieripoteft, propd- 
gdrc . Nam yt tarn oltm, citm Grxcia SophtSlu, yanijitmo genere homtnum fcateret, prxSHgits yrrborum 
prxctpuos mortaiium pajitm ybiquc dd fe trahente, Itngua Jpmtuque yenaltopet fibi conJUnte, O fapien- 
tu nomen turpiter fibt yendicdnte , Socratts O Pldtonu gratufitmis difputdtnntbm breui effeclum eft , yt 
inantjiimi homines innotefcerent orbi : fic puto JoluUearundem dtfputdttonum >/ puUuldntt malo tempcftiue 
ficcurretur. Vale leflor,0 phtlofophdre feltater. 




MARSILII FICINI 

FLORENTINI IN LIBROS 

PLATONIS AD LAVRENTIVM 
M E D I C E M. V I R V M M A- 
CNANIMVM, l 

PROOEMIVM, 




I V I N A prouidcnria/orriter atnngcns omiiia.fuauitcrqi difponcns.magnanime Lau- 
renri,ftatuii,rcugioncm lanctam non folum Prophctis tV Sibytlis , Qtns*{i arrrure db 
ftonbus.vcrumcUJmvuqiiadam.cljgjnnqiphilofophiJ fraguUrittr cxornarcvt ipfa 
picus omnium ongo bonorum,tjiu lccura uudrm mtct omncs (apicntic & cloqucn - 
cixprofclforcs inccdcrct, quim tuta pcncs domcfticos conquicfcit. Oportebat cnim 
rchgionem (qux vnica cftadfchciutem via) non rudioribustantum hominibus, vc- 
tuinctiam pcriuoribus communcm forc. Qua quidcm ducc omiics ad bcatitudincm, cuius gtatianati 
fumu*,& ad quam coniequendam commum Itudio Uboramus.faahus rutiusq,pcrucnuc poilimus.Ita- 
quc deus orriniporens.ftaturis tcmponbus diuinum PUtonis animura ab ajto dtimiit.viu.ingenio.clo- 
quioquc mirabili, rcligioncm (kramapudomncsgcnrcs illuftraturum. Cum vtroadhxc vlqut- fccula 
fol Platonicus nondum palira Larinis gcnnbus onrctur.Cotinus Italix dccus,& iniignis pictatc vir.Pla- 
tonicaraluccmjrcligiomadinodumuluurcmra Grxcitad Latinos propagarc conrcndcns.mc porifti- 
mum intra (iios larcs plurimum cducatum, unto opcri dcftinauit. Ego autcm etfi i tcn:ra xutc nomi- 
nis PUtoma cultor , rcm ramcn adco graucm.non mcis quidem.fcd aui tui Colmi prolpcris aufpiciis 
liim aggrcllus, ip eransdiuinam opcm ram nccclurio.ramquc pio officio non dcfucuram. Hac crgo in 
primis Ipc du&us Acadcroiam fum ingrclliis,dcccmq; cx ca PUronis noftri dialogos ,Colmo prius quim 
nacurx conccderct,Larinosfcci.Poft ciusobirum p.un tuo Pctro prxftantiftimo viro, dulogos noucm 
lcgcndos dcdi.Poftquim verd Pcmisc viudeccl]it,forrunaprxcUris (xpc optribus muida.inuiru mc j 
iraductionis orficio dtftrahcbat . Vcrum tu & rcligionis cultor , & philofophix panonus, inc ad incce- 
ptum omni fauorc & auxibo rcuocafti. Quamobrcm ad inftituni munus fclicibus itcrum aulpiais fum 
rcgrcdus,nequc traduxi uncum,vcrurocriam parcim argumcncis mcnrc,m pcrftrinxi Platonicara.partim 
quoad potui brcuibus commcncafiis cxplicaui. Opus lUquc totum diuino auxitio iam oblblutum tibi 
hbcnnilirae dcdico.Ad qucm ilU ctiam qux maioribus ruis inlcnpu funt.iurc bcrcdiurio pcrtincnt.vi- 
rumprofccto auitxpaxcrnxqucinparriacolcndavirtucishxrcdcm. Lcges autcm inter dialogos fune- 
brcro PU(oms orationcm pio fratri tuo Iuliano dicaum. Prxrcrca vbi ad bbrum de Rcgno pcrucnerii, 
yidcbis Frcdcricum Vrbirutcra ducem eo die a mc honoratum, quo iplc tuas xdcs honoriricc uluuuir. 
Non folum vcr6 lcptcm atquc triginta libti,qui lulo ruo iniigniti funt rirulo, fcd cuncti dcniqj tui (iinr, 
quandoquidcm otmics tui granafuntabfoluti, atquccgofumtuus. Ncqucvcr6me PUtonicuminhis 
Isbris ftylum ommno cxprclfiilc proritcor.ncquc tutfus ab vllu, quamuis admodum doctiore, vnquam 
cxprirra polle courido. Sryiuminquamnonuro humanocloquio.quamdiuino oraculolimilcm , (xpc 
quidcm tonantcm altius, ixpc vcro nccLarca (uauiutc manantcm, (cmpcr autcm arcana calcllia com - 
plectcntcm. Profcctoqucnudmodummundus nibus prxcipuc dotibus cft munitus, vtihtacc, ordinc, 
ornamento , atquc cx his diuinura nobis rclurur artificcmriu PUtonicus ftylus conrincns vniuerfum, 
tribuspotuiirnumabundar muncribus, philofophica fcntcnturum vtihcatc.oracoriodifpofitionisclo- 
cutionisquc ordinc , florum ornamento pocticorum , & vbiquc tum diuinis vtitur tejtibus , tum ctiam 
ccrtillirnum de architcclo mundiDco pcrhibct tcftimonium. Valcant igitur maguaniiuc Laurcnri , va- 
lcantproculonmcs,quimmunifimascrumcndxpucritix a PUtohc rationcs cmagiunt . Emdiancah} 
rudiores, cV erudiri dcniquc fbrcs PUronicas adcanc , inde non um pucniia rudimenu, quim diuina 
rayftcriaundcm rcporurari. Oixi modo Laurcnrinndcm. Nam PUto nofter antcquara diuina fundat 
oracuU,ncucra prophanis communu fianr,audicnrium animosniphu pauUnmad (timmum catlc 
pcrducir,purganone,rclblutionc,conucriionc. Quamobrcm muitafegunturapud PUtoncmad pur- 
gandos pcrrurbarionibus aiumos pcrcincntu . Plurarurfumadiblucndasmcncesa (cnlihus. Plurima 
ctiam aa conucrtcndas, tum in (cipus,tum in dcum omnium autorcm, in qucm vcluti fotcm ritc con- 
ucrix, oputis indc vcriutis radiis fchtitct llJuftrcntur . Interca PUto noftcr, dum occultis Ixpe modis 
humanogcncrincceluriumrraccatofticium, inccrdum iocari vidctur&ludcre. Vcrum Placonici ludi 
atquc ioci multo grauiores func quam (cru Stoicorum . Ncquc cnim per humihora quxdam dcdigna- 
tur alicubi pcruagari,modo lctifim auditorcs capuns humihoics facihus ad cxcelU perducatuMiicct frc 
qucntcr grauiftimoquodaconnlio vn'hadulcibus,quomodcftis (crmorus bUnditcporibus,animos na- 
tura proniorcs.ad voluputc, pcr ipura volupucis clcam ad cibum athciat falucarc.Fingit & lxpe fabuUs 
morcpoctico:quippcquumiplc 1'laronis ftylus,non tam pbtlofophicus^quamrcucrapocticusvidca- 
rur. Kuritcnimintcrdumatqucvagarur,v(va(cs,& ordiucm inccrca non huraanum icruat,icd fatidi- 
cum Sc diuinum , ncquc um doccnds pcribnam agi( , quim ucerdoris cuiuiUam atquc vans : parrim 
quidcm furcnrisi pamm.vcro cxteroscxpianris.cV m diuinum furorcm fimiliterrapicntis . Fabulis vcr6 
intcr hxc ob id poailimum vti vidcrur: vtintcr varios Acadcmix flores obtcftcntur quidcm omncs, 
(cdcxpun duntaxat poma dcccrpant , vcicantur fuauius , fjrilius concoquant , pcrfccnus nunianmi'. 
Agi( autcm dutogis omnu : vt (crmo viucns, pcriorus loqucntcs antc oculos ponat, pcriiudoat eftica- 

cius 



ciu j, & moueat vchemenuus . Acccdit ad hic, qu6d amicos (vt par cft) oppomine dialogis fuis hone- 
ftat, fadlius multos-p oftcritati commcndans.Prxtcrca opinioncs cadem dc rc diuerfx cpmmodius dia- 
Jogo rcccnfcntur . Miuo quod dialogus roira quadam varictatc delcciat , & attentione audicntes deu- 
nct& lcgcntcs . Vcrum quidnara longius pcr rainutiora quxdaja.& humiliora digrcdimur? Sopbia 
magnanunc Laurcnti,qux fblo Iouis capttc nata,ab iniuo cum co crat cun&acomt>onens:patrem irait- 
tans, ipfa quoquc^ hliam (blo capitc pcpcrit , Philofopbiam nominc,cuius dcliox forcnt , cilc cum EUis 
hominum. Hancigirur in tcrra quondampcrvarias gcntcs pcrcgrinantcm cxccllenuora paflim admi- 
rabantur ingcnia . Quorum in numero Plato noftcr non foium admirarus eft illam-fcd & phmus & (b- 
lusadfumrouro cxcoluit. Huiccniro illcpnmus tanquamfacrx (accrdotiacinxitrcmpora mitratprx- 
tcrca pcplum induit, quod Auguftam hliara Mmerux dcccrct : caput ctiam manusquc & pcdcs fuaui- 
ter rcdolcnubus ilhniuit vngucntis. Deniquc folumipiiim quacunque philofophicum numcninccdc- 
ret.vanis afperfit flohbus , & ornauit . TaUscrat, acquc euaraefthuius diux lntrahmitcs Acadcraia? 
deambulantis habirus,taU«. ornatus. Quotics vcrdcxuahortos Academicosperuagarur, non folurn 
vngucnu fcmpcr amittit & flores, fcd cuam proh ncfas, (xpe inddk in latroncs.atquc amiflis facctdo- 
tij & grauitaus inflgnibus nuda paflim,& quali prophana pcrerrat,adco6uc deformis apparct, vt ncque 
Phccbo vltcrius Mcrcunoquc fuis faroiliaribus placcacncquc infiiper vefauo fito loui, vel Minerux roa- 
tri probctur. Cxtcrum ftaum matcrno confdio inua parictcs & hortos Academix fcfc redpicns, anri- 
quum refumit decus:& ibi vclut ra patna libentifli mc rcquiefdt . Quam obrem iuuat vna tccum Plato- 
nicc Laurcnti omnes tum duccndi, tuin bcnc viuendi cupidos,ad Acadcmiam Platonicam cohortari. 
Hiccnim iuuencs vclintcr iocandumprxcepumorum.vclintcr ludcndum induftriam diflercndi iu- 
cundc admodum & fadle confcqucntur. Hic viri ctiam rci niro famiUaris, nun pubUcx difdpUnam 
abundc pcrdilccnt. Hic lcnespro mortali vita,vitam fperabuntxternaro.In Acadcraix horris poctx fub 
lauris cancntem ApoUincmaudicnt . In veftibulo Academix oratores fpcctabunt Mcrcunum dcda- 
mantcm. In porricu vcro,& aula iunfconfulri riuitatumquc gubernatores , louem ipfiim aufculubunc, 
fancientem lcgcs,iura cu&antcm.imperia gubernantem . In ipfls deniquc penctraUbus.philofophi Sa- 
rurnum fuum agnofccnt ,ccc|cftium arcanorum contemplatorem. Vbique vcro facctdotcs rcruraque 
facrarum anriftitcs arma rcpcricnt,quibus pictatem aduerliis impibs ftrenucprotcgant.Huc igitur,huc 
prccor,oranes acccditc, qui Uberales coUus difciplinas, hic eas, & Ubcrtatcm vitx paritcr adcpruri:hue 
dcniquc cuncu concurrite , quos aflcqucndx vchtaris, & confcquehdx bcatitudinispcrperuus ardoc 
inflammauhic afpirante Deo , vchtatcm ad vorum, & fcUritatcm confccutuh . Vcruro intehro admo- 
ncndi eftis, nc tcmcrc de rebus Platonids, im6 ver6 diuinis, fcratis (cntcnttam.fcd longo & xquo cxa- 
mine iudicctis, ncquc Uuidam in cos ccnfuram excrccans , quiproculab omniUaorc vobis vigilant 8c 
hborant. Im6 vcro faucte Ubcntcr autoh pio, fauetc criam uadu&ori, non folum tranflarionc vcrbo- 
rum,fcdcxpUcatione (cntentiarum communi omnium vriUtaripro vihbus confulcnti. NoUte precoc 
antiquam falutarcmque doctrinam, hcu iamdiu nimis oppreflam, nuprr autem in luccm diuina proui- 
dcnua prodeuntcm, infcqui crudcliter & oppnmcrc, nc tortc quam Deus omnipotens vult vbique vi- 
uam,raortaUs homo fruftrapcrdium vcUt.Dcxtcra cnim dominifcdt virnitero,dcxtcra domini iam cx- 
al taui t eam, non morictur.fcd viuct,& narrabit opcra domini. 

S £ D quonara optime Laurcnti nos ingcns in Platoncm ac ncfdens tenerc modura,raptauit amotf 
Numin Platoniscauudcclamaroraus,oratorixfacundixprindpisi Satiscnira (upcrquc ipfeprofita 
caufa dcclamaucrit,apud cos prxfcrhm qui pefturbarionibus vacui,xquos fc prxftitcrint audirores. Te 
vcr6 in prxfcnuaminimeadhorubor,mirumtnmodumadhxcomnia voluntatcpropenfutn, ingcnio 
promptum,ftudio cruditu. Scd opubo duntaxar,vt & lcgas fcUcitcr,& fcUdflime viuas, MarfiU} tui me- 
mor. Dum ver6 MarfiUum Fidnum nomino, PhiUppum quoquc Valorcm Acadcmicura noftrum 
intciUge paritcrnominatum. Namfi Valor atquc Mariuius in Platonc dcfcndcndo, 
& in te amando idem fimt , proculdubio intcr fc quoquc fiint idcm. 
Valoremribi Laureotifingularisfuavimisprobat, 
Platonicus honor laudat, incrcdibilu 
in tc amor valde com- 
mcndac 



P L A T O 

PLATONIS VITA, 

ET PRIMO GENEALOGIA 

i T OIKIilt, 
* 

n^^^HlBRlHL A T O Adcatroiii Ariftonii & Prtl- 
ILjjj HKV^KSIfliiaeiCurrotorixfilimi Neprunogc- 
IB t^yy ^MI 011 ' vtrinqtKducii. NainSolona Ncrco 
F 1 noTflll * Nc P' UB0 <iciccnHit.SoIooit vrro fratcr 
} ] E^P^BHn D.opides Cntum miiorf gertaiul quo 
I! J Cjlxtcrui ortui iJuoi h ibuit filios, Cnttf 

l^S^^K^ItW ■fcbcri muiorcqui vnui ex tnginrj Acbe • 
«uruiiigubcrajxotibuifuirjtijue CUikoocid Ciurmiiu tv 
I ■criolionci pjrrr Pcricctorte vcr6 Artitom aupta, Plittmcm 
pepcra tc Adttrvjtirum Sc Guucoaen. r.xmmi quoquc l'o- 
txiruiruoux Eurrmcaond nupu.pcpcrit Speufippurn.Rurfuj 
Arilio 1'iiraoij pitcr i Codro filio Mclitt dc(ccndic,qui itetu 
in Nr ptunum ficut Sc Solon origiacm rcferunt. F rrunt Atiie- 
rm cclebec cilc^nrtonem Pencbonx j;u eflct fpeooiifumi, 
congredi cotutam efle. Vcrum fudle liiius conjtui trruuj,vi- 
duleijue in fomnH Apolboem , ataur ab eo iuflLirn mundjm 
i couiugiii copulj quoid pjrrret. fcriuuiiic. Quod & Licr- 
tim& 1'olycrite* kribunr. Njlritur Athcnijvcl id Aegirui 
Troixcjpttuiutc tnno fcptmgrntrfimo aumquagefirnofci- 
toub vrbe eondua treceruxumoterrio : jntc Cbrilli jdum- 
rum oudnngctefuno vigriuMtcrtio. PUtontt genefim qui- 
lem Molctccai ludiuerjm ,in libro dc Amorr ugnincjjiiifed 
tuux idducun qiuucm IuIiuj Firmicui Aftronomui dctcri- 
bit. Cuiai opraioncm iuc m re eiiiinno vcnorem. Ert ju- 
tcm aiujnodi : ta «iiendentr aqturto Mars, Mercuriui, Vc- 
aus.Ia Iccuoda, Sol in Pucibut- In quiiiu , Luiu in Geinioij. 
In fcpttmi.Iuptter ia Leortc. In nonj.Sjturnui in Jjbrj. Hic 
gencitm luiiut Firmicat aflertc iignificjrc virum, cjui mir j- 
bui eioqucntu poJlear, tixteibqoc ingetuo jd oiruuilccrcu 
diuinujuj acjxaat. 

EDVCATIO. INDOLES, ER.VDITIO, 
SOB R.IETAS PLATONIS. 

FErmr xorn in cunii eiTcr. Iibiti infjnoii ipei mei InfwJjf- 
le.clotjuennxfurnrr prjrtjgiura. Aiant Socrjtem ndifle 
pcr tommum olorit pulfum itb* in grrmio plumetcere, <jat 
coatiouo ciorm prnnn, rrpjniTi jiu ta iltum rooUnt , fiu- 
niujrooi aonaejidcrit. Poftridic quum i pjrrcfibi Plito 
coaimendjtui cflct, bunc cflc rygnurn quem vidcrit ditifle. 
PoctKO rtylotn idolrfccntu floruu. Elcgiuror.ipofui: . tc 
trjgncdiji duas.qiui Sc ipfe rgni dcettxum prunum animum 
jd pnilofopiujm jpplKuiflct- rrinut litetu j Dtonybo prx- 
ccptorc imbutuj cil4elndr Socr ircm judiuit vigrfir.ium m- 
tuiraxunijgmt. roft Socttni mortrm Crjrylo Hrrjciiti 
dtlcipuio A Hcrmogcni Partnrmdu philofophum nrfti fcfe 
jccommodjtot. Cum eiTrt inoorurn duodrtrtginu. Megui 
fcad Eocudcoicum alns Soctjucu comulir. Hioc Cyrrora 
ptofcttui , Thcodorum ituiKcmatirirm aadiuic, itq, inde 111 
iuiiam ad Pythagorros Pbilolaom ft Architam Tarroriaum 
Earyram<|uc cooccuic. Ab bli io Aegyptttin «1 prepbecai tc 
Ijcci dotci fe rcccpit. Decrcuerat ad lndot M Jgonj. pro^redi: 
verum propter Afix bdla a propotito drftittt. RegreiTut de- 
mum Acbcojj, tn Acadcinu vscam duaiccjocm iiujlubr r At- 
cicx locum dictur rirgiflr^uod mimdiuui Dxfilunot Hir- 
ronymus comprobaot , vt nimit bonui corporh habirtts reu 
vust mmu luiariej amputarerur. f rit enim tc (pecioutnrno 
i rubufttfumo corpoetsbabira. Vndc & j iauj homrris, anv- 
pla rronrcJk rgrrgio toriuicorporii babita onnoni»j. vber- 
utc.PUto eft uuncupjcui.cum intc nomtnitui foiflct Anfto- 
cJcs.Nihil incodeformc. nifi forrr voi ilnjuanralum grjo- 
lu,i ne&io auid fubccnnre gibbofam eom aliaumrulu dr- 
fotmjbit. Ob Acidcmix lubiutionrm pjjTuicrt cjtuttaium 
ficbrcm menfrt decrm arquc ocioilfd fooriojir 4; diligentu 
uu vucl pofl fcbrcm vaJidioici otiim anti recupctauit. 

MILITIA ET NAVIGATIO PLA- 
TONIS TRINA. 

Mllitiuit trt Pt imo in Tjnic-jm Srcundo in Connth ii , 
Terno in Uelusn.vbi eda vittoria potitui rfi In SkiIu 
ccr naaigJuu.Primo vt infuum Sc xrnei mi racula oratercKjuc 
vtdcrct. Agrbit cuncu l uadragrfimum xrjm anaumtono ena 
tcmpotc Dionyfios iicrmocr ani filius vt fccnm batKTerar, 
impulit : »bi cuin ille dc tyrannidc diflercrct , dicrai non id 
ptarftare <juod fibi ioli rflct mlr , nifi vtirutc ctiam cicrllc 
rct.oifenlum ryrannum anjoe iracum di iiflc iionr.Verba tui 
orwtoram fcaum func Atiijc, Et tu j .uxjuu, tyt ituiidcuj u- 



H I i v I T Ai 

piunc. Ad bxc indi gnatum tyTannu pruno QLidem iJInm ne- 
iJieroluiilc. Dcindr vcio j Utoncoc Atilicuicoc oblrt.-j- 
mm,idmiuuncrriroflr:Trrum folidi LacrJcuioniotjui ptr 
id tcmpus legatuj ad le vencrit. ruin iradidiflc »t venuudjir- 
cur. buin tlie in Aeginjin addutium jcudidit. Qoo tcmpu- 
re tc Ch jtnundcr umjui monu rcum Jcruuuu. Sanc luit j 
pttuulgjtun jpud cotlrgrmcjpiulr ruf.fi <juu Aibeiueu- 
iium hm uifulam aduilct. Cxtcru cum j utiodim fuiilcc al- 
lcgatu.diKipIuix grmjeophilolophum aiccndille, lcgcniu,. 
llljmdc homi.ubu», non dc pbilolopbu <jui fupcr hoininc» 
funt.lixjui.Jbiolutum cumdiniUrir:nc<juc occidcndum, lcd 
tTodcndum dcrrrucrunt . AJctJtfotte AnnKcnt Cytcnai- 
cus.quj cum vvginti mints tcdemit, ictniui<|ue Atlirnjjad j- 
nucoi. Polidcm veroi Cabrutupcrjtum , c. poflmodum m 
tuce fuiflc fubmrrfum ijtru rli.danvonvo liiii nunujntc u- I 
lu illum philofopbt giaua pcrjicn. Non umcn qutciuc Dhj- 
nyfiut Vctucu cognouitici <jux ilii conugcratvc, lcnpiit Na> 
toni,oiam nc in (ic milcuid j lumtouctrt. Ad <jucm illc tui- 
plicnon uncum fibi i pbilofopliu lupcreflc ocij.vt Dlooylij 
iiicitiiiiiir«.ObtictiJtotibuj<jutixjidjm rijtoocui a Diony- 
BO dcteiiclum obtcttantibui rdpondit, imu vrro a PUtoiic 
Dionylius ciirclictus. Sccundo piofcciui dlid Dionylium 
luniorcmjb eo tV Dloucpbilulophaodi gtatia acccriitUEhJc 
<)uo<juclpcduclm,fefui>confilineriVdurum,vt iIIkci ty- 
ijiiiudcjut t efpublKa fircec, auc ccgnujniviluiuaKjuc quod 
uuidiu vchcmnucr obtibit , gubciuitioiicin fcilictt <ju in- 
dam itujtimc pbilofopbicajn <jua »el Eubcrncnt pluioiuphi, 
vel gubctrijtoici pbdotophcutur.ruuoal cwm ciuitatci non 
alitcr pofle mifcrum euiurc. Id omnc non vi aut do.o , fcd 
plulolopkcjsratioibuipctfujfo Dionyfio ficti cupicbjc. Sed 
ouarto fctc melepofl Platonu acresTuin, Liiooy fiui fal lis un- 
pulfuscalumnip Dioncm^uafi ryrannidi inlidiantcm cipu- 
III riaionrra vcrci llbcicr jmplccicbacur. Af !'Uto m pnnim 
fcdnt. Tcmo iccclut Dionem Dionylio trconcilururuiMV 
ab vrroque itcrum itquc itetum oblccr itui, togatui ctum ab 
Ardiyu. Tunc Bc I>ionyfiui virtatani tlli tnicmcin obuum 
rrulit A Archrdcmum PjtlugoiKum oritstrm, nobilcKjuc 
PcrmulcosA iplcoujdiigu liburgirdicntcui esccpu. Puilu 
lauii Plaio ptomiium Dionn icibrunonrni.jnj. inluper vt- 
brm ac hominrt qui Uiaa conftitutam abco icmpubJici vi- 
aerrnt. Id.jue lUc auanqtjara pollKiiui,implerc detrrtriuit. 
Cura vero rlato palim Dtoaybumfniarguctcc,<]aodfcfel- 
liflrt fidem.tum itbi de Dione rellnucndoxum TbrodotJ fuo 
de HrriclidcferuaiMiotinfriWamdj^urlubuic Dionyfium: 
vndc io futnmo viariuc pctictilo, nc i mibnbui iruertjccrc- 
tur.Scd AtcKijjj Tirrotiuut Sjlmucvim nufit ad Diooyfium 
oratorcm tni cum tuui, togam vc Platoncra dimittetec. Itlc 
cum dimifit jcprxbuitcommejruns PUto in pjtrtim rrdiit. 
Dionyfun piolo poft a Dlonc ctuibuscjue pulflii ryrannide. 
cnminuin phjloiopbumcommiiu psnaidcdu. Placomuo 
tjuodambonoreeicepcuieflinpjxiu. lbfjuejd K.cinpub!i. 
cjrn accerfitus acxrdcrc noluic : <juij plcb» maiuic monbui 
ailuefccciac. 

OJflBVS PLATO LEGES 
DEDER.IT. 

FErtur Anidu Sc Thebanos condiu cniiuic boneftx nu- 
gnitudinn , rogjflc illum , vt cani rcsnpublicam inftiruc- 
rct. Vcni ill um cum ros intcJJrauTct a^jualiutcjrdin ool- 
le.profrtrum noo cfle. SvraruJanu vero cxpulfo cvraono le- 
gcs dcdituV Cretenfibuj M agnrfia msper rondiu bue inftau- 
rata aututc, icnplii legej duodccim in libros digrl 1 . j>. Mui: 
ci fjmilmibui fuu Anflotrymum ad Atcadas legibtnitilu- 
n i cit do i jd Iliot Pbormioocm M Pyreoi McJedimutn. 

CONTINENTIA. GRAVtTAS, COMI- 
TAS r LATONIS. 

Vliit laccm cadebs tc tobrias admodum , tc vt Aurelius 
Auguttinui prrmbetjuitut. Vnde tc io frnio urri oatu- 
rx feciflcdicirur.ir Ir apud vulgus J ctimine ftciilitatiiabfoj 
ueret.Iuucaii adeo vciTj^ir»duj j<i«o ccmipotauj fuic. vt nun- 
aiuun ndercjnfi modice. deprartienfut cit. lratum rrrd vtdic 
nemo. Vndeapud Putonem cducaiui pucrcuaiad pirentea 
reuctiiB vtx-iierantcm vidcrrtpitrcm . oanatiam inauit boc 
apud PUtooem vidi. Semrl cancum cJim fubirjtm cft pucro 

gi JUitrt .lr.'l n.jurnti.Sed Xcnocritl llxjult. CrtJc tuliUC pue- 
rum.Ego coira cjaia u jiui (um,ne<juco. Edcbai ijuolibctcSie 
jut fcmcj untu.-n.aut bi.cuursutmc. Darmicbai lolui. Cotv 
trartam vaam mulfum vinaperibaL Ad Jjnandoi a<tolcKrn- 
tci <j urnuJui<xlL-in cV Socratcs (uus videbatur panlo ptontof . 
venl jtrriji ti ranonc cODocni, tju im frnfa prociian. Quam 
dauine itlt arojurr uu ,Sc quo paclo qux dc l<xanfunt, 
cipcsoitur JJtu in Iibco dc Jmore uaXtauunus. Opcabat mr- 



PLATONIS VITA. 



moriam fui vel in librit,vd in amidt relinquere.Et fi melan- 
cholicui crat.profuiidiuimiqueingcnii.vt fcribit Aniujcdci, 
iociicamen piurimiivcebatur.aique Xcnocraccm & Dione 
fcucriorct (jrpithme jJmoncbat, vt Grjtiu lacra faccrcot. 
quo lucundtorev grattorevquc rcdJcrcmur . PLuonu auicm 
grauuau ccnutas erat adtuuu- 

DISCIPVLI PLATONlS 
PRAECIPVI. 

Dlfdpuli eiut furre, Spcufipput Achenicnfit, Xenocratet 
Calredonim,Ariftocdrt Scapricet,Philipput Opuncuu, 
Heftixut Pcnnthiut, Dio Syracufanui , Amyclci HeracJco- 
tei, EraftuiA ConlcusScepnj.Tirnolaui Cywcenut, Hebion 
Lampfaccnui, 1'ithon tc Hcraclidet Aenij, Hippotlulct 8c 
Calipput Athcnicnfei, Demetrius Amphipolitci, Heradides 
Ponticui A complurei atii l & cura hii mulierci du ar, Lafthe- 
im MantincaA' Axtorhca PJtlyafiarqux vitili v cubancur vcfte. 
Theophrjftum itcmilliui ruiile auditorcm fcrucc.cV Hypc- 
ridem orarorcm. Chamxleon & Lycurpnn. 5c Demoftbe- 
nem quoquc fuifle ipfiui ftudiofum & Mncfiftrarum. Vcfti- 
bulo Acadcmix infcriptum erac. Ncmo huc gcometrixci- 
pert ingredurur. Quod quidem non Iblum de Itncarinn.lcd 
ctiam de atfccrum dcbiu mcnfura volcbat intclligi. 

LIBRI QVOS SCRIPSIT TLATO. AC 
A' TOSTERIS IN QJATERNI- 
TATES NOVEM COL- 
LECTI. 

PRIMA QVATERNITAS. 

Eutyphro:vel defanftitaee 
Apologia Socracii : id cft dcfcnGo 

Crito : vel de eo quod ii egit i n carccr c cucj Socrate : vel de 
agendo 

Phx3o:vcl de animi immortalicate.vel dearuina. 

SECVNDA. 
Cratyltn:vel de refta norrunum ratione 
Thextctucvel de fdcntia 
SophilU : vd de ente 
Ciuilu: vdderegoo. 

TERTIA. 

Tarmenidet : vel de vno ommum prinripio JeiJcij 
Philcbut : vd de fammo bono.vcl de volupute 
Conuiutum : vel de amorc 
Phxdtui : vel de pulchro. 

QV ART A. 
Alcibiadetprimtrcvel de naturi hominii 
Aldbiadet fccunducvel de voto 
Hipparciiut : vel de ftudio lucranditvd de lucri cupidiuce 
Amatorci : vel de philofbphu. 

Q_V I N T A. 
Tbeagei: vel de fapiemia 
Charmidet : ve I de temperantia 
Laehct: vcl de forrirodine 
Lyfii : vel de amidtia. 

SEXTA. 
Eutliydcmus : vel lirigiofoi 
Protagorai : vel de monbui upicncix profeitortan 
Gorgiat : vel de rhetorica 
Meno : vcl de vtrtutc. 

SEPTIMA. 
Hippiat maior : vcl d» putchro.vd de honefto 
Hippiasminor : vd deroendado 
lo : vd de furore poerico.vd de llude 
MenezentB : rd de Attica anttoniirate, rel E piupbius. 

OCTA VA. 
Clitopho : vd CTttorotoriui 
Dc Rrpubltca Iibri decem ,vel de iufto 
Timxoc vd de m nndi nattrra , 
Cririai : vd Adanricut,vd de AtUntica antiqutcatc. 

NON A. 

Minocvd de lege 

De legibut bbri duodedm , 
Epinomit jd eft,legum appeodix.vd philofophui 
Epiftolx duodecim. 

Hoaomnci Placonii Itbrot toiie Grceaiingu* tranftoll- 
mui in Uuiura.Tre*- rero funt Pl aronicorum fprcte» dralo- 
goruouAut eoim fophiftatconruut. aut adoleleentct aJhor- 
ucuraiut docet idulcot. Qnr in etnftolrt.vd in Hbtii dc lcei - 
butji Epinomi Plato ipftTuo dilTetit orexertiftima vultiu- 
beri. Qux verd in cxrrrii Iibrit, Soorarij, Tirnxi , Pirmcni- 
du, Zcnonit orc difpuut, vcrifimilia. 



ELO 



QVENT 
RITAS 



IA. SAPIENTIA AVTO- 
QVE TLATONIS. 



STylui rlaconii.vtaic Ariftocdci , mcdiui inter folucam 
orationem 8c carmcn fluit,(uautras& copia unta.vt Cice- 
to Platonem 8i intellrgcndiac dicendi grauilumum autoian 
fuiffeducril. Adiccic, li Iupiter bumatu lingua loqui voluif- 
I et.non alu quim Platonu lingua tuifJe locutur um .Doctrina 
verocanuineo.vtcumanteillumomnci inccr Grarcosillu- 
ftrri.adcitcrnjigcnreifapientixgTatu percgrinati fuiflcnt, 
Poft Platomi cempora cxtcrx nationet Acbcnaj cofluaerrnt, 
Bc Ariftotelei tammiro ingcmo prxditui .ac noux bxrclit 
auiJiiiimus.cum Platoncm iam pcni adulius adiflrt. vigiuti 
cumconbnuoi annos audiueric Addequodpriui quam adi- 
rcc riatonemoam litcrii proucctuj crat.Deindc Platoocm Ib 
lum habuit rrxceptorcm. Mitco uuod a Cicerone fcribirur 
Malo cum Platone rr rarc.ijuim rii crtcnt rcdc fentire.Prx- 
cercaquodvtucum Panxno illum appcllat Homerumphi- 
lolophoru. Mieto illud Quintiliani, Quii dubitct Platonem 
eiTe prxdpuum.vcl acuminediflercndi, vel doqucndi facun- 
dta diiuaa quadam &. Homerica) Mulrum rntm illiutoracio 
fupraprofam orattoocm.&quam pcdcftrem Grxci vocant, 
furgit : vt mihi non humano ingcmo, ied Ddphico quo.lam 
oraculo vtdcatur inftindus.Diuina quadam fjpicnna Apro- 
bitate mirabtlem autoritatcm etum in patru.quod ranlvime 
ficri foletjibi comparuiiTc ndetur. Rcuerfuj rx Sicilia Plato, 
cum ad magnificcntifnnum illam Olympioru cdebnutem 
quafi qtjrndam orbts terrarum conuentum pcruenlflet , um 
Zrrii cunQonmi occurfibui eiceptut eft , vc ecorlo Deut ad 
morula dcmiflui vidcretur. Ludoi dderi , Aclilctarum fpe- 
ttacula relinqui, Pugileifoloi omicricernercj:&quodad. 
mirabdliui eft.qui tam longii tcrrarum maritq; traaibui , pa- 
fcendonim oculorum anlmorum^uc & aliorum gratu ad 
Olympia venerat, omnii voluptaciiobltn 1'laconcra adibant: 
Placonem incuebancur, in Platone pcrinde arquc amcrntin- 
modiuerforio conquiclcebant. Cum tragccdtam quii refcr- 
rct,nec qutfpiam prxtcr Placonem adclTct.obieclancibut iiui- 
buldam dedccori efle illi quod ncmo prxter vnum adeflcr. 
refpondit ille : ExLic vnui pluteA. quam Atbenicnus po- 
pulis. 

CHARITAS. MAGNANIMITAS, SAN- 
CTIMONIAQVE PLATONlS. 

QVam magno 8c ctVftanrianimo.prxfertim tn amicorum 
catifafuerit.dcclaranc duiepiftolx. Tyrannum fxpe 
quod iniuftc gubeiroaret, quodue amicoi fallerec. cciam pra> 
Irntu^ctAibut audaacr redarguebat .untuni abcrat vt illi 
aflcntaretur. Mitto minutiora ilu,quale illud cft quod luflc- 
rat Otony liut in conuiuio.vt finguli purpura indun lalrarcnt, 
faluuit proODUi Arifttppus Placo vero nolut cdices non coo- 
uenire philofophomuliebria. Etcontcptustyranni, Diontvq; 
dcfcnfio. Prxterea Cabrix forofurno dua Crobylut accula- 
tor improbui diem dixcrat , tc capirii iodidum intcntauerar. 
Quoctrca cum i rebquii dcfticurui ciuibui r.inupenculi m 
arcrm afcenderet . ioius Placoauiiltum prxftaruru! fcmpct 
ilU adfuicCum vero calumnutor Crobyfut, vt eum i patro- 
dniodetOTerceminicamdixiiTccabiidcfcnfionem prxftacu- 
nu aduemaj,igr>orjnj quod te quoque Socrant venenum ex- 
pcctacIpfcrefpondu:Olim Crobylexum patnx digmuu 
tniticabam jn tolcrandit periculis haud fcgnii erammunc pro 
ortVrio A armct falute licet fcrruac venena minerii St igncm. 
nullumrecufodiicrirnen. CuniSooateicarccre imufnuime 
incIufujcl1ct,Pla-j} pccuniascongrcgauit.vt rcdtmerct tnno- 
ceocem. Et Jum ludidiim ageb«ur.afccndent in fuggcftum, 
fic ctrpit orarc : Cum minor natu fim viri Acbenicnlct hn o- 
mnibut qui trtbunal j/c*nderucVcrum ryrannid iudicetVe- 
riri,oe autoriute 8c doqocnru fua auei moueret.incerpdla- 
uerunt repeote , redamauerunt . dcfcende. Plato domum a- 
bticNam qtuncum itli malx mcoro morbo.tantum bic runc 
morbo corpontlaborabat. Soctjoi vrro perfecuiorei pce- 
nai pauld poft dederunt. Curn ex condifcipulii qut Jiin infti- 
garerur inuidia Xenocratem adro Platoni grarum accrptiim- 
que efle , vt in rum conflarct inimintui, multa fa Platoncm 
Xcnocrativ mjlcdictarenunci.iuit. Plato medio fermooecri- 
mtnacionem refpuenwbaudiclnftatobtrectatorvulrus feuc- 
riute crimen afft r mani. Dcnique dcot omnet , ac dcas obte- 
ftati.Placovtabdus fcfe perrinadafblucret.eftolnquic Scd 
ea Xenomteifideacgraiiiutepoller.vtnUi fic expcdire in- 
dicaflct . Jichiruv ea ounquam fuiflrt. Grauiratem nuptunr- 
micatcmqijcPLu»n»imnacumfuu1e Xenocratcm dilcctuni 
cius difcipulum , tefttt cft vua Xcnocrarii apud Dioecnem. 
qux quidem eft forutndimj 8c urtctiurii excmpur.Imitatum 
quoque fuifle Dioncm.Piutarchmcftceftii. Prxterea Phili- 
Sau Lvcurgi oratoccj vicam ddciibcnj : Mi^nui vu imjui: 



AVTOR 

fu:t Ljeurgurmtilrjqiie funt »b eo pciij prxctirr. qux fjce- 
rencmo porutlit/t qui nonfurflct 1'ljronn luJitur. Dctno- 
flhcuaciiiii Antipjtruin fugt:.: : Arcijix bUiidliicrbiifc ri 
»IUin fcriutrium pofltcenn, jbfit. ! iquit.rtiiucre rartiitcr 
nuJini quim hnneile rrnn pofrquim Xcrncrjtcm * Ptito- 
ncm dc imimtrr:lrtiic jnimi diflcruitniiidiui . Idrtn (ai- 
hem i J HcrxlcoJontm <; uciidim condilcipuluiii liium «- 
quc cum icptJtiicnJrnv. qu : .J poftqtum Phtoiwm idcici it, 
ncgligcrn honji jrtci . 4Y vium pitum boncftc duccrrt. 
NoiKK-.litquit rtulKftlicJ Itt-jjllRctc, qux j PJjtone jcrcpi- 
fli>Dioit\iiui jd Speuiippum icriorntAir: PJitoqitsdcm gri- 
Ut fuj limttu tcrcnrct Jocchjt . Tu rcrtj trlbuu exrglt , cV j 
volcmibui jc nolrimltoi jropit. Licmut quotrue cjrpit nm- 
dcm. quod non licut Xcnocritn Plitonit cjfhurrm & fbiti- 
ntdtRrm , rnjnfuctudinrmquc furrtt tmiuiut. Illud vno de 
foitttcditte Xenocrjrit ucere non poflumi)ULdcuin Piito- 
nt Dtonyllui diccrot, Opttt nbi quitpum tolier: Xrnocrjta 
qui JJctJt , inquit , Nemo iflud pr itu quim tnctun boc ib- 
fciudct. 

JENTENTUE ET PRO- 
VERBIA PLATONlS. 

DE Ariflotelc 3t Xcnocritr hxr Pljto diccbat. Hui qiu- 
lemequuin.qu.ilrtni|: liifium iungcndoi jfliiiiipli.An- 
itotrln qjilem frmoindi^ct: Xcnocrjtci rcto cilcjnbut. 
h tit intcr dtlcipulot ciui Ijuiui ntniiiun.v curanJx eutit fhi- 
dioutsltiut adolcfcan , qacm Putoro^uitiQuouJqDrtihi 
cjrcercm jubficjtc pcrgntQuotict roinirtcrn amorcirteti- 
tnm ridem, illc aicbji. Proptto tn corpote rnorruut cfl , r i- 
mttnilicno. AJJojt, Qujliipfc jltcnui grilu deterucnr. 
ommum ciTc mifcrrimutntqutppe oui rtequc fc pofudcit vl- 
tcTuii. neque jltctum. PljtoniiquiJjin fjmflurh vn Jottut, 
rum orabjt vt libi jurn pjulifprr arcommoJarei IflteUum j 
fc cdittin i lcchlro. Rojji ii . fubirtde j Plarooe ,qtuc libri etVrt 
iiUaiptio, tefpoodit , Concrjdtcendurn oon eflc- Ctti Pljtoi 
cur igitur ipfe boc fjcltut • Cur contr jJk cntibui cotu: jJi- 
cnfCur meccmfuiri.ti ribi ptobabcicontrjtWi.' Leocuiiipo- 
rera in crrru arpebimr, quod migrui cV immoocfui m fenj- 
tu voatrrariona hibocrjr. Pliiu.bocipfum.inqmt.eil vc- 
rc lconcm efTc. Dtogeoi Cynico dicaiu, cmnd haminj qui- 
dem tfu «dcict, idejt rcro ncquiqujm : Cui numm tnquit? 
Oculotenun qutbatifutTdaitur bjbn & vreni, mcntc re- 
ro noti rtcrtt, ejtu foli tllx ccmiinnif . Miriottbut Jnlipuln, 
quod Xenocr icn ia omni ritJ fruerut , neicio quid rttii ci- 
cipiendum diiiflct : QtriJ inqtnr minmir.i inrer fpuut jli- 
< ; j jt >Jo rous 3c Itlu nJcr- A J i uaenn rrcbro Jtcrrc folchn: 
Ono libom jntcpanircjnili fortc rubigiricm fpletidoriprx- 
ftjrc puuoa: luuenturcm ad bcJtam rtum bac rjtjtoDC fxpif- 
limc inrcoJehat. Contr jrum rirtutrt ac roluputrt nJturini 
jntmjJucrtitc. Huiui enlm momrticaneam Julcrdioem fub- 
iu p-ruit.i :ii feqtntur , dolorqae perpctuuf : ilinn aarcm 
brcuci ubom. rternj roleprxt. Cum riJiiirt qaendjm jlcj 
ludcntem. jrpnctV cttm illc , qukm pjtuj rcprxbrndit dice- 
rn.Pljto rclporntiti At rvon efl pjruum confuctudo. f bt iu oV 
irjtbconfulcicfolinn erjt.rcfc it in fperulo ftudiolc intuc- 
rcotar t jb aufrnoai flanm f tJi ute muxilurot • Ebricutcni 
A fornnum vjIJc Jetefljbjtur . Aiebjt plutimum rcfcrre jj 
pueritum rJucanUm »t boncftit Iblum tuudcrc porri jflue- 
lcrrent. Aiioqutn volupuiem dicebjt elcam cflc mjiorum. 
AJ.i< J -Jt jniutcm jniiiii vcrjm eflc philniopl.um , . rtcrn 
vcrnfjculutn noo um pliilofophum qtt jm omimenu »i- 
Jcti.Nihil fmx mrnti fojuttn rflc qturo vcrj dircre & JuJi- 
re. Vetirate cnim ttihit cfl meiun »el Jurjbtlitn. Intcrropan- 
tibut quibufjjm > quTjim poflcfuorum pmrri 6tin eucnt 
nottftimian eompjr incu: E j dtiit qux noa gr indinrm , nra 
homimrm vitn . oan ipfam Jrrriquc louan etttmcfccrcnt. 
Dcmodoco Je filij crudiitocte confulrjnti , quiln inquit in 
irbalcutit plintjitjiidittg<mdi»que, ulitat lufjJijt pfpcn- 
Jit. \ infbtunidif cut j eilc Jebct. Htcljbor , UJic rolupui. 
CjticnJum JLtrcm nc in Iioc fbpiri | in illo plut quim vigiln 

vijcjn-.ur. Philedono cutpum "'m*""; 1 -j" tn m 

mitun in <£(croJo quim in JoceoJo fltiJiofiii jc frjuiui ef- 
I , tt «uojJ Jtfcipultn clfc veila i ntrt t opimi : ouo j J :n- 
qurtmchorem jc pct ltiorem cffc me oon pcnttctnr. lorrr- 
lopitut qitidnjm tttrer pcrintm imperrrumq, intnrflet:t)u< d 
intcr mcdirum i j^ ixiui ique , rrfpondrr. Pnnctpibm nulium 
prxftintuu prxdjorum grout cue Jicetut , quim roruct fj. 
miluntJtn homimim, qui CJaptMuri nclrtrear.Pr incipi non 
jtiicr nKeiutiimcflc upienrum , quim corpori ininum. 
Beitifnnjut tore refpublicjt , ii jnt philofophi dominenrar, 
jut filtrm ant guhcTnjnt, diuiru rnuriim fortr pbrlofopbea- 
rur . Nibll eoim pernleniiui cfTc potrftjrr <V juajcij . qu im 
•gitonnru comiicnir. Talet quoquc fuhduot efle folerc^tu- 



MARSILIO. 

Inprtoapatidejnrar. MjgiftrjrtHnon proprtum booum. 
fcdpublicumcogiundtm:rionpjiteiiiibfum autt jtu qunt- 
djm,fcd totim cfle cut jndun . 

O^VANTVM PLATO NECLEXIT 
HVMANA. OVANTVM Dl- 
VINA DILEXIT. 

REpetebjt quoridic folj xrcrtu eflc vaj : Tempor jIj j 
vao vniumili j. Dormire 10 corporc Jiuaiunu itqux 
fenfut jppeut JUt timet mlul jbuj efJc qujm fonutu. luquc 
bxc omnu penitut tTjatemiicrtitj- Et »t mjjj vttrntur quibtn 
plcntu eft miiodut, jj xtnnj confugirndunujjujcT cnim Jc- 
uiun oon poue.Ipfe quoq, qux prxcipicbu.implcuit. Nira 
cum cV turrcdiurto quodjm lurc& ciuu.ti fjoor* princcpi 
in Rrpublicj eflet futunu , omocm ptorfjjt auiicm tefpuit 
dignirjtan ■ Cum pjtrimoaio drtiftunin eilet, fricjibui I jr 
gttut efl omnij prxtcr fubmbinum prxujolum.quim jcjJc- 
mum nomiujbaot.hoc folo contratui vtiit . F.ili praxepcor 
imicu«;ue principum emnt. diuujs umen jb bn nuJljiac- 
cepat. SoJchjt rcr Dionytlui Jicrrc, Arifbpput frtr.pcrpccu- 
ntat pctit.PUto fempet hbrot. Addc quoj ncque vxorem Ju- 
lit, tiveque riiut in vtbr. ab omntbtn Itber, fbli feruicni vcri- 
nti.VnJe Jmm Hicronymm mquit:Plim Aep-ptum ic At- 
clutim Titentinum ejmque orun ItjIixquxquonJ.un ma- 
gru Grxrii tocibaturl jboitclilnmc pcrjgrjuit.vt qui Atbc- 
nii mjgiftcr ent cVpotent , cututque Joannjm Acidccnjje 
pyinruiii perfonibint , fjeret paegrintn jrquc Jifcipulut, 
nuleni jjieru vetecuodc dilcac.quim fiu impodenter in- 
gereTc.Dctuquccum litrtJiqujfi toto orbe fLjjicnrn perfe- 
tjutrurxjptui ipiririicV vcniuJjrtn. etum rvunit© cuJcttf- 
bmopjruitcaptiuut,vtnctmcftfrrtjrai. umen quu pbflolb- 
f but.iuuor csMnte fc fuit. I ii c HtCTOuvmu!. 

PIETAS fT GRATITV- 
DO PLATONIS. 
• 

CtR j rut Dco fuit j qao prinopium cogitjndi , diccn.li. j. 
Jeeoth .ornmbutin tcbtn , & fjciendum dicthjtcfTe ,Sc 
ipfe fempn ctTicichit. Prxtctcj dcogrjtut Jgchat quotidie 
quxUboroonjtuiefJct noobrutumiquoJ Ctxcuincm bxr- 
bartB : qu,' J temponbiB Socritu. Quim grnui prxcrpton- 
bus faeric. omnibotqoe jmictt, tttumoaio funt nin djjlogi. 
I n quibat mirtficc rot omnn honor 1 1 , jtque SocrJti libroi 
fooiimibuit.Nan folttm emm ilturo in omnibui pcnJ J ii . 
logit Jifputintem ioaocit , fn) ctum omnu j Cc compoui j, 
fctibitaoafua,fed SocratisciTc. 

QVAE PLATO AF- 
FIRMAVIT. 

1N I.itqux fojjfihat fuhucent pjrrn Hcrxliti tnehjrur. 
Porto tii Uiqux jJ inrclligentijiij pcitinct. Pytlugotx 
ttutime jcqujcfccbjt.ln rebut jurcm oullibui Socritem (u& 
Jmplctfcbjrar , qox vbjque atiawrabjt , hxc funt . Deuun 
omnibui pf outdae-Amrrui bomjnara irruuonjla dTc. Bo- 
norum prxmu Jtudorum fuppltcu forc. Augufttnmin Itbro 
cnntr i /lcjdcmicot inquit. Cbriftl jutoriutem omnihai jj> 
trponcoJam. Si inccm niHsrnbtn is-cndu m 1 it , ipod Pljtro- 
nicoi rrj rt ircfcdiat, cnjod licnt Chnfhir.orum jjtJtru non 
trpugr.et. I Jetn Dtooyhut Arcopjgiu fignifxiuu t Eufcbiui 
poftcjA: Cyrillat Jjrita Jecu^junun» . Hjoc Auguituiui ia 
Itbro De verj rciigionaPUroflia toquii pjuctt nvutiru Cbri- 
fluni ficrent. Ataue In coofctiionibai, turrjl fc pr ocemnini 
Ioinnn Eujogdifcxferme mtura jpad PUtonioM rcpcrif- 
lc .['r optrrej in fccutjJode Ciujute dci inquicLjbco Tbco. 
logm jpaJ geotilci, Pluonrm ionrt frntijrot connumrrin- 
dum puJluit.ftcut Hcrculcm itque Romdunvfemidcoi ju- 
ijaoibui inrepomt.fed «trofque rntn oumiuaJJocas. 
VcTUnumcn iflum qoern jppclut frmtdcumnon bcrcubot 
uutum , verumcruni Jiu ipits pr xfc r cn Juu • cflc noa dabi- 
to-VnJe inquit fc Pljtontrot Mtc jJioi elcetuc . quu de rc- 
hui Jitjiaii ittjtte bumjnn rc&iu jcUuodum qtum rxtcri 
philoibpbi fenfcrtjtc. Quod cV Mvcui V jrro intci JuJiciuc- 
ritA Apulaut Pljtoncm. aon untum bcroibut fuperiorem 
fecn.fed Jijixqujlem, quu videJjrct cbuinjrtiiit rerum j<iy- 
11 p ci: .-tt jurnr • PUto unu fuit rnodefiu prxdjtm , vt cum 
mirjbilem fibi jutonurrm jorr jboicompjrjuiflrt , tjjnco 
inncrroejrui j quodim qujtcntn pr jxepni fun pjrcodum fo - 
m , rctpoadertt : quojd in terrti appjreit fxtirior jjiquii, 
quifootcm omnihuiteriuttj jjcti it^qucnt Jcrtlq; feqtun- 
tur nmnn. AdJjJit.nibilfuo.feddiutnountuiii (umine re- 
peruTe. QuiJ latcm in pbiJofopbu fcnleri t, fjtit io hbro de 
AmorcA Tbcologu noftra oiajuimui. 

Rcd rai 



P L A T O N 

REDITVS PLATONIS IN PA- 
TRIAM COELESTEM 
ET LAVDES. 

NAuli fuo decefitt, & annum vnum atque octoginu im- 
plcutu une vlU dubitatione. Ideo magi, qut tunc Athc- 
ms erat, 1'Utoni tmmolauerunt, aroplions fuilic Ibnis oa jin 
humaaz rati, quU confummiuiitct numcrum pcrfccbfsimu, 
ijurm nouern rsonJiet tTHiltipltcauconrtciunt. Atq; quod mi- 
rum eft, adhuc in ca zute, & ia eo ipto die lcubcbjt.dc quo 
Ciccro lnquic Eft etum quierc& purc, atque elegjnter JCtz 
zutis plactda jc leuts lencctus . qiulem Jccepimut Platonis, 
qui vno & odogefimo anno fcnbens morruus eft . Sencca 
etiam Jrfirmat i d PUtont tbbrieutis & diligentiz benetkio 
contrgUic. Ali|intetlcribcndum .alijdifcumbentem innu- 
priis reinotridapibui interdilicrcndum ad (upcros reduflc. 
Artflotelet in templo aram PUcom ftituamque fjcrauithoc 
cpigrammate : Aram Arifloteles hjne Platooi dicauit , vuo 
quem ncfas cft 1 malit laudari. Addtt Ariflotdcs, 
Qut folut vm,do>.trinj,moribm,otc 

Admonoitcunciot,0c monimenu dcdic 
V t tirtute qncant fcltccm ducere vium. 

Nolla fercnt ulcm feeU futura virum. 
Adiunzeraat & upienret ali| in Platoois laudci carmina 
plurima-.fed przcipua cpigrammau tru.Primi hax etf fcme- 
rii:Tcmper antia juftitiaque czcclluit omnibus, tantum veto 
fapietma fupcrauit , vt omncm prorfusinuidum fuperauerit. 
Sccundi hiceft fcnfurPlato in deorum numerum cft tramU- 
rus. Loagmquz hunc nationcs honoranrqui diuinam vicam 
ipfe nouicalitwjuc monftrauit. Tertij fentencu eft huiufmo- 
di.Pbtxbut AdcuUpium gcnuit & PLuonem. vt illecorpori- 
bus, hic ammis medemur. Przterea Mirhrtdaccs Perianim 
rcz Platonts ftatuam in Acadcmu ita locauit infcripum: Mi- 
rhridatcs Rhodobari filiut Pcrfes Mulii muginem Platonis 
dicauitjyllanionisopus.Es hisomnibusid PUto eft conie- 
quutus.vt Grxci Ariftotclcm quifem dzmonium: Platonem 
srerodiuiaum cognomiruucrint. Quuvidclicet ille &riu 
hununus 6c icicnrU tuturalts m a i micTucn t.H ic autem fcicn 
tU limuJ & viu fcfe potusimum ad diuioum contulcnt. 

APOLOGIA DE MORIBVS 
PL ATONIS. 

Flnem iam vobis imponam, fT pauca qurdim rurfusaddi- 
dcro-Suncptebci quidj verfificatoret qui imnicrito poe- 
urum (ibi nomen vfurpant. Hi tatn morum difiimilirudinc 
quam maligmcatc muidix prouocad, in opomum qocmquc 
impudcmifumc ludunt. Qmbutfumma quxdam liccntiain 
bonos podus quam ininalosconceditur. Tales igitur olim 
pocticuh .droioura PUtoncm a Grzcis, Apollinis filium, Sc 
Socratcm ab Apollinc Grzcorum fapictifsunum ludicjtum, 
mordere noo dubturunt- Qoorum imptctace LaerttutDio- 
gencs fumtnopcre deteftjtur . Atque rt ipfc decurat, ridicula 
etuni cocmcorum comsitia Arifhppus auzit CyrcnenlisJio- 
mo peftimut. & optsmi cutufq. fuortun temporu-n aducrU- 
riut, qui ficuc aliot plerofque inodcftifiimos dotttfumotquc 
fjctaqtudam hiftoru vitupcrauit. ficerum Socrarem praxe- 
ptorcm , & condilcspulof Ibos Xenophontem Jtquc PUto- 
tiemfinzitq; borum nominecarmina quzdam in lcoru pue- 
rotquc Ufciua, vtdcticet rt falfo maenoruni pbilofophorum 
ciemplo bberiorem ipfe peccandi IicentUm nancuccrctur. 
Verum Artftoteles ctn vetiut magis quim PUtofuttamtra, 
tam faifjs in rirum linQum calumnias fuftincre non potuit. 
Nun 10 dcgilt ad Eudcmum,illi Je Platonc quz io fuperio- 
.ribwdizjmut,eeeintt:idilli mazime tnbuens.rtprophani 
non folom vtttrpcrare PUtonetn vllopacro non dcbcanuttv 
rumetum fub przteztu Uudis fanuum illntt norocorc pro- 

Iihano nominare non audcant. Ncque Elegia contentuifuit: 
cdctuiTi.vrtrid t Olympiodorus, przcUram orarionem de 
piatonit laude compoluu. Obmutcfcant tgtturapod iupcrot 
ibfcrnt canes , atq: apudinferot latraru Ccrberum co- 
tnitcntur. Not autetn PUtonit rium , & tapicn- 
tum sudirio fapientum approbatilsimam ve» 
nercmur, atqoe vnacum Apulcio Ma- 
daurcnfl libereprocUmcmustNos 
PUtonica familia oihil nouv 
musmfi fcftumjznun, 
cotlcfte.fupcr* 
Btun. 



I S V I T A. 

TABVLA LIBRO- 

RVM PLATONIS A* MAR. 

fiiio Ficioo Florentino tradudorum: Itcro quz 
infuut partun argumenu, pjrttin autcm 
commcnutta, pcr cursdcm NUr- 
iilium in libros cofdem 



compotiu. 



Fo.t 

J 
6 



i Hipparchus dc lucri cupidiratc 
a Dcphilofophia fcu amatorcs 
} Thcagcs dc lapicnria 

4 Mcnon dc virtutc 9 

I Alctbiadcs primus dc natura horatnis 19 

6 Alcioiadcs (ccundus dc voto 30 

7 Minos dc lcgc J4 

8 Eutyphrodclanaitatc J7 

9 Parmcnidcsdcvnorcrumprincipio 41 

10 PhiJcbus dc fummo homims bono f 7 
n Hinpiasmaiordcpulchro 74 

II Lytisdcamicida 'flj 
ij Thcxtctusdclcicntia 9° 
14 Io dc furorc poctico u6 
if Sophifladc cntc uo 

16 Ciuiiis dc rcgno u)7 

17 Protagorascontralophiitas iff 

18 Euthydcmus fiuc litigiofus 17J 

19 Hipptas minordcmcndacio 186 
ao Charmidcs dc tcmperantia 190 
21 Lachcs dc rortitudine 199 

11 Clitophon czhortatorius 107 
2; Cratylus derct5bnominumratione 209 
24 Gorgias dc Rhetorica 219 
2r Conuiuium Platonis de amore 2(7 
2t> Phxdrus dc pulchro 299 

27 Apologia Socraris 317 

28 Cntodccocjuodcftagcndura 317 

29 Phzdon de anima jji 
jo Mcncicnus.funcbris orario jf4 
51 Libri dccera dc rcpubhca jfio 
ja Timxus dc gcncrarionc mundi ^6 
jj Critias dc Atlantico bcllo 497 
34 Libri xij.de lcgibus roj 
jf Epinoraistidcit.lcguraappcndizvel philo- 

iophus 616 

jt> EpiifoLr duodecim Platonis 6xj 

Epiitola xii}.rccens conucrla 

37 AxiocbusRod.Agricolaintcrp. t>4j 
Platonis kx dialogi huic cdirioni adiuncci. 
M. FIClNVS AD LECTOREM. 

NE fortcpucct amiceleccoruntum opus edirumtetnc- 
re, (btocumiamcompoJutllcm.antcqujm cdcrcm, me ccn- 
fores huic opcri phtrcs adhibuiilc-.Deroctnum Adicoicuicm 
non minui philotophu & eloquio quam gcnerc Attscum, 
Georgtum Antonturo Vefpsxium, loatmcm Bapciftam Bo- 
ninfegnitun . Florentioos , viros Latinz Linguz Grzczquc 
pcrttihimos. Vfumprztercaacerrimo Angeu PolitianiJo- 
cblnmiviri iudtctv: vfumquoq;confibo Chriftophon Laa- 
dim A Bartholemzi Scalz.rirorum cUriuamorum. 
BtX HAATHNA. 

♦z^©- IfWl fifjrnt ifmJufuf.iAi wxitmr*. 
T.v "-v trm y'f>»...7.> A' a» ,•..*.» 1 - .• . . 

tmnjt/u /(rtri/f (Uit irtJ(v*g(t. 

A A A O. 
tmf/*fulrf mftfifmp hn/if S)n rt JLnuujf 

IriaAt Ai m&rm A~t$r m/mmxitt. 
Imti rit i» wmijmf tf itt miymf X*JH> 

OvTtjv* i\H w\nw,*Jti flit@- ix 1« tm 
A A A O. 

r«ui f»)fi ir tutJtm nfnjm riM tipm wlm-tmtQr, 

> .»'i:'»it.. i\« nmmmfmf. 

T» $ifitmH9r,rif rit tyu ■noutt r»mf 

Tini ctrlf mymtit lirnt iAin* tif- 



I 



I 

EXTRAICT DV 

PRl VILEGB 

D y R O Y. 
* 

A R grace fpccialc , autorite & priuilcge Royal , eft permis 
a Antoinc Vincent,march»nt Librairea Lyon imprimer, 
oufaire imprimcr lcs ccuureidePlaton qu'il a dcnouucau, 
& diligcmmcnc faii rcucoir par plulicurs doctcs perfonna' 
gcs, confcrcr aucc pluGeurs vieux cxemplaircs, cVa kelles 
rcftitucr pluficurs lieux,&a^ioufter fix Dialogucs qui n'auoicnt par cy 
deuant cfte incorpores aux odiures Larincs dudic Platon : auec in hibitions 
& defrencesa tous Librairs, Imprimeurs & autres , dc non lmprimer. 
faire imprimer ,ou cxpoferrn vente lefdites ccuuresdc Platon,ainfi re- 
ftituees,fansexpres congepC permifsion dudit Vincent,durantleterme 
& efpace de dix ans , d comfter du iour & dattede 1'afcheucment de la p i c - 
miere imprefsion dudit lijrc j fur peine de confifcation d'iceux liures, 
amende arbitraire , & de/tous defpens dommages cV intercfts , commc 
plus a plein eft contcnu lV declaire par lcs lctres patcntcs furce donnees 
k FontainebIeau,Ie xxodu moysd'Oftobre,I'andegracc,mdcinqccns 
cinquante fix , &C dc fof Regne le dixicunc. Signees 

PtrlcRoyk ytilrt rtlMttn. Je Lomcnic. 

Et (cdc du gand fcau , cn circ iaunc , a funplc qucu*. 

jhhcnii imprimtr Itxx. Mwembre iffi. 




V 



1 



f 



nttu 
«i - 



3 



PLATONIS HIPPAR 

CHVS- VEL. DE LVCRI CVPIDI- 

TATE, VEL, STVDIO LVCRANDI. 



NtlMlll rictMl 

AHOTMIKT. 

. , 4 ,tt); :i ' i.. «irt ucr... )Jfu£ u . »»' (1 l , Htj..lt... 

PROPOSITVM Platoaii in Hipparcho cfl , dorcse 
nps, oroncs homiaes bonu appeteie, cunt & illi qui pro- 
ptcr auaritiam abcrrare vidctnur .bnnum appetat. Ilii tiqui- 
<km lucrkupidi uint.luf iii rtile eft.rtile rcto bonum : bonli 
itaq, cupiant. Eteutm lucrttm dino eontranum:damnfi rero 
cumobut,malum:oulo igitorcontrarium. Contramt ma- 
lo,bonum:liKtumergobonam.Qiiamobrcmcum illi ctia. 
qui ab appctitu boni declinaie > i deutui.bonu cupiant.nihil 
um rrpugnat quo minui oranei kominet bcnum appetanr- 
Bonum autem dtrpler, Vnum hn . - Ad finem alterum. Illud 
propter fripfum.hoc proptcr alttid eipetendum llliui appe- 
titio roluntai, kiuuieledio lUud ieneiai>duro,boc rule. 
lUofruiniur.hoc vtimur.llliui adeptiubcatitudo. buiui lu- 
crum vocarur. Lucrum igitur.eft booi vrilit acqui(itio:quod 
aiivenerandt boniconfccunonrm conducereporeit. 0\wd 
rerd adkoc nonconfeit , ncc iplutn itilcelt ,nec eius ade- 
pcio lucrum. Laudanda igirut lucii cupiditas, qnai otuajbui 
lutura incit. Vituperanda autem opinio falla,quc dum quod 
rcucta rtilecV luciumeft.ignorat, appetitum naturxadad- 
uerfa rMorquer. Ht-comnia Plaio latenter doter. dum So 
crata definitioriei falfai , quai Hipparckuidc lucri cupidi- 
tare rcfert, & inducendo & ratioauanoo icfeUit. Vutui au- 
tem flato kjc ptopouttonc, Omnei borainet booum appe- 
tunt, tanquam manifcfta, ad cocludcndum quodoraret na- 
taia lurrom appetant .quodqar karc appttitlo niruraln lau- 
djajaeti.llz-cauieraeitconclutioquam modo quodam di- 
recto Socratrs tt ibut argumctandi modss lufert.td exem 
ilo.inductioocratiocinatione. Sed modo quodam conucr- 
"o ex oroni bac dilputarionc per argumenrationem i mino- 
n colligimus ptopofitionem illam maiimc confirmatam. 
Omnes fcilicet komines botuun appctant, qux htuna libii 
finis vltimut eft, cum prunat ttnu tit alrciuieie,otnncs lucri 
capidos eJle.iieque iJ ciTe ritupcrandum: 



1". 




SOCRATES. HIPPARCHVS. 

V I D N A M lucricupiditas 
cft?&qui funt lucricttpidi? 
H 1 1'. Mihi quidcm vulciuur 
t|in lucrandiun putit cx re- 
bui nulta arftsin.it n'.t dignis. 
soc Vidcnlurnc tlbl lcirc, 
quod nulliut prcti) liut ,an 
|gnorare?fi ncfciunt,amcn- 
tet lucncupidos vocas. h i p. At non amctcs voco, 
fedcal1idosatqiiraprobos,& vi&oslucro,cofcios 
nullius cfle preiij, c quibtis lucrum captant, & ta- 
mcn lucrantcs pcr impudcntiam.s oc. Num bu- 
jutccmodi lucticuptdum vocas?vcIutifi agncota 
plantans cognotccnscjinuUius prcti) planta cflc, 
dignam tamcn putct <|ua lucrctur, talemnc vocas; 
h i p. Vndccunq, 6 Socraret lucricuptdus quxren- 
dum centct.s o c.Nc ita tcmcrc vcrbacfFiitldas.ve- 
luti alicui ob accepti miurtam iratut ,fcd in mc po 
tiusattcntus rcfpondr, acfiaptinapio rurfut io- 
tcrrogarcm. Coiifcotit lucricupidum cognofccre 
quanti fit vndc lucrand um putat r n i p.Conlentio. 
tqc, Q_imcftquicircaplanuru dignitatc nouit, 
•Grxcatn lo miarcgionc,quournporcptantare*dignumfit,vt 
cairione, ran V V notahquid fapientiu vcrborum, quibus clcgan 
tei ifti caufidici abund.ini, in mcdium affcramut ? 
n r p. Aericola arbitror. s o cNum dignum lucro 
vocas auudquim lucrandu clfcexiftimare? u i p. 
Idiptum. ioc. Ncmcconcrisdccipcrc vitumum 
fcncD),tu adeu luucnis, rcfpondcns ,quemadmodu 



qu* »tfcO 

tam notat 



nunc.qux ipfc minimcr tirntis : fcd qu.tm verifsime 
refpondc.Num agncolam vcrum cumiudiccs,qui 
quam mdignam plantationc plantafcit, cxca fu- 
crandu putat^H i p.Non pcr loucm.s o c.Equitcm 
prxtcrcaviru,fi nouit nullius prctij pabulu quod 
cquoprxbct,anignorarecenlcs cquumiri pcrdi- 
tum?H ■ P. Ncquaquam i o t.Nonigiturpuut cr 
litliufmodi pabulo vitiofo clTc lucru. h i p. Mini- 
mc. t o c.Gubcrnatorcm vcroqui tcmonc.ac vclif 
nullius prctij naucm nuintcrit, ignorare ccnlet fc 
damno afTcchim iri.cV in pcriculum vcnturum, nc 
& ipfa nauis cV quxcunq-, in natti funr.pcrdantur? 
HlP.Nonccrtcignorat.soc.Haud igitur putat 
fccx iftiuitnodi nullius prcttj inftrumcntis lucra- 
turum. h i r. Minimc.s oc.ltcm bclli duxcxcrci- 
tum vilibus armis nixum vidcns,num fpcrct di- 
gnumucptttct cx hu aftcctarc lucrumi h i p.Mtm- 
mc.s o c. Eodcm modo li tibiccn tibiam,citharcc- 
dus ctlharam,tagittartus arcum, & vt brcui com- 
p!cc)ar,antrcx t cV rei cuiuiuts pc ritiu quifqi orga- 
na,acrcliquum apparatum nulliusprccij habcat, 
putctnecxhisaliqiiidolcliKraturii?Ki p. Non,vt 
apparct. s o c. Quos iuqi lucricupidos niicupas? 
ncquecrumcosquos fupta rctulimus, qui c rcbus 
nuUarationc dignit oportcrc lucrari rcnttir.Atqui 
boc modo mirandc vir,quo tu vis, nullus homtnu 
lucricupidut fii.H t p. At cgo.s oc. Eos lucricupi- 
dos ciTe dicam,qui proptcr incxplcbilc auidtutcm 
minimacV vilif/imaquxquc, cV nullius prctij mi- 
rum in modum fitiunt, cV in his etiam lucru qux- 
runt.soc. Nontamenoviroptimc.norunt nul- 
liusiftaprctijcfic. Huccnim lam noftpfosadcgi- 
mus,vt impofsibtlc fatcrcmur.H 1 1. Mihi lanc vi- 
dctur. soc. Sinon cognofcunt,tgnorant igitur: 
opinantur tamc,qux nullius prcti j funt, muTti fa- 
cicda cftc.H i P. A pparct.s o c. Lucricupidt nonttc 
lucrum cupiunt; n i p. Profcdo.s o c. Lucru vcro 
dicisdamnocotrariumiH i p. Eft. s o c. Eftncbo- 
numcuiquamdamnoaffici.^Ht p. Ncmini. soc. 
Malum autcm • h i p. Prorfus.s o c.L<;duntur iuq, 
damno homines2 hip. Lxduntur. toc. Malum 
igiturdamnum^Hi r. Malum.soc.Contrarium 
damnolucru: h i p. Contrarium,f oc. Bonumne 
igitur lucrum ? h i p. Ccrtc. f o c. Bonum igitur 
amantct lucricupidos nuncupasr h i p. Vidctur. 
s o c. Noninianos quidcmoamicc lucricupidof 
dicis. Scdtuipie vtrum amasquod bonunicft,an 
nonamas? h i p. Amoequidcm. soc. Ancft bonu 
quicquam quod non arfctics^fcd malum? h i p. 
Non pcr Ioucm. s o c. At xquabtlitcr omrua bona 
aifccxat. b i P. Omnia. toc. Intcrroga iniupcr cV 
mc an noncgo quoqMbonacquidc amare tnc con- 
fitxborued prxtcr meac tc.nonnc rcliqui mortalcs 
ornncstibi quoq, vidcturamarc botu, malaoJt: 
fc? h l r. Vidcntur. s oc. Lucruautcm nonncbo- 
niuncircc6<eisiuimus?M i P. Ncmpc.s oc.Oranrs 
lgitur lucricupidi vidcntur hoc modo:quod vcrb 
priut dixirnut, nullut lucncupidut cflct. Vua igi- 
turiftarum radonufcqucndapouus,nc crrcjnus? 
h i p p.SiquiioSocrarxf rccJeluericupidum dc- 

a firuat, 



Lib 



erp 



nmus 



finiat, eum puto lucricupidu ai bitrabitur, qui hts 
Audcr& lucrumcxhis quxrcndumfibiputat,cx 
qutbus bom vin lucrari nunquam initnu.it. s o c. 
Atnonvides 6 fuaiiilwrac,quiKl paulo antcinter 
nos c6ucnir,lucrarifcilicctcfl'cvtilitatcaffici?Htp. 
Qutd tum?<; o c. Qma & in hoc c6fcniimus,bonu 
omncs fcmpcr vcllc. h i p. Confcfsi futnus. soc. 
Nonnc & boni viri lucrum omnc expctunt,fi qui- 
demomnclucrubonumcA?H t p.Nontamc^ealu- 
craquibus lxdipofsint. soc.Lxdi vocas damnu 
pati,an aliud qttippiam? h i p. Nil aliud quam da- 
mnoaffici. s oc.Lucroncdamnum pariunturho- 
mincs,an damno potius? h i p. Vtriiquc.ctcnim 
& damno.cV Ittcro turpi,damno afficiuntur.s o c. 
Num tibi vidctur aliquid vtilc ac bonii turpc exi- 
ficrc? h i p. Minime. s o c. Nonne paulb ante con- 
cefstmusjlucrum damno malo cxiftenti,eontraritI 
cflc?H i p. Fatcor.s oc. Etcttm ftt malo contra- 
rium,cffcbonum?H i p. Conccfsimus. s oc. Vi- 
des igitur vt mceonercdccipcrc, exinduflria con- 
traria his aflcrcns.qux ftiprA confcfsi fumus. h t p. 
Nonpcr Ioucm.6 Socratcs:fcd ccontra,tu mcdc- 
cipis,ac ncfcio quomododifputans furfumdeor- 
fumq;omniaconuertis. s o c. Bona vcrba quxfo. 
Ncquc enim rectc faccrcm, nifi viro bono & fapi- 
cntt parcrc.H i p. Cuinam?atit quid hoc tandem? 
s o c. Conciui mco & tuo , Hipparcho Piiiftrati 
Philxdonici filio,filiorum Pififlrari natu maximo 
&upientrfsimo,quicumalia multa prxclara fa- 
picntixcxempla edidit, & Homcrictiam libros in 
nanc regionem primusinuexit, & rccitatores im- 
pulit,vt Panathenxis altcrnis & ordine pronunti- 
arent.quod vlq; ad hxcetiam tempora obfcruanr. 
Et AnacreontaTeium mifTaquinquagintaremo- 
ru naui in hanc vrbc acciuit. tfimonidem prxterea 
Chiumapud fefcmper habuir,amplis ftipcndijs 
& muncribus indu<ftu.Hecautc agetSat omnia,ci- 
ucs fnos c6 adduccre volcs, vt quAmoptimc dcge- 
ubus lmpcrarct, ratus minimcfas cfle , fapientiam 
cuiqua inuidcrc,quippcqui ipfchoncftusac bo- 
nus cr.u. Cum itaq; ciucs abude ertidin cflent.atq; 
fapientia cius admirarcntur, ad agricolas coucrtit 
animn&pcrcgrinos crudiendos.igitur columnas 
in finguhs vrbis triuijs & in vnaquaquc tribu cre- 
xtt:&cxea iapicntia,qiu partim duhccrat,partim 
ipfc inuenerat,clicics qu? potiora iudicabat,clegis 
inclufit,& lnflitutis fapicnttxinfcripfit:primu vt 
ciues hatid amplms egrcgia illa miramur, Cogno 
fce tcipfum.Nihil nimis, & rcliqua huiufcemodi, 
Delphis infcripta:fcd Hipparchi prxccpta vcluri 
potiora fufcipcrent. Detndc hac atq; irJacprc,rerc- 
uhtcs,ac lcgcdo illius fapientia deguftates.cx agris 
& fvluis ad rcliqua doftrinx inftitutadifccda pcr- 
gcrcnt. Erantautccpigrammata duo:aitcru in fi- 
niftra partc vniufcurufq; column;,in quo Mercu- 
rius lectorem ( fic cnim infcrtbcbatiir)moncbat, 
qttod in mcdio vrbis & popuh ftaretultcru in dcx- 
rra,(ic lnfcriptu, Hipparchi hoc monumctumcft. 
Mox prxceptuaddttum, Pcrgcqux luftafuntcu- 
rarc.Cumq;,in alijs colunis alia prxclara carmina 
tnfcripta cflcnt, multaq;, in via Stiriaca taleerat: 
Monumentu hoc Hipparchi,Nc arnicu dccipias. 
Quamobrc ceotc quidem amicum mcum faUerc 
nunquam aultm,& illi tanto viro rcpugnarc. Quo 
vitarunCto.tresannosfubfratre illius Hippia ty- 
ranmdeprefsi Athenienfcsfucrut. Ipfcver6cma- 
joribus natu omnibus, accepifti folu hoc tricnniu 



in hac vrbc tyrannidcm viguiflc:rcliquis tempori- 
bus,codctn penc modoquo Sattirnorcgnantc A- 
thc nicnii-s vixcrunt.Traditur autc ab clcgantiori- 
bus viris,mortiseius cauf.imcxtitiflcnocamqux 
vulgo fcrtur,fororis fcilicct Cancphorix contcm- 
ptu:nam idcrcdcrcabfurdueft.Sedctim Harmo- 
dius amarctur, doccrcturq; ab Ariftogitonc, ma- 
gnu quidda tibi cx hac educatione fupcrabat:forc 
namquc Hipparchu aducrfariii fufpicabatur. In- 
tcrim contigit vt Harmoditis nobilcm qucndam, 
cuius nomc non fatis tcneo,amaret:is primu Har- 
modium & Anftogitoncm,vcluti fapicntcs admi- 
rabatur.poftca famiharisfactus Hipparcho,con- 
tcmncrc illos ccepu : vnde llli indignati, Hippar- 
chu intercmeTut.H i p. Videris ergo.6 Socratcs,vcI 
amicum mc non putarc:vcl fi putas amictim, Hip- 
parcho minime credcre. Nam abs tc no dccipi dif- 
icrcndo,pcrfuadcri milu ncquit. s o c. Atqui volo 
perindeacfi ta]isludamus,rctraciarcquicquid li- 
bcr.nc tcdeceptum exiftimcs.Vifnc iliud immuta- 
riquod diximus, omncs homincs bona appctcrc? 
h i P.NoIo. soc. Quid ucro illud , quod damnu, 
ac damno affici, malum cflcconccfsimus? h i p p. 
Nequc id volo. s o c. Scd quid illud, quod lucrum 
atquc lucrari, & ipfi damno, & ej quod cft damrru 
pati contrarta funt?H 1 p. Ncquc lftud qtiidcm. 
s o c. At illud forfitan , quod lucrari, vtpotc malo 
contrarium,bonucft.H i p. Ncqtiicquarctra&es. 
s o c. Vidctur igitur tibi.vt apparct,lucru aliquod 
bonu eflc, aliquod vero malum? h i p. Mihi vcro. 
s o c. Rctra&o itaquc tibi hoc. Eft cnim lucrum 
ahud bonum.maJumaliud, nihiltomc magishoc, 
quam lllud lucrum cft,nonnc?H i P.Quid intcrro- 
gas? s o c. Dicam,cibus & bonus eft, & malus. 
h i p. Eft s o c. Eftnc magis cibtis altcr altcro, an 
fimihtcr cibus vterque e(t,ncquc quicibus altcr 
ab altcro differt,lcd quAhic quidc bontis, dlc vcro 
malus? h i p. Eft vt dicis. s o c. N6nnc & potus & 
rcliqtta omnia, quxcunque fbrmx ciuidcm funt; 
ita habct ,vt pattim bona,parrim mala fint,nihjlq; 
intcrfcdifferatineo inquocadem funt.qucmad- 
modum hominu quidcm altus bonus,malus alius? 
h i P. Sic dl. s o c. Cxterum ncutcr illorum.vt ar- 
bitror, magis aut minus homocftqiumaltcr.ne- 
que bonus malo,neq; malus bono. h i p. Vera di- 
cis. soc. N6nncdclucro fimilitcr ludicabimus? 
quod paritcr lucrum tam bonum qtum malum 
Iucrumfit?H i p. Ncccflccft.soc. Niligiturma- 
gis lucratur,qui lucrum bonum coicquitur,quam 
qui maiummcquc horum alterutrum lucrum ma- 
eisapparet,vt umconucnit. h i p. Profcdf.6. s o c. 
Ncutroqvautmagis,autnunusadcft?H i p. Ncu- 
tro. soc. Tali autem in re,cui ncutrum horum 
competit,ecquis potcftmagis vcl minus aliquid 
autagcrc,autctiam pati?HtPP. Impofsibilc cft. 
joc Poftquam lucraxquc funtvtraque,hocde- 
mccps animaduertcndu rcftat,propter quid vtra-< 
que fucrum appcllas , quidna idem in vtriiq; afpi- 
cis:vcluti fi mc roges,quarc cibum,fcu bonum,lcu 
malum, cibum vtrunque vocem, refpondeam vti- 
queqtioniam vterque ficcaeftcorporis efca, idco 
vrrunquccibura nomino, quodquidem &tuno- 
bis concedcres, nonnc? hip. Fatcor. socha. Et 
circa potunt eadcm rurfus reipondendi ratiocfTct, 
qu6d humidum corporis alimcntum, lcu bonum, 
icu malum fit , potum vocamus , & in ahis eodcm 
modo. Eniterc itaqueme fic refpondentem imi- 

Uth 



Amatores,vel, de Philofophia . 3 

PLATONIS DIALO- 



tari.Lucru honu.itemq; lucru malum,*trunq; lu- 
crum .ippcllas.qui Jn.i m lucro bono & malo idem 
ccrnis, cuius gratia vtrunq; lucrum vocas? Quod 
li non halxsquod rcfpondcas,.u mediccntcatr.cn- 
dc. Num lucrii appcllas omncm poflcfsionc quam 

3uis acqui(iuit,vcl nihil omnino , vcl parii cxpcn- 
cn$admodu,cum plusaccipiat? h i p. Idlucrum 
vocarc mihi vidcor.s o c. An huiufmodi dicis, fcu 
fi quis nihil expcndcs abudc cpuhtus fir,& cx cpu- 
lis morbu acquiliucntrH i p. N6 pcr Ioucm. s o c. 
At bonam valctudinc cx cpulis adcptus.lucrumne 
an damnum aflcquereturr h i p. Lwcru. s o c. Non 
eft igitur lucrum,quodlibct acquircrc. h i p. Non 
ccrtc. s o c. Nunquid ita fc habct, vt non lucrctur 
qui quod vis aflequitur, liuc bonum, liuc malumr* 
h i p. Apparct. soc. Nequc indamnum incurrar, 
qunnquoduis incurrit, fiuc bonum fiuemalumr' 
H 1 p. Mihiquidem vidctur. s o c R. Cerniscrgo 

3u6dcirca idcmrcuolucnsr 1 Lucrumenimbonii, 
amnum ucro malum apparct. h i p. Ignoro quid 
dicam. s o c. Et iure quidc. Scd prxrcrea hoc mihi 
rcfpondc. Si quis minus cxpendcns plus acceperit, 
lucrari hunc diccrcsr* h i p. Dico.modo ne malum 
Iucrctur,fcdvelauri,vel argcnti minus crogans, 
plus accipiat. soc. Enimucrohoc infuper intcr- 
rog;»bo,ti quis dimidiam aun libram crogans, du- 
plum rcportct argenti , lucrum , an damnum 
h 1 p.Damnum profccio,6Socratcs:namproduo- 
dccuploduplum folummodo capit. s o c. Verun- 
tamcn plus acccpit. An non plus cft duplum dimi- 
dior h 1 p. Non ciufdcm dignitatis ac pretij cft ar- 
gcntum,oiiuscft aurum.soc. Ergooportethoc 
lucro adijccrc,xftimarionem firilicct ac pretium. 
Nuncvtiquc argcntu ampliuscumfit,qu.im att- 
runi,haudxquciftimandtim ac prctioium dicis: 
aurumvcro minuscxiftens.prctiofum quoqucac 
dignum.mpp. tt maximc,ficenimfc rcs habet. 
socr. Ipfacrgo xftimatiodignitasq; lucriicon- 
tiMtfiut paruarcs,fiuc magna lit. Indignum vcro 
xftimationc.lucrocarctfH i p. Profedo.soc R a. 
Ipiumprctioiumacdignum,vocasaliuddignum, 
qu.tm acquititu digniimfH t p. Acquifitu.s oc r. 
Dignum autcmqtixlitu vtilean inutilc/ kippo. 
Vttlc. s o c. Vnlc nonnc bonumr' h i p. E ft. s o c. 
O vir omnni fortifsimc, nonnc lam tcrtio & quar- 
to conclufum a nobis cft, lucru bonum cflci* h i p. 
Vidctur. soc.Mcmoria tcncsvnde fcrmo hicin- 
ciditf h 1 p. Arbitror.s o c. A t fi minus ipfc mcmi- 
ncris,egoin menionamrcduca. Exeocnimquod, 
ncgarcs bonorum virorum cflc,lucra quxlibct ac- 
ccptarc, lcd exlucris bonaduntaxat,maIa vero ne- 
quaquam. h i p. Hinc fanc.s o c r a. Nonnc lucra 
ommactrc bona, feu magna fiuc parua (int ,ratio 
nos t.iteri cocgit? h i p p. Coegit certe,6 Socratcs, 
me rnagis,quAm pcrfualit .» o c. Scd forfitan dcin- 
ceps pcriu.idcbir: Nunctamcn fiucperfuafusfue- 
ns/cu quomodocunque alitcr fic atfcctus,conlcn- 
tisnobiicu lucraomnia& amp1a,&cxiguabona 
cflc.^H 1 p. Conlcntio. so c. Et bonosvirosomncs 
bona omma vcllc fatcris.' nunquid! > h i p. Fatcor. 
«oc. Malosautcm diccbasomnia lucra tam cxi- 
eua,qtiammagnacupcrc. h i p. Diccbam. so c r. 
Nbnncigiturtccundum fcrmonemtuum vniucrfi 
homincs,& boni paritcr arquc mali lucricupidi 
cflcntr h 1 p. Vidctur. s o c. Ncmo igitur re&e vi- 
tupcrabit lucricupidos, cum ipfc quoquc lucri- 
cupidusfit. 



GVS DE PHILOSOPHIA, 

VEL, AMATORis. 

«Allllll MCINI 
AR.GVM1NTVM. 
* 

SV M M A buius dialogi c(\ , quid t: r '■■ quale offtciu phi- 
lofophi, ciclinire. Eft autem philofophiorftciurn.diuina 
nofTe.gubern.irc humana:in illo contcmplatiua philofo- 
phia.in ihocaftiuacurnprxhrdirur. rhtlofophuiitaque pn- 
mo diuinam.id cft abfolutam ipfiui boni natura per lapien- 
tiam contemplatur. Deindeadid bonumvelutadfiiiemhu- 
manaiopcracionet dirigeni humana gubernat- Harc aurem 
gubcrnarioduo rrquirit. Prifflum, ut quid humana natura 
fit.i - quo pacto ducatur ad bonum, a malo remoueatur, co- 
gnofcat:quodquidera per prudenriam philofophmagic.Al- 
rerum, vr lic iiifHtuat hominum & affrftui & actui.fic tem- 
perctatuuecohibeat.vtad bonuraquodJapirntia ipfainue- 
nerat.A ad quodprudentiadcindedirexerat.faciletendanc. 
Idvero per morales virtutei rffiutur. quas omnei vno iu- 
ftirixnomine Plarocomplecticur. Atquecx i|t duobuthu- 
manorum gubernatio conflac. Eiufdrm autem efl fcirere- 
&c homincm vnum.familiam, ac rempublicam gubernare. 
Quamobrem qui moralii efr, idcm dominut , ciuilii.tex 
idoneui elfecF x quibui concluditurin ipfo philofophantis 
officio harc omnia contineri, fapientiam, pruJrnciara.iufii- 
tiam,moralem,domefiicam,ciuilera,acregiam difciplinatn. 
Pcr fapientiam diuinacognofcit. pcr pruJcntij lufhtiamtj; 
humana gubernat , dum rera fuam . rem fanuliarcm ,rem- 
publicamadminiftrat- Eiufmodi eft philofophi ipfiuiotfi- 
cium.quod Placotn librii de Republica latiui explicacin 
hoc ligmficat breuius. Ac primo duai aliorii opinioneicir- 
caphilofophi officium confutat. Ptuna videtur vel Solon» 
fuitfe vel fimiUs ahcuiui .direntn id eiTe quamplurima di- 
fccre : fecunda Hippixfoptuftx volentu philofophiam ar- 
tiumonuiium petitiamefte. Hiidenique coiifutatii.fen- 
tentiatn qoam prxdiximui, breuiter innuit. Socratei ergo 
fingitur hxc m fchotii Dionyfi|, qui gtammaticx elcmenu 
Platoni ttadidit, aduerfui difcipulot duos Dionyfii difpu- 
caffc : deinde qux in fcholii traaauerat, in corona familia- 
rium fuorum a principio recenfere. 



SOCRATES. 
iontsii Gcammatici ludu ingrcf- 
fus iuucncs quofda confpcxi, qui vidc- 
bantur honcfta indolc, clans ortos pa- 
j rcntibus.ciiq ; i)s vna coru ctiam tami- 
larcs. Adcrantautcm duoquidam adolcfccntuli 
inuicem contendcntcs , qttx %'cro c(fi:t contcntio, 
baudtatisaducrtcram. Veruntamcndc Anaxago- 
ra vel Ocnopidc difccptarc vidcbatur,circulosdc- 
fcTibctcs, & quafdam fphcrx inclinattoncs dcpin- 
gcntcs cubito innixi,& inteti admodum. Ego au- 
temaltcrius tllorum amicum,iuxtaqucmfcdeba, 
cubito tangens.intcrrogaui quid ita contendcrent 
adolcfccntcs,& num magnii quiddam cflet,& pul- 
chrum,in quo tantum ftudium poncrct.Tum ille, 
uid inquit magnu,& pulchrum? Nugantur cnim 
c fublimibus quxda & philofophantcsgarriunt. 
Huiusego rcfponfum adiniratiis, oadolcfccns in- 
qua,an turpctibi philofophari vidcturrcuruetam 
accrbc rcfpondcs? Altcr vcro,iuxtacnim afsidcbat 
xmulus quidam iftius, cttm & mc intcrrogantcm, 
& rcfpondcntcillu audiflct, Noncxpcdit tibi Sr>- 
crates,inquit,intcrrogarc httnc,an turpc exiftimct 
cflc philofophiam,nccne. Annonvidcs ipfum in 
tumiditatc quadam,& fatuntatcatqi fomnolctia 
vniucrfam xtatc cgiflc, vtcrcdas aliud quicquam 
cum tibircfponfuru,qua quod turpc fit philofo- 
phia?Eratautciitccxamatoribusinmuficacrudi- 
tus,altcr autcquci carpcbat,in gymnaftica. Vidc- 
baturqi mihioportcrccum quc prius intcrroga- 
ucram, miflum faccrc,quod agcndo potius,quam 

a ij excr 




1 



1 



Liber fecundus. 



difputando excrcitatushabcri vcllc vidcrcttir. In- 
tcrroqandu autcm ccnfunllu , cjui fapictior videri 
volcbat.vt fiqua pollcm , vtihtatc rcportarc. Dixi 
igituradeu,mcdc rccomuni quxftionc mouilfc: 
cjuod fi putas mclius hoc tc relbonfuru, illud idcm 
tc nunc intcnogo, vtrum vidcatur philofophari 
pulchru circ,an iccus?Hijc fere cum diccrcmus,au- 
d:cruntado!cfcctcs,atque mifTacaqux mtcripfos 
crat contcntionc,adcaqux dillcrcbamus audieda 
fcipfos filcntioparabant. At amatoribus quidac- 
cidcnt,ncfcio. Ipfcccrtc obftupui. Scmper cnim 
noua ac pulchra ftupcfco. Vidcbatur itaq; mihi al- 
tcr mc no mmus ccrtarc vcru enimucro rcfpondit 
illc mihi,&valdc quidcmambitiose.Siquando,6 
Socratcs,philofophan turpc elfc duccrc.ncqtic mc 
homincm putarcm, ncquc qucmuis alium iic aifc- 
ftum. Innucnsautcm inxmulum diccbat hxcca 
vocc,vtamici cxaudircpolfcnt. Hiccgo, pulchru 
igiturtibi philolophari vidctur?cv maximc qui- 
dcm,inquit ille. Quidcrgo,inquam, num vidctur 
tibi ricri poifc, vt norit quis turpcnc fit aliquid, an 
pulchrum,nilipriusquid ipfum iitnorit? Non, 
Nolli ijjjitur inquam quod cft aliquid philofopha- 
ri? Nouicquidc\Qmdcft?Qiiid aliudqu.tm iux- 
ta Soloncm? Diccbat cnimalicubiSolo, Difcenti 
af>iducnuilta,fcncctavcnit. Et mihiquidcm vidc- 
tur icmpcriic oportcrc ahquid difccrc cum homi- 
ncm,qui philolophusfuturus lit, iiuc uiuenis, liue 
fcncxftt, vtinvita quamplurimadifcat. Atqticis 
pnmovifuscft mihialiquiddixilfc. Dcindcmccu 
rcputans , intcrrogaui, num ci philofophia , idrm 
quod multa difccrc, vidcrctur. Et illc,omnino in- 
cjuit. Exiftimas inquam pulchrtim aliqtnd folum 
cflc philofophiam,vclctiambonum ? Et bonum 
inquit. Vtrum philojophix idproprium racis,an 
ctiam alijscodc pa6totribuis:vt vcrbigratia, ftu- 
dium gymnafticx,non modbpulchrum cllc,lcd 
ctiambonum?Tuncillcludcns duoprotulit. Ad- 
ucrfus hunc,inquit,dico,quod ncutrum lit.adtier- 
fus autcm tc,6Socratcs, & pulchrum & bonum ii- 
mul clfc fatcor. Ergo in gymnalijs etiam multu la- 
borem txiftimas cllcgymnafticx ftudium? Et ma- 
ximcquidc, inquit ilIc,quem.)dmodum m philo- 
fophando, multadifccrc philofophiam puto. Ego 
vcro,crcdis inquam.cymnafticx ftudiolos aliquid 
aliud appctcrc,quam vtcorum corporabcnefcha- 
bcantfldipfum lnqtnt.Num inulti laborcs bonam 
corpons habitudine ctficiunt?Qu6nam pacto.in- 
quit illc, cxp.uicis labonbus robuftucorpus ficri 
pofsit? Hic mihi vifuscft gymnafticus illc prouo- 
canduscifc, qui mihi proptcr pcritiamgymnafti- 
cxauxiliumrcrrer.lllum lgitur pcrcontatusfum, 
Qmd vir opcimc, iito loquctc tu taccs? Nu Sc tibi 
videtur hominescmultispotiuslaboribus, quam 
tcmpcratis robur acquircrc?Equidem,6 Socratcs, 
ego lllud quoddici lolctvidcrc vidcor,nempe cx 
modcratis corpus bcnc fcle habcrc.Vndc inqua vi- 
dcs? non lnfomncm potius & naufeabundum vi- 
rum,ccruiceqi molli&curis cxtcnuatu rcddunt? 
Et quu hxc annuillct,dclcctati adolefcctes,riferut. 
Altcr autem illc crubuit.Tunc cgo,quid tu igitur? 
coccdisnc,ncc paruos, nccj; magnos laborcs habi- 
ttidtnc bonam corporis cfficcre,lcd modcratos?an 
nobis qui duo m cadcm fcntctia fumus,rcpugnas> 
Libcntcr equidem, inquit, htuc rcpugnarc , atque 
aduerfus cii valcrem, id quod propofui, dctcndere, 
ctia li cauf.im habcrc mmus vahda. Nulliuscnim 



prcti j cft. Vcrum tccum haud decct infolctius con- 
cuidcrc:conriccorigirur,n6miilc.is,lcdccmpcratas 
cxcrcitationcs bomi corpons habitu hominibus 
prxft.irc.Cibi autc mquam multi, an moderati?Et 
cibi ait.Prxtcrca compuli cum, vt conccdcrct rcli- 
qua omnia qux circa corptis vcrlantur, tempcrata 
quidcm prodclfe quamplurimum, pauca vero vcl 
nimia nihil. Et illc moderata iuuarc confclfuscft. 
At qux ad animam fpcctant, inqua, cum modcra- 
taadhibt'cur,c6ducunrncmagis an immodcrata? 
Modcrata.Dilciplinxautcm nonneex ijsfunt qux 
animiadhibcntur& conrcruncrConlcnlit. Exdi- 
fciplinis itaq, qtix tcpcratx funt, non qux multx, 
vtilitatcm aftcruiurConccfsir.Qucmnam ergo in- 
tcrrogarc merit6c6ueniat,quales lint l.tborcs atq; 
cibicorponbusaccommodi? Inhoctrcs arbitror 
conucnimus.mcdicu videlicet.vcl j>xdotribam in- 
terrogandum. Qucm vcrbdc fpargendis fcmmi- 
bus, quancum lit commodum? Agncolam colen- 
tancum cft. At vcrodc fcmttc & plantationcdiici- 
plinarum in anima,qucmna mcrito pcrcontcmur, 
qualcs quantc, uc fufriciant?Hic cum ambiguitatis 
plcni cilcmus, cgo iocans inqua, vtiltisne poftqua 
nosin hocambigui fumus,ab ijs adolefccntibus 
ifthucquxramus?Anforfitancrubcfcimus,qucm- 
admodtim procos indticit Homcrus.quum nollct 
aliuin qticnquam prxtcr lc arcum intcndcrc?Scd 
< um grauitcr ferrc vidcrcntur, aliaqtiadam via in- 
ucltigarc aggrclfus,Q2ialia,inqua,clfe dcberccoij- 
cicmusquxoportct phiIolophumdifccrc,quu nc- 
qucomnia,ncq; multafcquidcbcat? Refpodcsau- 
tcm fapicntior ille, pulchcrimas ait,atquc maximct 
congruas animo difciplinas eas elfc,cx quibus ma- 
xnnam quisgtoriam m philofophiaconfcqttatur: 
maxunam vcrogloriam adipifci,(i omniu artium 
pcritu* iiruuc li minus ommum, plurimarum ial- 
ccm,carumq-, prxfcrtim qux xftimacionc funtdi- 
gnx,caprxcxtcrisdifcens,qux libcros homines 
dccct,quxucintelligcntix ratione, non manuum 
miniftcrio conficiuncur. Tumcgo,fic, inqua,di- 
cis,qucmadmodumin opificijscotingit? vbiopi- 
ficcm quidem quinqtic ad fummum, aut fcx minis 
cmeres,architcdtum vcrb nc drachmarum quidcm 
dccem millibusmam jxr omncm Grxciam rari ad- 
modumrepcriunturmunquid talcaliqtiidais? IIIc 
aifenfus ldipfum fcdicercconfclfuscft. Eummox 
intcrrogabam,vtrumpofsibilcclfct,duascundcm 
duntax.tt artcs hocpacto,ncdum pcrmultas ma- 
gnascji percipcre. Etille, Ne itamcdiccrc putcs, 
inquit,6Socratcs,quali philolophantcm oportcat 
ftngulas artcs adfummu profequi, qucmadmodii 
artlliccs illos:vcrum, vtlibcru virum crudittimq; 
dccct,vt potis lit pcrcipcrequx ab vnoquoqv arti- 
ficeprofcrutur,atqiidprcccterisqui tum adfunt: 
prxtcrca ita mentc omnia c6ic&arc,vt lempcr iplc 
clcgantifsimus,ac fapientifsimus omnium in \ no- 
quoqicoru quodcquocuqi adducitur,appareat. 
Atqicgo(adhuceiiim quorfum tcndcrct ambige- 
bam)intcllig6nc,inquam,qualcmdicts clfcvirum 
philofophum? Vidcris enim mihi tale dicere, qua- 
lcs in certaminc funt pcntathli, curforibus, vcl ia- 
culatonbus collati. Etenim illi curforibus,vcl pel- 
taftis in corum ccrtaminibus intcriorcs funt,fe- 
cundumqi locum tcnent , rcliquorum vcro achlc- 
tarum primi atq-, vidtorcs. Talc abquid fortc dicis 
philofophix ftudiuconferrcphilofophis, vtab jjs 
qui in quaius artc fupremi funt, in cadc artc intcl- 

ligentia 




Arnatores,Vel,de Philofophia. 



li»entiaquidcm fur«rennir,fi:ciidumqi locumtc- 
ncant,rcliquos vcroantcccdant, vtphilolbphus in 
fingulis faciiltatibus frcundz cuitiida homofortis 
cxiftat. Htuufmodi vidrris philofophantr viriitn 
oltcndcre.Rc&c,inquit,6 Socratcs,accipisdcphi- 
iolbphodilta,qiiicu pcnut-hJocomparaueris. l.it 
cmm proculdubio talis.vt nulli negotio fcruirc pc 
nttus vclit , nequc in aliqua rc , vfque ad fummum 
elaborarc , nc proptcr vnius cxaclam diligcntiam 
inali|tomnibus lupcretur ficuti fupcrantur opi- 
tias : fcd omnia iitcdiocnter tempcTaicqi artingat. 
Poft hanc rcfponuoncm cupiens planius nollc 
quidnam diccrct.bonos, inquam, viros, vtilcfnc, 
animiulcscflcccnlcs} Vulcs,inquit, 6 Socratcs. 
N6nncfibonivtilesfunt,inqua,malt inutilcsctui? 
Conlcnlit. Quid autem, philotbphos viros vttles 
vel inutilcs putas ? Ad hxc illc maximc oinnium 
vtilcscllc philofophosaflcucTauit. Ageigitur,di- 
gnnfcamus li tu quidcm vcradicis, quomodo vti- 
lcs nobis funt ifti lccund; fortls hornincs? M.inttx'- 
ftum enim cft, qubd vnoquoq; artifice infcrior cft 
philofopbus. Annuit. Agc,inquam,li vcltu.vclcx 
amicis aliquis tibi chariisimus xgrol ,mt , vtrum 
adcura valctudinis philofophum illum fccunda- 
riumdonu induccs,anmcdicu? Vrrunq;. Neinihi 
dicas vtrunquc : fed vtrum potius? Ncmo , inquu, 
ambigat,medicum &. roagis & prius. Quid autcm 
in tuui rhiciibus agitau,vtrum te & tuaguberna- 
tori, .ui philofbpho comit tercs : G ubernuon, in- 
quit.Et in rdiquis omnibui quantilpcr artifex ad- 
cft,philnlbpho no crit locus? Apparct.mquit.Phi,- 
lofophus igimr nuncinutilts cutqtin arunces non 
dclint. Conrcfsi verb fttmusbonos quidem vtilcs 
cflc , malos inutilci. Coa&us cft cotmrcri. Quid 
crgo poft hxe abs te pcumr An tbrutan inciuiliuf 
eH.vltr.t pcrquircrcr Quxrc quicquid lubct,in, 
quit.Nihilaliudpcto, ntii vtitcrum conccdantur 
iamdiila,habenr autcra fc in hunc modum. Con- 
fcfsi fumus philoibphiani bona ertc, & extarc phi- 
lolophos,atquccosipibs bonos.bonosautcmvti- 
les,maloscontrainutiics.Dcindcc6cefsimus^duin 
arahccsadfunt, philofbphos inutiles cfl'c,& .utiri- 
ccsadciTc lcmpcr. Nonncconccfla hxc funtfSunt. 
Conritctnur igitur, vtvideturiccudum tuamora- 
tionrm, fiqiudcm philotbpbaxi cft cilcicicntcm in 
artibus eo pacrcquo tu idicm dixiftt.malos pbilo- 
fophos c llc, & iminlcs, quandiu intcr bomines ar- 
tes litu.Vrrum non iu habet,6amicc. Ncquc phi- 
lolbpharictrc a artcsftudiosc verfari cft.ncc multis 
ncpottjs incobcrc , aut mulu pcrdifccrc , fcd abud 
quiddam:ftquidccxiftimo& abfurdum hoc eilc, 
& mcchanicos reltius appcUari , qui arubus in» 
cumbunt.Hoc aurcm modo planius intclligcmus, 
an veradicam , nccne, ti boc refpondcas, Quinara 
cquos xctlc domare norunt? vtrumqui iUo$ me- 
liarcs rcddunt, jnin: Quj mcborcs. Quid »n- 
ccm cancs, numqui eos rocliorcs rcddere, Ijdcm & 
rc&rcocrccTc norunt i Omnino. Eadcm ergo ais, 
& incliarcs rcddit, & rettccocrcct? Eadun. Quid 
an«m?Vrrum qux& mchorcs facit,& rciiccOcr- 
crt , eadcm dilceintt bonos&malos.aaaUa? Ea- 
dem,inqiuc Visigitur ,inquam, idcmdchomi- 
nihnscbUituamiu^quxoptimos rcddat homuirs, 
cadcm fit, qux &c rrciccohibct ,&qui boni (int, 
4iuincmali,diicctnat ? Prorfus , inquu • Nbnnc 
quarrunqucvruun,cadcm&multos:& quxmul- 
tos & v nuiu Ita. L t in cquis prxterca cxtcrisu^ 
*nu1 



5 

omnibus eodem modo> Eodcm, mquit. Quxnam 
fcientiaefl,qux intcmpcratci, &: lcgti tranlj,'rciro- 
res m ciuiutcrcdt^ punitcnbnnr iudiciariac Pror- 
fus. Anvocasiuftitiamaliam quadam prxtcrcam? 
Nullam,inquit.N6nnc qua lcientia rectc caflig.U 
Sc puniunt,eadcm bonoscv' nialo* dilccrnitnt';La- 
dem.Quicunqi vcrb vnii norit.plures quoqiic co- 
gnofcetcCognofcct.Atuui multos ignor.it, igno- 
rabit iScvnum? Conlenht.Sicrgo cquus cxiltens, 
bonos ac malos equos ignorct,fcipfum tgnorabtt? 
Conccfsit. Etflboscumfit, haudnouctit qui lint 
boniaut maliboucs.fckctiaqualisipil' lit, igno- 
ret necefleeft? Itacft.inqiut. Eodem quoque mo- 
dofi canisfuerit? Confcflus cft. Nuncvcrb cum 
homo quifpiam cxtftens ignoret bonos homincs, 
&malos,n6nne fuiipliuscliain ign.iruscrit, bo- 
nufnetit an malus? Adnuit. Scipfum ignorarc, fa- 
pere an deiipcrc clt? Dcfipcrc. Scipfum ltaq-, nolTc, 
lapcrccft? Eft,inquit.Hocigitur, vt videtur,& in- 
(cnptio qux in Dclphiscft, prxcipit, Prudentiam 
fcilicct& iuftitiam colcre. Apparct. 1 i.icc.ukni 
&rcct^ cohiberc fcimus. Adnuit. Quacrgorecti 
colulKrc fcimus.ca vtiquc iuftit ia cft.Qua verb & 
nos iplbs, & alios dignofcerepoflumus, prudctia. 
Videtur. Eadem lgtturcft luftitiaatqtie prude'tia. 
Apparet. Quinetiacimtatcs tunc optimc guber- 
nantur , quum iniufti dant pccnas . Vera narras. 
Atquehxcciuilisfcientiaeft.Eft.inquit.Quidvc. 
ro quoties vir vnus rectcciuiutem inftituit, quod 
nomcn illi conuenict, nonne tyranni & rcgis? Ad - 
nuit.Nonc tyramca aut regia arte gubcrnat?Im6. 
Hxcitaqifacultatescxdccum fupcrioribus funt. 
Vidcntur. Quid vcrbquumvir vnns domum re- 
&c difponit.quod huic nomen maximicongmitf 
nbnnc atconomusac dominus? Conticnit- Vttuin 
& utc iiiftitia bcnc regit famikl, analu faculutc? 
Iuft itia. Idem eft igitur, vt apparcf , rcx, ryrannus, 
ciuilis,ccconomus,dominus, prudcs, iuftus:atquc 
vnaquoque ars,rcgia, tyrannnica,ciuilis,domini- 
ca,rcconomica,iullitiaatquc prudcntiacft. Vidc- 
tur. Qii.id itaquc philofopiio viro , quoties medi- 
cusdc xgrotantibus quicquam Jtxcnt , ttirpc eft 
non poflc dic^U illius alfcqui, aut huc aliquid aifirr 
rc, quali alioram artiticum quifquam:cumqiaut 
iudex, aut alius quifpiam eorum, quos paulb antc 
rctulimus, non abfurdum in ijs, ncc ailcqui dicla, 
ncquc qujcquam confcrrc poii". . Quidni cilct ab- 
furdum ,6 Socrates , in tantis rcbus nihil habcre 
quod confcras? V rrum iginir inquam,& circa bxc 
philoibphum,vt pcntatnlucucoporterc dicimus, 
& ibcundas tencntc inutiJcm cflc, quandiu aliquis 
lllorum efttvd primii quidem tpfiim oportercdo- 
mum fiia rralli admimftranda prcbcre,ncq', fecun- 
das in hoc partes trncrc, fed ex feipfo omnia cafti- 
gare,reclciudic.uitcm,fiquidem familiam fuam 
t cct i adnuntftrarc ciipi.it? Allcnticbatur illc mihi. 
Atquecgoaddidi.Tumftautamicus huic aliqttis 
vitx fuc. rationem, aut ciuitas quicqua difccrncn- 
dum t aut i udtc andu c6mittat,num turpc, 6 amicc. 
fil fccundascum in his trncrc-iut tcrt us,ncu; duce 
potius cuftcxcf Ita mihi yidctur inquit. Abiit !.• i- 
tur,6 vir optimcvt philoibphart lit pluruna difcc 
re, artcsq; nav^arc. Cnm rftadixiilctcfapicns 
qu tdcm ilk cx antedic^is rubore affcct us 
tacuir.Indoctus autcm affirmauit 
iic cflc , & cxtcri omncs 
didta cvllaudarunt. 

a iij THE 




i 



THEAGES, VEL 

DE SAPIENTIA, 

HUMlll MCl »| 

* 

DISTINGVITVR. inhoc dialogo Sapientia.jk vl- 
timum diftinttionn membruralic inueftigandualTu- 
Biicur.vtquopattoacauiracurab hoinmibui.paceac. Prima 
pamtionc Sapiencia duplex dicitur. Viiaabfoluta.condfc- 
tionaii» altera- Abfoluca.qux limplicitpr abfque addicio- 
nealiquafapientia nomiiiacur-Conditionalii.quxnon lim- 
pliciter fapientia. fed fapientu quxdam di&a eiV Illa lit de- 
hnitur:Cogmtio earum rerum de quibui haberi fctentia po- 
teft.H»b«t ur *ucem fcientia de i)i qux fempereadem, & eo- 
dem modo funt : huiufmodi funt fumma rerum pnncipia.Sc 
xcernx rerum omnium rationei : hxc aucem diuina dicun- 
cur.quo fit.vt fapientiaiit diuinarum rerum fcientia: qua» 
quidera abfoluta fapientiaeft. Conduionaln verd.omni- 
buiambuii: faculcatibuicftcomuni*. Namfummtta» cu- 
tufqueartu fapiemiaquxdam vocatur. vt fapicntia guber- 
natoria.fapiencia aurigaria, fapientta militarii.Ex omnibut 
auremquxcumadditioncfapientix nuncupantur.prxcipua 
eft, qux cxterii v t rniniftrit veicur.cuiufmodi ciuil»i fapien- 
tia eft. Quxquidem faculcai communeciuicacn 4c gentium 
bomimconie&ani.definitur. Hxc tumciuilu . curti etiam 
regia difciplina vocacur. Cuiuifubiecrum.ciuitai eftfinii,' 
•ommune oonum : miniftrx , arte» ornnes . Oificia duo, le- 
ge» coodere , ic conditat exequi : I llud per prudentiam no- 
mochericam, hoc per i urtiti am legalem & ludicuriam agic 
Vexum quo pacto quii ciuilem fapientiam nancifcacur , in 
plunmi»eiu»difputarionibui Placodubicat ; 8c in prcfenct 
Theage, vrrum ciuiieihominei ,an fophiftx.an contero- 
placiuiduntaxacphilofophi eamdoceanc. Quod a ciutlibu» 
vini.aut fophiftn, auc foli concemplacioni deditu difcatur, 
tn Menonc&hicquodammodo negat , quod illi ne tilioi 
quidem fuo» voquam docuerint , quod ifti rationem boni 
nonhabeancquodhi rerum humanarum experti mtnime 
fin t. Reftat igicut, vr hxc «ut a pbilofophi». ic contemplan- 
di,&agcndi appriroe petiti» percipiatur , auc diuina force 
concingac- Illi nufquam reperiuncur. Vndein Menone.k 
tnTbeage diuinomunerefieriaiferic.vtin animo» ciuium 
temperarot Dei prouidentia boni ipiiui intelbgenciam.de 
lege» ad id ductntet intundat. Qjiarnfancnotioncra hic ci- 
uilero lapientiarn . tn Menone prp priori vocabulo vatici- 
niumquoddam nominac . ciuileique virot furenubu» cora- 
parat.Sxpcecura ait.nunquam i mali» geniUfhorainu ceiTa- 
curura.niti auc leginrat philofbphi dominentur.auc i|qui 
gubernancrcmpublica.iiuinaquadam forte philofophen- 
tur. Hocaucem librocura Sociatet infua membra fapicn- 
tiatn diftinxtflet.& hancciuilem fapientiam.fubquadairo- 
nixfpecie.ncc iciuihbu» Tirji.ncc J fe.vt a philofophocon- 
templationi deditoTheagemadipifci pottcdixiifet, fubiun- 
«ictcntandara eflc vira dxmonu , Sc dcoique voluntatem 
Dei precibut exorandam , quafi iljinc ifta difcantur. Sc Dci 
prouidentia pcr medioi fpiritui , fxpe hominibui agendo- 
Tumoracuta pand.it. Eoi auceni mimftroi . qoi Dta iuiTu 
bonorum ciuium flc lcgicimorura pnnciputn iQcntcs ad be- 
negubernandum illumtuanc , Dionyliut Aieopagica Prin- 
cipatutnomjnat.Eifcchicfortauede Dxmone Socratitdi- 
fpucandum, fedargurnenci brcuitas prohibet. Quineriara 
Maximui Tyriui.i Herroiai.fc ApuUiu» «e hoc abunde 
«iitTeruerunt- Inducitautcmhicctet Placopcrfona»,Deroo- 
docum ciuem Athcnienfem vna cura filio fuo Theagc Ci- 
picnciam itfccl inte, & Socraccm. locipic vero a Dcmodoci 
petitionedialogu». 

DEMODOCVS. SOCRATES, 

T H B A C B S, 

pv! habcbam , 6 Socrates , quxdam 
priuatim tccumcommunicare, fiqui- 
demotitimfit, vclctiam ncgotiu, mo- 
do non omnino magnumrrdim cnim 
meacauiaociumagas. sock. at. Equidemoiio- 
fus& aiioqui fiim.iedtui caufamaxime. Sj quid 
crgo dicerc vis,licct. dgmodoc. VinP teccdamus 
hinc in proximam Iouts libcratoris porticum^ 
f o c r. Yt lubct. d e m o p. Eamus crgo,6 Socra- 




Liber tertius 

tcs. Omncsquidcm planuc codemicmodo habe- 
rcvidcntur,&qui ctcrra nafcuntur,animaliaqi 
omnia,& homincsdcniqucipfi. Vtenim inplan- 
ris facihmum hoc nobu cft qui tcrram colimus, 
prxparare quidcm omnia antcquam plantemus, 
&c ipfa ctiam plantatio:poftqium vcro quod plan- 
tatum cft,viuit:tunc cultus ipllus varius cft & dif- 
ncilisific&in hominibus vidctur. Exmciscmm 
rebus cxteraconijcio. Etcnimhxc mihimei filij 
fiuc plantatio,fcu gcneratioappcllanda iit,omniu 
ficihma cxtitit:cducatio autcm dirficilis , & plcna 
timoris icmpcr , maximum mctu ipfius cauiafub- 
cunti ftiit, Et alu quidc multa dc hoc dici poficnt: 

Erzcipue verb cupiditas, qu«huicnunc incft.vc- 
cmentcr me folicitat. Eft enim non mgcncrofa, 
vcrum talis.vt fallerc pofsit. Cupit cnim, 6 Socra- 
tcs.vt ipfc ait,fapiens ctTici. E t vt mihi videtur,po- 
pulares quidem cius acquales in vrbcm vcnicntcs 
icrmoncs quofda ci replentcs hunc vchcmenter in- 
citauerunt,quos imulari ccrpit, & mihi iampri> 
dem moleftuseft, volens.vtcius curam fufcipiam, 
acpccuniam fophifti alicui, qui ipfum fapientem 
f eddat , pcrfoluam . Mihi vcro pccuniam minor 
eft cura : ver u hunc cxiftimo ob hoc cius ftudium 
in pcriculum non mcdiocre incurfurum . H .ictc - 
nus lgitur huic obftiti,confolando:fed vbi diutius 
nequeo , opcrxprctium foreduxi, vtci obtcmpc- 
rem,nefincme rrequcntcr,cum ahis viucns cor- 
rumpatur.Nuncautcmad hoc proiicifcor,utcum 
alicui coru qui fophiftc cxifttmatur, commcdam. 
Tuigitur pcropportune nobisobuiam fat^cuses t 
quem quidcm nacinrc mihi confukorcm maxi- 
mc cupicbam . Itaque fiquid habes, qu6d mihi m 
ijs quxaudiuifti,confulcrcqueas > licct& expcdit. 
iocra. Cxterum, 6 Dcmodoce , vulgo dicitur, 
confilium rcsiacracft:&fi vnquam vllum aliud, 
hoccftinprimis dequoquxris. Noncftenim di- 
uinius aliquid, quodc quis confulerc qucat, quim 
dc inftitutione fuiatque fuorum. Pnmum igitur 
conueniamus, quidnam hocefie putcmus, quodc 
confultamus, nc fiepenumero, cgo quidcm ahud 
illud exJftimcm,tu item aliud, ac dcindc longc dif- 
fentiamus:ridiculi quidcmexiftcntcs ambo,& cgo 

3uido,&tuqui poftulas confilium,quum nihil- 
um confcnicrimus.D emo d.Rc&c quidcm mihi 
dicere videris, 6 Socrates. Itaqiie faciendum ccn- 
feo. ioch. Rc&e, inquam , non omnino tamen 
rec5tc:nam paulifpcr id muto:dubito cnim nerbrte 
hic adolefcentulus , alia quxdam quam qux nos 
rebamur, cupiat : qudd fi -ili nos quoquc abfur- 
dius tacumus de alio confuitantes. Rccftiisimum 
igitur mihi vidctur,vt initiu hinc fumentes,ipfum 
quid maximc inftiruat, rogcmus. dgmod. Opti* 
mum yidctur vt dicis. s o c a a t. Dic igitur mihi, 
quod puichrum nomcn cft puero i quo nomine 
ipfum vocabimus? dimod. T hcigcs ,6 Socratcs . 
iock. Pulchrum, 6 Dcmodocc , & diuinum filio 
iiomcn impofuifti. Sedtu dicmihi Theages,cu- 
pisne fapiens ciTe? ac dignum exiitimas etle,vt pa- 
ter hic tuus virum inueniat,quite fua confuctudi-r 
ne fapientem reddat i r n e a . Cupio. iocrat. 
Sapientes autem vtrum vocas homines fcicntiam 
habentes, quxcunque illa fint qux fcicrint, necner 
t h e A.Scientcscquidem. c oct. Quidigitur, 
n6nnetepateredocuit,qu{ hic nobilium virorum 
fitii docentur? fcilicet literas,citharam pulurc>p3- 
lxftram,& alia ccrumnu: r n i A.DocuiCI v > r . 

Putas 



Theages,Vel 

Putas prrterea tealiqtia fcicntia indigcrc, dequa 
curam fufcipcrc tui caufa patrc deccat ^tmi. P u- 
to. s o c. Qux eft igitur ipfafdic nobis, vt tibi gra- 
tifieemur.T h E.Nouit & hic,6 Soeratcs,quonum 
pcrfzpc illi narraui, fcd deinduftria hxcnuncte- 
cumloquiuir,quali nefciatquxcupiam:hoccnim 
modo,& in alijs multis mecum pugnat,neque vult 
alicui mc tradere. i o c. Atqui quz hactenus aduer 
fus hunc abs tc difta funt,tcftibus carcntmunc au- 
tcmme adhibctcftcm,atque coram medenuorc- 
cenfe. Quznam eft hzc upientia,quam appetisr" 
Agefi cupcrcs cam qtta homines nauigia gubcr- 
nant ,& cgo te rogarcm,quanam,6 Theages,fapic- 
tiaindigcns, patri fuccenfcs, quod te his,aquibus 
fapicns rcddipotcs, nontradat,quamnamcflcre- 
fponderes ? nonnc gubcrnatoriamf' t h b A.Certc, 
s o c R. Sin autcm illius cupcrcs cruditum teneri, 
quacurrusreguntur.ac patri fucccnferes,ego ve- 
ro rogem,quxnamea eflet, nonneaungariam re- 
fpondcasr 1 the A.Vtiquc. s o c. Hcc autcm quam 
appctis vtrum habct nomen, an non? t h E.Exifti- 
mo habcre.s o c Vtrum hic illam quidc noftn,no- 
men autc ignorasf vel nomen ctia tenes? t h h. Etia 
nomen.s o c. Dicergoquideft. the. Quodaliud 
nomen huic congruere dicas,6Socrates,quam fa- 
pientix?s o c. Nonnc etiam aurigaria,fapietiaefti > 
An ignoratiatibi vidctur?T H e. Nullomodo. so. 
An non fapientia? t h E.Sapientia. s o CR.Quaad 
quid vtimur ? num qua fcimus equorum iuga rc- 
gcrerT h E.Profccto.s oc.Atgubernatoria,n6nne 
cx ipfafapientiaeft? the. Mihi quidcm videtur. 
soc.Num&eaeft,quanauesgubernamus? th e. 
Eavtiquc. soc. Eavcr6 quam nuncoptas,quz- 
ram iapictiaeft?quidue cam adepti fcimusguber- 
narc? the A.Mihiquidem videtur ea, qua fcimus 
hominibus imperarc. socR.Num qua xgrotan- 
cibus? t h e. Minimc. s o c R. Ipfa enim medicina 
eft.nonnc? the. Eft.s o c. At qua cancntibus fci- 
mus in choris przefle ? t h i.Nequaquam.s ocr. 
Muflca cnimeft. tke a. Ita. s o c r A.Scd vtrum 
quaccrtantibus prxcflc? t h E.Ncquaquam.s oc. 
Gymnaftica enim eft. t h e a. Eft. s o c r. Verum 
qua quid facicntibus,conarc exprimcrc lic, qucm- 
admodumfupcrioracgo. the. Mihi planevide- 
turea, quahisquifuncin ciuitate. so c r. N6nne 
inciuitatexgrotictiam funt?TH E.Suntquidcm, 
fcd non iftis foltim dico,verum omnibus qui in ci- 
uiutc verfancur. s o c.Intelligo quam artem dicis. 
Videris cnim non eam qua przefle nouimus me- 
ccntibus,aut vindcmiantibus , aut plantantibus, 
aut fcrcntibus,aut trituratibus : ipfa eniro per qui 
ijs impcramus,agriculairaeft. t h B.Eft. s o c.Ne- 
qucrurfus qua vcl iecantibus vcl pcrforantibus, 
vcl policntibus,vel tornoaliquidfacicntibus:nam 
hxcadfabros pertmct. tub a. Certi- socr.Vc- 
rttm fortaflc qua ijs vniucriis,ck agricolis, & fa- 
bris, & artiiicibus omnibus,ac pnuatis cun&is 
mtilicribtisquc Sc viris impcritamus,eam tu lapic- 
tiamdicis. thea. Iftam ipfam, 6 Socratcs,um- 
pridcm dicere volebam. socr. Potcs diccrc,an 
Acgifthus qui Agamcmnoncm apud Argos inter- 
fccir,his omnibusimperauit,quosdixifti, anihci- 
bus, pnuatis viris, mulicnbusquc vniucrlis, an a- 
hjs qiubuidam ? t h e. Nonalijs, fed ijs omnibus. 
s o c r. Quid autem Pcleus Aeaci rilius io Phthu, 
nonnc ijulcm dominatus cft? t h e. Eiidcm. so c. 
rcriaodrujo vero Cypfch, nonnc audiuifti apud 
min^ . 



defapientia. 7 

Corinthios impcraflc? T h E.Equidcm. s o c.Non 
ncciidcminciuitatefuadominatuscftfT h E.Cer- 
te. s oc.Quidvcr6 Archclaum Pcrdiccxnuperin 
Maccdoniaimperantcm, num ljidcmcxiftimasdo 
minatum? the. Equidcm. s o c. Hippiam autcm 
Piliftrati in hac vrbcdominatcm,quibusnam prx 
fuiflc arbitraris? nonnc cij(dc?T h E.Quidni? s o c. 
Bacis vcr6, Sc Sibylla,& noftras Amphilytus,qu6 
nampac>o tibi cognominandi vidcrcntur?TH I. 
Nonalio,qium vatum nomine. s o c R. Rcftc di- 
cis,eodem modo conarc.vt inuenias quo cogno- 
minc Hippiam & Periandrum proptcr cundem 
principatum nomines. thea. Qui vocem, quam 
tyrannos? s o c. Ergo quicunquc cupit more ifto- 
rum vniuerfis fuis ciuious impcrare, tyrannidem 
appctit,& cfletyrannus ftudct?T h e A.Ita vidcttir. 
s o cR.Hanctu optas? t h e a. Videturexijs qiue 
dixi. s o c. Sccleftc, morc tyranni nobis prxcfle cu 
pis?Ac iamdudumfucccnfes patri,quiteadaliquc 
tyrannidis prxccptorcm non mittit?Ette Demo- 
doce non pudet,qui cum dudu noris quid hic con- 
cupifcat, & quu quoipfum miftas habcs,artiricc 
fapictix illius,quam pctit,faccre potucris,inuides, 
&nolis mittcrc?fcdnunc vidcs. Cum vcrotcco- 
rim accuiaucnt, cofultemus ftmul cgo & tu, cftne 
qu6 mutamus, vt alicuius confuctudine fapics ty- 
rannus cfficiatur? dfmo. Per Ioucm, 6 Socratcs, 
confultcmus,Eft cnim,vt mihi vidctur,confilio o- 
pus,& maximo.so c.Sine,bonc vir,interrogcmus 
lpfum prius.D EMo.Interroga.soc. Quidfi Euri- 

Eidc ad aliquid vtamur,6 Thcagos)Inquit cnira il- 
,Sapitint tyrannifapicntum cofuctudine. Si quis 
Euripidcm rogct, 6 Euripidcs qua in rc upicntum 
coniuctudine ais fapere tyrannos ? quemadmo- 
dum fi cum dixiflct,fapientes agricol; funt fapicn- 
tum confuctudine, percontaremur, quanam in re 
fapicntum.quidputas ipfum ditturum?analiud, 

3uam in rc ruftica ? t h e A.Nihil aliud.s o c. Eo- 
em modo fi dixiflct, fapientes coci fapicntum co- 
fuetudinc,nosque rogareinus, quanam in fc fapien 
tum,quid aliud refponderct, quam coquinaria? 
thea. Idipfum, socr, Quidiidixiflct,fapicn- 
tes athletx lapicntum confuetudinc, & nos in quo 
fapicntumintcrrogemus.nonnccertando rcfpon- 
dcrct? t h e a. Iino. s o c. Et quiadixit, Sapientes 
tyranni fapientum confuctudine, firogaremusiU 
lum,quain re,6 Euripidcs fapicntum, quidcum 
rcfponfurum putas? t h i.Per louem nefcio. s o c. 
Vis tibi dicam?T h e. Vt lubet.s o c.Hxc funt qux 
ait A nacreo ipiam Callicrctcm nofle. A udift i car- 
men? t h E.Audiui.s o c.Quid igitur,huiufmodi- 
nc vin cofuctudinem cupis, qui eam artcm tencar, 
quam tcncbat Callicretes Cyane nata,quiqucfci- 
rct tyrannicaqux Callicrctc nouiflc pocta mquit, 
vt & in nos, & ciuitatem tyrannidcm exerccas? 
t h E.Iandudum mc mordes Socrates, atqj irrides. 
s o c.Quamobrc?n6nnc ais hanc te lapientia opta 
re,quacunctisimpcrcs?Atqui hxc facics aliudnc, 
quam tyrannus fit? t h e. Optarem quidcm, vt ar- 
bitros, vcl omnium hominum,ve! quampluhmo- 
rum tyranmdc potiri, quod idem dc tc ac cxteris 
omrubus pcrfuadco mihi,aut ctiam Deus eirc.Vc- 
runtarncn non hoc appctcrc djccbam. sockat. 
Qujdtandcm cfthoc quod cupis ? nonnc ciuibus 
prxcfle ? thea. Nop vi quidcra, neque vt tyran- 
ni : icd volcntibus, qucmadmodum alij in ciuitate 
bcnc rnorati ac boni viri. sociat, Dicis ergo 

.i iiij qualis 



8 Liber tertius. 



qualis Thcmiftoclcs fuit,& Pcricles, & Cimo,& 
qtiincuqiieali| in adminiftrationcrcipublicxrio- 
rucrunt?T h F.Pcr Ioucmiftosinqiiam.soc.Qind 
vcrofi nobilis cqucscflc ftudcas, & in ca artc fa- 
picns,adqu6lnam alios accedercs,qtiam adequi- 
tcs? t h e. Ad nullos alios. sock. Quippc ad ho$ 
ipfo> qui equcftri artc pollcnr,& qui cquis tum no 
ftratibus^tiialicnis quamplurimis vtuntur. th e. 
Scilicct. socr. Eodcmquc modofi lapicntrria- 
culandiartcm adipifci cupus, ad cos qui opnmc 
iacuiatur,& qui multis tam alicnis,quam propnjs 
vtuntur fpcculis proficifccrcns. the. Milu qui- 
dcm videtur. s o c. Age itaquc poftquam inciuili- 
buscrudiri vis,vtinijs fapicnsfias, adaliosacce- 
dcndumputas, qu.imad hos ciuilcs homincs,qui 
dnciphna ciuilj lummopere valct, & vtuttir cu pa- 
tria, tu alijs citiitatibus:vcrfanturq-, ob id in Grx- 
cis&jnbarbans. Anputas cum ahjs qtubufdam 
couerfans, fapies ctiadcrcinijs inquibus ipii funt: 
& noinhisipfis. th e. Audiui Socratcs,fcrmoncs 
quofdam,quos tuos aircrunt,ciuilium virorum li- 
bcros nihilo mcliorcs, quam ccrdonu cflc. Et mea 
quidcm lcntcntia vcradicis. Inlipiens crgo iime- 
go,qui dcillorum numcro cflc poflum, li mihi pcr 
fuadeam,aliquem iftorum fuammihi iapicntiam 
traditurt|m, qui quidem fuos fihos ipforum mini-« 
rne luuent, putcmquc vcl mihi, vel vlli mortalium 
ad hanc rcm polTe prodcflc. s o c r . Quid tu igirur 
optimc hominum agas,licumtibi filius cflct.hu- 
juiinodi ncgotiacxhibcrct,oftcndcnscupcrcino- 
ptimum pictorcm euadcrc,fuccenfeatq, tibi qu6d 
nullam infe pecuniam cjus gratia collocarcs, fcd 
ipibs pingcndi artificcs partupcnderet, ncqueab 
eisaliquid vdlct difcere, tibicincs itcm tibiccncf. 
fici volcns,vcl etiam cithartcdos Habcs quod cum 
coagas.vclquo tandcm illum miticrcs,nolcntcm 
ab ijs difccre? ihe. Minimc profccto habco s o c. 
None igitur eadcm hxc facicns.miraris atquc fuc- 
ccnics patri, cum dubitat quid tccum agat, & qu6 
te niittat, quem Athcnicnfium ln admimftranda 
republica prcftantifsimortim cuicunque voluiflcs 
comracndaturi cramu<;,qui tecum finc pretio ver- 
utusrtuflct :fimtilq; & luniptibus pepcrcillcs, & 
abhuiufmodi conluctudinc plus nominisquxii- 
uiflcs,quam omnium cxtcrorum. the. Qujd igi- 
tur Socratcs.nonrictu exbonis viris cs ? Si me fu- 
fccpcr.is,lat habco,ncquc alium quxro. s o c.Quid 
hoc dicij ? d e m o. Ngn malc dicit, 6 Socrarcs,nc- 
quc mihi qtiicquam hociucundius vtihusqur , vt 
arbitTor,cfl"cpofl'ct,quaro lihuic tuaconfuetudo 
placc*t,& ii tu ctim co vcrf.in vclis:& profc&o pu 
dorc unpcdior diccrc,quam vchementcr aflfcctcm. 
Itaquc ambos vos rogatos velim,& tivt vclis hunc 
fiucipcre, & tc nc ahum, qu.im Socratcm quzra», 
mcquc maximis curis,& formidine picnis obic- 
cro libcrctis, qtioniam nunc vchcmcntcr timco, 
ncbic ciuufpiam altcrius coufuctudincm quzrat 
aquodcindc pcrdatur. thea. Nc vltcrius mihi 
timcas,nu patcr, ii huic pcrfuaderc potes,vtrnciii- 
fcipiat. d e m o. RcAc loqucris, & ad tc, 6 Socra- 
tcs.omnis pofthac oratio conucrtctur. Ego crum 
ytbrcuusimc loquar,mc fimulac mca omnu vei 
charihima quocunquc indigcas tibi hbcntilsime 
trado, li hunc Thcagcm fuiccpcris, riquc pro vj- 
rdj tua bcnc fcccris, s o p. Equidcm, 6 Dcmodoce, 
ftudiumhoctuuxnnon admirer, liquidcra cxifti- 
mas maximc a mc bunc luuari poflc. Non cnia 



vidcovbi maiorc diligentiaopus fit, fi quismcn- 
tcm modo habct,quamvtfiliutn optimum rcddat. 
Scd v ndc tibi hoc ua vifum cft, mc vidclicct tuum 
fililinj mcborem poflc ciucm rcddcrc, quam tutc 
pofsis?Atquc vndc hic libi pcrfualit pollc magis 
a mc,qii.imabstcad hancrcm iuuari? Id cnim vc- 
hcmcnter admiror : t u cnim primura mc lcnior cs, 
dcindcmultisac maximisapud Athcnicnfcs fun- 
ctuscsmagiftratibus, ncquctcmagis quilquama 
popularibus Agnagyrulijs acrcliquisciuibusho r 
noratur. In mc autcm horum quicquam ncutcr 
veftrum vidct. Vcrtini fi ciuilium virorum con- 
fuctudincjThcagcs iftc contcmmt,alioqucqux- 
rit qui inftrucrc mucntam prohtcntur, cft hic Pro 
dicus Chius,& Gorgias I.contimis,& Polus Agri- 
gcntinus,ah|q-, pcrmulti,quiadc6 iapicntcs funt, 
vtcum vrbcs adcunt, nobilifsimos & ditihiraos 
alliciant ad ic iuucncs: quibus cum vcl optimo- 
rumqiioruncunqucramiharitatcgratis vti liccrct, 
corumalluctudinc rclicta, pcrfuali adillos confc- 
runtfc, prctium,atquc idingcns offcrcntcs vltra, 
&gratiam infupcrmaximamhabcntcs. Exhiscr- 
godcccbat tc ac filium tuum aliqucm cligcrc, mc 
vcro ad id clcgiflenonconucm. Nullam cnim cx 
lftis bcatis & pulchns difciplinis,fcioac dico ( & 
vt paucis loquar) vclim tamc mihi lllas cflc notas. 
Vcrum fcmpcr nihil fcirc,prxter cxiguam quanda 
amandi difciplinam,qua vulgo prxftatior, tum fu 
pcrioribus,ttimcti.i prxlcntibus viris cflc vidcor. 
T h e a. Vidcsnc patcr SoTarcm hunc non adrao- 
dtim familiantatcm mcam rccipcrc ? Nam quod 
ad mc attinct,paratus cram,mod6 iplc voiuiflct: 
fcd h xc omnia lllc ioco aducrfus nos dicit. Noui 
cnim mcorum xqualium, & aUquant6 feniorum 
nonnullos, qui pnufqua cu hoc vcriarcturntiilius 
crant pr«tij : poftquam autcm ranuharitatc iftius 
vli funt,brcui omnium iupremicprumcuafcrunt, 
qtiorum infimi priuscrant. s OC Nofti qualc hoc 
tit,6Demodoci fiU? the A.Noui pcr Ioucm Ji vo- 
lcs cnim,ults fiam,qualcs illi fucrunt. s o c R.Non 
ita, 6 optimc^fcd boc cc fcfclht, qualc lit : ergo au- 
tcmrjbidicam. Adeft mihi diuiiu qu.idain lortc 
dxmonium quoddam a pnma puentu mc fccu- 
tum:hoc cnim vox cft quxda, qux cum fit, icmpcr 
ciusrci,quam fadturus fumjdifliulioncminnuit, 
prouocat vero nunquam.Quod li qtus amicorura 
roccum quandoque aliqiud communicat, vcnttqs 
vox,hoc iUadifluadct,neqi faccrc finit.Cuius qui- 
dcm rci vobis tdics dabo. Charmidcm virum bo- 
numGuucooisfihura nofcitis,hic aliquando in 
Nemeaftadioie exercitaturus roccumcommum- 
cabat. Ac ftatun vbi dicereinciperct quod ic excrci 
taturus cflct,attuit voxxgo prohibui,cdiccns qucr 
admodtimipfo loquctedxmonij voxextiterat, nc 
iccxccccrct Jllc ver6Jx>rrafle,inquit,llgiuficat ttbi 
me viclorcm non cuaiuru lcd & h vicloria non po 
tiar,tamcn hoc tcporc mc excrccns, aliquid profi>- 
ciam. Atqi iu locutus^nccrtamen abit. Operxprc 
tium igitur eft audirc abeo quid ci ex co ccrtanunc 
contigcrjt.Iam li vultis &Clitomachu Timarchi 
fratrcrogatc quid ei Ttmarchus dixerit, cutniam 
morituuudIetisenim& Euathlus quidacurfor» 
quiiUuriuug]rtcmfuicepit^et'erei! vobis quid ilie 
tuncdtxcrit.TH e a. Qujdnaia^soc.OClitonu- 
che,inquit^qmdcm quamprimum moriturus ve- 
wo, quoniam Socrati obtemperare noiui. Hoc 
quid tta dxxerit Timarchus, egocxponam. Ctitt 

• cnim 



rnimfurrexiirent cxconuiuioTimarchus.&r Phi- 
lcmo Philcmonidis filius.intcrfefturi Niciam I d. 
rofcanudari fibum.foli enim infidiarum ij confci| 
fucrat:hicTimarchu>,Quidais,oSocratc5,incjiiir. 
Vos quidc bibite, mc vcro oportet aho ire, rcdibo 
autcmp.iuloroft.fioccafioerir. Tummihiaderac 
vox.ltaq, nc furgas inquam, folitii enim mibiide 
monc lignum facltu cft.Quicuit ilte. Dcinde paulif 
pcr comoratus ardcbat itcrum cudi cupiditate, di- 
ccns,coiamSocrares.Etquij itcrum vocem.uidi- 
ui.rurfusillucohihuijdoncc illctcrtiolatcremecu 
picns furrcxit,nihil mihi diccns,fcd obfcruas,cum 
ego mcntcm alio aducrtiiTcm:& (lc profcctus ea pa 
trauit.qux mortis ei caufa fucrut.l fxc cadc lllc (ra 
tri.qucadmodu nuc cgo vobis,dixit,fc fcilicct mo- 
ritutuvcnirr.quodmihicrcdcre noluilTct. Audic- 
lis prxtcrca cx multis qui 111 Sidlia funt.q dc cxcr- 
citus cladc pradixcra.tt prxteric quidc ab his qui 
illanouerur.audire liccc.fcxpcrin vcrodxmonij li- 
gnufiquidfortcdicat,etununcpoirumu».In cxpc 
ditionc nanqicxi|i farnionus Cali rilius.Mihi autc 
fignu.idfuic.proficifcicurvcro nuccum Thrafylo 
aducrliis Ephcfum& Ionu miliururus. Egoaute 
illumexiftimo.vclintcrfcciu iri, vcl huiuimodi ali 
quid mcurfuru.cV: dc rcliquo ncgotio vchcmcntcr 
mctuo.Ilxcomniaidcotibidico.quiapoceftajo- 
mnis ad familiaricacescum his qui mecii func infti 
tuendas pcncs dxmoniueft. Mulfiscnimadurrfa- 
tur.ncq; licct his auxiliu fcrrc.qu i mecu inuito dj- 
moDeconucrfantur:quarcimpo(iibile cftmihi.cu 
liis viuere.Multis autc bxrcrc non prohjber/ed co 
fuctudinc noftranihiTomninoiuuantur. Qiiibus 
autc taucrit in iplafamiliaru.ue potcftasdc moni), 
illi funt de quibus illud animaducrtifti.breui cnim 
proficiut.Scd corum partim hoc bencficiii firmum 
habcntatq;durabilc,plcriaucvcrbquoadmccum 
funt.mirihcc polla:ac vbi Jifccfllrint.rurfus nihil 
a ccttns difTcrur.Hoc quadoqi accidit Ariftidi Ly 
fimachifiho.ciusqui fiiiusfuit Anftidis. Nammc 
«um commoris.brcui multii profecit :poftca vcro 
in rnilitia proccctus cft.rcdics dcindc ofTendic apud 
mc agcntc Thucydidcm Mclifsi fibum : hic autcm 
Thucydides pridic mihi intcr dilpurandum ncfao 
quadercobiicccrar.Cumrnc fjlutaii , ct,&: qucdam 
infupcrcollocutuseilct Anftides, Thucydidc, in- 
quit.6 Socrares, audio gloriari, Sc in quibuid.i tc- 
cum ctia conccrtarc, tanqui aliquid fit.E ft inqui, 
vtdicis.Tumillc.non mcminit,uiquit,antcqua ti- 
bi adhxrcrccqualc fucnc in.kipiumjNon vidctur 
inquampcrdcos.Atcgo,inquitille,ridicuIusfum. 
Quidni maximc inquam ? Quonia priuiqui hinc 
abircm,cumquouisdi(putare audcbi,ncquc ali- 
quo vidcbar in dillcrcndo dcterior, adco vt cirtus 
prxftantiu virorum audacccr adircm.Nunc .tutcm 
concra.fu^ioqucmcunquccrudirumclTcintclIcxi, 
adc6 pudorc adducor ob lnlcirum. Vtrii igitur ln 
qui cucftigiotc rcliquit i!!a vu.an paulatim? Pau- 
Iarim,inqiiit.Quando vcro in te inccfsil, vtrum ac 
ctdit tibi aliquid .i me difccnti, an alitcrr Dicam.o 
Socrates.rcm quidc pcrdcos lncrcdibilc, vcram ra 
mcn.Nihil vnqui a tc, \ t lpfe icis.didin, proficic- 
bam ainc quoticliunq, tccum clfcm.AV fi in cadcm 
folum doino cllcra.non tamcn in cadcm parccdo- 
mus.m.ign tamcn quottcs cadcm in pane. E t mihi 
quidem vidcbar multo rrugu,qui*io in cadcm par 
tc cxilicns.ahqiud te diccntc intucbar, quim cum 
a-iocilcnUucriiu. Sc«i longc magis proficicbam, 



Theages, Vcl, dc /apientia. 



cum apud tc (cdcs.tc tangcbi. Nunc autcm omnis 
lubitusillcdcfluxit. Elt igitur,6Tlicugcs,huiuf- 
modinoftraconfuctudo. Sicnim Dcogratiiincft, 
pcrmultu quidcm & brcui prolicics:fincontr.\, mi 
nimc. Vide igitur iic tibi tutius lit ab aliquo illorii 
crudiri, quibus in fua potcftatc lita cft v tilitas qua 
cxtcris profunt.qu.im .i int fortunaqiudam id af- 
fcqui. t it t.Mihi quidc lic facicndum.Socratcs.vi 
dctur, v t confuctudinc noftradcdxmonioiiitclli- 
gamus.Quod (i nobis aniuicnt.rcctc omnu:(in mi 
nus,quidagcndiimlitconfultabimusiuni,a!tcrinc 
cuipii adhxrcamus.an hoc diuinum quod tibi m - 
fitu cft,prccibus &: facrificijs & alio quouisdcni<|i 
cucia.qiio vatcs uibcnt, placarcconemur. bemo. 
Nihilad hcc,6Socratcs,huic adolcfccu repugnes, 
bcnccnimdicitThcages. socn. Atquiiividctur 
oportcte fic agcrc, lic agamus. 



M 



ENO, 

V I R 



VEL. 

T V T E. 



D E 



« « * M ui 

A «. O V H 



lltll 
M T V M. 



Trij dialo- 
giutficu. 



^V. VATVOH cllc jreumcntatiunum gencra, quibvt 
V _/ Pljto vtituidempIu.intluSiuncm. utiociiutianc, 
& ciithytnetnj,& tjuo^jitotijnt.ijtiiin Aiunoi coinpea. 
Jio.ijuuJ & noitrjduiimutJrcljtjtur- Vbietum uct l'lj- 
toflicorum dulogorum Ipcart inucnitnut.&^uibutjrgu. 
mentjtiunibui in viuauji|uc dijlogi Ipeue vti iolrjt. Aut 
enim folum intjultit.uluuecufutjt dulogui jut Iblum ve- 
rj eiponic jc Jocrt .aut in vtro^uc Tcrfjrur. Primut inauifi. 
tiuut& contiofui, Ezpolitiuut jltcr, fufttcniut iiiutui cll 
dicxut. Menojuccm licetinutuilit.maion tjmcu eipaitc 
conteo Ju ti confut Jt, 4c omoet jrgutncntJtiouci Jtringic. 
Vt nifi qui ex alijt Mjrooit Julugn, qui jJeipofitiouctn 
magit.auim jc Jifcq>t jciouem pettincar, feou colligjc, «V 
Mcnoni buic «liicijt, diiScilc lummtm difputjtiomt hu. 
iuielicrrepofut. i u lutcm hzc, o,uid vlitutfit,* auomo- 
donubit jdlic.inauirere. II Socucet ctficit, Jum uujruor 
Menonit, Artftippi. Guigijr.Ar Ptodici de viitute JcSnitio- 
ncscoafucJC£: dehnitioflrm fujmpoft illj, injuctam fje- 
miaitobiedioaibut retrjcijl. Vcttcjt <}»ippe ei leJjrgu- 
tionefjlfujciielucei. EAjutcro bomini» mtut jtfciiio, li- 
ue hjbiuii jnimjr.auopocrncij njcuutit riuj,uujmopti- 
mrfuumuputeicrcct.quxdcnnicio inlibrit dr Krptiblicj 
crjditur. Opui cuiuf |ur potrntix tunc opumc eicrcciur, 
cum jJlinfmiuum dmgitur. QuoJjJ tincin confcit.vti- 
lcdicitur. Mcticoieitui 111 hjc Jifpucacionc. communevir, 
tucii orTicium id elie crjJicuc , vr <V jiiionet & cj quibut j- 
gendo vtimur, vtilij rcJJjt. Illjiuque drfinicio huicdu- 
logo confonjr. runChtque viicutibut cft communu. Vir- 
tucum profectio fprcies plucc, fuut, pio vinum jnimx & « - 
duum diuctiiuw, inquibui vnjcjmcn qux Jictj cftcom- 
tuunii vinucit rjtio lemper infpicuur. Priou vu jnimx 
ment ert.cuiui Jftutei>p<rprrujconcempl<tio>eTUJcit.^ie- Vitrt jn i- 
cundj ratto.ctttut actui vctnjtu mueftigjuo. Tercu plunu m ccogruti- 
iia.cuiui JCtTiicolleclioeoiumqux (cniuiciut nuncthpor- 
rigunt : perquc tlU diicutfut. Acquc hx funt rirtl jnimx, 
quxcogniciuxdicuntur. Reftjnt Itet jlix, quai jppetllitui 
vocjnt : Volunut.&irjfeeudi vit,& conoipifceDdi:Volun- virci anpe- 
tatit aciui.appeteieuuxnieni <V utio potngit. Irjfcibllit. U tiux . ' 
Jggrcdl qur rjtiocV phjnulu ptopunir. Concupifubilii 
jUut,jdkifccrcquxp!ijii:jlij(eofuii]ue obijciunt. Sciin- 
fuper iftitdux fubijauntur , moiiendi & autrieodi tigoi: 
fcJ hxcumfupcriotibm.iut nihil, jucvii.cV pjrumidmo- 
dum in virtuce coaimuutcjiu. ArTeOio meatit qux con- 
tcmpljtioncca pciiicic, fjpientu cft : qux tauonii indjgi- 
ueiu,fcicaru jcque prudcntu- Sctcocuquidcm inJjgjtio- 
ncmcoium quxnjtuu fjcic. pnidcniij confultjcioncm in 
i|t qux not jgimui.Qux phjntjlix difcutfum opinio rrc>j, 
qujm rjgjcicacem quidjin vocjnt. luttuu volunucemcV 
libmliUT IiafcibilcmfuicicuJo auique prdiiTequx. Con- 
cupifcibilccn comincncij limul <V ceinpeijncu. liiiomni. 
bui i J eft commuoc. vc quxlibcc ejium lit jlfeciio jUum po 
rentix njturjlu petficieui^dum drcorum rcddictV vtilrm 
jd nncrn vliimucontcquendum Vjnx vetb viuuca diuerlo 
ffludu hjhcJUtu. Sjptcnuj quidetn ujcurj.cit euun xter- 

tutj 



gorei 



10 



Liber quartus, 



ra iitionum otrnium in mente complexio . perpetuusque 
reritatitintuitus. Scientia y^t Jo&iiuam philofophix cjux 
reminifceutiam pixlUt.accjuintur, dum ratio cjuxpennas 
oliw abiccicaJmcntcro conucifa rcminitccnJo ucrum alas 
rccupcratPrudentia doctnua liroul &• longo vfu rerum ad- 
uen it. Reda opinio exemplis, autoritate, in Juctioncforite, 
Iuftitia tortiruJncjuecV tcmpcratia, cxterxque moralesvir- 
tutcsprudcnttx ic&xcjucopimonu lcgibusi exercitatio- 
nc legitima pcruciuutur. VnJcduo hxc morajium vututum 
principia Plato poluit, pruJcnttam cV iedam opioionem- 
t^uamobrcm prudenci* fxpenumero totiui inoralis viitu- 
titapud placoncmnoroensfurpac. Eflck virtus quxdamad 
rcctam opinioncmatttnen^cjua lcgitimi piincipes acciucs, 
in agendo honclti.contemplauonis tamcn expertcs bonum 
publicum cu rant.cju.ani ciuilcra peiiciam nominant. 1 amcj; 
PlatofacultatemA inTlicage,& in prxfemi Mcnone.haud 
alitcr.oujmfottediuina.dan ciuilibus hominibus difputac. 
Hac igitur fummula cjuu mentem 1'latonu in Mcnonecol- 
liget,& huiufmoJi prxmilTa diitinctionecontradidionere 
nuccobic&ioncscjuc vitabi{< Difpuiaiioiicm vcroillamde 
rcminifcentia Geomccncitcjuc figutis in argumento tucta- 
re idcirco non placuit, cjuoniam non vt principalis, feJ R ac 
celToria crt inlcrta Arguinentum autem uuninam rei capuc- 
cjuerecjuiric. Stngula cjuippcdifcutctc non argumenti, fcd 
coinmcutai ij potiuscft o.Ticium. 



M E 



E S, 



Corgiasra- 
tionein vir- 
tutibus cnu 
mciaJn.cjuc 
boc dialogo 
refercur, pro 
bat Atiftoc. 
pol.i.cap 7. 




NO, SOCRAT 
TVER ANYTVS. 

OTEitne mihi oftcdcrc Socrates, 
doccri virtus pofsit, necnc, an cxcrci 
tationc potius acquiratur.^Aut num 
fortaflcnccdo&rina.ncc vfu homi- 
nibus comparetur, fed ipla natura, 
vcl alio quopiam modo bominibus inlit f s o c R. 
Hacrcnus 6 Mcno, Thcflalici homincs inter Grx- 
cos illuftrcs,tumequeftri tactiltatc, tumctiamdi- 
uitijs habiti funt.Nunc autcm,vt mihi videtur,fa- 
pientix nomine:ac nihilo,ctiam minusamici tui 
Ariftippi Lariflii conciues. Atquc cius quidcm 
rciautorvobis Gorgias cxtitit, qui in vrbcmvc- 
ftram profc&us amicos fibi ob fapientiam compa 
rauitciim Thcflalicorum,tum maximi Alcuada- 
rum pnmos,ex quibus,amicus tuus Ariftippus o- 
rigincm ducit. Quamobrcm fic vos Gorgias afluc 
fccit , vtintrcpidc&alto animo intcrrogantibus 
refpondcatis-qucm.ulnioJum fcicntcs decct.quip- 
pc & lpfe conccdcbat Grxcorum cuiquc rogarc 
qtiicquid quifquc vcllct, ac ncmini non rcfpondc- 
bat.Nobisvcro, oamicc Mer.o, contrarium con- 
tigit;fiquidcmlapi;tianoftra quodammodo iam 
exaruit.atquc cx 1 \s locis ad vos diucrtiifc vidctur. 
Itaq; liqucmnoftrorum hominuhoc pactopcr- 
contcris, nemocritqui nonrideatac dicat. Oho- 
fpcsfortc tibi bcatusquidam vidcor.ac noflevtru 
tojfcrioa, an alia quada rarjone virtus hominjbus 
comparctur.Ego vcr6vfqucadeoab haccogmtio- 
nc abiiim.vt planc ncc quid ipfa lit virtus intelliga. 
Atqui ipfcquoq„6 Mcno,fic atfcclus fum:in cadc 
qutppc paupertatc animi qua & conciucs mci, ver 
lor,ac mciplum fxpc acculo, vtpotc quid fit virtus 
pcnitus lgnorans.Cum veroquid fit nefci.i, quona 
pa&o qualis iit norim ? Nu tu>i fieri pofle vidctur, 
vt qtu nullo modo quis Mcno fit,norit,vtrum bo- 
nus.diucs gciiirofus,ancontra tit,norit. , 'H e. Mihi 
quidcm nequaqua. At vcr6 ipfc rcucra, 6 Socrates, 
quidfit virtus ignoras f Iftadc tcdomi rcnuciabi- 
musr"s o c-.Non id quxfo foiii Mcnodomidices,vc 
rumctiam quod nullum vnquam, vt mihi quidcm 
videtur,ifthuc fcictcm nactus lim.&t F.Nunquam- 
neigitur Gorgiamcumhiccomorarerur conueni 
fti s o c.Equidem.M e. An hxc ignorarc tibi vifus 
eftr s o c. Haud fatis, 6 Mcno,mcraini,idc6q; quid. 



tum mihi vifum fuerit,in prc,(cnt ia referrc nequeo . 
Scd fortccV illcnouit,&tu quidillc docucrit,tc- 
nesrrcfcrtmihicoruqu-jdiccbar mcmori.i.aut ti mi 
nus id placct,tutc ipfe dcclara. Nam tibi forfita cu 
illo coucnit.M E.Coucnit cquidc.s o c.Eum igitur 
cti abfit,omittamus;ipfc vcro.o Meno dic pcr dcos 
obfccro,quid clfc virtutc cxiftimcs:dic inqu.i, ncc 
jnuidcas.vtfortunati cunilda mcdacij rcdarguar: 
tiquidc tu & Gorgias ld noflc vidcamini, cgo vcr6 
ncmini vnqua hoc fcicntj occurnflc dica.M e. At,6 
Socratcs,ncquaqu.i difficilc cft id diccrc : & primo 
quidc li lubet, qua* viri tit virtus. Hxc planc cft,ad 
ciuiliii rcniadminiftrationc fu(Ticicntemcflc,ijsqi 
traclandis amicos iuu.ire,inimicos Ixdcre, necnon 
diligctcrcaucrc ncquid ipfctalc aliquandopatia- 
tur. Quodfi vltcnusquxtit mulieris virtus noflc 
rcquiris,neq-, id arduticrit. Eftcnim mulicrisvir- 
tus,domurcdtcgubcrnare,dii curat domeftica,vi- 
roq;obcdit. Aliaquoqj virtus cft pueri fa-minxq; 
&mafculi,c\:virii.ixtatcgrauis:necn6hbcri,li vc 
lis,alia,&: alia ltc fi vclis,ferui. Atq,alix pcrmultx 
virtutcs lunt. Qiiamobic haud decft,quid dc virtu 
tcdicamus.Enimucroin vnaquaq-, adtioncatq; x- 
tatcad vnumquoq; opuslingulis hominibus vir- 
tus adeft .Totide prxtcrca Sc dc vitio,6 Socrates,vt 
arbitror,dici pottent. s o c. Non pani mihi vidcor 
fortunatus,6 Mcno ; liquidc vnam virtutc inucfti- 
gans.examc quodda virtuttiapudte habitantium 
rcpcri.Vcruntamc,6 Mcno,fi cadcm cxaminis timi Confutatio 
litudinc pcrcontanti mihi,qux fitapisfubftantia, *** n<,u ^°* 
multipliccscarumellcfubftatias rcfpondiflcs.cgo 
vcro tterum tc rogc,nunquid cas multas,& varias, 
intcr fcq; ditfcrcntcs cocllcdicis,quo apcs funt.an / 
alio quopiam veluti pulchritudine, vcl magnitu- 
dine,autaIioquopiam,quid inquam,ficinterroga 
ti potifsimu refpondcrcs? m e. Qu6d eo qu6d apcs 
funt,minimeinterfedifFcrunt. s oc. Et fiego poft 
hxc rogc,quid ergo eft, 6 Mcno, quo nihil intcr fc 
dirferut,fcd idcm funt cuntftxrhabcs quod rcfpon- 
dcasrM E.Habeo profcdo.s o c. Eadc itaq; ratione 
virtutcsquanquam multx atqucvarixfunt.vnam 
tamen fpeciem quandam in ommbus candJ habct 
quavirrutcscxittunt,in quamrcfpiceredecetetim 
qui rcfponfurus tit interroganti cuiquam quid vir 
tus fit.Tcnes quid dicamrM e n. Intclligerc vidcor, 
nondum tamcn,vt vcllem,quod quxris planc com 
prxhcndo. s o c. Vtrum vcrocirca virtutemid fo- 
lum,6 Mcno, tibi vidctur, aliam quidcm viricflc, 
aliam mulieris,&: aliam rcliquorum, an etiam cir- 
ca fanitatem magnitudincmque, & roburcodcm 
modo,vt aliaquidcm viri fanitas fit, mulicris aliaf* 
an potius cadcm vbiquc fanitatis fpccics eft ,fi qui- 
dem fanitas fit,fcu viro,fiuc mulicri,fiue alteri cui- 
cunq, adiitr m e. Eadem mihi fanitas & viri timul 
Sc mulicris cflc vidctur. s o c. Nonnc-igitur fi qui- 
dcm robufta lit ftrmina, cadcm fpccic roboris ro- 
buftaerit?Cumcnimcadcmdico,nihildifferr,qui 
robur.vt robur fit,feu viro, feu mulien infit, num 
tibi dirfcrrequicquam videtur? m e. Minime\s o c. 
Ergo & virtus, vt virtus fit, intercftnc aliquid, iu- 
ucncm,an fencm, an virum, anfceminam ornct? 
m e. Mihiquidem,6Socratcs,hoc cxterorum fimi 
lenequaquam cflcvidetur. so c. Nonnc virivir- 
tutcm clic dixifti , rcc5tc Rcmpublicam gubcrna- 
rc, mulieris vcr6 domum? hek. Oixi cquidem. 
socra. An poteft quifquam ciuitatem, vcl do- 
mum,aut abquid aliudrccicdifponcrc,nifi tcmpc- 

rar 



Meno, VeJ, de Virtute. n 



rate ac lttftc" difponat? m e. Non certc. soc. N6n- 
nc fi rcmpcracc lufteq; infticuunc, ccmpcranria iu- 
ftiriaq; tnfticuent? ne. Neceflccft. soc.Vcrifq, 
igicurtam vir,quam mulicr indiger, fi boni fucu- 
ri finc.ccmperanria fcilicct atquc mflitia. m e. A p- 
parct. 5 o c. Quid vero puer ac iencx quaccnus in- 
tcmperati & iniufli func,num bonj ficnt? m e. Ne- 
quaquam.s oc. Atdum temperati &iufli. m E.Ica 
s o c. Vniuerfi igicur homincs cadcm ratione boni 
fiunt,nameorundem parcicipacione boni firmpcr 
etTiciuntur. m e. Videtur. soc.Nunquam cadcm 
ratione boni fint, niillorum virtusiireadem? m e. 
Ntinquam.soc. Qupniamcrgo cadcm virtuseft 
omnium,conarein memoriam reduccrc,quidnam 
hoccflcGorgiasdixerir,accu vna confcnicris. m e. 
Quidamaliud quAm przcfle hominibuspofl*e?fi 

3uid vnum in omnibuscxigis. s o c.Requiro equi 
cm,accamen cadcmne pueri & ferui virtuserit,6 
Meno,przcflcj>oiTc domino, ac videcur cibi cciam 
tum feruus efle.cum imperac? m e. Haud certc mi- 
hi videcur, 6 Socraccs. socR.Neque cnimiflhuc 
opctmc vir,fas eflct : ied hoc rurfus confidcra,vtru 
dominari poflc aliqucm pucas, fi tufte przeflc dica 
mus:iniuftc ver6,ncquaquam.M e. Pucoequidcm, 
iuftitia enim virtus eft. s o c. Vtrii virtus,o Meno, 
an virtus quzdam? m E.Quopactoidais? socr. 
Quemadmodumde quouisalio.vtccce derocun- 
ditacefiguramquandameflcdicercm, non fimpli- 
ciccr figura,obeam fanccaufam ica loquercr,quia 
alix quoq; figurz pnecer rorundicatern func.M e n. 
Rcclcinquis. Atqui& tpfcnon ittftitiamcancum, 
verum aliasquoq-.virtuccscfledico.soc. Atquas 
dicis alias, cxplica obfecro. Equtdcm fimcdcalijs 
figuris interrogaflcs, vticj-, reiponduTem : ujq; tu 
quziinc aliz vircuces,oflcdc.M e. Forcitudoigitur 
mihi vidcturclTc virtus,ccmperantia,fapicntia,ma 
gnificend.i,cztcrzq; permulrz. s o c. In idcm reci 
dtmu-.. Mtilt.tN ruriitm virruccs, dum quzrimus v- 
nam,inuenimus, led alio pacto : vna verb quz pcr 
omnesdifFundirur,reperircnequimus-ME.Nondu 
queo.6 Socrares,quod quzris,vna in omnibus vir 
tuccm quemadmodu in czccris aflcqui. s o c. Non 
ab rc quidcur ego fi modo pocuero,pcrducere nos 
conabior. Vidcsne fic in eun&is concingere, fi quis 
A cc pccac idcm quod modo dtccba, quid figura fic> 
accu quod fic rotundicas refponderes : & lllccibi 
quz & cgo inferrei, vcrum rotunditas fit figura,an 
ngura quc;dam,an non 1II1 diccrcs figuram quanda 
eiTc?M B.Prorfus.so c.Nonnc ob tdquodabzquo 
que figurz funt? m e. Ita. s o c. Quod fi qualcs tllz 
iint quzrar,euefli^io refpondcbis ? m e. tquidcm. 
s o c.Quinctiam fi dc colorc firmlicer quid iic qtue 
rat,& cu quod albcdo lic dicas,ac llle fic deinde ro- 
gct.vcru albedo color fic,an<olor quida, inferrcs- 
ne colorem qucndam ob hoc efle, quod alij quoq-, 
colores repcriancur? m e. Maximc. s o c. Si iccrum 
coloresczceros refcrre iuiTeric,narrabis vciquc& 
alios mulcos, qui nihilommus quam albedo colo- 
rcs fintr' m e. Narrabo. s o c. Qutd fi ille fic,vt ego 
ntinc,fcrraoneprogrediatur,dicacq; quod in mul- 
ta (cmper recidamus,quod illc ficri nequaqu a per- 
mittat :curnq; hzcmulca vnonomtne nuncupcs, 
dicasq;omnia figuram eflc.intcr iecontraria lint 
ltcct:hoc autem quod non minus rocundum conci 
neat,quamrc<ftum,quamquidem figuramnomi- 
rus,& nihilo magis rocundum quam rectum figu- 
ram eflc cu dicis,an ficdicisf m e. Sic planc. s o c r. 



Cam icadicas,inquam,ntinqtiid rocundum magis 
rotundum,quam rcctum, aut rcctu m.igis rccttun, 
quam rocundum ciTe dici<r m f. Non ccrtc,6 Socra 
tes. soc.Veruncamcnaflcris rocundum nihilm.v 
gis figuram cflc,quam rcclum, ncquc rcdtum ma- 
gis quam rocundum. m f. Vcra narras. s o c. Quid 
igicurfir,cuifigura nomccompcric,dccI.irarccni- 
tcre.Siitaqucfic perconcanci dc figura fiue colorc, 
tc ncquaqua incclligerc quid ipfc vclir,rcfpondcas, 
vchcmenceradmirccurarbitror,acdicat,an non in 
telligis,quod in ijs omnibus idcm quzro^ Non ha 
beas, 6 Mcno,quod dicas,fi quis quzrac quid in ro 
tundo fit ac rcdto, & czceris quas figuras appellas, 
inomntbusidcmr Explica quzfo,vc hocpactoad 
difpucacioncm vircucis ce parcs. m e. Nequaquam, 
fcd ipfc, 6Socrares,ediflcrc. s o c. Visne cibi gratt- 
ficcr/ME.Omnino.socR. Viscuconcri vircttcis 
quzftionem dcindc lbluercf m e. Equidcm.s o c r. 
Expedicndum iam cft,dcccccnim. m e. Ec maxime 
quidem. toc. Ageexpcriamur quidfigurafitex- 
pnmerc,& vidc vcrum lftud admitcas. Efto icaque 
id nobis figura,qtiod folum cx omnibus iempcr 
colore fcquicur.Sacisnc cibi hoc cft, an fortcaltud 
cxigisr Ego cnim fac habcam, fi mihi pofthac vir- 
cutem ipiamoftcndas.M E.Atiftudabiurdumquid 
dam cft, 6 Socraces. s o c.QuamobrcmrM e.Quo- 
niam figura fccundum rarioncm tuam cft,quc_ fcm 
pcr colorem fequicur. Siergo colorcmquis nofli 
ncgarec,codcm modoquo circa figuram dubic.it, 
quid llli potifsimum rcipondcrcs^s o c.Vcra cqui— 
dem. Namfiquirogctupicntum lllorum iVcon- 
tencioforum ac licigacium aliquis fit, refpondcam 
vtique me dtxnTc, quod fi nunus rcdc dixi, ad te 
nuncattinctrcfp6dcre,acmea diclarcfutarc.Sin- 
aucem quemadmodum nos fumus, illi amici Gnt t 
vclintq; tantum difpuure,decct profcdc6 micius, 
& magts dialectico morcrefpondcrc,eft auccm for 
caflc dialccticum magis,nonmodovcrum profcr- 
rc,fcdijs tllud racionibus approbarc, quas &ille 
qui rogat.planc fe noflcfaceacur.Hoc icaq,more 
nunc cccii diflcrendo vci conabor. Dicergo, num 
fincm appellas ccrminum qucndam,acquecxtrc- 
mum? Hzcenim omniavelut idcm profcro, forcc 
vcro Prodicus ijs canquam differcncibus vcerccur. 
Tuauccm numdicis tcrminari aliquid acquefini- 
tii ruhil quippc diucrfum ijs vcrbis incclligo. m f. 
Dico fitne,& quod ais^ncclligcrc arbirror. s o c r. 
Ec planum aliquid vocas,& lolidum aliud,cuiuf- 
modi qi i c in Gcomccria traclantur?M e.Voco cqui 
dem, sock. Iam igicur quid figuram efle dicam, 
ex ijs pcrcipies : in omni quippc figura id aflcro,fi- 
guram cfle id in quod folidum dcfinic. Acqucvt 
fummatim dicam, figuram appello folidi tcrmi- 
num. M E. Colorcm vero Cjuid vocas, 6 Socratcsr* 
s o c. Haud zquum facis, o Mcno, homini lam fe-r 
ni onus imponis rcfpondendi tibi : ipic autem me- 
mor quid Gorgias virtutcm cflc dixerit,dcfinirc 
minimevis. me. Atpoftquamtu nnhihocdccu- 
raucTis,6Socratcs,tiDi illud refcram. soc.Etum 
abfconditus hic aliquis,& loquentc tancummodo 
te audicns4ntelligat,pulchrum cflc te & amatori- 
bus non carentem.M E.Quid ita/s o c. Quodnihil 
quam concinuo in iermonc impericas,quod faccre 
dclicaci ifli & formz fiducia adnuc tyrannidc cxer 
ccntesfoicc.Stmul uadcme ftatuisforfita,inferio 
rcm elegancibus illis cfle : gratificabor itaque tibi, 
& rcfpondcbo.M E.Gracincaieobiccro.s o c. Vis- 

nctibi 



12 



Liber quartus, 



ne tibt fccundttm Gorgiam refpondeam?fic maxi- 
mc artcntieris ? M e. Qjuidni vclim? s o c R. N6nnc 
dcfliixiis qutdam fecundum cntpedoclema rcbus 
manarcdicuntur? n e. Etmaxtmcquidem.soe. 
Acpori,ideft meatusinquos&pcr quosetiade- 
fluxus huiufmodi manant? m e. Omnino. s o c.Ex 
dcfluxibus autem quoidam pons quibufdam con- 
grucrc,quoidamtnorcs,aut maiorcscflc? me. Sic 
cft. soc. Nunquid& vifum aliquid vocas? me. 
Voco. so c r. Ex ijs iam quid vclim,vt ait Pinda- 
rus,accipe. Eft cnim color dcfluxus quidam figu- 
rarii.vifui congruens atquc fcnfibilis. m E.Optimc 
mihi,6Socratcs,rcfpondifl'c vidcris. soc. Fortc 
quiaquxfolituscsaudirc, nuc rcfponfumeft tibi, 
&limul aducrtis,quodcx hac refponiionc factlc 
cuamdcfinirequeas,quid vox,qutd odorfit,citc- 
raqj huiufmodiplurima. mf. Prorfus. soc. At- 
qui tragica, 6 Meno, ifta rcfponlio cft : ideoq; tibi 
magisquamfigurxdciinitioplacct. me. Mihive- 
ro.soc. Atmihi quidcmo Alcxidcmifili,mini- 
mc perfuadco : cft crum illa altera mclior,ac puto 
ncquctibi ifta placcbit,mfi forfan quod heridice- 
bas,abcundumtibieft ad myfteria:fcdmane,at- 
quc hic myftcriis initiarc. m e. Mancrem 6 Socra- 
tes,fi huiufmodi multadiceres. s o c. Nihil vtiquc 
prxtcrmtttam,qutn talia quxdam & tui fimuLV 
meigratiadicam.Vcreortamcn nc minuspofsim 
huiuimodi plurima diccrC. Cxterum iamadpro- 
mtfla feruanda nobis accingcre, ac in commune 
quidvirtuslit,cxprime,nccvtfecifti hac~tcnus,vnu 
in multa difccrpas,quod iaci in cos folet, qoi idcm 
vbiq; inculcant : fed intcgram atque fanam:dic tan 
dcm quid virtus fit.cxcmpla vero loqendi a me ac- 
ccpifti. M e. Videtur mihi,6 Socratcs,vtrtus crte,vt 
Poetainquit,gaudcrc honcftis acportc. Atq-,ego 
idipfum virtutcm voco,honcfta quidcm appctere, 
caqv confcqui portc. s o c, Num honeitacupicntc, 
bona cupcredicis? m E.Omnino. s o c. Nuquid ita 
loqucrts,quafi fint nonulli qui bona cupiant, qui- 
dam vcro qui mala? m n.Iino. s o c.Nonomnes igi 
tur,6 optimc vir,bona ubi appetere vidcntur?M e. 
Milu ncquaquam. so c.Quidam itaq;mala? m e. 
Ita. soc.An itadicis,quafiquxmalaiint,bonacf- 
fe opinentur,autcti.i nofccntcs qu6d mala lint.m ■ 
hilominus illa<upiant? me. Vtrunquc aio. $ oc. 
Anccnfcs ahqucm cognofixtcm malaqu6dmala 
fint,illatamcnapparcrc?M E. Arbitror.soc.Quid 
autcni cxoptarc liunc dicis ? Num, bxc fibi adcrtc? 
m e. Adcrtc fanc.na quidauud optct? s o c. Vuum 
qui mala defidcrat, mala cflc cognofccns, prodcirc 
cum adlint,cxiftjmat?an vnumquodqi potius fua 
prxfcntia Ixdere? ■ E.Sunt ccrtc, qui mala prodef- 
fcputcnt,necdcfimtquiobcfl"ecognofcant. so c. 
Vidcntur tibi mala noflc quod malafint, quimala 
prodcflc cuiquam opinantur? me. Haud fcnc id 
mthividctur.soc. Exijsigiturpatct cos nonap- 
pcterc mala, qui illa minimc nonnt, icd illa pouus 
qux bona cfle putaucrtnt, ctim tamcn mala fint. 
Quapropter ignorantcs illa,bonacji exiftimantcs, 
pcrfpicuum cft bona potius cxoptarc. A n non ?m e. 
SiciIcifehabcTC vidennir. soc. At vcroquimala 
quidc aifcctant, vtipfeinquis:caq-, cuicunq) acci- 
dunt,obcirc cenlentmoruntnc quod illoru prc/cn- 
tialxdctur? m e. Ncccflario fcquitur. s o c. Qmd 
vcr61xlbshomincs,n6nncifti mifcroscflc quate- 
pus Ixfi funt,opinantur? me. Hocquoq-, ncccfla- 
rium. s o c. Mtfcros autem nonne lniciiccs ? n e. 



Rcor cquidcm. soc. Eftnc aliquis qui mifcr & 
infcltx cfle vclit? hen, Non vidctur. s o c. Nemo 
igiturmalavulr,fiqutdcmtalis cflc minimcvcht. 
Nam quid altud cft cflc mifcrum,quamcupCTc ma 
la,incaqiincurrcrc? me. Vcra loqut vidcnsoSo- 
cratcs : ncmo cnim vult mala. s o c. Nonnc paul6 
antcdtxifti virtutemcircbonavcllc,acportc? me. 
Dtxi cquidcm. s ocr. An noncxcoquoddicujm 
cft,voIutasqutdcm ipfaomnibtts adcft,atquc hac 
rationcabus aliomclior noncft? men. Apparct. 
s o c.Ergo ft qutdcm cft altus alto mclior,nccid fc- 
cundum voluntatcm,fcquttur vt fccundum potcn 
tiam fit mcltor. m e. Scquitur. s o c. Sccundum igi 
tur rauoncm tuam,hoc cft virtus, bonorum com- 
parandorum potcftas.M E.Stc prorfus fc habcrc vi- 
dctur,vt nuc accipis.s o c. Animaducrtamus poft- 
hac, vtrum id vcrc aflcras nccnc : fortc cnim bcnc 
loqucris.Dic igitur, bonaadipifu portc, virtutem 
crtc djcis?M E.Ift huc ipfutn.s o c. Dona vcro nonne 
hxc vocas,ccu fanitatcm,diuitias aurtimqi & argc 
tum plunmum pofsidcrc, honoribus prxterea& 
magtftratibus in Rcpub.fungi? numalta quxdara 
prxtcr 1 1 1 .i bona nuncupas? m e. Ncquaquam, fcd 
omnia bonahuiufmodicllcdico. soc.Eia,aurum 
atqiargcntuacquircrcvirtuscft, vt inquit Meno, 
magni rcgis patrius hofpcs. Vtru vcro addis huic 
lucro 6 Meno.iuftc ac ian&c lucrari? an nihil tntcr 
cft, fcd ctii iniuftc quis ifta pofsidct , nihtlomimis 
qu^ftum huiufmodi virtutem vocas? m e. Ncqua- 
quim 6 SocratcSjfed vitiii. soc. Omninoigitur, 
vt videtur,huicacquifiuoni } iuiutix, vcltcmpcra- 
t ix, vcl fanc~citatis,aut altcrius virtutis prc.lcntia o- 
pus eft. Alioquin virtus minimc crit, quamuis bo- 
na libi vcdicct. m E.Qui cn tm finc ijs vtrtus cxiftat? 
c o c. At non fuppcdttarc auru &c argentum, quan 
do minimc iuftum fit, aut fibi,attt alteri, ncqi ctia 
vjrtus eft hxc cgcftas? m e. Videtur. socr. Njhilo 
magis igitur horu bonoru copia virtus cnt, quam 
inopia.Vcrum vt vidctur,quodcunq, cum iuftitia 
fitjVtrtuscft :quodautcablqiillaciufqi fimilibus, 
prauitas. me. Vidcturmihincccrtariumcilequod 
dicis. socR.Nonncvnumquodque horum paulo 
antc virtutis partcmcllc diximus,iuftitiam & tcm 
pcrantiara,cxtcraqi huiufmodi? m e. Diximus pla 
nc. s o c.Siccinc, 6 Meno,mc dcludts ? M e. Qupr- 
fum hxc 6 Socrates? s o c. Quoniam cum tc oraf- 
iem ncamphus virtutemconicindcrcs,ncue difcer 
pcres,& cxcmpla rcfpodcdi dcdiflcm,hoc ncglcc~co 
virtutc eflc djcis,bonacum iuftitia copararc poflc, 
iuftitiara vcro virtutisjpartccilc conicrtuscs. mb. 
Sic cft. s o c. Nonne erricitur cx i js qux lam coai'- 
fift i,virtuce cilc agerc cum partc virtutis,quicquid 
agitur?Iuftitiamcnim&huiui'modi fingula virttt 
tis > particulas cofitcris. m e. Quiu tum? s o c. Quia 
cum rogaflem vt totam ipfam virtutc oftendcres, 
quid ipfa fit, nullomodo explicuifti : omnem ver6 
accionem quzcunqi cum partc virtuusfit, virtu- 
tcm eflc dixiiti.qualt quid tota virtus fit,dixcru,at 
quc iple intelligcre tum queam, fi abs tc rn particu 
l.t s diuidatur. Eademigitur quzftio rurfus, 6 Mc- 
no,tibi fuboritur,quid virtus fit, fi quidcm omnis 
actio cum virtutis partc fix virtus. Iu namq-, tuc dt 
dtur,cumomnisac^iocumiuftiua virtus cilcdcti 
nitur. Annoncadcm itcrumquxftioncopusefle 
vidcs?Num putas qucmpia virtutis partem aliqua 
nort*c,quitocius naturam minime norit? m e. Non 
viuctur. soc.Sierum meaunerisquxiofupeno- 

ribus 



Meno, Vel, de VirCute. 



ribusdehguraribi refpondi , reieciraus utiquere- 
fponlione lllam qu; pcr ca fit quibus ultctiori pro 
bat lone opus eft,necdu rata habcntur. m e. Et me- 
rieoquidem rciccimus. s o c R A.'Neq» tu igitur 
6 vir optimc,cu quxritur, quid ipfa inv niuerfum, 
ac tota fit uirtus, partes refpondeus cam quarrcnti- 
bus patcfacias,nequealiudquicquameodcm mo- 
do rcfpondcns,fcd rurfus cadem intcrrogat ionc o- 
pus crit,quidnam uirtus lit,qua fubie&a iAadicis. 
Numaliquidtibi dicerc uidcor ? m e . Mihiquidc 
f>robc loqui uideris. sockat. Rcfponde itaque 
itcrum .\ principio , quid eflc uirtutc & tu & ami- 
cus ille tuus aflcritis.M e. Audicrara equidera 6 So- 
cratcs, antcquam tc alloquercr.morcm ciTe tuu ni- 
hil aliud quam dubitarc,& aljjs fcrupulos dubita- 
tionum inijccrc.Et nunc quidem, vt mihi videris, 
meprxftigijs,& vcncficijs incantationibusqv pcr- 
turbas ,adeo vtambiguitatis lim plcnus. Ac mihi 
vidcris omnino , fi tamcn tc iocando mordercali- 
quitulum dccct,quam (imilimus cflc tum forma, 
tum c^teris omibus latifsimo illi pifci marino qui 
Torpedo dicitur.illc fiquidem hominem fibi pro- 
pinquantc.tangetemq; ftupidum reddit. Tu quo- 
quc nunc tale aliquid fcciife vidcris,vt mcftupefa- 
«corputin aas.Rcucraenim&animum limul&*os ftupidu 
Grxco. babeo,hxlitoq„nec quid tibi rcfpondca, inucnio, 
quaquam dccies raillics iara de virtute & multa & 
aducrfus quAm plurimos,vt mihi vifus fum quam 
optimedifputaui. At in prxlcntia nec etiamquid 
ipla fit virtus proferre vllo patto valeo.Itaquc cau 
tc tibi confuluifle te ccnieo,$> nunquam ali6 pere 
grinaris. Nam fi aduena in abena vroe hcc agcres, 
vtpote prxftigiator quidam atqv veneficus, iuppli 
cio forfitan afFiccrcrii.s o c.Callidus cs 6 Mcno,ac 
mc propcmodum nunc dccepifti. m e. Quamobrc 
6 Socrates?s o c. Vidco cnim iam quam ob caufam 
hac imaginc mc dcpingas:M E:Quid fuiiFc caufq ar 
bitr.uis?s o c.Vt ipfc quoq-, tc contra dcpinga ? Vi 
ricmhoncftohabjtu prxditi cum crFingumur.dc- 
lc&ari folcnt , illud quippc coducit.honcftoru cm 
honefte. funt & imagincs. Atcgo pcrfonam tua mi 
nimc cfFingam. Equidcm fi pifcis illc ftupidus iplc 
abosrcdditftupidos,ci fum pfimilis, fccus autera 
minirac. Neqv cm cxpeditus ipic, ccteros titubarc 
copcllo.led maxime omniura dubitas ego, dubita 
re alios quoque facio.Etenim in pr<jlcntia,quidvir 
tus fit,haud certc noui, tu tamcn fortc priufquarn 
mihi 6ccurrcres,noucras,nunc vcro ignorati mihi 
firailis cuafifti. Vcruntamcn vna tccura rcm di&u- 
tcrc hanc inftitui,quidvefit virtus inucftigare.ME. 
At quo tramitc id inucftigabis 6 Socratcs , quod- 
quidc omnino quid fit ignoras?Quale era tibi pro 
ponctu,id quos ignoras inquircres ? Aut etiam fi m 
illud incidas, quonara figno id quod ignoraueras, 
cilc illud agnoices?s o c. Intclligo quidvelis 6 Mc- 
no.At tuanimaduertisne,qbtigio£im argumenta 
tionem in mcdiu adduxifti? quod vidcUcct horao, 
ncque quod nouit,ncqv qucxl ignorat,pot inquire 
tc.Nam fi nofcit,nulIa inquifitioc opus cft. Scd ne 
quc quod nefcit inueftigaoit : no cnira nouit quid. 
qiicr.it .m t. N6nncrc&cinduci,6Socrares, hacra 
tiortemcxiftimas?s o c.Ncquaquam.M E.Potcsdi- 
ccrc cur tibi non placcatf* s o c. Poflum. idcniml 
yiris ac mulicribus diuinarum rerum peritis quan 
doqueperccpi.ME.Quisiftorumiermo? s ocr,a«, 
Vcrus,vt mifu vidxtur,atquc prcclarus. m e. Quis 
inquamifte?& quinam tcftantur?s o c r. Qm hoc 



aflcrunt, iancli viri funt,ac fancix ctiam mulicres, 
quibufcunquc curacxtitit, vt corum qux profitc- 
tur rationcm rcddcrc poflcnt. Tradit prxtcrca Pin 
darus,&cxtcriquicunqv Poctarum diuini funt,ta 
lia quxdam: qux aducrtc quxfo , num ucra tibi vi 
deantur. Fcrunt cnim hominis animun immorta- 
lcmefle.cumq, tum dcccdcrc,quod quidc mori vo 
cant,tum iterumrcdirc, intcrirc vcro nunquam. 
Quara obcaulam uitam quam fandtifsimcagcrc 
moncnt.Quicunque cnim pccnas antiquxmiicrif, 
Proicrpinx iam dcderunt, l js illa ad fupcrnu folcm 
nonoannomrfus animam reddit , quofq-, in rcges 
gloria,iagacitatc , fapicntiaque prxftantcs cuadat. 
Rcliquum autc tcmpusfandihcrocsintcrhomi- 
ncs uocantur. Cum crgo animus immortalis fit,ac 
fxpius in hanc vitam rcdicrit , vidcritqv pcrfxpe & 
qux in hac,& qux in aliauitafunt,omniaqv pcrcc- 
pcrit,nihil utiqj rcftat, qui ipfcdidiccrit. Qiyob- 
rcm nihil mirum cft , li corum qux ad uirrutcm & 
ad alia pcrtinct, rcminifci pofsit,quippc cum olim 
illacognoucrit. Ciicnimtotanatura cognara fit, 
acfibimctconfona,&animuscunctadidiccrit,ni- 
hil prohibct hominc vnius cuiufda rcminifcentc, 
quam difciplina uoc.it, rcliqua omnia ^pupcrare, 
fi quisade6 conftans fit.vt quxrcndo minimcfati- 
gctur. Quxrcrc igitur ac difccrc reminifccntia eft. 
Quapropter litigiofie illi argumentationi nc qua- 
quam crcdcrc dccct, pigros enim nos quodamodo 
rcdderet.Eaquoqv mollioribus hominibus miri- 
fice placet. Ratio autc noftra folcrtcsrcru inucfti- 
gatorcs cfTicit,qua ipfc vtpotc vera frctus.vna tccu 
quid fituirtus pcrfcrutaridcfidcro. m e. Im66 So- 
cratcs./cd nu abfolutc id .u i cris, nos minimc difcc- 
rc? quiver6 diciplina vocamus ca rcminifcctiarn 
cfle? uotcsnc hoc ita cfle me docere ? s o c. In fupe- 
rioribus quoqj 6 Mcno tc callidu cflc dixi, & nunc 
rogas utrum doccre te pofsim , cum ante nulla eflc 
difciplina,lcd rcminifcetia aflcrucrim.ut cucftigio 
mihi iplircpugnarc uidcar. m E.Pcrlouc.oSocra 
tes,no hoc inftitucba,fcdconfuctudine potius qua 
dam italocutus fum. Qupd li qua ratione illud mi 
hi^oftendcrcpotcs , oftcndc obfccro. so c R.Haud- 
qua qua facilc cft, tui tamc gratia conabor. Vcrum 
nuc ad me vnu aliqucra quc volcs& multis quite 
lequunturtacccrlc.vt in co dcmoftrationem hac cx 
periamur.M E.Libcnter.heus tu,huc ades.soc.Gr^ 
cusneeft?& Grxceloquiturta e. Et Grxcus cft, & 
indomomcagcnitusatqveducatus. so. Attcdc i- 
gitur num illi in memoriam reduca,an docca. m B« 
Attedaraccrtc.soc.Dicage6pu- i 
er,cognolcisne hoc ule fpatiu qua 
drang^ ulura efle? p v.Equidc. s o c. 
Habctncquadragulus has omncs 1 
quatuor lineas $ quales?p v.Habct. 
soc.Anno& iftas qux pcr mediu 
protrahutur,qquaIcs habetip v.Et 
iftas.s o c. Nonne & maior & mi- 
noreflepotcft.p v.Pot.soc.Sier- 
go fit h oc latuj duorum pcdu,& iftud quoq-, duo- 
rum.quot pcdum totura ipfum erit?Sic autcm co- 
fidera,filatus hocduorueflcpcdum,illudvcrovni- 
us,eflptne plulqua fcmcl duoru pcdum hoc fpariu> 
p v.Scrael.s o c R.Quoniam vcro altcrum quoque 
Iatus duorum pcdurn cft, num abud quam bis auo 
rum nedum fit? p v. Ifthuc ipfura. s o c. Duoruni 
crgobispedumcfFicitur. p v. Ita.soc. Qu6tnam 
funtbisduopedesrcomputa. pv. Quatuor.soc. 

b Annon 



14 

A n non ficri poteft fpatium aliud ad hoc duplum, 
habcns fimilitcr omncs xqualcs Ijneas qucmadmo 
dum iftud habcrc vidcs? p v b r . Prorfus. s o c r a. 
Quot pcdum crit Jpvsfc. Ofto . s o c R. Agc iam 
conare mihi diccre, qualis cft quxlibet illius linca; 
huius fiquidcm duorum pedum . hnea vero illius 
dupli,qualis?p v t R.Patct,6 Socratcs,efle duplam. 
s o c.Cernis,6 Mcno.mc nihil cx his doccrc.fed fin 
gulapotiusinterrogare? Ernunciftc noifc fepu- 
tat,qualiseafitaquafpatium o&o pedumconfi- 
citur. Annontibividctur?M e no, Mihiquidcm. 
s o c R.Nouit igjtur.M e n o.Minime.s ocrat. 
Putat autcm adupla. m e no. Ita. s o c Afpicedc- 
inccps hunc pcr ordincm vt oportct rcminifccntc. 
Tu autc dic aroabo, a dupla linca dunlum fpatium 
nafia fateris?talc profcfto dico.quod non hac lon- 
gum,illa breue.fcd xqualc vndiquc queadmodum 
iftud:duplu vcro iftius.o&o pcdu.fcd infpjccan ti- 

bi adhuc h dupla ficrivi 



Liberquartus, 



Qjudrupeiiil» 



dectur. r v.Mihi planc. 
s o c R a. Nonnc hujus 
dupla h;c fit,fi aliam 
qualem huic adijcia- 
mus?p v. Prorfus.s o c, 
Abhacforc dicis 0Q0 
pcdum fpatium, fi qui- 
de quaruor huic xqua- 
-leseflficiantur?p v.Aio. 
* * socia. Defcribamus 

iterum igitur ab hac xquales quatuor, aliudne 
quam quod ofto pcdumvocas,fuborietur?p v l r. 
Hocipfum.so c r A.Nonnc in ipfofunt hxcqua- 
t uor , quorum quodlibet ifti quadrupcdali xqtia- 
lc eft? p v e R.Certc.s o c r A.Qujntum itaque fit? 
an non quatcr tantum?p v e r. Quidni ? s o cr a. 
Num duplum eft id quodquatcr tantum ? P v e r. 
Non per Iouem. s o c. Atquotuplum?pv. Qua- 
druplum.s o c r. A duplacrgo,6 Pucr,nonduplu, 
icd quadruplum fpatium procrcatur. ivt r. Vera 
loqueris. socn. Quarer cnim quatuor fex & dc- 
cem complcnt,nonne?p v e r. Sic eft. s o c r.O&o 
pedumautem fpatium Aqua Iin«a?n6nnc abhac 
quadruplum? rvm. Fatcor. socha. Quartum 
vcrohocab hacdimidia?p v i r.Im.socra. Agc 
igiturotlopedum n6nnehuiusduplumeft,illius 
verodimidjum?p v e R.Imd.s oc r a. Annonerit 
ergoamaiorilinca quAm hxctanta, & k minori 

?uam illa tanta?p v e R.Mihi quidemviderur.s o c. 
ic vtique rc&e loqueris , quod cnim tibi videtur, 
id refponde,ac mihi dicas, hxcne duorum pedum, 
illa quatuor?p v b R.ha. i o c r. Oportet itaqueo- 
&opcdum fpatij lineam maiorcm efle linea fpatij 
bipedalis, minorem vero quadrupedalis, linea. p v. 
Oportet.s oc r. Annitere vt nobisqualis fit dicas. 
P v.Tripcdalis.s o c R.N6nne fi tripcdalis eft,dimi 
diumhuius aflumemus , eritquc tripedalis ? Duo 
nanque ijs , is aurem vnus: 
&hinccodem modo,duo 
quide ifti , ifte ant vnusmt- 
que hoc quod ais fpatium. 
9 v.Ita.soc. Nonnefihxc 
rriueft,&illatrium,totum 
vtiqi fpatium tcr trium pe- 



x i duconficitur?Pv.Apparct. 

t o c. Ter vero tr«, quot pcdes funt? p v. Nouem. 
* o c R.Duplum autc quot pedum efle fupra opor- 
iuit?p v.O&o.s o c.No ergO a tripcdah fpatium o- 



□ 



Oto pedu cxoritur.p v.Non profc&o.s o c. A quafi 
igiturconare nobis Iiquid6 exprimere;quod nili 
numerarcvelis.faltcmaqualidemonftra. pv. Pcr 
Iouem 6 Socrates haud noui.s o c R.Aduertis itc- 
rum,6Meno,qu6litrcminifccdo iam progreffns. 
Nam ab ipfo principio difputandi ncquaquam no 
ucrat qux fit octo pedum Ipati) linea^uemadmo- 
dum nec in prxfcntia nouit:vcrum tunc fc nofle il- 
lam opinabatur , & audacrer nimium quafi Cciens 
rcfp6debar,nccdecflc fibi quicquam putabat: nuc 
autem egere fe ia exiftimar,& vt ignorat,fic fe igno 
rarcfarctur.M e.Vcradicis. s o c r a. 
N6nne rcctius nuc ad id quod igno- 
rat .).♦:-.• - tu> eft? m e n o.Hoc quoquc 
arbitror. s o c. Cum ergo ambigcrc 
ipfum copulerim,& pifcis illius mo- 
re ftupjdum fccerim.num aliqtiid ob 
fuir? m B.Non vt mihi vidctur. s o c. 
Opcrxprctitim ltaquc vt vidctur,fe- 
cimus ad vcrkatc inucniendam : nuc 
enim vtpotc ignoratix fuc, confcius 
libentcr & fpotc perquirerct;at tunc 
finc c6troucrfia.& fijpe , & aduerfus 
q plurimos loqui fe rc&c arbitraba- 
tur.du fpatium duplum,dupla longi 
tudinc lineam haberc oportcrc profi 
tcrctur.M e. Videtursoc. Numcen 
fesipfum vnquam dedtfle opera , vt 
id vcl inuenirct,vel difccrct.quod cii 
ignorarct,noflercbatur:priuiquam 
in hac ambiguitate incideret, qua & 
fua ignorantii depr$hcdir,& lcicrn 
appctcrccarpit?M E.Ncquaqua,6So 
cratcs. s o. Profuit igitur fibi ftupor 
eiufinodi.M e. Vidctur.s o c.Cofide- 
ra itaque ex hac ambiguitatc , quod iftc vna mecu 
inuc ftigas nihil me docete , fcd potius intcrrogatc 
reperict.Obieruaobiecro,diligcrer,nuhuncdoce- 
re aut ei {demoftrare quicqua vidcar potius quam 
eiufmodi opinioncs pcr (ingulacliccrc. Tuenim 
dic, hocnefpatiuquadrupcdaleeft^Intellcxtirfp v. 
Equidem.s o c r a. Num & hacaliudxqualeifti 
apponcrc licct? p v e r. Licct. s o c r. Ettertium 
iftttd vtrique iftorum xqualc? p v. Et ift ud. s o c r. 
Nonnc hocquod in angulo cft complerc licct. p v. 
Prorfits. s ocr. Hxc indc xqualia fpatia qtiatuor 
nafccrentur f p v. Ita. s o c r a. Totum igitur hoc 
quotuplumad iftudcfficiturr^p v e R.Quadruplti. 
soc. Oportebat autem duplum nobiscontingc- 
re,num rccordaris^ p v.Maximc. s o c. Nonnehxc 
hneaabanguloin angulualiquc porreifta,induo 
vtrunquc fpatium diuiditf rviit. Ita. s o c.Ergo 
quatuor hxc linex xqualrs fiunt, id fpatium com- 
prxhendentesfp v .Fiunt socr. Confidcra itaque 
qualeeft id fpatium.P v.Haud intelligo.so c.Non 
nc cum h^cquatuor fint^limidium cuiuiquc,tinca 
quequc iccat intrinfecusfVv.Qtiatuor.s o c.Quoc 
igitur tanta in hoc funtfp v.Quatuor.s o c.Quot 
autcminiftorV v.Duo.socr. At quatuor adauo 
quotupla funtfp v.Dupla.s o c.Hoc itaqs quot pt 
dii ri 1 1 [• v . Oclo. s ocr.A qua potifsimu lineaf p v. 
Ab hac.s o c. Ab eane,qux quatuor pedu eft,ab an 
gulo protraAa in angulii^P v. Ia,i o c. Hanc vercr 
diamctrii fophiftx nuncupant:&fi huic nomen eft 
diametrus,i diamctro , vt ipie ais,6 Puer Meqonir 
duplii fpatiu nafccretur.pv.Prorras,6 focrates.s 6. 
Quid Ubi Meno videtur r*refpodunc hic vnquirr 

alttr 




Meno,VeI,deVirtute. 



J5 



altcrius qu.\m fuij pfiu s opinione ;mfno. Nun- 
quam,fcdexpropria fcmpcr. socr at. Verun- 
tame haud nouit, vt paulo antc cofefsi fir tnus. m e. 
Vcraloquctis. sochat. Incrant igitur huic opi- 
niones huiufmodi.M e N.Incrant. s o c r a t. Huic 
igitur ignoranti opiniones de ijs qux ignorat verae 
infunt.M e. Apparct. s o c R.Nunc igitur buicopi- 
nioncs talcs quafi per fomniu fufcitatx funt , quod 
H quis intcrrogct hunc talia quxdam fxpc & mul- 
ta,ccrt6 fcies hunc ifta, fiquis alius nouit , pcrfccee 
cognituru. m e. Vidctur. s ocr. Nonne igitur ne- 
minc prorfus doccntc, fcd interrogante potius ifta 
fcict cx icipfo fcienuam ad i~c rcuocansfM e . Sic cft . 
s o c R. Rccuperare vero fcictiam in fcipfo, an non 
reminifcidicitur?M E.Prorfus. soc. Atveroicien- 
tiam quam hic nunc habet,aut acccpit aliquando, 
aut fcmper habuit. min. Verum . so c R a t. Et fi 
babuit fcmper,fcicns fcmpcr extitit , fin quandoqi 
percepit,hac in vita nequaquam.ncmo enim hunc 
gcometricadocuit,cumincztcris omnibus qux- 
cunqj vel ad geomctna,vel ad alias difiripUnas pcr- 
tinent, hxc cadem fit facturus. Eftne ahquis a q u o 
hic iUaomniadidicerit? Verifimilecft tc illum co- 
gnofcere.prefcrtim cum pcncs tc & natus & nutri 
tus fuerit.M E.Ego vcr6 ccrtus fum quod huc qui- 
dcmncmodocuit vnquam. socr. Hasnc opinio 
nes habetJM E.Ncceflarium,6Socratcs,idapparet. 
socr. Sin autem vtpote in prxfenti vita minime 
adcptus,haud nouit , patet eum aho quoda ln tcm 
porc habuiiTe^atquedidicifle.M e. Apparct.s o c R. 
A n non tempus iam fuit , cum nondum homo hic 
crar?M EN.Ifthuc ipfum. s ocr a. Ergofi quando 
tcmpus fit in quo homo non fit , inerunt tamc ipfi 
opinioncs verx,qux fcjTciundoexpergcfactx,fcie 
tix fiunt,certc per omne tempus hxc hominis ani- 
mus fcict.nam omne pcr tcmpus,aut eft, aut no cft 
homo.ME. Vidctur.socR.Nonne iguurfi ienv- 

Eer rerum omnium vcritas in animo eft,immorta- 
s cxtitit fQuamobrcm audactcr & rnagna fidu- 
cia oportct , qux in prxfcntia minimc fcis , hoc eft 
minimc rccordaris dare opcra vt inquiras , & re 
cordcris.M e. Bene nuhi ncicio quo modo,6 Socra 
tes,loqui vidcris. socn. Mihi quoqi,6 Mcno.atq j 
cxtcra no admodum contendo:quod autc qui quc 
ncfciuunquirendaputant.mclioi-esarrccriorcsq;, 
& pigri ad vcft igadum minus fint , quam qui qux 
nelciut,etiam non quxri poflc putant , ifthuc vero 
& vcrbis,& fi queam, re ipia contendam. m i. Hoc 
quoque recteaiccre vidcris,6 Socratcs.s o c r. Vis 
nc igitur poftquam confcfsi fumus ignota perfcru 
tari hcere , quid virtus fit , comuniter vciligcmusf 
meno. Quim maxime:graUustarnen mihicflct 
cofidcrare & auduc pnus,quod in principiodifpu 
tationisintcrrogaui,quomodovirtutiincumbcn- 
du fit,vclut ci qux doctnna pcrc lpiat ur, vcl qux na 
turapouusiofit,vclquxalio quopiapaclohomi- 
nibus paratur.so c r a t. Atci.fi ubi,o Mcno,que- 
admodum mihi ipfiimpcrarem.haud pnus vtrum 
doceatur nccnc virtus perfcrutarcmur,quam quid 
ipia fit indagaflcmus . Poftquam vcro ncc t u tc ubi 
dominari contendis vt hber v juas.ac ouhi quoque 
dominari vis,atqvade6doiriiiuris,aflcntiarego ti 
bi.quid enirofaccrerVidetur igiturconfidcradum 
cflc,quale fit quod nondum quid cft cognouimus, 
Attamc pauuipcr a propofito tuo declina , i dq , cx 
fuppofitioneconfiderare pcrmittc , doclrinane an 
alio pacto virtus pofsideatur.Ex concefiionc autc 




fic dkO,qucmadmodu 
gcomct rcicpc difcutiut 
poftquam illos quis in- 
tcrrogauiuvcluti dc ipa 
tio, vt pofsitne in hoc 
circulo triquctrum hoc 
fpatiu expadhvbi fiquis 
dixcrit , nondu (e nojTc 
an hoc huiufinodi fit p 
mifsioncarbitror talcm coducerc. Sienimcft hoc 
fpariil talc.vt quod ad pofita cius lincam protcdis 
ab eo tanto fpacio deficiat, quatum ipfum cft pro- 
teriAun,aUud quidda cucnturu puto:& aUud itcm, 
fi taliaquxda pati ncqucat. Expcrmifsionc igitur 
difputare decreui de i js qux cotinguc circa expan- 
fionem ilUus in circulum, an fieri potsit nccnc. Sic 
& nos dc virtutc,quonia nec quid,nec qualc fit no 
u imus,permilfo hoc,vtru doccri pofiit in huc mo- 
dum quxramus.Si virtus cft aUquid eoru qux cir- 
caauimum vcrfantur.doceri poteft,an non ? Prin- 
cipio fi aliud eft qua fcieua, num doccri potcrit an 
nonfvel potius,vt mododiximus , memoriarcuo- 
cari? nihil referat apud nos vtro nomine v umur, 
tcdandoceripotcrit f an id omnibusmanifcftum, 
quod prxter fcicntia nihil homodocctur?M E. Mi« 
hi fitnc vidctur. s o c. Sin autcm fcicntia quxdam 
virtuseft, J. t r : . i pcrcipitur.M e n o.Quidni?s o. 
Hocergoftatimexpcdiuimus:namfitalisfit t doce 
tur:fi non taUs , ncquaqoam. m e n. Prorfus. s o c. 
Pofthac inucftieanduccruco vtrum virtus fcictia, 
aut aliud quiddafit.M e N.Mihi quoq; idc quxrcn- 
dum cfie vtdetur. s o c. A n virtutem aliud qua bo- 
num eile dicimus? & hxc nobis pofitio ftabilis pcr 
manet,virtute icilicet efle bonum.M f.Valde.soc 
Si quidcm cft aliquod ieorfum a fcictia bonu,non- 
nc virtus forfitan fcientianullaeritPfin autem nulp 
lum bonu eft quin fcientia comprxhcdatur , fcien- 
tiam eflc vii tutcm fufpicantes , rcctc vtiq; fufpica- 
bimur? m e. Sunt hxc vera.s o c. Quincuam vjrtu- 
tc boni fumusr" m t . Sumus. s o c. E t fi bonijvules? 
omnia quippe bona, vtiUa. M e. Sic cft. s o c, Ergo 
&virtusvtilequidda. ME.Exijsquxconfcfsi iu- 
mus,neceflario icquitur. s o c. Conlidcrcmus rur- 
ius in fingulis qualia fint qux nobis profunt : fani- 
tisnc & robur formaqi atquediuitJX, cxteraq; hu 
iusmodic6fcrrcdicutur?M e. Ita.s o c. Eadem hxc 
aliquido noccrc fatemur. An tualitcr fcntis>M e k. 
Sic ccrte icnUo.s o c. Vidc itaq; quo ducc hxc ob- 
fint,quouc profint,n6nne cu rc&us vfus prxeft, ia 
uant,cotra vcro nocit?M E.Prorfus.s o c. Prxtxrca 
qux circa animu verfantur cofidcremus.Tcperan- 
tia aliquid vocas,& iuiuua,& fortitudinc,dociU- 
tatcq-,,& mcmoria,magnificctja,& huiufmodixe- 
Uquaomniac m E.Equide.s o. Aduertc qucfo,quc- 
cunq, ex ijs iciet ix nequaqua cflc vidctur,icd aliud 

3uida prxtcr fcicntia,n6nne intcrdu iuuantvntcr- 
unrixdut,vcluii fortitudo remou prudcua/num 
forutudo aliud eft quam audacia quxdamxumq^ 
ratione quiiqua audct,iuuatur.cu abfqj raUone,lx 
diturfM i.Skcft.s o c.Temperatiaquoqi docflitas 
codan modo,cu rationc qmdc perccptaatqj con- 
ditacmolumentofunt,contrl autem dctrimcnto^ 
m e. Quim maxime. s o c. Vrcrgo fummatim di- 
cam,omnes animx impctus,atqi omncs decUnatio 
nes duccte pr udcntia au beautudincm tcndunt,im 
priidcntia vero ad contrarium. m e. Vidctur. s o c. 
Quapropterfi virtus aliquideft corum qnxcon- 
^ r 1 b i fiftunt 



Trungulut 
abc. Coex- 
tcta rnicui- 
quc triigu- 
b li ftnex pj- 
rallclogrjm 
ma ab Je. 
acbf. 



Liberquartus. 



\6 

fiftiit in animo ncccflarioqi vtilii eft , prudentiam 
hanc elTc oportct:quippe cum omnia qux funt cir 
eaanimum.ipfaquidcm fecundum feipfa,ncc cora 
moda,ncc incommoda fint:adiuncta ver6 prudcn- 
tia,vel imprudctia.ftatim aut vtilia, aut noxia fiat. 
Hacitaqucrationevirtutemcu maxime omnium 
confcrat,prudcntiam quandam efleconftat. min. 
Mihi fane videtur. s o c r. Quinetiam in alijs qux 
mododicebamus.opulctiamatcji fimilia tum vti- 
liaefle,tumnoxia:nonnc quemadmodum prudcn 
tia cxtcris animi viribus 6c officijs prcfidcns vtilia 
reddit,imprudcntia ver6 contraria , fic & illis ani- 
mus reftc vtcns atquc ducen» bona efficit,n6 rcdW 
autem mala?M e. Pror fus. s o c r.Rc&c autem du- 
citanimusprudcnsjimprudcns ver6 abducit. M e. 
Sunt hxc vera. s o c r. Q_uamobrcm omnino aflc- 
rendum cft , cxtcra quidcm humana omnia referri 
ad animutmqux vcro in animo funt,ad prudentia, 
fi modo bona futura funt:eaque rarionc prudentia 
ipfum vtilc crit , virtutem vero vtilcmeflc dudum 
diximus. memo. Omnino. s o c. Ergo prudcntia 
virtuseft,autvniuerfa,autpars aliquavirtutis.ME. 
K cctc mihi hxc omniadici videntur.s o c R.Non- 
ne fi hxc ita fc habcnt , haud natura boni homines 
crunt? men o.Haud mihi vidcntur.s o c I .ld prx- 
tereac6tingerct,fi naturabonificret,adcflentpro- 
fe&o nobis qui fiiios noftros natura bonos digno- 
fceret , eosq, nos illoru indicijs fclcftos in arce qua 
dam confcruaremus , multo magis quam aurii cu- 
ftoditos,nc quis corrumpat,mox vbi adolcuerint, 
vtilescffent Reipublicxciues.M e. Confcncancum 
boc,6 Socrates. s o c r. Cum vero natura boni mi- 
nime fint,num forfitan difciplina? meno. Neccfla 
riumid apparet. Acfccundum fentctiam noftram 
fequirur.vt fi virtuscft fcienria,do£trina pcrcrpia- 
tur. s o c R.Fortafsis Herc!c,vcrcor tamen ne id te- 
mereconfefsi fuerimus. m en. In fuperioribus pla- 
ne id re&e dici vifum eft. s o c r. At non in prxte- 
rito folum,fcd in prxfenti ctiam & futuro tempo* 
re tale videri debct , ficjtiid in eo fy nccri futuru eft. 
W E N.Quidnara igitur cftjquod cu fpc£tas,tibidJf- 
plicet,ac diffidis,ne virtus lcicntia no fit? s o c.Di- 
cam tibi , 6 Mcno.virtutem quidem doceri pofle, 
fi quide fcicntia eft , nequaqua reijcio quafi minus 
redte fit dictum:qu6d vcro lcicntia fu, vide an non 
merito diffidam . Agc , id mihi rcfponde t Si quid 
«loceri potcft,n6 de virtutc folum , fed dc quoUbct 
alio loquor, an non illius prxceptores,difcipu> 
i6squeefleaIiquosnccelIceft?M b n o. Mihi uuj- 
dcm vidctur.socR at. At«ontri,ctiiusnccdo- 
c"tor«extant,necauditores , fi id doccri non polle 
conijciamus , n6nne probabilitcr conicdtabimiu) 
m 8 N.Siccftfednam virtutis prxceptores nullos 
etfecenfes?s ocr a. Sxpcnumcro,fi qui huiustmu 
giftri efset omni ftudio jnueftigaui, nec vnquiin-< 
ueni,etfi vna cum cxteris pluribus.atqv ijs,vc vide- 
batur , huius facultatis pcritis id quxfiui . £t nunc 
quidc opportunc,6 MeiK>,iftc nobis afledit, qucm 
difputationis huius participem faciarausvAcmeri 
toad idfopiu adhibcbimus-. Eft cnim diutteprunu 
& fapicnte patre Anthemione natus , qui procecto 
non cafu quodam,aut muncnbus opuletus eualit, 
qucmadmodumnupcrThebanus llmenias Pory- 
cratis pecanias na#us,fcd prudctia vigilatiacu fua 
re aurit.Prxterca ncc fupcrbus ciuis , ncqj inaatus 
aut difficilis,vcrum modeftus,& frugi,facilisq; vir 
cxtmt.Dciadc buc benc cducauit crudiuit^,ciuus 



rei teftis eft omnis Atheniefis populus , qui ad fiim 
mos huc elegit magiftratus.Nam cu viris huiufmo 
di sintnc virtutis magiftri alicj , & qui fint,inucfti 
gare maximc uccct.Ergo agc,o Anytc, qucre mecii 
vna<j;cumhofpitetuoMcnone, quinamhuiusrci 

firxceptorcs (int,& in hunc modii confidera:li vel- 
cmus Mcnonemhunc optimum ficri mcdicu , ad 
quos porifumu dotiorcs perduccremus? nonnc ad 
mcdicos? a nt. Prorfu^.s oc.Etficcrdoncm opti- 
mii fieri cupercmus,an non ad ccrdones? a n t. Ita* 
s oc. Etinalijscodcm modo?A NT.Omnino.soc. 
Sic iterii de mcdicis mihi dicas:cii diximus mitten- 
dum hunc cflc ad mcdicos,fi medicu fore velimus, 
an no id fcntiebamus,vt fifti dcbeat apud cos uiita- 
xat,qui artcm illa profitcntur,ac mercedcm pro eo 
palam ab auditoribus capiiit,hoc ipio fc cflc q vo* 
lcntesdocercpofsintoftcdctcs. n6nnc huius ratio 
habenda eft,fi modo lllu prudcnter locaturi limusr 
a n r.Sic eft. s o c. Et dc tibiarum cantu.ac cxterif 
omnibus fimiliter iudicandii.Ncque cnim mcdio- 
cris infcitiacflet,dum ftuderemus quempia tibicu 
ncm ficri,comendare ij< nollc qui faculratcm hanc 
pollieentur,mcrcedcqi reportat,fed hoc onus illit 
imponerc,qui neq* fc magiftro* profitctur , ncqtie 
habent vllu in hac artediicipulum,qua inftrui hiic 
cjuemittimus,defideramus.An non ifthuctibi val 
de abfurdtim vidctur? ant. Per Iouc no modo ab- 
furdum,vcrumctiaminfcitia quxdam. soc. Pro> 
bc loqueris. N u nc itaqi licet tibi commumtcr vna 
mectimde hoc hofpitctuo Menonedchbcrarc:hic 
cnim,6 Anytc,iampridem mihi dixit, fe hanc fapic 
tiam virtutcmq; appetcre , qua ciuitatcs & domus 
rcclc gubernantur,libcriquam optim£cducatur, 
ciues Si hofpites tum admit t untur,tum dimittun- 
tur,fcitc,&vt bono viro digna eft.Mcditare igitur 
ad qucm potifsimum huius coparad^ virtutis gTa- 
tia huncmitrercdcccat. Ancxnisquxmododixi- 
mus,patet : comittcndum his efle , qoi fc do&uros- 
talia pollicentur i feqt palam cuiqt Grxcoru dUcc- 
re volenti femper exponunt, huiusdifciplinx prx- 
fcriptum pretium capientes ? a N». At quosdicts, 
6 Socrares? s o c r, Nofti credo & ipfc hos cffe qui 
publicc' fophiftx vocatur. a n t. 6 Hcrcules? bona 
verba quxfo,6 Socratcs. Abfit vt yfqua vcl cogna 
torum,velfamiliarium,vcl amicorum,vel ciuium, 
vel hofpitium in tanta infania incidat,vt iftis adhx 
rcns,pcrdi fe patiatur : eorum quippe confuctudo 
certaillorum qui fcctantur,pcftis cft.s o c r a.Cut 
itadicis Anytcfnumij foliexomni hominumge- 
ncre com prodcffe hominibus pronr.eatur,adc6 ce 
teris dcteriores funt,vt non modono iuucnt, quc- 
admodum alij,quod ipfis traditum fit , vcrura c6- 
tra comimpanr; , atqt huius gratia vulg6 mercedo 
cxigant? Equid«m non video qua ratione fidcm ti 
biadhibeam.Nouicnim virum vnum Protagora, 
qui plures ob hanc fapictiam pccunias cumulauit, 
quam aut Phidias illc,cuiusta cofpicua pulchraq^ 
operaextant , autdecemalij fculptorcs. Atqui ab- 
furdum fit,fi qui calceos veterts confuunt, veftcscj; 
refarciut,latercn6 podunt dies trigita, fi veftcs cal 
ccosuercftituat deteriores redditos:led fi taliaface 
tent,brcui fame perirent : Protagoras aute annos 
plufquaquadraginta cu id nemo in Grxcla vniucr 
ia animaducrteretfamiliaresfuos pcruertit dcterio 
resqt <|accipcrctrcddidit:Nareor illii vitadecef- 
fifle, natu annos penc lcptuaginta:quadraginta ve 
ro i bac arte vcrfacu.ac p oc illud xjr, v iq; in hac die 

clarui 



Meno,VeI, de Virtute. 17 



darus txtiut. ncqj Prougoras tatu, fed alij cjuoq; 
permulu,partim priores illo, partim etia nunc vi. 
tam agcntes. Vtrum cmm iuxufentctiam tuam di 
ccmus cos fcrcntcs prudctcscji dccipere , & lxdere 
iuucnes conari:an ftipfos quoqifallunt,& infanire 
illos ex co diccmus,quia nonnulli funt qui fapicti- 
fti mos cos efle mortaliu dicunt? a n r . Logc abcA 
vt infamrc dicatur,6 Socrates:fcd multo magis iu- 
ucnes qui illis argctu tradut. A cq , his ctu deterior 
res sut, li qui illos quoru ad fe cura pertinet, ijs co- 
mitut.Ommu poftrcmo infanifiimxsut ciuiutes 
qux illosrecipiunt , neque expcllunt , ieu aducna, 
(eu ciuis talcm rem conctur. s o c Num abquis 
te fophiftaru,6 Anyte,iniuria vnquam atTecit r vel 
quid illis infuccenfes? ani. NuIIa mihi vnquam 
eum aliquo illorum confiietudo fuit,ncquc meoru 
aliquem illis vti permittcrcm. s*o c. INunquam cr- 
go illorum mores expcrtus es. a n t. Vtinam vcro 
ne experiar. s o c. QUanam ratione 6 diuine vir di- 
gnofces bonunc an malu fit,cuius nullufccifti pc- 
riculum? a n t. Liquid6 iftos noui qualcs sut : fiue 
cxpertus fim,fiue no.s o c Vates foruta es,6 A ny tc 
hoc enim tc aliarationc nouiflc,ex ijs q a , modo di- 
xiAi, mirum fit. Vcrum no quales fint ij , ad quos 
profcttus Mcnofcdcratuscuadat,qucrirous:hi na 
quc fi vis fopbiftx fint.Scd opcm patrio fcras ami- 
co:oftendasq k cuina adhcrenseorum quitamam- 
plamvrbemcolunt,eamqua narrauimus virtute 
adipifcatur. a n T.Cur ipic non indicas? s o c r. A t 
quos cgo horu magiAros exiAimaucram,in mcdiu 
iamproduxi:verumiuxtafentcntia tuam nihilo- 
mninoprofcci.ANT. Fone vcra loqueris.soc,R. 
Jtaq; tu quoque ia partem tuam huius muneris ex 
plc.OAcndc ad qucm Athenicnfium proficifcatur. 
profcr cuiufcunque vis nomc. a n r.Quid opus eft 
bominis vnius nomen audircfquccunqi Athenien 
fium nadus fueritcx bonis darisquc hoibus, me- 
lior Alius familiaritatc,fi modoparuerit, euadet <J 
c6iuctudineibphiAarurn.soc.Vtrumver6 ij prc- 
clari boniq, viri cx fcipfis nullo inAituctc,talcs ef- 
feCti funt,caq', docere czteros pofiunt , ipfi licet a 
nullo didiccrint?A n t. Ab antiquioribus viris prz 
daris atq-, bonis percepifie arbitror. An no tibi vi 
dcntur in hac ciuitatc multi infigncs & optimi ho 
roines extitifiVs o c.Mihi quidc , 6 Anytc, cflfc hic 
viros chiilis adminiArationis pcritos, ncc paucio- 
rcs olim fuific videtur. Scd num prxccptores ido- 
nci virtutis iUius fuz fiicre?hoc cm eft dc quo nunc 
dificntur,n6 v tru fint aut fuerint hic vin boni,ie<i 
vtrum virtusdoceri pofiit:& ob hoc vcru viri bo- 
ni fiue vctcrcs illi, fiue qui nunc viuunt, virtutc ea 
qua prxditi quiquc funt, ipfi tradcrealtcri norint: 
an fortc,nec tradi alteri,necrecipi virtus pofsit.Id 
inqua cA, quod dudum cgo ac Meno inquirimus. 
Sic aute cx ipfa tua oratione rcm cofidcrato.Num 
ThcmiAoclem virum bonum fuific fateris i ahy. 
Maximc omnium.s o c.Et przceptorc virtutis fuc. 
bonum,fi quis omnino virtutis magificr fuit,Thc 
rniAoclcmextitifiVA n T.Reorcquidem,dummo- 
dovoluillct. soc R A.Nuraccnicsipfum noluiifc 
aliosquoq; bonosfieri?flliumfuumprxArtim?an 
putas inuidific fiho , & deinduAria virtutcm par- 
tam minimccorounicafic? AudiAin*qu6d Thcmi- 
Aoclcs filiu Clcopbanturo in cqucAn faculutc Arc 
nuurcdJidit , adco vtcquisillcre<fcusinfi(tcrct,rc- 
ctu - <j, ex cquo iacularcrur, cztcTaq, permulta Au- 
pcndafaccret,inquibusillum dihgctcr parcscru- 



diuitUapientcmque in fingulis quc. przceptoribus 
przdpua fint,reddidir?an no hzca maioribus na- 
tu acccpiAifA n t. Acccpi. s o c. Ncmo igitur natu 
ra filij vtpotc malam ctilpaucrtt.A N t. Ncmo arbi 
tror.s o c.Quid ver6 ad hoc?audi Aine ab aliquo Ce 
nioreaut iuniore,Clcoph.uumThetniAodtsfiliu, 
bonum ac fapictc in quibus patcr fucrat, extitiflcf' 
a n T.Nunquam. s o c. Num ThcmiAoclcm arbi- 
tramuralienisarubus imbucrefilium voluific, pa 
terna vero virrute nihilo vicinis fuis przAatiorcm 
rcddere curauifi*e,fi quidc doccri virtus vllo pacto 

{loilct.^A n r.Fortafsis pcr Ioucm minimc.s oc.Ta 
is igitur bic virtutis magiAer fuit, qucm ipfc v'n5 ' 
exantiquisoptimuaficris. Confidercmus ia&a- 
liuro, AriAidcm Lylimachi filium.n6nne huc quo 
que bonum fuiiVc cen lcs? a n r.Et maxirae quidem 
soc.Anno&ifie filiumfuum Lyfimachumino- 
mnibus quz a przccptoribus przcipiuntur,opti- 
mc Athcnicfium omnium eruditu cuadere cum vo 
luifict.num quoqua aUo meliorem fecit?hunc ctc- 
niro allocutus es,& qualis fit,optimc noAi. Przter 
eafi vis Pcriclemvirum magnoperc fapicntem,c6- 
fidcra:duos hic,quod te minimc preterit.filios cdu 
cauit,Paralum & Xanthippum.A n t. Nouiequi- 
dem.s o c.Hos vt noAi, tum arte equeftri,& mufi- 
ca,tumetia athletice prz czteris Athcnicnfibus in 
{truxit. Ac dcniqj iu nullo coru cjuz artc percipiun 
tur,infcriores alijs cfie voluit,boni autcm vtcuade 
rct,an cupiebat?cupiuifie quidem exiAimo, ftd id 
doccri minimc potuifle. Ne autcm paucos putes 
quofda ignobuifsimosq} Athenienfium id afiequi 
no potuific,Thucydidc vide: duos hic filios Meli- 
fia atqi Stcphanum educauit.quos & cztcra diligc 
ter cdocuit,& palzAra in primis,vt in ea Atbenicn 
&s rdiquos facile fuperarent, vnum quidcm Xan« 
thiz,Eudoro altcrum comraendans:atque hi qui- 
dem palzAra cztcris omnibus iJlis tcporibus prz- 
cellerepuubantur. n6nne meminiAirA n T.Audi- 
ui equidcm. s o c. Ncq-, vero iAe quu cjuz fumptu 
maximo difccbantur,nlios callere volucrit,vinute 
folam quam abfq^ pecunijs tradcrc potu it,fi modo 
doccri potuifi'et,doceri noluifie putandus. Anfor 
t c Thucydidcs ignobilis vir erat, ncc amicos pluri 
mos u ciucs quam comilitones & fodos habebat/ 
lmo& amplafamiliaortus,&fummz cuiufdam 
autoritatis tum apud conciues fuos , tum etiama- 
pud omnes czteros Grzcos erat. Ideoq; fi per do- 
ctrinam coparan bonitas potuiflct , inuenifiet fal- 
tero vel ciucm aliqucrovcl pcrcgrinum.qui filiose» 
ius bonos cffcciflct,fi ipfi ad id docendum k rcipu- 
bhcc negotijs otiumdecras.Scd vide,6amice Any 
te,nefortcvirtus doccri ncqucat.A n r.O Socrates, 
liberius qu.im dccct,homines mihi vituperarevide 
ris. Itaque tibi confulo,fi modo parcre vis,vt tibi 
caueas : forte enim alia in vrbc lcue cft , vel iniuria, 
vd benefi cio dues afficcre,in hac autc 21 auc nimi- 
um ac periculofum.neq) id tc fugcrc art)itror.s o c. 
O Mcno, Anytus hic fucccnicrc mihi vidctur, neq; 
id miror.primum quiabos me virosvjtupcrarc cc- 
fet , dcinde ie vnumexijsarbitratur. Verum hicfi 
quado didiccrit qmd fit bomimb. dctraherc,haud 
vltcnus fucccnftbit,in przfcntia vcro ignorat. At 
ipfc mihi dicas vtrumapud nos clari , ac boni viri 
fint.M e N.Suntcertc.s o c n. Voluntnc iAi iuucni- 
bus fcipfos przccptores cxponere ■ atq, id jp fitcn? 
vel virtutcra doccri pofie tatcntur ? m e n o . Non 
pcr Ioucm 6 Socrates , fcd nunc ab illis doccri 

b iij pofle 



Liberquartus. 



18 

poffc vlrtittem,nunc n6 pofTe audies. s o c. An hos 
dicimushujusrei roagiftros,inter quosnondiiid 
conucnit? men. Ncquaquaro rnihi vidctur , 6 So. 
cr.it ci.s o c R.Quid vcro,num ft>phiftas,fi quidem 
ij foiiidprzdicant,magitlros vitrtutiscxiftimas? 
ME.Gorgiamin hoc vcnemctcradmiror & amo, 
qu6d punquamillum hoc polliccntcm audias.Im6 
fic alios ridct,quotics polliccri lcntit : putat autcm 
hoc duntaxat promittcndum cfle cloquenres pofle 
fcilicet homines rcddi. s o c. N 6 crgo fopbiftz hu- 
ius rei przceptores cflc tjbi vidctur.n eno. Ncfcio 
qujd dicam, 6 Socratcs. nam mihi hoc idem quod 
piurimis accidit: nucpofTcputo, nunc poiTe nego. 
* o c.Ncc foli tibi cztcrf suc ciuibus cucnit , vt in- 
teidum doccri virtutcm credatis , interdu vero ne- 
TheogniJii gctis , vcrum ctiam poctc Theognidi.cademcnim 
juwpM di omnino^cit^Ejj.QyjbufnicarminibushocR. 
gn» cogm- 2\ e ps inhuncmodu. Hospropcbibc&comedc, 
cum ijs vni fcdeto , ijs obfcqucrc, quorum magna 

f>oteftas.a bonis cnim bona pcrdifces. Qu6d fi ma 
is adhz/cris,quam habcs mcntc proculdubio per- 
dcs. Vidcs iam quod in ijs ita loquitur,quafi virtus 
difcj poisit>M e N o. Apparct.s oc , Ahbi ver6 pau- 
lulu immuus,fic inquit. Si fana rnes hoi tradi pof- 
fct , mult.i fanc magnatj-, merccde quiid cfficercr, 
reporurent, ncqucbono cx pattc filius malusclTct 
prudctibus monitis imbutus;vctu doccdonucjua 
vx malo bonum homjne facics. Ccrnis bunc circa 
cadcm cotraria fibi jpfi ftatuerc?M e. Vidctur. s o c. 
Potes igitur indicare mihi rem,quacunquetandc, 
cuius qui fcdo&orcs fcribut , haud aliarum tamen 
dottores cfle, aut eam rem tcncre , fcd nrauos nul- 
losqj in co cuius profcflbres funt, eflc ie fareantur: 
ant fi fc fateatur cilc ptcftantcs,rem tamc cam per- 
cipi poflc nuncquidcm affirmcnt,nunc pcgcntyin 
tu qui quacunquc m rc lta ancipites ilint , cius rci 
doctorcs rcctc voccs? men o.Minimc.s o c.Ergo fi 
neqi fophiftz , neq-, boniclariq; viri huius rci do- 
ftorcs{ut,multo minus cc,reri erut.w E.Ccrte.soc. 
Sinonfunt przccptorcs, neqt difcipulictia. me. 
Sicut ais,mihi vidctitr.so c. Annon confcfsi fu- 
mus, lllud cuius ncc magiftri ncque difcipuli funr, 
doccr j minime pofte? m e. Confcfsi fumus. s o c. 
Et virtuti nufquamprzceptorcs rcpenuntur? m e. 
Nufquam.socR. Si non przceptorcs, ncqucdnli 
pulictiam. men. Sicapparct.socR. Virtuscrgo 
doceri ncquit. m e. Sic videtur, fi quidern nos recte 
dijudicauimus.;Quam obrcm vchemctcradmiror 
6 Socratcs, bonos vllos intcr homincs rcpcriri , eV 
quxfitratioqujbonifiuntambigo.s o c r. Vidc 
n. Mcnocgo fimul & tu mali circ.videtur Gor 
Prodictup- giasquoq;tc,acme Prodicushaud fatiscrudijflc. 
ceptotSocra ftaq; maxime omnium rcuocanda nobis mcnseft 
noftra, quzrcdus 6; aliquis qui hoc vno modo me 
liores noscfTicj.it. Hzcautcmdico adfupcriorern 
inquilitionc rcfpicicns. Num iflhuc perridiculcA 
nobis prztcritum eft , quod non folum fcicntia du- 
ce, rcctanegotu riominibus procctlunt.quod qui 
dcm nifi conccdatur,eiTc fcilicctprxtcr tllam aliud 
quiddam jfortalfc nullacxtct ratio , qua, viri boni 
nant.M e. Quopadtoidais.o Socrates? socR.Sic. 
quod quidc bonos viros vulesefTc oportcat,probc 
cofcfsi fumus,cu niiquafcrcs ahtcr habcat,n6nnc? 
n e. Ita.soc.Etquodytilesfutun lint.li rcctcagen 
dis rcbus przfint , ctiam probc inzcr nos conucnit. 
m e. Probc.s o c.Qupdveronullus rcctcprzcfle 
pofsit,nifi lit prudcs,haud fatis rc&e abvtf ocu .uic 



uor.uu cflc confta^M E.Quomodo reAe dicis.s o r. 
Djcam.qui itcr vcl Lari(Iam,vc) ali6 quouis nouis 
cV c6 vel ipfc proficiicatur , vel alios ducat , nonnc 
rcftc atq,bri pcrducct?M E.Prorfus.s oc.Qaid vc- 
ro fi quis rectc opinatur quz via fcrat Lariftam, 
niiquam taroen profeclus lit,nequc iciuerit,nonne 
iftequoquerc£tcducerct?M B K.Valde.so c R.Et 
donec rec^am de ijsdemrebus opinionem habet,de 
aiiibus altcrfcientiaro,duxcf1t nihi!odctcrior,cxi- 
ftiroans quidcm vera,fciens vero minimc, quaro is 
quiifta|pcrnouit?ME. Nihilocerte.so c r. Vera 
ergo opinio ad rcctc agcndum nihilo minus qu.i m 
prudcntia valct. Atquc ideft quod in confideratio^ 
ne virtutis in fuperioribus prztermifimus, dufo- 
Jamprudentiamtec^eagcndiductm aflcrcrcnnis, 
hzcautcm crat opinio vera.ME. Videtur.s ocr. 
N u- igitur nihilo minus rc£t a opinio quam fcietia 
eonfert? m e. Hoc vtiq; minus confert, 6 Socrates, Rcfta opi- 
qu6dquicunqucfcictia habet,fcmpcraflcquitun "^ 0 ***» 60 - 
qui vcro reftam opinioncm , interdum quidem co 
fcquitur.nonnunquam vero fallitur.M e. Qud ais? 
qui rcftaopinione inccdit,n6nne quandiu opina- 
tur rcdtc.fcmpcr voti composcfftcitur?M E.Necef- 
fariuro apparct.Quam ob rcm miror , quarc cu ita 
fit,fcicntia tamen longe admodttm prc.itantior ha- 
bearurquamreAaopinio: cur vtraquc illarum 
aliudquiddamfit,dubito.soc. Noftirf quamob 
catifam id mireris ? an ipfe visbbi dicam ? m b. Dic 

!>rorfus.soc.Quia Dzdah ftatuas nunquamcon 
iderafti.forte vcroncqueapudvoscxtant.M b n. 
Quprfum hzc? s o c. Quoniam hznifi ligcntur, 
difcedunt atqucaufugiunt,hgatz pcrmancnt. m e. 
Qtiidtum?s o c Exeiusopcribusquod folutum 
eft, haud magni fit, inftar fugitiui hominis : ncque 
enim pcrmanet : ligatu vero admiratione dignum, 
pulchcrrima enim opcra funt.Cuius h^c gratia di- 
co? Vcrarum opinionum gratia: hz quippc quo- 
vfqueftabiles pcrlcucrant, pulchra quzdam opera 
funt .omniao, bonapcrficiunt. Attamcn diu con- 
fiflcrc nolunt, lcd ex hominis animo confcftim au- 
fiigiunt,quaprotcr nonmulti prctij funt,doncc 
quis illas r.tt locinationc .\ caufis ducta liget.hzc ve 
ro amice Mcno rcroinifcentia cft , vt fupra intcr , op 
noscoucnit.Poftqua veroligar^ funt, primoqui- nioeit remi 
dcm fcientiz fiunt,dcinde pcrfeuerantcs, proptcr- nifetoui. 
caq; fcicntia rccta opimone przftantior e(t,ab caq, 
vinculo quodam difcrcpat.M ino. Pcrlouem,6 
S ocr.it e s , congrua comparatio.s o c r a t. Quin- 
ctiaro fpfc non tanquam fciens, fed vt coniec*tas ita 
loquor. Qu6d vcro cft aliud quiddam vera opinio 
quam fcicnua, haud omnino plane mihi conijccre 
yidcor • Sed ctfi quicqua aliud me fcirc faterer , quz 
fanc pauca funt , vpu hoc ijs que^ fcio,adnumcrcm. 
m e n o. Probe, 6 Socrates,loqueris. s o c R. Quid 
vtro? nonnc hoc quoquc rc<ftc , quod ucr.i opinio 
opus quodlibct duccns,nihilo pcius quam fcicntia 
illud allcquitur? m e n o.Hoc quoquc verum.s o c. 
Nihil igitur vera opinio quam fcictia dcterior,ncc 
minus ad actiones vtilis eft, vt neq; vir vcram opi- 
nionem habcs quam fctcntia przditus.M f. Itacft. 
s o c. Quin etiam virum bonum v t ilcm efTe conue 
nicbat.M e, Conuenjt.s o c . Si igitnr homincs non 
pcr ipfarn fcicntia folum boni atquc vtilesciuita- 
tibus ciTent,fi mod5 inuenircntur, fcd ctia per opi- 
ruonc rec^arn: horuro vcr6 ncutrum natura homi- 
nibus incft,ncque icientia,neque vera opinio, neqt 
etiarn aduititia hzc fiintmum vidctur iftoruro ali- 

quod 



Meno Vel,deVirtute. 



quod naturaineffc?Mi . Mihi nequaquam . s o c. 
N6nnepoftquamnaturanon infunt , ncqncboni 
etiam viri natura cru n t r" m e. Non fiuii. s o c * a t. 
Qupniam vero nequaquam nattira: vtrti m dottn- 
naconfidcrabamus^M e n o. Ita.i o e. Et do&ri- 
ha comparabilis viia cft.fi flt prudentia virtusfa e . 
Eft.socit. Et fi comparabilis per do&rinam pru- 
dentiaquoque viiaeftj' m e n. Prorfus.s o c. Acli 

?rxccptores eiTcnt,doceri poiTc-.fino.minimeYM b. 
ic cft.s e c R.Et prxceptore* citu eflc comuni con 
icnfu negauimus.M f . Ncgauimus.s o c a. Conclu 
fl mus itaquc,ncquc doccri illam,neque prudctiam 
eiic?M b. Concluumus. s o c. Prarterca bonu lpfam 
cfleconccftimus. m b. Concefsimus. s o c. Bonum 
antem &r vtile efle quod reclc ducit.M b. Maximc. 
socr a T.Rectcdeniqueducuntduo hxcibla, ve 
JucunVvera ra °P m '° ^ty fcicntia,quibus homo prcditu< dux 
opiaio,'atq; efle alijs vere' potcft.Qux enim fortuna cotingunr, 
icicntu. imperio homini nequaquam fiunt : quibus autem 
homo ad re&um dux eft , duo hxc funt, opinio vc- 
raatquefcicntia.M e. Idcm mihi vidctur.soc.Igi- 
turcuvirtusdo&rina pcrcipi ncqueat, ucquaqtu 
fcientiaefl.M b. Non apparet.s o c *. Cumergo 
duo finr cona atque vtilia, altcrum illorum reijci- 
tur,fcicntia fcilicet,neque illa in actione ciuili pri- 
cipatum tenct. m e. Non,vt mihi videtur.soc.N6 
crgo iapientia quadam , ncque vt fapiente* ciuiles 
ifli homines rempublicam adminiftrant vt The- 
miftoclcs.& quo* paulo ante Anytus retulit. Vnde 
ncc cxteros tales qualcs ipfi flmt reddcre poJl unt, 
qppcquifcictianulla huiufmodi fintprxdiri.Mi. 
Ita vt ais eflc videtur,6 Socratcs.s o c r.S non icic- 
tia, reftar vt opinione rctta vtcnres ciuiles viri ciui 
tates gubernent , ac haud fccus ad prudcntia fe ha- 
beamquim vatesdiuinoq; ftirore correpti. Eterh 
hi vera quam plurima nuciat, nihil tamc eoru qux 
loquuntur intdligunt. m e N.Sic eflc videtur.s o c. 
Nonnc igitur , 6 Meno , diuinos huiufmodi viros 
appellare decet , qui mcntc nequaqua vtctes multa 
tamen ac magna raciunt,& agcndo & dicendo dif- 
ponunt? m b n o. Prorfus. s o c *. a t. Quamob 
rcm mcrito diuinos vocabimus , quos modo prx- 
diximus vates fcrentesqt ac pocticos homincs vni- 
ucr(bs,ciuilesque homincs non minus quamreli- 
quosdiuinos cxiftimabimus diuino afnatos no- 
mincdcoq-, penitus occupatos , quadoquidc rcpu 
blicam dirigut.multa maximaq-, dicctcs,q, nequa- 
qu.im intclligunt. m e. Maxime.s o c r. Muheres 
quoq-,, 6 Meno,bonos viros diuinos nucupant.Et 
Laconici quotics bonu qucnda virum comendare 
vo1ut,Diuinus hic vir aiunt.M e.Et rc£te quidc lo- 
qui videntur,6 Socratcs, quanqua Anyttts hic tibi 
fortc talia loqueti fucccnict.s o c.Haudquaqua mi 
bi cur; e(t:cuhocenim,6Mcno,rurfusdiflcrcmus. 
Siautcnosinomni hacdifputationc rc&e pfcrura 

, tifumus, virtusvtiqinecdoiftrina neqinarurano 
Vndeadut ■ . , . „ 7* r ■ /• - • • • •■ 
viitui- bisadent.vcrudiuinafoneabiqi mcteineuqui il- 

la fortitus fuerir,inrluct: nifi fortequiscx ciuilibus 

talis exilt.it, vt alium quoque ciuilcm erTicerc pof- 

fit.Quodfiextiterit, talishic intcrviuetescrit,qua 

Odyf.». lem Homcrus ait Tirefiam inter mortuoscflc,lic 

diccs.Inter cos qtii apud infcros funt folus fapuvc. 

teri vero vmbrx voIitat.Simihtcr & ciuis hic ad a- 

lios tanquam ad v mbras ic habcrct .Veracnimrcs, 

fivirtutcm lpectcs, cifet.M eno. Optimemihidi 

ccre vidcris,o Socratcs. socr. Ex hac itaquc ratio 

nc,6 Mcno , diuina forte virtusadcfle cuicuq-,ad- 



J 9 

fir apparct. Veritatcm tameiidchoc pcrfpicuam tu 
dcmque comprxhcndctnus, cumanrcqua quo pa- 
«Cto virtusadht quxratur, quidipfrfccundumic- 
ipfam fit,inuefligarc tentemus. N unc autc hora ia 
cft, vt hinc alib abeam. Ipie vero quod tibi pcrlua- 
fum cft , Anyto huic hoipiti tuo vicifsim pcrfuadc 
quo mirJor lit. Nam fi ci hoc pcrfuaicris , AtbcnL- 
cnfes quoque luuabis. 

ALCIBIADES 

PRIMVS, VEL DE NA- 
TV&A hominis. 



MARCILII FICINI 

AROVMIMT. 

CANDIDISSIMVS Platonis ooftri M.rr , v \ Ald- 
kiadci piimut infcribttur, Aldbiadeipfo venuftior, fc 
omni cahor auro.quid homo eft .<jm J eiui orficiu docet , Eft 
aute<t> bomo ■ anima rationalii ■ mentit particept , corpore 
vtcm. k* bacdefinitioneilltuiotficium trahitur trifariidi- 
ftributum. Vt enim rationalu anima eft . in rcipfam circula 
quodam ratiocinarionit fefc anuna Jucrtendo refle&itar.Vc 
mentii , particepi tn diuinam mcntem «eluc nuulut in foa- 
tem Cuum refluit.Vt neni corpore.humanis ncgoti|iguber 
nandii incurabit • PcrfcftumigitiJf & abfoli)tunominuof- 
ficiumeft, piimoautdc vt aaturam fuam ammaj jcrtat, Je- 
indeab illa tanqua ab inuj;ine V artcttu ad diuinam metem 
exeplareiui 8c caufimctiuenatur. Aquahomiouanimiuil- 
luitratuupfum bonum.ipfumrtilc, ipfum pulchru.ipfum iu 
ftum iatelligit.fuam^i booum,vtile.pulchru, iuftum peife- 
Cte coniptincndit. Vnde quidbonum,<]uid vtileatiorum 
hominum ijuibitfcum verutur. quibuiuc imperat , nofat. 
c iir. |ue bonum abfolutum.boaum fui.bonum alioruraco- 
gnoucrir.ad feipfum tata & aliam vnC qucque curaodum fe 
cundum cogniti boni normam debet accedere. [ hilofophix 
ftudio, moralii, nutheniattcx, t heologix oput eft, vt a J fc- 
ipfum tV ad mentem fui caufam redeat. Moralit quippeSe 
mathcmanca difcipltna anirouin corpui merfum in leipfura 
reftiruic, theologia lupri fe rapit, & extra feipfum atxollit ia 
deum. Meattt diuinac idearura^ue cogoitio fapientia dici- 
ttir. Sui|pfiuinotltia,tV fui fuoiumque boni vnhvqiie inuea 
tio ex diuinx racntii intiutu manat .prudeotia nuncupatar. 
rrud^tia faor vt bonum intelligit , bumanat acliooei ti pn 
blicai quiro phuatet ad fm cm opumum tetert. Vt vttle , pet 
comoJa, medu, propriaiquc vtai , quibus ad finc perucutar, 
dirigit.Vt pulchtttm.quit ordo , quu modut in hoc progref- 
iu quati quodam itinere lit rertundut.inftituit . Vt iuftum, 
qux diftinctio iingulotum opemm ,quxobferuantia impo- 
liti ordinii , quoJ fupltcium tttufgredieatii , quod prxm iii 
legcm huiut itiacrii oblcTuaaiu przfctibtt • A phtlofoplua 
igitur ad fapientura , i fapientia ad prudentiam fit acceitui: 
prudetia vetA raagiftra vux difcipliaafuicuiurqueteiEimi 
liatii,& reipublicxtribuitihomoperptudeonam gubernar, 
domuiauti & ciuitai per amictcum publicam , luftituque 
feruantur. Pablicamamicitii voco confcnliur.cm illamqua 
cun cti fub eadem lege & pnncipe libenter conucniunt,& ad 
coadc fiaem refpiciuat . luftitum publicam oomino legiti- 
num diftiocbonem, qua tinguli licet fub codem prtnape.At: 
ideundemfinc.hoccrt publicu bonum , diucifo tamc tumi 
te profiafcutur variiqueorficioru diftributionem pro natu- 
ra&dtgnuatevniufcuiutque i natura & legibuiafiignati 



icruit,proprioque raunere fine vfurpatione alieni fungucur. 
Infunt in hoc dtalogotbeologicx dictionei J ux. ipfura idc, 
& ipfam vaii quodque.Citca hominc illa lignific«t aaimi vt 
iJem.hxc amrai in coipore . Sed de ijt lanut in commenta- 
ii}s,quxiadecemhot klatonudialogotfctibcteii inftitui. 

SOCRATES ALCI- 

B I A D 1 S. 

iFILI Clinix,admiraritc arbitror, 
quod cumprimusipfeomniu ama- 
rc tc ccrpcrim,cctcns aIienatis,folus 
m ifia bcneuolctia perlcucrc:cumqi 
Jamici rchqui frcqurntion cofuctu- 
dinc tibi afsidtic molcfti clTcnt,cgo tot annis ne co- 
pcllanm qiudcm. Huiusautcmrcicaufanon hti- 

b iii) manum 




Occaiio Jia 
logi, ia quo 
itioducitur 
Alcibiadet. 
iauenit pul» 
cherrimut. 

Seaerofai , 
laet.habcl 
indolem tt 
fpc magno- 
ru gcAomrn 
vt oftcderc- 
tnr natura 
hominii no 
efle io htt 
partibub 



20 



Liberquintus, 



manum quippiam : fcd vis dxmonij rcpugnans 
quxdam fuit, cums potentiam in fequcnubus au- 
d:cs. Nuncvero cumnon vjtrarcpugnct ,huciu 
profe&usfum. Spcro autcm nec m pofteru nobis 
aduerfaturum.Fere autem toto hoc tempore con- 
llderabom quo pacto crga tuos amicos te gereres. 
Qui quarauis multi atque fupcrbi crant,nemo u- 
mcillorum (uit,quin faftuabs te fuperatus abiret. 
Quom vero ob caufam lllos contempferis, explica 
bo. Ais enim te nulla in rc hominibus alijs indige- 
re,quippe quz tibi infunt , iucflc prxclara,vt ncc 
ad corporis, nec ad animi bona cuiufquam cgeas. 
Exiftimaste inprimis proceroatque dccorocor- 
poris habitu plurimu exccllcre. £t fane cuiuis pcr- 
fpicuum cft,tc minimc mentiri.Strcnuifsimo prx- 
tcrea gencre ortum te prxdicas in hac ciuitatc Grc. 
carum amplifsima: cx paterno quidcmgcncre ami 
cos atque cognatos eflc quam plurimos Sc opti- 
mos viros,qui tibi omniacum opusfuerit,fubmi- 
niftrare pofsint.Matcrnos quoquc ncc his infcrio- 
res neque etiam pauciorcs. Sed mult6 maiorem ijs 
omnibus autori tatem ofFcrrc tibi ad res ogedos Pe 
riclcm Xanthippi filium,qucm quidcm patcr tuus 
tutorem ubi fratriquc rcliquit , qui non rn hac ci- 
uitate folum , quxcunque vult potcft, fed in omni 
Grxcia,& inmultisctiam ac magnisborbarorum 
gcntibus. Addcremquoque amplifsimas tuorum 
diuitias,nifi tcfcircminijs minime omniumglo- 
riari:horum omnium caufa faftu elatu$,amicos o- 
mnes tuos cdomuifti. Atquc ipfi vtpotc lnferiorcs 
tibi ccfler unt . N cquc vcro ifta tc latucrc.Quamob 
rem fatis fcio admirari te,quo animo in bcneuole- 
tia tua perfeucrarim,quimuc fpem de te conccpe- 
rim,quicxtcrisfugicntibus egoomniii foluspcr- 
ftiti. AiciBi. At iftud forte ncfcis , 6 Socrates, te 
nunc me paulo prxucniflc. Venerat cnim in animu 
mihi,vtteprioradortus hxc eadem tcrogarcm. 
Quidnam vis r Qua undcm fpc,mihi molcftus cs, 
qui icmper vbicunque fum,accuratiisimc adcs?Re 
ueraenim quod fit confilium tuu admiror,illudcj, 
hbcntcr audirem.s o cn. Audies igitur hoc a me vt 
dccet quim primumi fiquidcm vt ais nofle 8c au- 
dirc defideras quid cogitem . ego enim unquam 
expe&anti & aufculuturo id rcicram. Aicu.Et 
maximc quidcm:dicas modo. socra T.Videira- 
que,nequecnim mirum vidcri dcbct, fi qucmad- 
modum vix incepi,iu vixdcfinam. a l c i 8. Agc. 
dicmodo,audiam cnim. socaa. Diccndum cft 
profcdlo. Difficilc quidcm cft.cii eo qui amicorii 
nulh demitcat fc conluctudincm inirc . Audcduro 
fc ncuolf n - umen fentctiaqv mcaexprimenda. Equidcm.o Al 
mm capuc cibiadcs fi te cognouiflcm ijs rebus quasfupranar 
UmSm rlulmus c ^ c contcrum,viumq, in iliij tuam trafi- 
gcrc, dudum bc niuolc tu i .'i erga te meam (iic cnim 
mihi pcrfuadco^dcpofuiflcm. Nunc auremolus 
quafdamtuasdctcipfocogitauocs mdicabo tibi, 
vt intelligas ex quo fcmel nbi mctc odhibui.quam 
nunquam dcibterim.Viderismihifanc iiquisdcus 
tibidixerit,6 Alcibiadcs, Nunquid viucrc visea 
fola pofiidens qux nunc habcs? an ftatim obire ni- 
fi prxftantiora quxdA aflcqui hccat? mortc potms 
videris clcclurus. At vcro qua nuc fpc viriagas ape 
riam,puus enim fi mox in Atbcmcnlis popuh co- 
cione arrendcris,quod quidc paucos poft dics futti 
ru exiftimas, Athcnicfibus demoftraturu te maiori 
dignu cflc honorc , quam aut Pcricles fit, aut alius 
quiiquafuerit eoru,qui fuperioribus icculis floruc 



runt:quod fi oftedcris, maxima tc apud ciues tuoj 
autoritatuafTecuturu.Atquifi plurimu hac in vr- 
bc pofsisjomruu quoq, Grxcoru atq; cua Barbaro 
ruquicunqjcandem quam & Grxci incolutrcgio 
nc , clarifsimus fis : Sc fi Dcus idc imperiu Europx 
conccflcrit, tranfi r c umen in Afiam,& iftic impe- 
rium affclure vc. icrir,nondumclccrurus mibi vi- 
dcris cum bis folit vium dcgerc , nifi nomcn tuum 
atq, potentiam,vt itadicam, per omnia hominum 
genera propagaris.Tcq, arbitror prctcr Cyrum ac 
Xerxem , ncmincm mcmoria dignum cxiltimarc. 
Quod igitur huiufmodi fpc nutriris,non conic&o 
cquidcm,fed ccrtofcio.Diccs fortc , vtpotc colriu s 
mcvcradixiflc, Quid bxc , 6 Socrates , ad camra- Aperfbiudi 
tionem quam afsignarc volcbas,ob quam me non- 
dumdcicruifti;Dicam,6amicc Chnix& Dino- 
maches Eli ; has cogitationes tuas adoptatufincm 
pcrducere,abfquc mc minimc potes:viq, ade6 in tc 
ac tua ncgotia me poiTc cofido. Quapropter Deii 
ipfum cenfeo no pcrmififle olim mc tccum diflcrc- 
re ; atquc ego expcclaui donec ille permitterct. Vt- 
enim tu fperas ciuiuti tux oftcnderepoflc omni tc 
apud cam honorc dignum cflc , atcu nis dcmoftra- 
tis nihil adc6 magnu rriurc.qiiodnOftatimcon- 
ficcre pofsis : fic Sc ipfc plurimum apud te pofle co 
fido , quum primu oftcndero cut^cis mc digniorcm 
cflcmcc tutorcm,neqi cognatum , ncq^ ahu qucm- 
piam prxtcr vnicum mc Dcofaucntc, ubi cam po- 
tcnt iam quam dcfideras, tradituril. Quandiu lgi- 
tur eras iunior,nccdum in fpcm tanta vencras,mca 
quidem lcntcntia > Dcus tecu difputarc prohibuit, 
nefruftracontendcrcm. Nunc vaoimpulit.nunc 
igitur nc audies.A L c.Logc^ mihi niic mirabflior vi 
dcris, 6 Socratcs, poftquam loqui mccum coepifti, 
quam dum tacitus mc icqucbaris : quaquam etiam 
tuc .i lpcriu tahs maxime vidcbarc. vtru igitrur cgo 
hxc mcnte verfarcm nccne, iu vt vidctur pernoui- 
fti,vt fi etiam negcin.nihil tamc vltcrius proficiam 
fuadcndo: cfto. Vcrum fi hxc ipia maximc intcdo, 
qu6na modo per tc coicquar , ncc finc tc ifta perfl. 
cicnturtpotcsne diccre t s o c r a. Interrogasnc au 
prolixum icrmoncm incepturus fim.qualcsaudire 
lblitus es ? Ncq, vcro id mei moris cft. Imo dcmon 
ftrarc tibi pofsii, vt arbitror, hxc iu fc habcre, mo 
do in hocvno dutaxat mihi paulifpcr obfcquivelis. 
alc. Nifiduru obfequiii cft,volo.s o c. N u difli- 
cilc ubi vidctur ad intcrrogaurcfpondere? a lci. 
Nequaquam^ o c.Refpondc igitur.A l c. Intcrro 
ga.s o c. An te intcrrogem unquaea qux cogitare 
tc dixi,deliberantem.'A l c. Efto fi placct, vt tandc 
quid fcras, videam.s o c. Agc itiq, , intendis tmni, 
vt fupra dixi , brcui adire Atbenienicm populum, 
altqua dc re moniturus. Si tibi igitur iam ad cocio 
ncm ituro cgo obuius , 6 Alcibiades , dicam,poft- 
quam Athcnicnicsdchberorc conftitucrunt, Sc tu 
dclibcraturus furrcxifti dc codcm : vtru dc ijs qucj 
tu mchus quam illi callcs ? quid rcfpodercs ad h;cr* 
a l ci b. Rcfpondcrcm fanc de ijs qux raelius noui 
cgoquamilh.soc. Quxigitur nofti.dcijsquoq, ^ uol " , * ni <» 
csconfultor bonus?AL c. Quidm?soc. Nonnc UaSh* 
hxc fola cognofcisjquxabalijsdidicifti^vcl ipie 
pcr te inuemfti? a i c. Qux enim alia/s o c. Eft nc 
aliquidquoddidiceris , vclinucncnsiamquodi- 
quu inuenire vel diccrc nollcs ?alc. Noeft.soc 
Nunquid voluifti vnquam inquirere fiue dicere 
quc; te fiirc putabasr' aic.N unquam. s o c. Quas 
nuncfcis,fuitquandoq, tcmpus quidotcignora- 

rcpuu 



Alcib. Lvel,denaturahdmim's." 



21 



reput.ib.-is? ac. Necefleeft.s o c r a. Atqui qux 
d ulu ■: fti ,fer m c & ipie cognoui:qu6d fi quid me fu 
gerit,dic.as.Didicmienim,vtmcmini,htera.f,citha 
ram pulfare,palzftram:nam inflare tibias noluifti. 
H cc llint quoru tu fcientia habcsmifi fortealiquid 
ne infcio didiccris. puto autem nec no&u , neque 
dic cxiflc te domo mc inicio. a l c i b t A.Nullos 
przrerquam horum trium przccptores audiui. 
s o c r a T.Anquoties AthenienKsdeliteriseon 
fultabut,quo pa&o fcribidebeant ,ad confiliu ac- 
cedesf aicib. Non per Iouem. s o c R. At quum 
dc lyra pulfandaf' a lcib. Nullo modo.soe k a. 
Ncqj dc palcftris etiam in concione difceptareco- 
fueuerunr? a l c. M inimc. s o c r. Quando Jgirur, 
& qua de re confultabimus.^no cnim quum de cdi- 
ficijs? AtriB.Noncertc.s o c r a t. Aedificator 
enim mclius qtiam tu confulet. a l c t s-Ita.s o c r . 
Nequetamequumdevaticiniodifceptabut. *tc. 
Nequaquam.s ocra. Fatidicus enim hxc meUus 
quamtu.ALc. Melius.s oc. Seu paruus.fcuma- 
gnus, feu formofus , feu dcformis , vel nobtht , vel 
ignobilis (it. a l c. Ccne.s o c. Scientis enirfi efle 
arbitror nd diuitis , de vnoquoqt confulere. a l c. 
Quidnii' soc. Atque idco feu diues fit,fiue pauncr 
illc qui monet , nihil intererit apud Atheruenies, 
quadodelibcrabut qua ratione ciues rccte habc.u, 
icd quxretdumaxat vt medicus fit cofultor. a t c, 
£t merito.s o c r a T.Quahdo igitur,& inquade- 
hbctationc idoncus confultbr cris? aici. Quado 
dc negotijs fuis dcliberabunt. socR.An quum de 
rc nauali quxrcnr,quales oportct naues rabricare/ 
a i c t. Non,6 Socrates.s o c r A.Nauesenim, opi 
nor,xdificare ncfcis. Eftnc hxc caufa,an aliud gd- 
dam? a l c.Nil aliud.soc.At verodequibus coru 
negotijs dicebas? A LC.Quumde bello,6 Socra- 
tes,velpacc,autalioquopii ciuitatis negotio. ro. 
N um dicis quum diiputabunt quibuicum pax re- 
tractandafit ,&nducrfiiv quosbcllum gerendum, 
&quo pailo? a l c i b. Profecto. socr A. Opor- 
tctautem qmbus opcTxprctium cft hzc indiccre) 
a l c.Hisipfis. socr. Ettuncfolumquandorac- 
ltus? a l c. Omnino. so cR.'Atque tandiu quadiu 
przfiat?A L c. Ccrte. s o c R a. Si ergo qtarcrent 
Athcnienfcs aduerius qtios pakrftra vel fumrrrii di 
gitis reliquo corpore inra&o , & qucadmodu cer- 
tadu lit,ecquid ipte meliusqua gymnafij magiiicr 
4 c6fuleres?A i c.G-ymnafijmagiftcr mcliUi .-stKc.Po 

tesdicerequona rcfpiciesslleadmoncat quibufcd 
tuftadii fit palzftra,vc) no,& quado,&quo pacto? 
Sicdico,n6nnc cu ijs cct tandu,quibufcu operzpre 
tiueft?A Lc.Vtiqj.soc» Ecquantuprzftat? a l c< 
Erquantu przftat.soe.Ertuncquu mehus?A l c. 
1'rorfu*. s o c QjJinetiamcantorcm oportct pul- 
Meli* vno- fatccitharam.&lalureadontilenaVA Lct.Opor 
du<K}i>e Au- MiotR a. Nonnc tuncquumeft melius? a l c. 
dioeftquod Tunc certe.soc R A.Ettantumquantummeliuir 
Kk kT'* ALCJ *-C- ot> faeat. s o c K- a T.Quidergopoft- 
* * ' quammcliusquiddaminvtnfqued!xifti,&>nci- 
tharzjciaotu ) & in palxftra , quid vocas m recio ad 
cantum fono mellus? Nam ego quidem tn pitz- 
ftragymnafticum voco. Tu autcm quid? a l c i. 
Haud intclligo. s o c r a t. Scd conarc mc lmita- 
ri. E quidem mehus ipfum vocem ego , id quod per 
omnia re£kc (c habct,Recie vcro fe habet,quod ii> 
cundum artcm fit? n6nne? a l c. Idipfam~*ocRi 
N6nnearsgymnaftica? a lcib. Qmdni^spcR.- 
IA fanc quod niehos in palxftra , vocaui gy mnaili 



cum. a lcibi a. Vocafti qufelfm.socR a t. Art 
nonrccce? a lcib. Mihi vidctur. i o c R a. Agc 
igitur&tu.dccctcnimte quoque rcclc diflcrcrc. 
Dic primum quz ars cft , ad quam pertinet rcdeca 
nere , fonarc , faltarc < Vniucria hzc ars quomodo 
nuncupatur ^nondum potcs cxpnmcre? a l c i. 
Nondujn.socR a T.Vcrum ficcnitcre,quenam 
huiusarusdez? a l cibia, Musasoc,6 Socratcs, 
ais?s o cr A.Equidcm.vidciamquodnamabhis 
cognomcntum ars illa trahat. a l c i b. Mulicam 
dicerc vidcris. s o c r a t. Dico vtique. Quid igi- 
tur eft,quod fecundum hanc re&c rit? quemadmo- 
du 1 1 modo in illa iam artc ego tibi,quod icctldure 
artem reclefierct,gymnafticum vocaui.Tu quoq; 
in hac eodcm modo mchus quid vocas,& quomo> 
dotit' a ici a. Muficummihividctur,&mufi- 
cz. s o c r a t. Bcnc dicis.age iaro , bcllo mclius & 
pacemelius quid vocas /quemadmodum fuperius 
dixifti^n.vnoquoquequid meliuseflct, oftendiilu 
sn.hocquidemquodmuficum magis,inillo vcro 
quod magis gymnafticura. Conarc in ijs fimditcv 
q>ud mclius pronunciare. a l c i b i a. Nonhabeo 
quiddtcam.s o c R a t. Atvcroturpefit,fiquis 
tedecibisa(Tcrcntem,meIiorcm hunc illocflc^^ 
qaando,& quatus.mox fi quis rogct , quid meliui 
ipfum.6 Alchiades,vocasrmhil habcte quod rcfpQ 
deas , videhcet quod ialubrius,quamuis tc medicu 
eiTc nonptofitearis : in tllo ver6cuius te peritu eile 
glonaris , & tanquam eniditus confultum furgis, 
deeilequodrefpodeas intcrrogatus. Nonncinqua 
tuipc hocefl? aici B.Turpilsimum.s oc.Confi^ 
deraitaq-,&conare nobu oftcndcrequorfumtcn> 
dit mebus tn pacc quibufcum oportet inftituenda^ 
& belio ctiam contra quos oportcty a l c i a. Etfir 

2uzro,ncqueo tamcn inuemre.s o c Ammaduerti 
i,quum bclium gerimus ,quid fit quod intcr nos 
accufantes ad bcllum proficifcimur , & quomodo 
idcuiusgratiafufcipicurbellum,voccmusi > a L c. 
Animaduerti equidcm ad arma nos prouocari, 
quum vel dccept i, vcl coacii , vcl aliqua rc fpoliatt 
iumtts.s ocr . Agc,dicas quo diffcrt pati illa hoc 
vel tllo modo?A l c i B.Quttmdicis hoc vcl tllo mo 
do.idcmnc (ignificis ac li diccres , iuftc vel imuftc. 
s o c.ldtpfum.A l c i B.Omnino quidcm & hoc to 
tumdifrert. soc. Aducrfus quos vtbeilumineanr 
Athenienieshortabcris^Aduerfusiniuriosneaniu 
ftos/ a i c i B. Durum cft id quod intcrrogas : nam 
& fiqnis cogitctbcllum aducrfus eos gcrcndum, 
qui ioftitiam colunt , non hoc tibi confitebitur. 
s o cNonenimlcgitimum hoc,vt vidctur. a l c. 
Minime nec honeftu qdc apparct hoc. Hicigitur' 
tu deiufto verbafacics. aicib. Neccfleeft. soc. 
A hudnc igitur,vt modo quxrebam,in bello gerc- 
do aut non,& quibuicum oportct vcl non,& qua- 
dooportct,vcl non.mcliascit quicquara quimid 
quod cft iuftum magis. aicib. Hoc melius vtde- _ 
tur. t o ci Vnum igitur,6amice Alcibiadcs,te prar ' . ■ 
tcrit <j» hoc ignoras : vcl fi mcraicioad przccpto- > 
rcm protec2ut«s,vndc dijudicare didiceris quid iu 
ftius,& quid iniuftius , age & mihi tllum oitende, 
vt et mediicipulum atq-, hofpitc facias. uc. Ca- 
utllaris,6 SocYAtes. s o c. Non pcr deu mihi & tibi 
amku,quc lureturado minimc rallerc:icd fi habcs, nignorcit q 
dicquis eft. a l c. Qtiid fi non habeam? n6nne pu- iauenit, m- 
tasamermeiuftaatqwniuftadignoiccrepofle^so. uenit 1 r i ux 

Imo-fiquidcuineucns. a lc. Annoncenfcs inue- r,t, 1 u * m ? 

■ if j w - outai te i- 

oiUcmcrsoc. Et maximcquidem , modoquzfiue gnoutc. 

ris 



r 



22 



Liber quintus, 



Quidopor- 
tejc ellc in 
bonii ftxce 
ptoribui. 

Qui doceri 
veut lingui 
ti i multicu- 
dine miccen 
<Ju* rliuguc 
eaim nxigi- 
ilcr c : ; popu 
llll. 



ris. a t c. Dcinde non credis me quzfiflc?s ocra. 
Credo equidem,modo te ignorarcpuraucrM.ALc. 
An fuit tcmpus,cum fic me non habcrcm? $ o c r. 
Benedicis,fed potcs afsignarc nobis id tepus,qua- 
do no rcbaris tc iuftorum atque iniuiloru m cogni 
Cionem habere ? Age ,anno fupcnori quzfifti hzc- 
ciiK necne ? & exiitimabas te fcirc nccnc ? Ac vera 
rcfpondc.nerruftradifputntioinftttuatur. a l c i. 
Putabam fcire.s o c. Tcrtio vero annoanteid tcm 
pus,& quarto,& quinto,nonnc eode pattor a l c. 
Eodcm.s o c r. Atqui ante hcc tcrapora cras puer, 
nunquid? a LCt.Eram.socRA. Scio equidcm te 
tunc noflc putauilTe. a l c. Quomodo fcis?s o c r. 
Sxpenumcro tcpuerum audiuicum apud magi- 
ftros,& alibi incalculorum iactu cztcrisq; puenli 
bus ftudi js exercereris,tanquam de iuftis atque m- 
iuftis mintmc dubitantem:vcrum audactcr loqucn 
tem dc quocuque puero lermo incidiflct,quod ma 
lus & iniuftus cflct,& iniuftc agcrct. Num vcralo- 
quor?A l c i b i a. Quid meoportcbatfaccre, cum 
quisiniuriameafFiccret?s o c r. Tu vcro fi igno- 
rans efles,itue iniuria inferatur, fiuc non,tum quid 
teniccrcoporteatquzras? a l c i b. Perloucm non 
ignorabam cgo , (cd planc" intclligebam iniuriam 
mihi ficri. s o c r a . E rgo putabas ctiam dum efles 
puer,iufta & iniufta dignofccre. alcibia. Et 
fciebam equidcm: so c r.Quo in temporeiniicne. 
ras? Nonenim inillocumrefcirccrcdcbas. a l ci. 
Nequaquam. s o c r a t. Quandoigitur bxcigno 
rarc putabas? Conlidera, non cnim id tempusinuc 
nics. alcii. Pcr Ioucm , 6 Socrates, quod dicam 
non habco. s o cr. Non crgo pcr inuctionctn ifta 
cognofcis? alcibia. Non videor. s o c r a. Scd 
paulo antc neqttepcrdifctpunametiam pcrccj»:tlc 
dicebas, quod fi necinuenifti ncqv didLcifti,qu6na 
pacto,& vndc i l -n t a l c i b . Fortc oaud rcctc re- 
fpondi, cum fcire mc pcr murtioncm.aflcrui. s o c. 
Id vcro quo padto habct? a l c.Didici ipfe quoque 
vt arbitror,quemdamodum czteri. »ocr a. FLur 
fiuin idcm relabimur:dic mihicnim a quo dici- 
lli.Aici b i a. Avulgo. s o c r. NonaJproba 
tos rcfugis przccptorcs , ciim ad vulgus tc rcfirrs* 
alcib. An non fufFiciunt ad doccdum ctiam hiJ 
• ocr a T. Necaquidcmquztalarcmludumat* 
tincnt,auc non atcinct :etfi viliora hxciiint,quam 
Uifta. An non fic tu quoquc putas? aLcibia. Pu 
to.s o c R a t. Ergo maiora doccre poflunt, vilio- 
ra non pofliint ? a l c i b i a. Arbitror equjdcm. 
L ntmucro mulra doccfe po/Tunt meliora iudo ta- 
lari.socR a t. Quznamifta.^AL ci bi a. Vtcft 
Grxce loqiu. Ab iis coim didici, nec prxceptot cm 
vllum habui prxter iftos , quos tu roagiftro» haud 
fatts probatos eflediccbas. sockat, O gcncro- 
le,huius quidemrcivulgares hornincs idonci pi x- 
OCptores iunt, & mcrito m luc doctrin.ilaud.itnr. 
ALCiBiA.CuriiocRAT. Qupniaro habcnt- 
quod bonos decet przceptores rvafecrc.ALc. Quid 
hoc?s o c r a t. Nonnc lcis oporteee eosquiali-, 
quid docfuri funt.prius qu am doceat, intclugcrc? 
nuiujii! J . alc li Quidni?s o c r . Et cum intcllt- 
gant,conientircfibi ncquediiMdcrc?A ic i ». Ita. 
socra T. Inqmbuaver6igiturdiLientiant,eafci 
rc illos dicamus i a l c i b i a, Minitnc locit. 
Horu crgo quomodo boni eflent magiftri !alc. 
Nullomodo. so c r a t. Vidcturnetibidiflcnri- 
rc mult>tudo,fiquado intcrrogetur qd lapis,& <jd 
lignu?An no idc fatctux,in idcqj fcrutut omoes^u 



lignumvoluntautlapidemcapere ? atqueeodem 
j>.« l t n|i n cunctis huiufroodi f Intclligo enim fcrmc 
pcr Grzce fcire , hoc tc ugnificaflc, n6nnci > alci. 
Sigmficaui equidem.soc r a t. Atqucidcircoin 
ijs n6'nneconucniunt , vt diximus , & priuatim & 
publicc ciuitates inuiccm,ncqucdubitant,hzqui- 
dcm boc , hz vero aliud quiddara vocantes ? a l c. 
Non dubitant. s o c r a t. Mcritocrgoiftorum 
idonei przceptorcs cflcnt- alcida, Ncmpe. 
socr a T. Itaque fi quidem in his vellcmus erudi- 
tum euaderc , reclc hunc in doclrina multitudinis 
mtttercmui. a l c . Prorfus. s o c r. Si autem nofle 
vcUcmus non modo qui homincs & qui cqui funt, 
vczumctiam qui ex iUis maxime curui valeant , & 
qUi non,nunquid vulgus crudirc potcrit ? a l c i b. 
Ncquaquam.s ocrat. SufFicicns hzc tibi conic 
ctui.i erixi quod nec fciant vukjarcs ornncs , ncquc 
apti horum przccptorcs fint, quoniam de ijs intcr 
ic nequaquam conueniunt.A i c i b. Vidctur.s oc. 
S i ni >i 1 e cupiam non tantum qui fint homincs, fcd 
qui valeant, qui zgrotent,nuoquid multitudo do- 
ccbit? a l c i b. Non. s o cr a. Muititudincm hzc 
docerc no pofle facile aduertes,fi difcordes opinio- 
nes confidcraucris. a i c. Sant . socxa. De iuflis 
autem hominibus atq; rebus multitudo iecum ipfii 
, fibi conicntit? alc. Minirac per Iouem, 6 Socra- 
tes.tocR. At in ijs roagnopcre difcrcpat ? a l c i. 
Summopcre.so c. Arbitror ncc vidifle tc vnqua, 
ntc audiiie homincsdc fanis & cgrotis interfea- 
dxbdiflotifc , vt ob iftabelUi gcrcrcnt , lem inuicc 
ioterimcrcnt. alc. Nunquam.s o c r a. Cztcrum 
dc iuftis atquc iniuftis quam acritcr diflenriat,&'fi 
ipfe,Vt arbitror, non vidifti :audifti tamen cum cx 
alijs multis^um etiam cx Homero,nam Odyfleam 
atQilhadaaadiuifti. a i c j. Omnino , 6 Socratcs,. ' ,u, *9''?f 

r VT ' i • • i ICJSUtllClU 

socr. Nonncigitur uzcomrua pocmataiunt^Vc f cnn „ nC i U _ 
iufti atquc iniufti diicriroine? a lc i.Sunt.socR. fti&ttuuili. 
Pugozqv& interitusobeandcm ^pfcdtodiflcntio- 
ncm intcr Achiuos Troiafeiosue tuerunt , eadcmq; 
ratione inter procos Pcnclopcs & VUxcm. a l c 
Verarcfcrsi.s o c r a. Rcorqv& intcr Atberuenics, 
Laccdxmonas,atquc Bccotios ,qui prius in Tana- 
gra , deinde in Coronia perierunt , vbi eriam parcr 
tuut CHnias oppetijt , nuila alia dc re qua de iuftj , 
iniuftiuc differcntia pugnd iUam acerbifsimamcx- 
litjfTc»AL c. Veraloqucris.soc rat. Eositaque 
diccmuc iUa.fciuifle dc qiiibus tam acritcr coccita- 
runt ,' vtdeiufto & irunrftoaltercatcs oroniacxtre- 
rna fubircnt ? a l c i b . N on videtur. s o c r. Ergo 
sd eos przceptores tc rcicrs,quos ipfcmct ignorare 
conicntisf' a lc. Videor. t o c r a. Qu6nam pacto 
coucnicnseft tc iufta & iniufta congoicere , m q 
bus fic abcrras,ncc didiciflc abaliquo vidcris, neq; 
per tcctia lauenifle l a js c i. Ex ijs quz tu dicis, 
oon cftcooientaneum. s o c-Vidcs itcrum Alcibia 
da boc tc aorec^e dixifle? alc. Quid?s o c.Quod 
i nc .iicbai hzc dicere. a l cQuid ? non tu dicis me 
iufti&iniufti ignarumefle?«ocR. Ncquaquam. 
41 C. Eg6aeigitur?spc. Tu inqu.i. a l c. Q\iona 
roodo? s o cR.SicintcUiges,fiteintcrrogem vtrti 
vnum autduo plurafint,rcfp6dcbisneduo ? a l c 
Duo.s o cQuato? a l c. Vno.s o c. Vtcr igitur no. 
ftrumcft,quidicitduo vno pluraquam vnu? a l c. 
Ego. s o c.Ego jgitur tntcrrogaba, tu rcfpodcbas} 
alc Ita.so.tDe ljscrgo vtcr noftru diccrc|vidctut 
nu cgointcrrogas^ui tu rcipodensr a l c. Ego.s o c. 
Quidautc fi quzram quorfijntin Socratc Uterq, 

tu vcro 



Alcib.i. Vel,de 

tu vero refpodeas , vrer noft ru erir qui dicet? a t c. 
Ego liocn a T. Age dic vno vcrbo , quoties in- 
terrogatio fu atque rcfponfio,vter eft qui dicic?in- 
terrogansne an refpondens ? aicii i.Refpon- 
dcns, miht vidctur, 6 Socrates. socr at. Ego in 
fuperionbus fcmper inrcrrogaui . itei. Scm- 
pcr.s o c K a t. Tu vero reipondifti? a l c i b i a. 
Refpondi. s o c R a T.Quxigiturdictafuncha- 
Mbj vtcrnoftrumdixit? a l c. Exijsquxcon 
ceiTa funt.cgo dixifle videor. s o r r a t. Nonne 
diicumeft , quod Alcibiades pulcher Clinixfilius 
iuftorumacqv iniuftorum inicius,fc fcirc putabat, 
erarque concionem Athcnicnflum aggreflurus, ca 
contulturus qux ncfciret?Sunt hxc vcra ? alcib. 
Sunt. soc r a t. Euriptdisillud nunc nobis^o Al 
cibiades occurrit. Abs tc quippe lftavideris audifle 
non A me. Ncquc cgo hxc, fcd tu dixifti: me autcm 
fruftra accuias. alcibia. Et profc&o bcncdi- 
cis. s o c r a T. Furiofumeniraquiddam aggre- 
di,6viroptime,ftati'ifti,doc^urus illaquqnccicias 
ncqucdiiccrccurcs . a l c i b i a. Rcor,6Socra- 
tes, A thcnienfcs & alios Grxcos raro quxnam iu- 
ftiora, qux vc iniuftiora lint , quxrere . talia enim 
putant cfle perfpicua. his igitur omifsis, qux con- 
ducant agcntibus,inquirunt. Neque enim eadem 
efle iufta & vtiiia puto,qutn multis iniufte agenti- 
bus iniuftitia profuit : alios contra iufte agetes nil 
ipfa iuftitia iuuit. s o c r. Quid igitur fl vcl maxi- 
me diueru,alia quidcm iufta lunt , alia verb vtilia, 
an tu rurfum fcire te putas qux vtilia fint homini- 
bus,& quam obcaufam? alci. Etquidprohibet 
Socrates?nifi rurfus exquiras a quo didicerim, auc 
quomodoipfeinucnenm. socra. Vide quida- 
gas,quod non redtc dicis,cum pofsir id oftendi per 
candemrationemquafuperiora, ipfccamen noua 
quxdam cxiftimcs audicnda, nouasque demonftra 
tiones in medium adducendas, quafiprioresfinc 
inftarappararuumacque veftium quibus infccna 
vtuntur contritx , quibus quidem tu non amplius 
induaris,nifiquisaliud quiddam purum immacu 
latumq; affcrat. Egoaucemmifljfaciens fermonis 
tui prxludia, nihilominus inccrrogabo , vnde uti- 
lia hxc efle didiceris, & quis magifter fucrit , & re- 
liquacun&a qux prius, vna interrogatione requi- 
ram. Vcruntomen eodem, vt arbitror, rcuolueris, 
neque oftcdcre potcris vtilia,d ifciplinanc an inuc- 
tionc cognoueris. Quando vcro adeo deltcatus es, 
vt non hbccer fcrmonem eundcm guftaturus videa 
IB hoc quidcm mirto , norisnc an non , quid utilc, 

Juiduc lnutilc Athenicnfibus fit. Vtrum autcm ea- 
em fint iufta & utilia,an diucrfa,cur nondemon- 
ftras,aut ipfc me intcrrogas, vt cgo te,aut, fi ita pla 
cct,or.itionc pcrpctua vtcns? a l c i b. Haudfcio, 
6 Socrates, an aduerfus tc difputarc valeam,necne. 
socr a T. Atobonc vir , concionemmeinprx- 
icntial, populumue cife puta:none illic te vnicuiqt 

Jerfuadcre oportebit ? a l c. Oportebit. socra. 
» onne ciuiJcm cft pofle 6c vni ieorfum aliquid,cV 
multis fimul corum qux nouit, demonftrare?Sicur 
grammaricus vnu pariccx in literis ac multos eru- 
dit:A i c. Eft. s o c r. Et tn numeris eodem mo- 
doquis potcrit vni ac multisoftendcre? alc. Cer 
tc.socRAT. Hic autem cft arithmcticus. alci. 
Eft. s o c . Et tuergo qux pluhbus,eadem vni pcr- 
iuadere potcs. a lc. Cofcntancum eft. i o c. Sunt 
autem hxc vidclicetqux cognofcis.A l c.Profc^to 
socr.Hoc vero duntaxat dirfcrt rhctor qui apud 



natura hominis. 23 

populu loquitur,abcoqui in huiuimodi congref. 
iu : quod illc fimul vniucrfis , hic icorfum fingulis 
periuadct. alc Videtur.soc. Agecum eiuldcm 
efle apparcat multis atque vni oftcndcre, meditare 
niic coram me, arque emtcrc,vt oftcdas mihi quod 
iuftumcft,aliquando non prodcfle. alc. Contu- 
mcliofus cs ,6 Socrates.s o c.Nunc pcr contumclta 
demonftraturus fum tibi contrariaeorum qux tu 
mihi non vis. alc i.Dic.s o c r. Reipondc modo 
interroganti.A Lc.Minime,fedtuipic dicas. soc, 
N6nncvisquammaximepcrfuadcri?A l ci.Pror- 
fus .•$ o c. Si dixeris hxc ita le habere,an no eris ma 
ximc perfuafus? alc Mihi quidcm vidctur. s o c. 
Refpondc igttur.nam nifi a tcipfo audicris iufta o- 
mnu vtiliaeflc^tlteridicenti ne credas. alc, Non 
credam: fediam rcfpondcndumcft : nihil cnim pc- 
ricuhcfleexiftimo. soc. Vatcs profcdto cs,vcrum 
dtc.Iuftorum aliacofcrrcaflcris,qu;dam minime? 
a l c. Aflcro.s oc.Quid aucem horum partim cflc 
pulchra,partim contrA?A l c.Qupmodo hoc intcr 
rogas? s o c. Vtrum quifpiam tibi aliquando vifus 
iit turpiaquidem facerc,fcd tamcn iufta?A l c. Mi- 
hi nunqua. s o c. Omnia itaque iuftaetii pulchra. 
A L c. lu. s o c. Rurfus, pulchra vtrum omnia bo- 
na,an partim bona,partim mala? alci. Arbitror 
equidcm 6 Socratcs,nonullacx pulchris mala clle. 
soc. Et turpia quxdam bona} a i c, Ccrtc. soc. 
Nunquid tale quiddam dicis,pcrinde ac fi nonnuli 
dum tn prejio amico vel propinquo cuidam opcm 
fcrrc ucllcnt , uulncrati pcnennt ; quj vcro auxiliu 
cumdcbuiflent,nontulcrut,incolumcsdifcefl'errt? 
a l c i. Et maximequidcm.s o c r a t. N6nne 
auxilium huiufmodi pulchrum appellas , vbi quis 
icruare conarur quos oportebat?eaqi fortitudo ci t 
a L c t B i a. Profccto. s o c r. Malum vero vocas; 
obintcritus ac vulncra , nunquid ? a L ci r. Voco. 
soc.An noneftaliudfortitudo,alitidmors? a l c, 
aliud.s o c. Non ergofecundumidempulchrum 
fimulac malumeft,amicisopemrerre. a l c.Non 
videtur. s o c R.Vide uaq, vtrum qua ratione pul- 
chrum, etiam bonumfit;Quenudmoduminiis. 
Quucnimfortcconcedispulchrumeflc auxihum 
rcrrc , Ipfaautem fortitudo bonumnc an malum? 
S ic vere confidera, vtra eligeres adcllc tibi,bona an 
mala? aic Bona. s o c. Nonne maxima bona ma 
xime optares? alc. Maxime.s o c. Ac minime o- 
mnium his priuari velles i alc. Quidni?socR. 
Quid dciortitudinedicis?quatoillapretio com- 
mutares? a l c. Nc viuere quidc ueiiem , fi timidus 
cflcm.soc. Excrernumncmalumcibi vidcturefle 
timiditas? a t c. Mihivcro,soc. Aequcacmori, 
v t apparct. alc. Aeque. s o c. Morti atq^ cimidi- 
t.iri vita&forcicudococrariafunt? a lc.Suc.soc. 
Ec hxcquidem maximeopcares adcflc |ibi:iliami- 
ninime?A l c. Ccrte. soc. Annocxeo quodhcc 
opcima,iilapcfsimaeflecenfes?.A l c.Prorfus.so c. 
Igiturauxdiumfcrreamicisin prclio , pulchrum 
quidem vocabas fec u ndum bom , id cft, forrirudi- 
nis accioncm. alc. Vidcor fane. s o c. Sccundum 
ver6a&onemmali,ideft,monis,ma]um. alci. 
Mihi quidcm uidctur.s o c, An no congruum cft, 
fic 'vnamquanque a(2ionem denominarc ? fi enim 
cam proucmalumrcrc , malam appellas : concra, 
pouc cert bonum, bonam vocare decec ? a l c \ B, CJui qni | 
Videtur. iociat. N6nne etiam quA bonunL, 
pulchrum:qui malum,turpc? aic. Maxime.s o c. n,alum,'2ic 
Cucrgo dicis auxilui rcrrc amicis in bcllo, pulchru turpe. 



24 



Liber quintus. 



efle.fed malumiperindeeft ac fi dicas , ipfum bo 
num quidem, malura umcn. a l c i. Vcra mihi di 
cerc videris, 6 Socrates. jocrat. Nihil igirur 
pulchrum quatcnus pulchru malumeft, neq; tur- 
pequicquam quatcnusturpebonum.A l c. Non 
uidetur. s o c r a t. Przterea hunc in modum con 
fidcra, quifquis pulchre agit , n6nnc benc agjt? 
Feliceiob A t c.Vtiqj.s o c R.Bene autcm agcntcs, n6nnc 
bonoru pof- £i j ctt > a i c Qiiid ni? » o c r. An non fcliccs pro- 
c Mon«n< p lcr Jj^jjq^j pofTeAioncm? a t c Et maximc.s o c. 

Acquirunt autcm hxccxco qtiod pulchrcac bene 
agunt? a i c. Ccrte.s o c r. Igitur bcnc agcrc bo- 
num. a l c i b , Quidni? socn, Nonne pulchrum 
aciio bona? a i c- Ccrtc.*o c r. Idcm itaqj rurfus 
apparetnobispulchrumacbonum.A l c. Appa- 
rct.soc. Quicquid igitur inucnicmuspulchrum 
efTe, idem quoq; bonum exiftcrc hac rationc repc- 
rieraus.A i c Nccefleeft.s oc. Bonaautcracon- 
ferunt nccnc? a l c. Conferunr . soc. Mcminifli 
quid fupradeiiiAisconfcfsillmus?A t c, Rcoriu- 
fta agentes nccciTarium cfle pulchra facerc.s o c R. 
Pulchra vcro agcntcs,nonne ctiam bona? a l c.Ita 
s o c. Et bona prodefle? a tc .Pcnitus.< o c.Iufta 
igitur,6Alcibiades,utiUafunt.A l c.Videtur.soc. 
fixc nonc ipfe dixfti , ego autc-interrogaui? a l c. 
Apparet.* ocSiquisigiturfurgat Atnenienfibus 
vel Peparcthi js confulturus putans iufta fc & iniu- 
fta dignofccrc.dicatquc fcirc fe lufta interdum efle 
mala, n6nne ipfum irrideres, cii tu aflcras cade iu- 
fta & ytilia cflc? a l c. Per deos 6 Socr ates,quid di 
cam ncfcio,fed abfurdo quodam modo habere me 
videor. Nam& alia vidcntur mihi intcrrogantc 
te,&nuncalia. soc. Ignoras,6amicc,quxnam 
hxcirfcctio lit? a l c. Ignoro. socra. Siquiste 
interrogaflct duosnc antres oculoshabeas, ma- 
nusvc duas an quatuor, aut aliud quiddam huiuf- 
modi,putas illi te nunc hoc,nunc illud,an idc fcm 
per relponfurum fuifle? a l c. Et fi de me ipfo iam 
vereor,puto tamcn cadem rcfponfurum. s o c. An 
Igtiorantia nohuiuscaufacft.quiacognofcis? a l c. Arbitror 
fiuCicure- soc. Dequibusigitur inuitusc6trariarcfp6des t 
fpodenJi »» conftatiUatcignorare. a l c, Copfentaneum eft. 
iem.° 0 **" 5 ° c ' N° nnc circa iufla & iniufta, pulchra & tur- 
pia,bona cV mala, vtilia & inutilia refpondendo te 
erraflcfateris? deindc nonnc manifeftum eft, ex co 
errauiflc,quod ignoraucris?A l c.Vidctur, socr. 
Num ita le rcs habct , vt fi quis ignorct , llliut ani- 
mttm circa id errarc ncceflc iic? a l c. Quid ni? s o. 
Scfsne quo pacco in ccclura afccndas? alc. Mini- 
mepcrlouc. soc. Aberrat circa hxc opinio tua. 
a i c. Noncertc. s o c.Scisautcrahuiuscaufara, 
an mcdiccre mauis?A l c.Dic.s o c.Qupnianj cum 
ncfcus no putas tc fcirc.A l cQupmodoo amicc, 
rurfus id ais? s o c. Cogita tu quoque mecum qux 
nefcis,cognofcisque tc ea nckirc, nu m in ill» Ubc 
ns,quemadmodura de paradis obfonijs nofb fanc 
quod nefcis?A l c.Pcnicus,so.Vcrumcircahxco- 
ptnaris quomodo pararc conueniat , acq s crras?an 
ponus icicti coccdis?A l c Hoc pa&o.s o c Qujd 
li nauigares,nuquid opinarrris gubcrnaculu nunc 
ad inttnor.i,nunc ad extcriora He&cndum , ac ne- ■ 
(cius errarcs,an potiusgubcrnatori cocedens,quie 
fccres? a l c. Gubcrnatori.s o c Non igiturerTas 
inijsquxnefcis,fincfcire te noueris.A l c Non 
vidcturs oc Cernismoresina^tionibuscflcob 
hac ignoratia,qu6d qui nefcit fcirc fe pucac? a t c 
Quoipafto id ais ? s o c. Tunc agcrc aggrcdunur , 



cunoflc putamusquodagimus.A Lclracft.soc 
Contra,qui ignorantix fux cofci) fibi funt, alijs fe 
committunt.A i c. Quid ni? s o c. Quapropcr ex 
ignorantlbus hi foli fine cujpa uitam agunt , cx co 
quod alioru curx fc credunt. a l c Profctto s o c. 
Quinam peccant?non cmm icictcs. a l c Non ccr 
ce.s o c r. Poftquam neqi fcientes, nequc ex igno- 
tantibus i j qui lgnorantix fux confci j libi funt er- 
rant,quinam ahj rcftent,quam i) qui cum nefciat, 
fcirc ie putancf* a l c Soli.s o c. Hxc igitur igno- 
rantia malorum cauiacft, Sc uitupcrandainfcitia. 
a l c. Ncmpc.s o c Et quando circa maximaeft , 
tuc deterrimaatqi turpilsima. a l c.Maximc.s o c 
Num habcs quicquam maiusquAm iuftum,bonu, 
utile? a l c.Nequaquam.s o c.Nonne circa hcc er- 
rafl c te aflcrisr > a l c Aflero. soc. Qupdficrras, 
nonnc cx fuperioribus pcrfpicuu eft,qudd non mo 
doinmaximisrcbusinfciuscs, veructiam cufisi- 
gnarus, fcirc te putasr* a l c Vidcor.s o c. Papx,6 
A lcibiadcs,quo prcflus es morbo? hunc equidc no 
minare horrcfco. Vcruntamen cu fbli fimus,dicen« 
dum eft : In turpifsima naraq-, infcitia,optime uir, 
verfaris,id quod ipfe oratioe tua fatis dcclaras:qui 
prius te ad ciuilia confcrs , quam fts gubcrnadi pc- 
ritus. Neq, te folum morbus hic tcnuit, veruetiam 
omncs qu> hanc Rcmpublica adminiftrarunt, prx 
ter adraodura paucos,acfbrtafle prxtcr tutorc tuu 
Pcriclcra. a l c.Fertur, 6 Socratcs,non cafu quoda 
fapicns cuafiflc Pcricles,fcd multisacfapicciousui 
risfamiliaritervfuscum fit,Pythoclidc in primis 
& Anaxagoractiam nunc ctiatam grandis natu, 
fapicntix gratia Damone vtitur. s oc.Num quem 
vidifti fapientc,qui ln ca re in qua ipfc fapit, aliura 
fapicntcm cfFicerc non poflct ? vcluti qui tein Iitc- 
ris erudiuit,ipfe quidcm crat fapiens,tequc paritcr 
reddidit fapicntc : & eodcra pafto qucmuis alium 
potcrat.A l c. Profe&o, s o c.Ettuquoque erudi- 
tusabillo.aliuminfirucrcpotcris. al c i. Potcro. 
socr. SimilitcrcitharoeduscV magiftcrgyrana- 
iij. a l c. Pcnitus soc.Optimaigiturhxcconie- Optinw_eoo 
^turaeft,quofdam cflc.qui cum ipfi fciant , often- ,cttttr » efi:i * 
derequosdocucruntpoflunt.A l c.Mihiquidc vi- 
dctur.s o c. Habes qucm diccrc pofsis a Pcricle Ja- 
pientemfaclum Afihjsjnfipicns? a l c. Quid fipc 
richs fiUj ftoUdi funt? s o c. At verofratrem tuum 
Cliniam' a l c i.Quid Chniam comcmoras homi- 
ncm infanum?s o c. Poftquam Clinias quidcm fue 
rit,fili) vcro Pcriclis ftolidi nati funt,tibi qua cau- 
fam adfcribcmus,proptcr qua tc cum lalis iis, nc- 
gligac? a. i c.Ego ipfc,vt arbitror.in culpa fum, cii 
ilhmcntcm non adhibuerim. socr. Verum ex 
Athenieniibus hofpitibufquc cxteris,dicque vcl 
fcruum,vcl bberum fapientiorem fua confuetudi- 
nc fecerit,flcuti cgo tibi oftendcre poilum propter 
ZcnonisfamtUaritatcm Pythodorum liblpphi 6c 
CalUamCalJjadxfiliosfaltos eflc dignos iapien> 
tesqucviros,quorumvtcrquc centum minasZe- 
noni tradidit. aiciiia, Pcr Ioucm non habeo 
qucm dicam. s o c. Efto. Quid ergo de tc ipfo m. 
gitas?num qualis nunc cs , maturefcis , an aliquid 
conari potius ? aiciiia. Communi con£. 
lio opuscft , 6 Socratcs . E tcnim tua dicf a intel-." 
ligo,eisque aflcntior. Nam qui Rcmpublicam 
adminifirant, prxtcradmodum paucos ,inerudi- 
ti mihi quoquc videncur. socrat. Quid auni 
a i c i b. Si periti eflencoporterct eum qui cti illi* 
dcccrtaturus cft.poftquam eandcm artc didkiflet, 

acfcip 



f 



Alc. i.veJ, de natura hominis. 



parccrma 



Cofentaneu 
eftingcoere 
nobili. ^oi 
jgnobili in- 
genia inelio 
ta inefle. 



acfcipfum excrcuiflct : tunc demum tanquam ad 
athlctas irc.nuncautem poftquam &ifti impcriti 
ad rcmpub.acccflerut,quid exercitatione opuseft 
mihi ? quid dilciplinz ftudio?Noui cnim quod na 
tura* dotibus longc hos fupcrabo. s o c R a. Papz, 
quidnam optime vir dixiftVquim indignum indo 
]c tua.ac rcliquis lftts tuis doubus. a l c.Quorfum 
hxc,6 Socrates? s o c. Dolctenim mihi tum pro- 
ptcrte,tumobmutuam noftram bcneuolentiam. 
a l c.Quidnami' soc». Quod putaucris aduerfus 
homines,qui hic funt.tibi ccrtamen fore. a l. Ad- 
uerfus quos igiturP s o c.Decctne, vt id quzrat vir 
qui tanti fc facit? a l c. Quid ais ? nonne aduerfus 
iftos mihi ccrtamen ?s o c r. Si pugnaturam trirc- 
mcn gubcrnarc ftatuas,fatisne tibi putes,tuis te co 
nautis gubcr nando przftare?an cum hoc iu e(Te o- 
portcrc intclligas,inftrenuosaduerfarios potius, 
non vt nunc facis,in propugnatorcs tuos rcfpicis, 
quibus te tantum oportet excellere, non qui cotra 
illosquidcm pugnandum exiftimes,fedparui po- 
tius pcndcs,feu miniftris aducrfus hoftcs vti, fi qui 
dcm reuera egrcgium ahquod facimus cdcrc velis 
teacrepub.tuadignum? AL.Atid quidem cogito. 
s o c. Andccct igitur, vt fatis putes, G tuorum mi- 
litum przftantifsimus tufis, nonautem refpicias 
ad hoftium duces,qua rationc illis potius cxcellas, 
inhosintcntus fcmpcr, & contra eoste municns? 
a i c. Qups dicis, 6 Socratcs? s o c. Noftin* vrbem 
noftram cum Lacedzmoni js,ac magno Pcrfarum, 
rcge vndiquc bcllumgerere?A L.Vcradicis.s o c r. 
N6nnc,cuminanimofithuius ciuitatis duxfieri, 
rectc facias, fi putes aduerfus Lacedzmoniorum 
Periaruraqi Regescertamcn tcfubiturum?A lc 
Veradicerevideris. soc. Non,6bone vir:icdin 
Midiam coturnicum nutritorcmtc dccct intentu 
efle, &alios huiufmodi,quicum nodum capillos, 
quos lcrui alcbant, animo ( qucmadmodum mu- 
licrculzvulg6dicunt)przimperitia abrafcrint.rc 

Eublicam tamcn traccare aggrcdiuntur,adhuc bar 
aricm rcdolentes :atque itaarfecli prodeunt adu- 
laturi ciuitati, non autem impcraturi. In iftos in- 
quam, intuctem tc num dc tcipfo fecurunvcfle dc- 
cct,neque difcere quzcunqi ad eruditionem perti- 
nentjcumfis tantum ccrtamcnadituru$,ncquein 
quibus oportct excrceri, Cc quz funt przparanda 
parare,vt tta inftitutus ciuilem tandem admintftra 
tionem capcflas? aic.O Socrates, vera mihi dice- 
re videris. Arbitrorenim Laccdzmoniorum du- 
ccs rcgcmque Pcrfarum nihilo ab alijs difcrcpare. 
s o c R.At, 6 vir optime,animaduerte quzfo, qua- 
lis bzc fit opinio tua. a l c . Qua in rc ? s o c. Num 
tecxiftimas diligctius teipfum curaturum,fiiIIos 
tanquam potentifsimoseflc crcdcns, formidcs, an 
(1 minime cos timeasfA l. Si potctes iltos exiftima- 
uero. socr. An cenies curam,quam tutc dc tc ha- 
bes,alicubi tibi poflc nocerc? a l . Nullo modo:at- 
contra, maximc prodeflc. socr. Vnum quidcm 
hoc in primis tantum malumiftatua opimoha- 
bet. a L.Vera dicis.s o r.Sccundum ver6,quod fal- 
fa ltt,quod ita tibi probabile cfficitur. a l c. Quo- 
mndofs o c r. Vtrum confcntaneum eft,mehores 
c(Tc naturas nobi!iingencre,quam ignobihr' a l c. 
M anifcftum qu6d in nobili. s o r.Nonne bcne na- 
1 1 , f i bcne etiam cducantur.it a demum ad virtutcm 
pcrucniunt ? a t c Neccfle eft. s o c r. Confidcrc- 
mus rtaque illis noftra comparantcs:primum qui- 
dem,vtrum Lacedzmoniorum Perfarumqi rcges 



2$ 

ignobiliori, quam nos gcnere orti videantur. An 
ignoramus illos quidcm ab Hcrculc.hos autcm ab 
Achcmcnegenusduccref , Hcrculis autcm,& Achc 
menis origo ad Pcrfcm Iouis filium rercrtur. a l c. 
Et noftrumquidcm.o Socratcs.in Euryiacem, Eu 
ryfacis in Ioucm s oc. Atqui noftrum,6gcncrosc. 
Alcibiadcs,in Dzdalum ctiam, Dzdalus autcm in 
Vulcanumlouis filium.Vcrii lftorum maiorcsab 
ijs incipientes regcs funt cx rcgibus vlquead Io- 
ucm.Illiquidc Argiuorum & Spartz. Hi vcro Pcr 
fidisfemper,lzpe etiam,vt&nunc, Afiz. Nos au- 
tcm maioresquc noftri priuati. Qupd fi tc oportc- 
rct progenitorcs ac patriam Euryfacis oftcdcrc Sa- 
laminam,vcl Acacictiam prioris Aeginam Arta- 
xcrxi Xcrxis filio,quo te rifu cxccptum iri putas? 
Scd vidc.ne & gencris dignitatc,& cducationc prz 
tcrea, illis infcriorcs fimus. Nunquid audifti quan 
ta fit Lacedzmoniorum regum dignitas? quorum 
vxorespubliccobicruantur ab Ephoris,vtquoad 
ficri poteft, rcx non exalio, quAm Hcraclidarum 
gencre latentcr oriatur. Pcriarum ver6 rcx adc6 
cxcclbt,vt ncmo fufpicctur regcm ex a!io,quam 
exipfogenitum ciTe : quamobrcm regis vxornon 
ab aho.quam mctu cuftoditur.Poftquam vcr6 na- 
tus cft pr imogcn itus,qui fiiccedit in regno, primo 
quidcm eum dicm,omnes qui fub rcgno iunt celc- 
brant,atque ita in noftcrum quotannis natalcm re 
gisdicm lacrisacfcftisomnis Afiacolit. Cumve- 
r6 apud nos quis nafcitur, nc vicini quidcm, vt aic 
Comcedus,fentiunt,6 Alcibiadcs.Deinccps nutri- 
tur pucr,non a mulicre nutricc parum honorifica, 
verum ab eunuchis,qui reliquorum circa rcgcm 
optimi videanrur,quibus & alia,quz fpcdant ad- 
curam pueri demandantur, ac przcipuc, vt natum 
qulmpu!cherrimumreddant,componcntesmcm- 
bra cius atquc dirigentes. Atque hzc facicntes ma- 
gno in honorc habctur.Cum autcm pticri fcptimu 
ztatisannum impleucrunt,ad equcftrisarttsmagi 
ftros proficifcuntur,dcinde in venationcm tcndut. 
Anno vcr6 quartodccimo pucrum fufcipiunt hi, 
quos regios pxdagogos appcllat. Sunt ij profecio 
ex omnibus Pcrfis ca ztatc electi przcipuiq-, qua- 
tuor,fapienufsimus,iuftifsimus, tcmpcratifsimus, 
atq, fortifsimus aliqiiis vir.Quoru primus magica 
Zoroaftri Oromanii j filij docctxft autcm llla deo- 
rumcultus:atque idemtradit lnftituta regia. Sc- 
cundusadmonct.vt in omni vitafit vcrax.Tcrtius 
ne vlla cupiditate fuperetur,vt liber viuerc confiie- 
fcat,ac rcucra rcx.imperans ijs antc omnia, quz in 
ipfo funt,nec vlli ieruiens.Quartus denique impa- 
uidum lllu m,& intrcpidum rcddit, nequado quip 
piam metuens ieruus fiat. Tibi autcm , 6 Alcibia- 
des,Pcriclcs adiunxit p^dagogum Zopyrum Tbra 
cem omnium (eruorum fuorum prz fcnioinuti- 
lifsimum. Narrarcm przterca tibi reliquamedu- 
cationem,& difciplinam aducrfariorum tuorum, 
nifilongum fit. Iam vcr6 fatis hzc clara funt ad 
cztcraquz hinc fcquuntur oftcndenda. Tuzve- 
r6 aliorumue Athenicnfium gcnerationis, educa- 
tionis & difciplinz nulli,vt ita Jicam.propinquo- 
ru m cura cft,nifi t o i r c amatorcs id curent. Iam ve- 
r6diuitias,dciicias,vcftium luxuhofum ornatum, 
vngucntorum odores, miniftrorum fcqucntium 
turbam, rcliquamque Pcriarum molliticm,fi con- 
fidcrarevolcs.pudebitte tui.vbitntelligcs quan- 
tum ab illis rclinquare. Cobtrafi confidcrare La- 
cedzmoniorumtcmpcrantium,modeftiam,ficili- 

c tatem, 



PerfariS re. 
gu cdiiMtio 



Migica Zo- 
rojuri deo- 
ruculcus eft 



I.aceJxmo* 
nioruin Uu- 
dcs. 



r 



26 



Liber quintus. 



t.uem,manfuetudinem,magnanimitatcm,modcra 
tionem,compolitioncm, fortitudincra,c6ftantu, 
tolerantiam,vic'tonxcupiditatcm,& araorcmglo 
rix,vchs,pucruteijs omnibusin rcbus iudicabis. 
Si quid prorfus opuicntix tnbus, & hic aliquis cf- 
fcputas, nequebxca nobis filentio prxtereantur. 
Modb fentias vbinam fis,& Laccdcmoniorum di- 
uitias intuearis,cognofccs profecto aos ab dlis 16- 
ge admodu fuperari. Quicquid cnim, aut fui agri, 
aut MeiTanicnfis pofsidcnt, ncmo vtique dubitet, 
quin amplitudine & vbcrtafe ac icruon),tam alio- 
tum,quam Elotorumfrequctu, & eqyorum prx- 
terea,alioruroqi pecorum,quq rcrt Mcuanucopu 
noftros fupcrct. Cxtcrum hxc omnia jpprctcntu 
omitco. Auri vcro&argenti apud Laccdxmonas 
copia tanta, quantam nc vnjucrfa quidem reliqua 
Grxciapofsidct.Multacnirou icculainfcrtur qui 
dcm illuccx vniueru Grxcia,fxpcctiamcx Barba- 
iia,erFcrturautcm nufquam. Sed rcucra quemad- 
modum mEfopi fabufa vulpcs lconidixit dcfcra- 
rum vcftigijs.fic & nummorum vcftigiaingredic- 
tium Laccd^moncrotritaquidcm jnpulucrcvidc- 
tur.cgrcdicntmm vcr6nu|quam apparcnt. Vndc 
coniectarclicct L*«dxinoniosaunatquc argcn- 
ti Grxcorum omnium cife ditifsimos. Quinetum 
rcxillorum pccpniofijsimus. Exijscnimmaxima 
pars ad lpfutn pcrucnit. Tributum prxtcrcarcgi 
pcrgrandcimpcnditur.Et rcs quidcm Laccdxmo- 
niorum quoad rcbqups Grxcos,amplx; quo ad 
vcro Perias regcsquc Pcrfarum,anguftx. Rctuht 
quippc nobis vir quidam grauis, vnus eorumqui 
ad Perfarum rcgcm profc&i crant,fc quandoqi m- 
tcgrum pene dicm , latam ac fcrtilc pcragrallc pro- 
uinciam,qua incolz vxoris regix Zonam, appdla- 
linlmra r .* nt:c fl" c q uo< l u e*b* mnom,nc Calyptrara, atquc 
^ppellaccab itamultas aluircgionrspulkhrasacrcrtilcsador- 
prnamencit natumregiox iohus pcrtincrc, nominaqiiinguhs 
regin*. locisa fujgulii otnamcntis impoiitacflc.Quamob 
rem,opinor,fiquis Amaftxidi Xcncis quidcmv- 
xori,rcgis autcm matri dicat, Dinomachcs rilium 
tn animo habere.cum ipfms filio pugnare.cum Di 
nomachx mundus adfumraii quinquagintafortaf 
fcjtfminaru,filiovcr6agri plcthrain i. rchjafis mi 
nus,quam trcccta, cam admiraruraroquarcfretus 
Alcibiadcs audcat cu Artaxerxc pugnarc. Reprqj 
illam arbitratura buncvirum innullaahare,nifi 
dihgctia fapicnt uq, cofiium id aggrcdi:hxc quip- 
pc iola apud Grxcos xftimationc digna cfle.Qupd 
h intelligat alicude, Alcibiadcm iftu ccrtamcn tan- 
tuminirc,primoquidc nondii viginti annos pror- 
(us natu,dcinde omnino indoctum, ncc amico fuo 
obedientc,moncti prius difcat curamqj adhibcat, 
feieq-,exerceat,quam tantii rcgcm inuadat,ac dicc 
tcm 1 .1 1 1 s comodc rcm vti nuc eft le habcre,arbitror 
illam admirationc cocitaro mtcrrogatura, qujdna 
fit quo adolefccns lfte confidat. Cui fi rciponderc- 
mus,pulchntudine, jpceritatetnobihtatCtdiuitijs, 
arumo te fidcrc,nos,6 Alcibiadcs, lnfanirc putarct 
arbitror,hxc apud fuos omnia potiora l"cicns,Eo- 
dcmq; modo Lampidonc Lcotychidx fiba, Archi 
dami vcro vxorc, Agidisautcm matrc.quiomncs 
rcgcs extiterc, miratur.i, cum oorit qualia cin.i ie 
funt,te tam malc inftructu filio fuo non dubitarc 
bcilu moucr c. A tqui npnne turpc vidctur,fi hoftiu 
miLhcrcsrc&iusiudiccnt, quam npfinctipfi,qucad 
modum cotra iljos accingi dcbcamusr Cxtcrum,6 
bcatc mihi parcns, & i)h quod in Dclphis cft,epi- 



grammati obtcmperas.nofcc tcipfum tquohtam ij 

funt aducrfari) noftri, non quos ipfc rcbaris, quos 

quidem nulla re ali.i,nifi mduftru, & artc fupcrarc 

bcet>Qu^ibus prorccfto li infcrior fueris,gloria quo 

que apud Grxcos,& Barbaros tibi dccnt:quam fic 

ardcpter videris .nppctere, vtnemo vnqua aliquid 

ardcntius conuipuicrit. a l. Quam igitur cura ad- 

hibcndam ccnfcs, 6 Socrates ? An potcs oftendere^ 

Mihi enim fuprA qu.im dici pofsit,vcradixilTc vide 

ri. s o c. Pofl um quidem, vcrum communi coiiho 

opus eft,quarati6cquAmoprimi efTiciarriur. Ego 

cnim non te tantu.vcrum etia mc ipfum difciplma 

indigcredico.Nam vnum foluracit.quoatcdiirc- 

ro. a l c. Quid ? s o c r. Curator mcus melior cft, 

& fapicntior, quam tuus Pcriclcs. aic. Quis hic, 

6 Socrates? s op r. Deus,6 Alcibiadcs, qui mc vc- 

tuitantc hunc dicmtecum dif!crcrc,cui crcdens, 

al1erotcpcrnulluraalium,quam per mcclaritatc 

confccut iiriim . a l c i. Iocaris, 6 Socratcs. soci, 

Forfiun,vcra tamen loquor, quod vtcrque cura» 

tioncindigemus,im6 homincs vniuerfi,carterum 

pos quamplurimum. a 1 c 1. Qupd quidem ego 

indigeam, haudquaquam fallcris. socr. Ncque 

Ctiam quodego ipfe. a l c.Quid igitur agendum? 

s o c. Ncc hxfitandum, nequc ctum molhtix in» 

dulgcndumcft,6amicc, a l c, Nondccct,6Socra> 

tcs, s o c. Non ccrtc, ted in communc confideran* 

dum. Verum dic mihi,an optimieiTc voiumusr 

a l c. Ccrtc. s o c. In quafacultatcrA l c i.Qua vi- 

delicct viri boni. s o c. Quanam in rc boni./ a l c. 

Inrebus agcndis. soc. Inquibustaum inrceque- 

ftnr a l c. Non. s o c.Adcquitcscnimjremus.A u 

Profcclo, s o c R. Nunquid innauis gubernatione 

diccb.i , l c.Ncquaquam.soc.Adnautasenim 

iremus. alc Iremus. s p c. In quo crgo ncgotio, 

& quorum bominum orTicio? a l c. In ijs qux c l.i- 

n bonique Athcnicnfium viri agunt. sock. Cla- 

rosacbonos, prudcntcsne,animprudcntcsappcl- ■ .ut 

Us? a l c.Prudentes.s o c.\n qup vouiquifque pru , 

dcns,in codcm bonus utci. Certc.so c. Impru- autm pru - 

dcns autcm malusr «ici, Malus. socx. Calceo- deot, in eo> 

rumfutor prudcnsadcalccprumopusr a Lc.Pror ^«nbonu». 

fiis s o c. Bonus ergo ad hxc; a l c. Bonus.s o c r. 

Qniid vero veftibus conficiendis, nonne ccrdo hic 

imprudc.-iv.A l c.Ita, so c. Malus crgoad bxcrA L. 

Ita.s o c.Idcm itaquc i^cundum hanc rationcm c- 

tjam bonus atq, malus crit.A l c. Vidctur,s o c. An 

duis viros bonos malos cfiam cfic ? a l c, Ncqua- 

quam.s o c.Quos tandcm bopos vocas? a 1 c. Eos 

ijui m ciuitatc prxclfc poilbnt. s o c n . N on tamcn 

cquis?A i c.Non certc. s o c R. At hominibgs? a l. 

Hominibus.s o c. Num hominibus xgrotatibuse 

a L c.Non. s o c R. An forte nauigantibus ? a l c. 

Non ijs dico. s o c r. Metenfibusqe? a l c. Nequc 

his, s o c, Abquidne vcl nihil facientibus? a l c.Fa-> 

cicntibus. s o c.Qiiid tandem facicntibus? id nuhi 

dcclora.A l c.Commcrcuinquam agitantibus,ac- . 

quemutuaopcra vtcntibus qucroadmoduinciui- 

tatibus xtatc agimus.s o c.Nunquid impcrarc eos 

dicis homirubus,qui hominibusvtuntur?A L.A10, 

s QC.Angubernatoribusqui remigibus vtuptur^ 

a t.N,op.soc.Hxccnim gubcrnatorix facultatts 

virtus eft.ax.Eft * 0 c.FortaiTc impctarc dicebas ti 

bjcmibus,qui canctibus prxfunt, choreisqi vntf^T 

tur. \ l c.Nequc his s o c r.FIoc namque ad uc ul- ' 

tatcm chori magiftram pcrtinct. alci. Oranino. 

s o c r. Quiddcniquc vpcas impcxarc poiTc homi-. 

nibus 



Arc.I.Vel,de natura hominis. 



27 



nibusqtii vtunturhominibus? aici. Prxcflc ho- 
minibus coromunicantibus inuicem in Reipub. 
adminiftratione atquc commcrcijs.s o c.Quxnam 
hccarscft?quemadmoduroli teitcrum rcgc, quz 
facultas ctlictr,vt nrxcllc nauigando commumca- 
tibus (ciamus? a l c.Gubernatoria.s o c. Commu 
nieantibus autcm incantu,vt paulbantc diceba- 
tur.qux fcientia prxefle docer ? a i. Quam tu nu- 
pcraiebas,chori difciplina.soc.InRcpubli. ver6 
eommunicantibus, quam fcientiam vocas ? a 1 c. 
BonumconfiUum,6Socrates. soc. Num tibivi- 
derur gubcrnatoru m ars carcre confi lio? a l . Min U 
me.s o.Eft lpfaquoq-, bonum confilraro.A L.Mihi 
Cuti vidctur.s o c r. Ad nauigantium talutem. a l. 
R cclc loqueris. s o. Quod vcr6 bonum confiUum 
vocas,qu6 fpc&at ? a l. Ad mcliorcm ciuitarisin- 
ftitutionem falutemquc. s o. Quanam re prxfcnti, 
vel abiente melius diiponitur atquc lcruatur ? Ceu 
ii ipfc me rogcs, quo prxicnte, aut ablente benc fc 
habcnt corpora:rcfponderem vtique fanitate prz- 
fentc, raorbo vcr6 remoto. Idem & tu cxiftirnas? 
a i .Idcm. s o c.Qubd fi idcm quzras de oculis, ea- 
dem ratJonc refpondcbo,pulfa czcitate, quum ad- 
ci \ vifus. E t aures curari fugata furditatc,quum ad- 
cft audttus.A r-.Reae.s o.Ciuitasaurem quoremo 
to,quoue adhibito melior fit,ac melius lnftituitur? 
a i. Mihi videtur, 6 Socrates, quando amicitia cft 
inter ciucs : odia ver6 cVfcditioncs abfunt socr. 
Amicitiam vocas confcnfioncm an diflenfioncm? 
Ai.Conicnfionem.s o. Pcrquamartem ciuitates, 
cirea numeros conicntiunt?A L.Perarithmeticam. 
s o c r. Priuati vcr6, an non proptcr candem ? a l. 
Nempc.s o c.Et rnuiquifquc fccum ipfc? a l.Cct- 
tc.s ocx .Per quam artem quifquc fecum ipfe con- 
fentit de palmo,& cubito vter maior fiVnonnc per 
mctiendi peritiam? a l. Qyjdni ? s o c. N6nnefci- 
hcet priuatim & publicc? a l. Im6.s oc.Et dc pon 
deribus eodcm pado. a l. Aficntior- s o c. Conicn 
fus igitur, quem diccbas, quifnam eft ? circa quid? 
quz arscum przftat? Etcnim iftc confcnfus talis 
cft, vt infit Rcipubli. & priuato vnicuique adfe- 
ipfum, & ad alios. a l. Confentaneum. s o c. Quis 
igitur eft ? ne pigcat rciponderc, ac promptc dic. 
a 1 c.Reorequidcm efie amicitiam, & confcnfio- 
nem qua patcr,ac mater filnim,& firater rratrem,&: 
vxor virum amantcs cooicntiunt. s o. Putasne,6 
Alcibiades,virum cum vxorc circa lanificium con 
V uemre, impcntum cum perita ? a l. Nequaquam. 
c oc. Ncquc oportct quidcm : mulicbris enim hzc 
difciplinacft. a l. ProfcAo. s o c. Qujd ver6 mu- 
liercum virocirca opus militare conucnict, cum 
idhaudquaquamdidicerit? a L.Minime.s oc. Vi- 
rileenimidrurfuseflediceres. al. Equidem.s o. 
Sunt ergo difciplinz quzdam mulicrum, quzdam 
virorum,iuxtahancientcntiam tuam. AL.Quid- 
ni? s o c.In ijs itaque mulieribus,cum viris confen 
fuseftnullus.A L.Nullus. soc. Nequeamicitiaigi 
tur : fiquidcm amicitia confcnfio quzdam eft. a l. 
Non vidctur. s o c, Idcoquc quatenus mulieres of- 
ficia fua cxcrccnt, non amantur a viris. a l c. Non 
apparet. s o c.Ncquc viri etiam a mulicribus, dum 
vmlia tra&ant. al. Non. socn.Nonergotunc 
optimeciuitatcsinftituuntur,cum finguli opcri- 
bus fuis incumbunt. a l c.Ego tamcnid,6 Socra- 
tes, arbitror. s o . Qupmodo boc ais amicitia fub- 
lata,quaprzfcnteconfcfsi fumusbenccoftituici- 
uitatcs^uitcr ver6 contri? a L.Atquimihi vidaur 



obhocinterhominesconfiftcre amicitiam, quod 
quifqucfuumofticium cxcquatur. socr. Acqui 
aliud paulo antc diccbas:nunc autcm quo pado° 
rurfus ais confcnfione adhibitaamiatiam firri, an 
potcft circa hzc conicnfus cxifterc,quorum ij qui- 
dcm pcnti,! j ver6 impcriti funt? a l . Ficri non po- 
tcft. s o c R.Iuftane an iniufta fiiciunt, cum fingu- 
liquxadfe attincnt,cxquuntur? a l. Iuftaprore» 
c t o. s o c. Iuftc igitur agentibusciuibus^n ciuita. 
tc no eft imicitia. a l. Nccefiarium hoc ltidcm vi- 
detur,6 Socrarcs. s o c. Quam itaqucdicis amici- 
tiam fiueconienfioncmjCirca^uam nos fapicntcs, 
& confultorcs efie oportet,vt ooni viri fimus?Nc- 
quecnim percipcrc pofiiimquxna fit, aut quibus 
in rcbus exiftat : cum ex orationc tua intcrdum in 
eifdcm incflc, nonnunquam ab eidcm abefle videa 
tur.A l. Pcr Dcos, 6 Socratcs, nc ipfe quidcm quid 
dicam, inteUigo : videorque iamdiu mcipfum r'c- 
fclhfic,cum turpifsimc habeam.s ocx. Confldere 
dccct. Namfihocdcmum animaducrtifl*es,annos 
quinquaginta natus , arduum iane foret tcipfum 
curarc : nunc vcr6 in ca cs xtatc,inqua id aducrtcrc 
decct.A L.Quid igitur hoc aducrtetemfacereopor. 
tet? s o c. Refpondc ad ea qux intcrrogabo tc, A U 
cibiades. Quod fi feccris, ac Dcus voluerit, fi qua 
modo fidcs meis eft vaticinijs adhibcnda, tu fimul, 
Sc cgo mehus habebimus. a l. Itacrit quod ad mc 
rcfpondentem attinct. s o c. Agc, quid cft icipfum Qui J fit tei- 
curasc,ne ifpc nolipibs fallamus,non curantcs nof F uun cutatt 
mctipfos,cumbclle curare putemus. Etquandoid 
homo facit, non quotics fuorum, toties & fui cu- 
ram nabet? a l. Mihi quidcm videtur.s o c.Quid? 
numpedes tuncquiscurat,cumeaquz pcdufunt 
curat? a l. Non intclligo. iocr. Didsnc eflcali- 
qmd ipfius manus , qucmadmodum annulus cil? 
Numaltcrius mcrobri,quam digiti annulnmcfle 
ccnfes? alci. Minime.socR.Etpcdis calccum 
eodcm modo? a L c 1 B.Ita. socra. Cum calcco- 
rum curam gerimus, num Sc pedum cura cft ? a 1 . 
Haud multuro intclligo, 6 Socrates, s o c r, Quid 
vero,6 Alcibiades,vocasnc ahquidreaam alicu- 
luscurationcm^ALc. Voco. socr. Annoncum 
quid mcUus fit,tunc rcdc curatum dicis f a l. Di- 
co.s o c r. Quz ars calceos mehorcs cfiicit? ttc. 
Cerdonica. s o c. Cerdonica igitur calceorum c u- 
ram habcmus^A L.Hac ipta. s p c. Nunqujd pc- 
des etiam cerdonica?vcl ipfa potius qua pcdcs rcd- 
dimiis meliores/A L.IUa s o c R.Pedcs autem melio 
rcs,n6nnc qua fic rchquum corpus? AL.Videtur. 
s o c. Hzc n^nncgymmafticai' a L,Maximc.s o c. 
Ergo gymmaftica pcdes curamus, cerdonica vcr6 
iUaquzpcdumfunt.A t.Prorfus, s o c r. Etgym- 
nafticaquoque manuspnularia ver6 illa.quz funt 
manuum. a L.Sic cft.s o c. Et gymnaftica corpus, 
textoria autem & ali js facultatibus,ca quz corpo- 
ris funt. AL.Omnino. socr. Aliaigitur arter- 
numquodquc, alia quz illius funt,curarous. a l. 
Videtur.s o c. Non crgo cum fua cuiis, tunc etiam 
iecurat. a L.Nullopaao.socR.Noncnim eadem 
ars.vt vidciur,quc nos,& quc noftracurat.A l.No 
apparct.soc.Age itaq^ quanamarte nofipibscu- 
rarc pofiumus? a l. Non habco quid dicam. s oc. 
At hoc taroc intcr nos conucnit, quod non qua no 
ftroruro aUquid mcUus cflicimus,nos curamus : ve 
rum qua noiipfos ad mcliorcm frugc corrigimus. 
a L.Vera narras.s o.Nofscnc vnquam licct,quc ars 
meUorcm faciat calccum, mfi calceum ipfum no- 

c ij ucrimus. 



\ 



28 



Liber quintus. 



uerlmus. a t.Fieri neqolt. s oc. Nequeetiam qux 
anuhunctFicit raehorem,ignorantes anulum. a l. 
Vcrum- s o c r. Sciemusne vnquam qua artc me- 
uo«scuadamus,quadiunofiplosignoramusr' A t. 
NunquAm. ioc&. Vtrum facile quiddam fitfe- 
ipfum cognofcere, ac ridiculus fucrit, qui templo 
Apolhnis id infcripfit, an potius arduum quip- 
pum.ncc euiufuis homini, efi? a t. Mihi quidcm, 
oSocrates,aliqnando vifum eft facile, Sc cuiufuis 
eflc , nonnunquam vero omnium ditficilimum. 
s oc R.Sed futc facilc hocfic,6 Alcibiadcs, liuc dif- 
fkiIc,nobis fane* fic habet, v r hoc lntclligentes, 
etiam qua ranonecurandi fumus, intclligamus : l- 
gnorantes vcr6 concri.A l . L fi vt dicis. s oc. Age, 
quomodo illud ipfum imicniemus,iic enim for- 
tafsuquid fimus ipfi muenire poterimus. Athoc 
ignorantcs nunquam. a t. R ca c loqucris. s oc». 
Attcdeergo per Deum,cum ahonc, quatn mecum 
tudifputas ? a t. Tccum. t o cr. Et ego nonne ce- 
cuml alc Ettumecum.so c. Socrates igitureft, 
quidiiput.it. a t. Eft. socr. Alcibiades vcroqui 
audit. a t.Itaeft. s oc r. NonneracioneSocratcs 
difputat f a t. Qutdni.s o c r. Difputareautcm & 
rationc vti, idcm quodammodo vocas ? mcib, 
Idem. soc. Vtcnsautem& quo vtimur, nonnca- 
liud) a i. Qupmodo dicisf* s o c. Quemadmodum 
ccrdo inciditquidcmrirculari, & femictrculan or 
gano,atquc ahjs inftru mentis. a l c i B.Et vt dicis. 
s oc R a. Nonncahud quiddamcftquidiuidit, 8c 
quo diuiditur quicquam? a l c,Qujani?soc*. I- 
temaliud cuharordus,ahud quocitharam pulfat? 
AliuJ cfTe a t. Aliud.s o c r. Hoc pauloantt} intcrrogabam, 

id 1 u ^ vt u ' o anvtcns& quovtitur^icmpcr aliudefle videatur. 

lllrur ,U ° *ic Videtur. s ocr a. Ccrdoncm incidcredici- 

Tlilul. 

musiuftrumcntit cantum,ancriam manibus? a l. 
Et manibus.s o c r .Et ijs ergo vtitur. a l. VtituF. 
socr. Annon& ocuhsvtens coria incidit t al. 
Prorfus. socr. Vtentcmver6 ahud quiddamab 
ijs quibus vcicur.cfle conceftimus. a l. Concciii- 
mus.< o c. Cerdo igirirr & citharcedus aliud quid- 
dam funt, quam ocuh& manus quibus vtuntur. 
Homoa- A L.Apparet. sooR. Nonnc toto corporc homo 
liud «juam vtitur? a l. Pcnicus. s o c r. Aliud vtique vtcns, & 
forpusfuu. quovtitur.A L.Siceftsoc. Homocxgo Aiuocor- 
porcaliudcft.A l. Videtur. socR.Qmdcft igitur 
homo? a t.lgnoio.s o c R. Scis cflc, quod corpore 
vtitur.At.Scio.socR. Ahudnc vtitur ipfo,qu.im 
anima?A t.Nilahud-s oc. An non lmpcrans? a l. 
Imperans.socR. Qronetiam ncmincmhocahtcr 
xftimaturumpuco.A t. Quidnam?s oc. Quincx 
tribus,vnumahquidhoraoiit. a t.Exquibus?so. 
Aut anim.i vidchcct,autcorpus,auttotumipfum 
ex vtriiquc compofitum. a L.Qiiidnif s o c. Vcrun- 
tatnenid quod unperarcorpori, hominem eflc co- 
feist fumus.A l . Confcfsi fumus. s o e.Quid igirur 
homo.- Num fibijpiicorpus impcrat ? a l. Nullo 
modo.s o c.Subnci cmm illud diximus. a l. Cc 1 1 e. 
socNoneft lgttur hocquod quxnmus. a L.Non 
vt vidctur. soc r. At vtriinqucfimulforfitancor- 
poridominatur,atquc id homo cft. a l. Forrc. s o. 
Imo minimc ommum : nam altcro illorura no do . 
minarc,nulIaconicciuracft, vtlimul vtrunquc do 
minctur. a l. Kcctcloqucris. »or. Cum veronec 
corpus.nec fimul vtrunquc fit homo, rcftat vt arbi 
Hominem cror.aut nihilomnino homincclIc,autliquideft, 
uimam n1 ^ 1 ' * u '' u< M u '* in aniraamcile. a t.Prorfus.s o c r. 
miu" Adhucncliquroiusmouftrancibi oporccc,anirai 



eflchominCtn? Ai.Nonper Iooem :hxcenlmfuf- 
ficcrcmthi videtur. so. Etfinoninintcgrumhxc 
suicufla func, mediocricet tamcn i ndu c t.i in prcfcn 
uafufFiciunt.Nam tunedcmum pcnituscomprx- 
hcndcmus.cum mucncrimus quod nunc,quia am- 
pborc indagationcm rcquirebat, prsctcrmifimus. 
a l . Quid tttud » s o c r . Paulo antc fic eft d i c. t u m, 
qu6d prius coniidcrandum lic ipfum idcm,nunc 
vero pro co quod quidcm eft ipfura idem.confidc- 
rautmusipfumvmiroquodqiquidcft. Idqucfbrtd 
lufFidct, Nihil cm in nobis ipfis cflc maius, quam 
animam diccrc poflcmus.A L.Noncertc.so.N6n« 
nc fic putandum cft , mc fcilicct ac tc confpirarc 
inuicem anima ad animam fcrmonc vtctes) a l.Ec 
maximcquidcm.so. Hoc itaquecratquod pau!6 
antc diccbamus,qu6d Socratcs cum Alcibiadc di- 
fputat,orationc vtensnon adpcrfonam tuam, vr 
apparet,fcd ad Alcibiadcm vcrba dirigens : hoc au 
temanimacft.A L.Mihifancvidetur.so. Animam 
igitur nofle iubet,qui prccipit.Nofcc tcipfum.AL. 
Videtur. s o c. Quuicunquc igitur corpus cogno- 
fdt ,fua quidcm.non fcipfum nouit. a t .Sic cft.s o. 
Atqueideonullus medicus vt cft roedicus, ncque 
gymnafticus vt gymnafticus u-ic nouit. a L c, Non 
vt vidctur. s o c Muit6 rninus agncolx alijquc o- 
ptliccs ic cognofcuntrocquccnim ic.ncque fua, icd 
temotioraquxdam artium fuarum cxpendunt :»js 
cnim intenti funt, quibus corpus curatur. a l. Vc- 
ranarras.s o c.Quarc fi prudcntia eft feipfum nol- 
fe, nullus iftorum iecundum fuam artem eft pru- 
dens.A L.Non vtvidctur.soc.Obhoc mecbanica; 
artesiftx,rion autem boni viri difciplinc, vidcntur. 
a L.Prorfus. s o, Nonnc rurius quictiquc corporis 
curam babct, fua quidcm,non icipfum curat? a l. 
Apparet. s o c. At vcr6 cui pccunix curx funt, ncc 
ft-,ncc iua.fcd qux procul A fuis funt.curat. * L.Yi- 
detur. s o c. N on crgo fuis rebus ftudet, qui pccu- 
nias cuinulat. a l c. RccFc-s o. Quiiquis eciam cor 
pus Alcibiadis amauic vnquam, non Alctbiadcm 
ipfum,fcd qu* Alcibiadis cflcnt,.tmau4t.A L c, Vc- 
raloqucns. fo.Quj vcro teamat,amatanimum. 
a l. Ncceflario fequi ex rationctuavidctur.soc, 
Nonnc tui corporisamator,cumprimumfpccic$ 
defloreicit,abicnsdcicnt? a l c. Apparct. s o c. Ac 
vexoqui animum tuuni diligit, nunquam delcrit, 
doncc ad mchorem frugem pcrucnias.A l. Conicn 
taneum.s o c. Hanccgo ob caufam tc minimcdcic 
ro.vcrum inamicitia pcricuero, rcUquis fenefcctc 
corporc abcuntibus. a l.O quAm benc Facis,mi So 
cratcs,ncin poftcrummedeicrasobiecro.s oc. Ac 
cniccrc,vc quanipulcbcrrimus fias.A l c.Conabor. 
s o.Sic fc tua rcs habctmec Fuit vnquam, ncc cft,vc 
opinor, Alcibiadis CIidix fili) amacor vllus prxccr 
vnum Sc illum quidemamabilcm Socracc Sophro 
nilci & Phxnarctx fihum.A L.Vcradicis.s o.N6n- 
nc dixifti me aliquanculum prxucnifle,cum cc ialu 
cacu vcniflcm ? nam ftatuiflc tequi prior meipfum 
conucnires, interrogaresque quamobrcm folus e- 
go tc non rchquerim. a l. Sic crat.s o c. Hxc pro- 
cuIdubiocaula,quoniam amator tui folus crain, 
cxtcri vcro tuorum, Tua Linc labu tur tcmporc, tu 
autem nunc pnmum florcfcis:ac deinccps quidem 
nifi ab Athcnicnli populo corrumpans,ac turpior 
cuadas, nunquAm tc gcicrarn. U cnim vchemcntcr 
timco.ncamator populifaitus nobis corruparis. 
Mulcis cnim Sc ingenuis quidcm apud Achcnicies 
idvlu vcnit.Nam ocncpcrfonatus cft magnammi 

Erccbthci 



AlcJ.vel, de natura hominis. 



Ercchthci popuIus:fed llium nud.itum contueri o- 
portct. Adhibe igitur banc quam dico cautioncm. 
a L.Quam? $ o c r.Exuc illum pnus,6 bcate, ac di 
fcc quxcunquc icicnda fiint antcquam traclentux 
ciuiiia,aut rempub.adeas, fercns tecum alexiphar- 
macum, nequid aduerfi patiaris. alc. Bene mihi 
dicerc vidcns Socratcs,vcrum conare iam nobisex 
poncrc,qua ratioc nofmctipfos curemus.s o. N6n 
nciasisiamanobis in fupenoribus definitumeA? 
Quid cnim fimus,communi colcnfu deiiniuimus. 
Timebamuscnim ne in hoc decepti nofipfos forfi- 
tan fallcremus, alicuius alterius, non nohri curam 
habcntcs.A L.Eft vt dicis.s o.Oeinde conceflum cft 
anirax curi habendam.femperq; ad ipfam refpicie 
dum, a L.Manifcftumcft.s o c.Corporum vero pe- 
cuniaruraq-, curam alijs relinquendam.A L.Quid- 
ni.soc. Qupna igitur pac*to ifta pcrfpicue nofce- 
remtis, fiquidcm hoc intellcllo nos quoque ipfos 
ExpHcatio intclligimus? an fortc per dcos Delphicam illam in 
feiiptionii ° f cri P uoncm rcc * c moncntem.cuius fupra mentio- 
Nofce tcip'- ncmfccimus,nondumintelleximusr*A L.Qualem? 
fum. Quidna cogitas.quum fic loqueris,6 Socratesfs o. 

Dicam tibi quid lufpiccr hac infcriptioncm nobis 
confulcrc.ncquevero pafiimeius exemplar, ied in 
vifu folu inucniri pofle vidctur. a l. Qupmodoid 
ais?s o.Confidcra tu quoq^fi oculo noftro qucad- 
modum homini cofufuiflct, Vide tcipfum,quomo 
do id admonuifle putcmus? nonne vt in illud infpi 
ccretoculus,excuius intuitu icipfumvifuruseflct? 
a L.Conftat.s o.Confideremus itaque in quid po- 
tifsimum intucntcs,illud fimulac nofipfos videre- 
rous.A L.Sincdubio,Socrates,InfpecuIa,&aliahu 
iufmodi.s o c. Rectc Ioqueris:ied oculo quo vide- 
mus,an non incft huiuimodi quidda?A i c. Valde. 
A i c.Num aduertifti qu6d facies hominis in ocu- 
lu intuctis in oppofiti vifu relucet velut in fpcculo, 
quam fumma vocamus pupillam,fimulacru infpi- 
cicntiscxiftens?A L.Aduerti.s o c.Oculis igitur ita 
dcmum fcipfum cermt, cum in oculum infpicitjin 
idq; prxterea intcndit,quod oculi optimum cft, 6c 
quo oculus ipie videt.A l. Apparct.s o c. Si aute in 
aliud quoddahominis memorum refpcxcrit,vel in 
quoduis aliud,przterquam id cuius boc cft fimile, 
haudquaquam feipfum pcrcipict. a l. Verum. s o. 
Oculus ergo cum feipfum viuirus eft,in oculum re 
fpicerc dcbct,atquc in cum ocuh locum,in quo vir 
tus cft oculi.Is autem vifus atquc pupillx acies eft. 
a L.Sic eft.s o c r . Eodcm pa&o & aniraa,6amice 
Aicibiades,fi firipfam nofccre vult, inanimam in- 
tueatur, in cumq; prxcipuc locum animx, in quo 
ineft vittusarumx,iapicntia,& inaliud cuiushoc 
cft fimilc. a L.Mihi quidcm videtur,6 Socrates.s o. 
Numreperircpoflumus quippiam in ammadiui- 
nius illo,circa quod intclligentia fapientiaq, veria 
t u r - a l. Nequaquam. s o c. Id igitur animx diui- 
nifimile eft,inquodfancquiintuens, & omnedi- 
uinum,Deum lcilicct & fapientiam cerncns, ita Sc 
fcipfum agnolcet.A t c. Apparet.s o c.Scipfum ve- 
r6 cognoiccre,prudentiara cflcconccdimus. a l c. 
Prorius.s o c. Si autcm nec nos ipfos cognofcere- 
mus,ncc prudctes eflemus.poflemusnc noftra, fcu 
mala,fcubona noflc? a l. Quomodo poflet fieri,6 
Socrates? s o c.Impofsibile ubi fortc videtur quc- 
quamqui nonnont Alcibiadcm, tamcnqux AI- 
cibiadisfunt,quodfint Alabiadisnoflc? a L.Im- 
pofsibilc pcr loucm. socR.Nec noftra qu6d no- 
ftra l. ; prius nofipfos? a l c i ».N ullo modo. 



29 



s o c R.Si noftra ignorcmus,nec ca qu^ noflrorum 
funt,intelligimus ? a L.Non,vt videtur.s o c.Non 
igirurreltromninocoienfimus, cum fupra quof- 
dam cflc aflereremus, qui ie ignorantes, fua tamen 
dignofcercnt. Atqui ncc ca etiam que. fuorum.hxc 
cmm cundta dinofccre, vniusatquc ciufdcm anis 
officium cfle videtur, feipfum fcilicet, & qux fua 
funt,& qux fuorum funt nofle. a l. Videtur.s o c. 
At qui fua ignnrat, ignorat itidem & aliena. a l c. 
Quid itar*s o c.N um igitur fi alicna, etiam qux rei 
pub.funtygnorabit? a L.Neceifccft. s o. Nunqua 
crgoviriftiufinodiciuilisfit.A 1 .Nonccrti. soc. 
Necceconomicusetiam. a l. Ncqj hoc. soc. Ncc 
quod agit,intclIigct?A L.Minimc.so.Ignorans au- 
tcm.nonnc enabit?A L. Maximc. s o. Qui abenat, 
an non male aget,& priuatim & publicc' ? a l c i b. 
Quidni? s o c.Malc agens, nonne mifer? a L.Et ma 
ximequidem.soc.An ver6&ij quibuscumhxc 
agu? a L.Ethiquoque.soc.Ncmo itaque felix ef- Nemo fcli» 
fepotcft, nififapiens bonusq;fit.A t.Nemo.soc. mfi ^P*'"»* 
Sequitur,vtmalihomines miferifint. a l. Appri- „„^1* 
me. s o c. Non ergo qui diues fit, icd qui prudcns, 
mifcnam vitat.AL.Videtur.s o c.Quamobrem ncc 
mcenibus,nec nauibus,triremibusque,atque naua 
libus,6 Alcibiades,nec mulcitudinc,necamplitu- 
dinc abfque virtute ciuitas ad telicitatcm opus ha- 
bet.A L.Non profedo.s o c.Si redtc & prxclare ci- 
uitatcm gubcrnaturus es , vinute imbuendi func 
ciues. a l. Quidni ? s o c. N um dare quis poteft a- 
li)s,quod ipic non habct? a l.Qui poisit? s o c. Er- 
go virtute prius ornatus ipfe debet efle,quicunque 
non fibi tantum ac fuis , fird reipubli.etiam eV ijs 
qux ad eam fpedtant,imperaturus cftr* a l. Vera di- 
cis.s o.Nec igitur principatus,neq; licentiaquod- 
h bct facicdi aut tioi,aut reipub.vcrum iuftitia po- 
tius & prudentiacomparanda.A L.Apparet.so.Iu 
fte enim ac prudcter agentes,& tu fi mul & t ua rc f- 
pub.Dcogratum opus facietis. a L.Decet.soc.Et 
iic qucmadmodum fupradiximus,in diuinu fplen 
dorcm intucntcs agctis. a l. Videtur.soc. Quin- 
etiam illuc rcipicientes vofmctipfos vcit raqj bona 
perfpicuedifcernctis.A^L.Certc.so.N^nncfiredti 
atque beneagctis?A L.Agcmus.soc. Enimvcrofi- 
dciubere paratus fum vos,fi ita vixeritis, felices fo- 
re.A L.LocupIes certc fidciuflbr.s oc.Contra,G in- 
iuftc vixcritiSjintuentes in tenebras diuinitatis ex- 
pcrtes,confimilia tenebris opera, quemadmodum 
neceflecft/acietis,vofipfos penitus ignorates.a 1. 
Vidctur. s o c.Cui enim,6 amice Alcibiades,pote- 
ftas adeft,quodcunque hbuerit faciendi,mente ve- 
r6captus eft quidnam putasilli contingn?fiuepri 
uatus ille quidem,fiuc refpubU.fit ? Veluti fl xgro- 
tanticuidain libcra licentiafit,ratione medici nul 
lam habendi,fcd tanquam tyranidcm exerccdi fic, 
vt nemo homincm abftencre valcat,quid ilh cuen- 
turum putas/ N6nne vcrifimile eft corpus iri cor- 
ruptum? a l. Vera loqucris. s o c. Quid vero^i ia 
naui apud quempia omnis licentia li t, quodcunqi 
videatur agendi,mente tamen & gubernandi pen- 
tia carcat,num ccrnis qux ei &: ibcijs euetura fint? 
a L.Opinorequidemillu& icipfum & vna focios 
pcrdituru.soc. Nonne igituromnircip. omniq; 
imperio Sc dominarioni vbi virtus abeit,cotingit, 
vtroaleagat?A l. Neccfleeft.so.Noncrgotyranis 
optime AIcibiades,aut nobis aut reipu.parada eft, 
fed vutus,fiquide felicesefle volumus. a l. Veradi 
cis. s o c. Cxtcrum antcquam virrus adfit, condu- 

c iij cit 



p 



Liber fextus. 



cit viro,non folum puero,regi a mclic re, quam rc- 
gerc. a t. Apparct. soc.Nonne quod rr.cltuscft, 
idcm tc pulchrius ? a t. Siceft.socR. Qupdpul- 
chriusdccenritts. a L,Quidni?soc r. Decctitaqt 
in ilr.ru fcruire:melius enimeft.A t. Dccet.so c r. 
Seruilis crgo pr.iuitas. a l. Apparcc. s o c r. Libc- 
ralis autem virtus. .\ L.Itacft.sec. N6nnc,6ami 
cc,fcruitus fugienda? a l c.Maximc quidem,6 So- 
crates. soc. Aduertis quomodo te nunchabcas? 
vtrum libere,an contrl ? al, Ecmaximcquidem, 
vt mibi videor, hoc rentio. soc. Noftinequopa- 
fto id quod nunc te occupat, fugare queas? nolim 
enim iitud in daro homine noniinare. a t c. Noui 
equidcm. s o c R.Qupmodo igirur? a L.Si ipfe vo- 
lucns,6 _ ocrares. s o c r. Haud rectc loqueris AU 
cibiades. al r.Atquomododicrndumeu: s ocr. 
Si Dcus volucrit. a L.Dicoequidem,arquehocin- 
fuper^do,per!ctilumeflc,ncrlgurasinuiccm mu- 
remus, tuam quidem ego inducm,tu autcm merim 
fierien.mnonpoteu\quinegotedeinceps ducam, 
tu autem „ nve ducaris.s o c.O gepcrofc.niHio igi- 
fcurmeusinte amora ciconia dir7crc,fipo(teaqua 
propcre velutin nido amorcmatatum rbuerir.ab 
illo lterum nutriatur. a l c. Prorccto fic fc rcs ha- 
bcr,& incipiam hinc iam iufhtiam meditari. s o c. 
Oquam teperfeuerarevclim.Timco autem natu- 
ne rtiae diffidrns, buiusquc ciuitatis vim intelli- 
gcns,nc ca mc iimul, ac tc vincar, 

ALCIBIADES.il. 

VEL, DE VOTO. 



MAR.iil.il rici 
arqvmimt. 



n : 



QuiJ peten 
duin voco. 



QVON I A M feenndut Aldbiad.i !iberprn_r&o_in- 
fVifiimtitde Toto icfcnbitiir, f. mmaiim .oiligcudum 
efl.quid v6tu,qui<J in voropctcn.tum A i,uan 'o St quomo- 
Quid rotG. do.lJirfinitiovotipjrtimibOrphco, piiuml Placoiiclura 
pu hcc cfl : v oium eft ardens arFcciui esfti animi, dro dedi- 
quod bonnm videtur exopt an HuicarTcftni Zoroa- 
flerA. Oipbeut fuff_migarionet Ae ihira-lerc. a.hiciuerijr, 
qnotietaJ fceunda numinaprecet dirioctctur- Mficunut ic 
Hato.cum fuptemi aurainit iruiefrarc-.i: rencnblrvr, exter 
m\ omnetceremomat lurerrbanr.ful.im ac p iram rragran- 
riim anirntrelinquentei.Sed r!c liiirrrifibaiin Doitiiicom 
nventari.iJittgenrtut.ln votope:enJ___ Mato «uh bonurn: 
i_lc^ue. _ eopatet. quod petitior.cm h.- rp.-.'-c L . ._ la-mo- 
niotnm^uc tefcimomo comprobai-eam^ue tucam Si p.-udeo 
ti St imprudentiefler jta? > vorutn^uehutufmodi,_c a qnoli- 
bet Sc femper Ireri poTc- f__titior._ »erb cerri cutufJan. *.■ pro 
prij boni tunc JrroumefT* fr. urim ctim pruJeciam quit rue 
rit confccutut.alwt antem pcricu.ofam Vhi ipulta Jc prudc- 
tta diiTcrir.qux tu virornrjium prti"._ri|Vnie Catmelc *eob 
ftcrod-ligcnrenvt quanti fariat pri!Jeiuiam,i>rorfuia£no- 
fcat.Vnii eifi.il e;*o preeano , qua booum fiilummocto pe 
ricnr.temper fieri potefi : propria vrin. qua -crturo)aliqnid 

3. . d bocuvi |rturo;>ratur tunc hciea iafCUua quid pofcm- 
um eft qui» r.ouenr.l unc id nuiic t , c u,n auiJ bonum. cjinj 
malumeft.intcilexetic.lJ iatellig'.i i umameute didiccrit. 
Dicrt , cum leaJ illim conucrt;. t < onurrtet cumpurgaue 
rit animu renebratqoeexpuietic Po/gabrr.cwmtipiuni !egi 
timar philofbphixdedi-lerit.Tradrt.cum fuam ignoianiiam 
recognouerit.Nofceergo icipfum. teuplo ApolUnitcflin- 
icripttim.ne juii remcie Peum oratutuiaccM-rer.Qiipau- 
tcm orJineinorationeproprta Otorandufn. Mercuriuiin 
orationibut fuit,& in fuiihvmnu Orpheut, St Pyth>goraj 
iucarrnioihut autrit Jocurrut^qiioiuncu; a!iii r» j jncraui, 
rlatodeinJehoirheologoiimicaiut.inlibro Depulchncu- 
OratioSo- dineorltrmtic Socraiemintroductt Oaroice Pan arquecar- 
craru ad De ccranumina.dateobfecro.Ttintuipulchcretriciar rquarcun- 
01- que ft mihi citrinfect a Jiacent.initinfecis Unc amica.Sapit 

tem folura diuitem putcna- Tatmn vrrAhaiui auri traJice, 
auantum ijc ferie.necducerealiut quam vir temperat pof- 
ut-Quid pctit Soctatej ) Bonum.Quod boaum i Sapictiajii, 



boc eCt vct • : a:i i diuiuxcognirionem.qaam darefolui Deut 
poteil , quam ac;ipr re folus aniroui puicher, id eA rempera- 
t us.purui ,cao Ji Jus vi Ir: . Quid pofcit in primii i vt dignum 
fapietia faciat Temerarij oempe hominit efi.m un u t aliquod 
qqpindignui eftpetere. Quit diuioafapienriadignutrqui 
lumen eiui ferrc parattu eJt-qatiiparatui " qui per conctnen- 
tiamprtmo.deiniiepercemperaniiam.poilremoper fandri- 
momam.idett ciuilem.purgatoriam purgatique Tirtutem 
animi.ticanimumexpiaueriCTtpukher.hoceftpuraiomoi 
noniridutquerualciir. cV vntutcm iam exemplarem, diui- 
nam fcilicet fapienriam folam, vtpote thefaurumomniura 
diuiciarum oprauetit Idcirco Socratei Deum patrem omniu 
8i miniftroieiuiamiceafpirare precacur, Ttilloru benigno 
proprioque fauorepurgatuteaaJar Corporea trerb & exrer» 
naleuiterpercranlir,elig£i illa ficfehabere.rtrranquillara 
puritatem aoimi non impediant. Deindepulchticudinc hta 
iaro parta.cptar vtfapienciamfolam.hoceirdei cogmtionB 
rlfc opulentiam omnem futficientiamc]i xflimet, folaroquc 
(juat. Poitrembqualiperante dida patatut fulgidum boe 
aurum diuinKfaptennxpoflulat.Nequeidfuperbc.neq; te- 
mitTetamen.Mioimamquipperericacii cognirtonem inci- 
perauhominei foniuntor.iuromam &infinium in fcipfo 
Deiit smplectitur : raagnam ver6 St amplam »ii temperani 
adiprfcitur Tautum igitur huiui auri poflulauit.qujtum fb- 
lui trrre TircemperaniTalec.HocequidemeiTeaurumigni- 
cum arbitior. quodemeodum Ioaa ■id Apocil.prxccpiCi 

SOCR.ATES. ALCIBIADES. 




E V M N E, 6 Alcibiadcj.prccaturu» 
accedis?A L.Et maxime quidem,6 So- 
cratet.s o c. Triftitiam quandam pra: 
te fcrre viderit,&oculos in tcrram rlge 
K,tanquam aliquid lpie rccum cogitaru. a t c. Ac 
quid cogitem,6 Socratev?» or.Maxima,vtmihi vi 
detttrm attj dic per Touem obiecro,n6nc putas dcot 
coru ,a u.t vel priuatim,vel ptiblicc precamur,non- 
nuuqu?m coneedere partim,partim negare,arq} id 
his qttidc annucre,ilbs ver6 rainiTjc? a t. Omnino 
qttidcm j o. Nonnc igitur tibi videtur magna pro- 
oidentia opus eflc,ne quis fc ipfgm fallat, rium ma- 
gna nctit mab,crcdcs bona ie peterc t Dcorum au- 
tera hicfit habirui,eaqueratio, vt largiantur, qnr 
qtiis poAulat? qucm.idmodura Oedipum fcrunt 
obrccr.uTc Deu,ac regno paterno , vt fitlij rcrro de- 
ccTr.crentCumq, ei licuifiet prxientiu tum malo- 
ramauerfionc polcere.alia infiiper imprecabatur. 
Vnde ad eum euentum tfta venerunt,atq-, ex i )t alia 
multa Si grauia,quc, rererrefingula nequaquam o- 
puseft.A L.Attururentcmquidemhomineinexc- 
plum adduxiftimara quc putas ianr menris horai- 
ncm audcre ralia petere? s oc. lnun ire n6nne con- 
trarium eft ei quod cft prudentc eile? a t. Prorfus. 
s o.Num,ex homintbus,altj prudcnteselTe, ali; im 
prudentcs videntuf?A t.Videntur fani.s o. Ageita 
queconfidercmus quinam ifti fint. EiTe enim alios 
quidcm imprudentes, aliosver6 prudentes , non- 
nullos infanos,iara conuenit. a l. Conucnit. s o c. 
Prarterea benc valcntes aliqui funt. Ajt.Sunt.s o c 
Aegrocantesalij.A t. Omnino. s o. Nohergoijdc 
funt. a t. Non certc. s o c. Suntnc alij quidam qui 
ncutrum iftorum patiantur?A l. Nequaquam*' <>• 
Neceffc eft enim homine vel rgrotare, vel non *- 
grotarc.A L.Vidctur s o.De prudentia vcr6 & im- 
prudentia id em iudicas? a l. Qupraodo dicis ? s o. 
Hominc aut prndentc, aut imprudcntc, aut tertiu 
prrterea velut mediu quiddacllc oporterc putas, 

Suo ncc prudes,necimprud^$fit?A l. Nihi! profe- 
_ )ei.i o.Neccflcigituraltcru iftoru pati.A L.Appa. 
ret. . o.Recordaris coccftiflc reinianiam prudctie 
cwntnuiicflc?^ l. Equidcm. s o. Et mcdtum nulli 
rcm ciTe tcrtiam qua? hotnine nec prudente,nec im 
prudcntcm efficut. a l c. Confcnfi quidcm. s o c. 

Quin 



Occafio d_B 
logi. 



Negar Pla- 
iu efle me- 
Jium lutcr 
fanum & x- 
giuum. 



Inter piude 

rs c> iinpnt- 
Jcmesu. 



AIc.ILVel.de Voto. 



3i 



VninS pofTe 

duocon 
U J ru : (cd rj 
conirarii, 
iuofmu. 



Wun gene- 
n imprudc- 



Prudentes 
qui. 



Quinetiam duo efTccidem rei contraria quo padt o 
poflunt? a L.Nullo. 1 oc.Imprudetiaigituratque 
infania ide e(Te vidcntur. a l. Vidctur.s o c.Siergo 
omncs imprudcntesinianiredixerimus^rectedice- 
nui -. > l. Sanc. so c. Etextuiszqualibus, nccnon 
xtate maioribus fi qui funt imprudctcs(vti re vcra 
funt) inlanos clTe. Nonne putas perpaucos eflein 
hac VTbe prudctes,imprudctes plurimos, quos in- 
fanos appellas? a L.Equidc.s o c. An ccnfcs nos tu- 
tos inter hos infanos ita verfari, quin ab eis pcrcu- 
tiamur.ac verberemur,&qticcuque funoli faccre 
cofucucrc pauctcs, iamdudu pccnas nofuifle datu 
ros?Sed vidc, 6 beate, nealitcr feres habeat. a l c. 
Quopadto fe habet,6 Socratcs? Apparet enimno 
ita eflc,vt putara. s o c. N6 certc, vt mihi videtur, 
fcd hoc fortafle pacto cogiradum eft. a 1. Qupna? 
s o c. Dica tibi. Ponimus aliquos zgrotantes efle, 
necnc?A V. Omninoquidc. s oc. Nfiquid necclfa- 
riuopinaris omnczgrotucruciari dutaxat poda- 
gra, vcl fcbri,vcl lippitudi nc? A n ctu fi nihil iftiuf- 
modi patiatur, pofle tame ali js morbis arfici, cum 
multe, iint morborum fpccies przter iftas? a l. Sic 
mihi vidctur.soc. Omnislippitudo morbus tibi 
videtur.Ai. Mihiccrtc. soc - Etomnis motbus 
ctia lippitudo? a L.Non mihi quidc,ncfcio tamen 
quid affera. s o c. Si diccti mihi mentc adhibcas,& 
ambo fimul inueftigcmus , fere" quod volumus con 
fequemur. a l. Adhibeo,quam maxime poflirat. 
loc. N6nne coucnit inter nos hppitudinc omnc 
cflc morbu,non omnc tamcn morbu lippitudinem 
cflc?A l. Coucnit. so c. Et rc&equide coriicnfiflc 
videmur.Etenim febricitates zgrotant omncs,no 
tame quicunq: rgrot.it , etia fcbricitant, vcl poda- 
gra aut lippitudine afficiuntur. Sed omne quidcm 
huiufmodicomunitermorbuseftuit ij quos Mcdi 
cos appcllamus,difterre dicunt illoru curationem: 
non cnim oes,aut fimilcs funt,aut fimilitcr pcrtra- 
ctantur, vcru lecunduvim propriu finguli, morbi 
tamc funt omncs. Queraadmodu opinces aiiquos 
cfie ponimtis,n6nnc?A L.Prorfus. s o.Etcerdones, 
&fabros, fculptoresque, & quamplurimos aUos, 
quos refcrre fingulos nihilopuscft ,qufue partes 
opiiictjdifcretashabctutc omnesquidcm opifices 
funt.non ta.mc fiibri oes,ncq; corian),neq; fctilpto 
rcs,ntcuniiigeneratimopir|ces. a l. Siceft. s o c. 
Eadc quoqt. rationc imprtidetiam inter fc plurimi 
partiimir, &quimaiorc fortiuntur jmprudentix 
partc,infam rurcntcsq-, vocantur:qui ver6 aliqua- 
tn minorc,{to|idi,atqi attoniti. Qtiiaut honcftio- 
ribus vocabuliscade lignificare volut.partim qui- 
dcm raagnanimosappellant, partim ineptos:qui- 
da no malos,innocuos, & incxpcrtos,& ftapiaos. 
Inuenies quoq; aliamulta nomina, quibus omni- 
bus imprtidctia lignificatur.Difcrepant autc.vtin 
fuperioribus difcrcparc apparuit, ars ab artc , & \ 
morbo morbus.Tibi vcr6 quid vidctur? a l c. Id- 
ipfum. s o c. Sed vt rcdcamus vnde digrcfsi fumus, 
propolicujfuitin difputationis exordio , qui pru- 
dentcs,quiucimprudcteseflcnt dijudicarc. Coue- 
nimus autc tales aliquoscflc,n6nne? a L.Conueni- 
mus. soc. Prudetes cxiflimas quicunq; agcdadi- 
ccndaqt, cognoicurtA L. Equidc.s o c.Imprudcccs 
cosquincutra vidct? a 1. tosipfos.s oc. N6nne 
qui \ tr.tq-, hzc ignorat.feipfos latcnt,& agentcs & 
loquctcs quz non oportet? a l. Apparct. s o c. Ex 
his hominibus vnu,6 Alcibiades,Oedipucflcdice- 
bam. Repcrics quoq; noftris tcporibus plurunos 



n6 ira cocitos,vt illc, nec qui mala fc, fed bona po- 
tius cxopiare putct.Ille fiqutdc vt non optabat,ita 
ncc putabat.Sunt ver6 nonulli,qui horu contraria 
pauutur.Reor eqtiidc te primu,fi fortc Dcus ille ad 
quc exorandu accedis, fcfc oculis offcros,te pi 1 1 1 • o 
aliqd obfccrarcs,intcTrogaret,fitifnc ubi fit A 
nicnfiudominatupotiri:q>fi hoc vile&exiguum 
quidda zftimares,adderct & Grzcorii omniu,& li 
vidcrit tc neq; iftis ctia acquicfccrc, nifi totius etia 
Europz adijciat,neqi id tantu adi|ccret,fcd quu cu 
peres vt,vnoeodcmqidie icntirctocs Alcibiadcm 
Cliniz filiu dam eflc,atq-, idco hxc tibi conccderet 
omnia:reor 1 nqu .i ab eo te ingcti cil Iztitiarcditu- 
ru,acfi maximabonaeflcs fclicitcr cofccutus. a l. 
A rbitror,6 Socrates,& quccu nq; ah u,g fquis ean- 
dem fortc aflequerctur. s o c. Vitam vero tuam,an 
cum Grzcorumomniu,atq',ctiam barbaroru rc- 
gione & dominatu comutaresf* a l. N6 vt opinor, 
quippecu nullomodo vluruscflcm. soc. Qnuiii 
vfurus quidc fis, malc tamcn,& cum nocumcntor' 
Neq; fic quidcm? a l. Non profc$o. s o c. Cernis 
ergo rutu non efle^aut quz offerutur, tcmcre accc- 
ptare,aut optare,fiquis ^pptcrea incomoda fubitu- 
rus fit,vel vita prounus amilfurus.Multos autc re- 
ferrepofl*cmus,quicutyrannidc affcdlaflcnt, duqi 
illa potirctur ardeti ftndio cotcndifl'cnt,vtpote bo 
num aliquid adepturi,proptcr tyrannidc circuuen 
ti infidijs pcrire.Puto ctia audiuiiTe te nonulla beri 
ac nudiuftcrtius gefta,cu Archclau Maccdonum 
tyrannu tyrannidis amantidclicias,aliquis huiuf- 
cemodi delicias,non minus quam ille,fitiens inter- 
fccit,vt tyranus mox beatusq}futurus. Cumvcr6 
triduii,aut quatriduu tyrannidc potitus eflct, rur-. 
fus ab ali js ex infidijs & ipfc opprcffus pcrijt. Vt au 
tem rcfcramus,quz non cx auditu perccpimus, fed 
ipfi nos przfentes infpeximus, vides infupercx no- 
ftris ciuious qtiicuquc przfecturam exercitus affe- 
ctantcs nacti illa funt, partimetiahis tcmporibus 
exules oberrare, partim morte damnatos efle. Etfi 
qui forfitan cxtremis pcriculis,& timonbus aditis 
ftrcnuc re gefsiflc vifi lunt,non modo in ipfoexcr- 
citu,veru etia poftqua in fuas fcdcs rediercj, no mi- 
noribus a fycophantis & calumniatoribus infidijs 
opprefsi funt,quam ab ipfis hoftibus, vtpleriq; il- 
loru optauerint denique fe priuatos viuifle potius, 
qu.im cum imperio. Quod fi pericula& laborcs 
huiufmodi,aliquam nobis vtilitatc afferrcnt, pro- 
fccto hoc ftudiu nonnihil rationis habcret. Nunc 
vcro longe cotri rcs fe habct. Inucnies prqterea co- 
dcm padto nonnullos homines, qui filios vocis ex- 
optat:at cum filios adcpti funt, in calamitatcs do> 
lorcsq-, maximos lncidunt.Nam pleriq*, cum libcri 
per omnc ztatcm improbi pcrfcucrcnt,vniuerfam 
vita in moerorc conriciunt . Qui vcro probos filios 
nacti aducrfo quodi cafu illis orbantur,nihilomi-> 
nus,qua fuperiorcs illi miferi fiint, vt prorfus prz- 
optarent nunquam fc filios gcnuiflc. Et quamuis 
hzc atq; alia multa huiufmodi manifefta hnt, raro 
tamcn inueniretur,qui vcladatis abftincrct:vcl fi 
orando impctraturus eflct, votum omitteret. Pcr- 
multi etia, ncq; x quzfita tyranmdc, neque a-parta 
prztura,neqi ab aujs innumeris, quz cu pofsidcn- 
tur,lcdunt potius,quAm profint,difccdeTent,qui(i 

rotius orarct fibi illa cocedi, fiquando non adlinc 
ntcrdum brcuc poft tcrapus prztcrita vota da- 
mnant,ad contrariarecurrcntcs.Quamobrem vc- 
rcorcquidcm,ne hommcs temcre dcos incufcnt, 

c iii) quafi 



Agitur<fe 

qualtute 

rogitionit. 



No efle tur 
cfi oblatace- 
rnere acce- 
pcarc 



Crjteuam 

intclli^U. 



I 



32 



Liber fextus. 



qttafi raala abijs infcraruruj vcr6 feuprotcruitate 
Probtportf quadam,fiucinfipientia fibijpfisdolorcsmortca- 
t ogatio. criores pariunt. Quare prudcs mihi vidctur pocta 
ille qui amicis iniipictibus vfus,dum cos viderct & 
agcntcs & orantes,qux illis minimc conduccbant, 
cum tamcneisvtiliavidcrentur,pro omnibus fic 
Odyu-«. ait: Iupiccrrex,oprimaquidcmnobis & vouenti- 
bus , & non vouentibus tribuc. Mala autc pofccn- 
Ubusquoqucabefleiubc. RecTcigicur & caucclo- 
qui pocta mihi videtur : tu vcro uquid habes in a- 
nimo,quod aducrfus hxcprorcias.ncfilcro. a t. 
DirTicile eft, 6 Socratcs, in ijs qux bcnc di&a funt, 
contradicere.Illud autem cogito, quantoru malo- 
rum caufa fithoroinibus ignorantia:quadoquidc 
propter hanc nos latet,cum male quid agimus , & 
quod dctcrrirou eft,ob ca pcfsima nobis quandoqi 
precamur , quod quidem ncmo putaret. Scd illud 
quilibec opinarcrur , pofle videhcer ieiibijpfi non 
pcisima,fcd optima petcrc:hoc enim reucra cxecra 
tionis cuiufda non voti fimilccflcc.s o c. At forti, 
ooptimc.diccretquifpia tefimulacmc fapiccior, 
haud fiuis rc&c nos loqui, dum fic tcmerc ignora- 
tiam vituperamus , nili hxc adtjciarous, quxna & 
quoru ignorantiafit. Quibufda nanq; ccrto mo- 
Pe igaorl- doarTc&isbonuforcccft ignorantia, qucmadmo- 
ti* boniu- dumalijs ma lum.AL.Quidais?Eftne quicquam, 
te^tc au ■ ^ uQ< j jjj cui quomodocuqi fc habcci ignorarc ali- 
quando prxftct, quam cognofccrc? s o c. Mihi [&- 
ni videtur, nunquid & ubi? a l. Non pcr Ioucm. 
so. Enimueronccillud ccaduerfusmacrc patraf- 
fevnquam vellc iudicabo , quod Orcftem,& Al- 
cmcona, Sc fiqui tales fucrc,commififl"e ferut. a l. 
Bcnc oroinarc per Ioucm,6 Socratcs. socr. Non 
decct,6 Alcibiadcs,eum qui inquit.te nolle iftafc- 
cilTc.iubere vt bcnc ominetur,fcd pouus fiqutsco- 
tranadiccrct. Poftqua racinus tam horrendu Ubi 
videtur,vt ne proniiciari quidem facilc dcbeac,pu- 
tas Orcftcra,ii prudens ruiflct, Sc quid bonum iibi 
nouiflet , fcelus tantum aufurum iuifle? a l. Non 
certc. s o c R. Neque alium vt arbitror vllum. a l. 
Qux igno Nujium. s o c. Maluro igitur vt vidctur ignoraua 
ritia maU. optimi,&quod optimu cft ignorarc. a l .Mihi iane 
videtur. s o c r. Nonne & ilh,& cxtcris omnibus? 
a l. Fateor.s o c. Confideremus prxterea & boc,fi 
in raente ubi melius cilcpucanu,lubico veniat,Pe- 
riclem tutorc arq; amicu cuumincerriccrc,ac fum- 
pto gladio ad forcs ilhus properans interrogares 
num intus lit,volens illum dutaxat,nec aham quc- 
quam occidere, domeftici autc illum intus cflc re- 
iponderent. Neqvdtcotcquicqui huiufmodico- 
nari, ied an videatur tibi, quod quide mhil prohi- 
bct,ignoranti quid fit optimu,adefle pofle mterdu 
opinione,vt radices quod eft pefsimii.nonnunqui 
optimum cflc. An non tibi videtur? a l. Omnino 
quidcm.s o c. Ergofi domu ingrcflus, vidensqj il- 
lum non camc agnofcas,ied oproeris aliu cfl'c,num 
ipfum pcnmeres? a l. Non per Ioucm, vt mihi vi- 
dcor. $ o c. Non enim quc iors otTcrrct , fcd qucm 
ftatueras,nonnc? a l. Profe&o. s o c. Nu Sc li fre- 
qucntcr facinus aggrediare.fempcr autc ignorarcs 
periclemcfle,vnquaineum irrueres?A L.Nunqua. 
soc. Orcftem vcr6puu$vnquaraanus iilaturura 
Tuiflcmarr^fiearanoncoanouuTctfAL. Non ar- 
-bitror.s o c. Ncque eniro iTle quxcunqv occurrerct 
muher,nec quacunqt matrc fuam duntaxat necare 
decrcucrat. a l. Sunt hxc vcra. s o c. Itaquc horoi- 
rubus fic afTc&is,& in ijfdcm opinioubus inuolu- 



tis^gnorare talia prxftat.A t$ Vidctur.s o c. Vidcs 
iam quod ignorantia quxdara horainibus certo 
quoda raodo dflpofitis bonu quodda eft, nonau- 
tem,vt tibi videbatur,malu? a l. Apparct. s o c r. 
Prxterca fivoluerisquoddeinccps inmcdiu arTc- 
rctur mirabilc diCtu,difcutcre,fortc probabilc tibi 
videbitur. a L.Quid iftud,6 Socratcs? s o. Videtur 
ianc cxterarumomniumfcientiaru poflcfsio, niii 
quis fcientiam optimi ruct u s fucrit , rar6 quidem 
prodeflc,obcfle plcrunq-, illi qui fit huiufmodi fci- 
entiis pr;dicus.Sicaurc coniidera,N6nne necefla- 
riu tibi videtur,cum aliquid facturi, vel di&uri fu- 
mus,oporcerc nospriusquidc, vcl putarc cogno- 
fcere, vel ver£ cognofccre quod prompcius agere 
&loquidcbcmus? • L.Mihiplanc vidccur. socr. 
A n non rhecorcs ftacim cu vel fciunt confuiere, vel 
ialtem fcire fc putat, cofulunt nobis pafsim.ij qui- 
dem de bcllo Sc pacc, ilU vero de mccnibus coftru- 
cndis, veldc portubus prxparandis mumcndisq;, 
&,vt furamatim dicam, quicquid ipfa ciuitas agit 
aduerfus aham ciuitatc,vcl fccum ipfa.rhetoru c6> 
filio perficit? a l. Vera narras.s o c. Vidc & qux f c- 
quuntur, fi fieri poteft. Vocas aliquos prudencej, 
imprudccesahos?A l. Voco. soc Ec mulcosqui- 
de imprudcnces, prudcntes vero paucosi* a l. Pro- 
fedlo. socr. N 6nnc ad aliquid refpicicns,vtrofqi 
nuncupas? a l. Im6. soc Ancuquiifta confule- 
re norit, nifi fciat doccrc vtru mehus , Sc quid me- 
Iius,prudentc dices? a l. Ncquaquam.s o c. Ncq^ 
vt arbitror quicunqi pugnarcnorit, ignorct tamc 
quando, & quamura raclius. a l c. Siccft. socr, 
Ncque li quis querapiam pcriraerc fciac, & pccu- 
nijs ipoliare, ac cxulc a pacriafacerc , nifi iciac ccia 
quando & qucro mchus fic. a t c. Miniroe. s o c r. 
Quicunquc igicur horuro aliquid noucn t , rood6 
adiic eciaro fcientia optimi, qux quidcm cadem Sc 
vtihs fcienciacft,huncforce' prudcncem vocabis. 
a l c. Hunc ipfum. s oc. Prudcntcmcn ipfum dicc 
mus fufficientccflc fibi Sc pacrix cofulcorem , im- 
prudcncem ver6 cocra:quidnara tibividecur?AL. 
Idc. s o c. Quid autc fi quis equitarc , aut fagittarc 
fciat, vel palxftram, vcl pugillaua,vel aliud quod- 
dam ccrtaroen excrccre,auc abud ahquid eoruro 
quxcunquc pcr arcem nouimus , quo nomine ap- 
pcllas cum qui inteJligit quid in arte melius fiat?an 
non iecundum cqueftrem arcero equiccm, iecundu 
pugillanara pugilem , tibicinariam tibicincm,at- 
que in aiijs codem modor 1 an iccus? a l c i b. Sic 
certc. s o c r a. Num tibi vidctur , qui horum ah- 
quid intelligit, vir prudens appcllandus t an longe 
adhuc abeffe? alc. Longcper Iouem. socra. 
Qualem igitur ciuicaccm cam pucabis, qux cx pc- 
rtUs iagictartjs,& tibicinibus,athlctisqi,acc(Ceris 
arciflcibus coftct, fint infup his quos diximus ad- 
muTiroihtarccalJentesarte ,&quiad interimen- 
dum prompci,nccnon inflati ob ciuiliu rcrum ad- 
roiniitrationes;dcfit autc optimi icictia,& qui no- 
rit quando,& ad quem vnoquoque ilioru v ti prz- 
ftat? a l c i a. Ignobilcm,6 Socratcs . s o c r a t. 
Maximchocvt arbitrordiceres,fiquando cerne- 
res vnumquenque illorum ambitiofura , & pluri- 
raas fibi rcipubli.partes in hoc occupante, vt con- 
tinu6ipfus fc fupcret, & plurimu valcat , plurimu 
inquom in illa quidcm domtnandi artc, in eo vcrd 
quod fibi & reipublicx optimu eft,crcbro haliuci- 
nantero,quippcqui optnioni ilnc mcnte crcdidc- 
rit. Cumquc hxcitafchabercc, nonnercc^c dicc- 

rcmus 



Vixtioxt 
quxdam. 



Sciftiarum 
poirefsio oo 
cua abfque 
optitni co- 
goiuoac. 



Qui»praJft 
fit appeUan- 

dui. 



Alc. II.Vel.de Voto. 



remus hane 



Rempubliea turoultus quamplurimi 
jmquitatisqt pleniisima? a i .Rcc"tc pcr Iouc.s o c. 
An noneceUanura nobis vifum fuit, pnmu quidc 
putare nos cognofccre, velreuera cognofccrc hoc 
quod promptcfacturi di&uriuc fumus?A L.Vifum 
eft. s o c R.Nonnc fiquis agit quidem quod nouit, 



33 

veltibi liccntiam prxftet, quod bbcat poftulandi, 
qujdnam tibi opportunum fore putaresrvdacce- 
purc.qu* Dcus oflferrct,vcJ pofccrcr' a l.Pcr dcos, 
oSocrates,quidrcfpondcam non habeo;ied inia- 
num quiddam mihi vidctur, tcmcrc Dcum prcca- 
ri,ac diligcntcr cofiderandum nc quis icipfum fal- 




. qui precj 

buturmalacuamaboratjbusabcflcf a i. Mihi vi. 



an alitcr? a t. Non aliter. sock. Dixifti vocare ti 

plurcs imprudentcs^prudentespauciorcs^A ici. dctur.soc. Laccdxmonij quoque, 6 Alcibiadcs, 
Equidcm.s o c r. Diximisnc itcrum plurcs abco fiuc hunc poctamimitantcs/eu cx fcipiis aninud- 



Homcnu io 
JMargicc. 



quod cft optimum, aberrare, vtpote qui opinioni 
aofq; mcntc,vtplurimumconicnicrinti > a i . Dixi- 
mus plane. s o c. Prodeft igitur multis, ncq; noflc 
qujcquam , neqv putarc ii nofccrc : fiquide prom- 
ptiores erunt ad illa ciTicicnda,qux vet nofcun t, vcl 
cognofcercopinatur.Agentesautem.fibinoccbut 
crcbrius,quam confcrent.A t. Verifsima Ioquerif. 
soc. Cumcrgodiccbamreliquasomncs fcictias, 
ii abfit fcientia optimi,obefle ixpius,qua prodefle 
iflas habcnti,num recte loqui tuc tibi videbarr*A i. 
Et fi tunc minime,nunc faltcm,6 Socrates. s o c r. 
Oportet itaquc ciuitatcm&antma,qux reocvi- 
tturafic,hanc proculdubiocoplecti icientu:quc- 
admodu qui xgrotat,mcdicu : & qui finc periculo 
oauigare vclir,gubcrnatore. Nam quo maiora ani 
musfine hac fctctia circa diuitias, vcl corpons ro- 
bur,aut aliud tale conabitur, co maioracx i js pec- 
cau committi ncccflc cft.Qui vcr6 multis acvarijs 
artibus,& fcictijs ornatusef[,fit autcexpersiftius 
ic lcnt ic ,J iiilt ti s a fingulis aUjs,n6nnc mcrito roul- 
ta tcmpeftatc iactabiturfauippecum abfq; gubcr- 
natore oberrct inpclago Dreui tcpore pcnturus? 
Huic ccrtc conucnirc vidctur lllud poctx carmen, 
quo qucndam vituperans, inquit, Multa quidcm 
nouerat : fed male noueratomnia. a t. Atveroid 
poetxdictum quorfum attinct? mihi ccrte nihil 
vidctur propofito noftro cogruerc.s o c.Irob qua- 
drat penitus,vcru per xnigmata,& hic & c;tcri fcr 
Ponli «U mcomnes poetx loquuntur. Eftenim iplanatura 
fM« ple- vn j uer f a p OC fi$xnigmatumpIena,nccquiuiscam 
dignofcit. Ad hanc ilhus naturam acccdtt, quod fi 
quado mfit in hominc inuido,noiente fua fenfa cx 
tcris norainibusrcutlarc,imru eft,quam dirTiciJc 
cognitufit,qUod poetafcnierit. Ncqueenim Ho- 
mcrumdiuinifsiniu fapicntifsimumq; pocta igno 
rafle putes,quod fcirc malc impofsibile fitnpfe 
cmmeft quiinquit, Margiccm mulu quidc fcire, 
malcaute fcireomnia.fcd ;nigmatcfrnium occul- 
tat,vt arbitror, roalc pro maluro ponens , fcitautc 
profcure: vndccompofitio quxdam extra carmi- 
nismcnfuram conncitunquod vcrofcntit.hoccft, 
Multa quidc fciuit,fed malum fibi ruit harc omnu 
fcirc. Patet igitur quod fi crat illi malu mulu lcirc, 
ipfcquoquc maluscrat,fiquafidcsfupradia:is fer- 
monibusadhibcndacft. a t. Mihi ccrtc vidctur, £f 
Socrates. Quibus cnim vcrbis credcrem vnquam, 
nifiijs credam? soc. Et rectcquidc ubi videcur: 
fcdage per louc,vidcsncquanuquaIisq; fitin hoc 
ambiguitasrinhacipfcvcrfatuscfl'evidcru:furfum 
enim dcorfumq; lacutus nufquam fanc coniiftis, 
fcd quod oliro afleucrabas , nuncdamnas. Si rortc 
Dcus quem oratut u> acccdis, ocuhs fcfe tuis obij- 
cicns, .intcquam voucas , ita rogct, an tibi aliquid 
cxijs qux in pnncipjo JiCla funt , lubcrc f.uis fit, 



pocumimiuntcs,leucx icipfi; 
uertcntcs, idcm votii, tam priuatim , quAmjpubli* 
ccieruat,orantcs dcos, puichra cum boms fibi tri- 
buerc,necplurailIos prccari quis audiret. Ncquc 
tamenad hxc vfquc tcmporaminus,quarocxteri 
bomines fcliccs funt. Siquid autcm illis vnquam 
minus profperc fucceiiit, non eft oratio lllorum in 
cauia,quandoquidem indijscft,vtarbitror, qux 
procamur,tribucre,velcontra. Voloinfupcraliuol 
quiddam tibi rcferre,quod aliquando A ictuonbus 
quibuiHam acccpi.Diccbant cnim fcmpcr citutati 
noftrx accidifl'c,vtquoticfcunque bcUum Athc- 
nienics cum Laccdxroonijs gcrcrcnt, noftritum 
terra,turo mari inibrtunau clicnt,Qec viuores vn- 
quam redirent. Quare indjgnatos Athcnienics, 
c ii m non habcrcnt qua artc tantam calamiutcm 
vitarcnt,dccreuiflc Ammonem confulerc , quam 
obcauiarodjj Laccdxmonijs pocius,quam Athc- 
nicnfibus viuoriam largircntur , cum ipfi tamen 
facrificiatum plura,turo dcccntiora,quam rcliquj 
Grxcorum oncrrent, fimulacris donisquc tcropla 
fic ornates, vt nulli alij pompasq; quotannis fum- 
ptuofiisimas , & venuftifsimas cclcbrarcnt , & o- 
mni fumptu , qui ad rcm diuinam lpcdt.it , c umitis 
Grxcis magnihcentiores cxiftcrent, cum Laccdx- 
monijs nullacflct iftorum ciua,adco circa diui- 
numcultum parcis ,vtanimalu mutilau paisim 
mactarct,& in alijs omnibus ceremonijslonge ad- 
modum parcionbus, quim Athcnicnfes,curota- 
menopura magnitudinca nobisnon fupercntur. 
Poftcaqua hxcdixiflct nuncius,incerroeansquo 
padio .{ prxfenticjlamitatc Ubcrari poflent,non 
roulta ad hxc rcfpondifle prophctam: Dcum enim 
non permitterc:acccrfito vcro Athenienfium lc- 
gato in hunc modum fuiflc locutum. Hxc dicit 
Ammo, placcremagis Lacedxmonioruro fibiac- 
claroationcm,quam reliquorum Grxcorum facra 
omnia: ncc plura ijs rcfpondifle. Acclamacionem 
ver6nullam prorfus, aluro Dcus mihi dixulcvi- 
dctur , quam lUoru precct : ctcnim reucra pcrroul- 
tumillxAcxtcrisdirfcrunt. RcIiquinanqueGrx- 
ci partim auratis cornibus boucs lacrificatcs, par- 
tim donarijs egregijs templa ornantcs, quxcun- 
qucoccurrunt,fcubona,fiuemala,i Dijs pctunt. 
Dij ver6 cum lllos iroprccantcs audiunt.ditiisi- 
raas illorum pompas , & facnficia non accepunt. 
Quamobrcm dihgcnter confidcrandum mihi vi- 
detur,quiddiccndum fit.quiduenon dicendum. 
Inuenics quoqucapud Homcrum aUa horum fi- H«<1' 
nuUa. Inqtiitemm Troianos,cum fuburbanum 
xdificium molirentur , dicare dijs lmmortalibus 
prctiofafacrificiacentu boum:nidoremvcr6cxli- 
torc iuaucm, ad coelum uiq; ventis extolli:fcd bea- 
tos Dcosillo mmirocvefa,quippcquibus lUon, 
& Priamus, & Pnanu populus odio cilct . Itaquc 

Dtl 



34 



Liber (eptimus. 



eft honcfhf- 
limum 



ux. 



nil Troianis prodcrat,cum aduerfos dcos habcret, 
facra ac muncra tcmcrc illis ofFcrrc.Neque enim c- 
iufmodi cft dei natura,vt ducatur munerib.qucm- 
admodum improbusfocnerator. Sednosnimium 
deliramus,fiquando nos Laccdxmonijs proptcr 
muneraacccptiores Dcocfleducimus.Etcnimgra 
uc cflct,fi Dcus ad donaria,& facrificia noftrarcfpi 
cerct potius, quitn ad animum, vtrum iuftus fan- 
Apud deos ftuscn fit.Ad quemcquidcmDcumarbicTor mul- 
& apud ho- tomagjjattcndcrc.quamadmultifumptuspopaj 
lulT&Jra' atquc(acra,quxnihil prohibeteum,quimultain 
dennam bo Deum homincsqipeccaucrit,fenpriuatusfir,fiuc 
porari- refpub.fingulis annis perficcre.Deus autc vtpotc a 
muncribus incorruptus,fpcrnit hxc omnia,vt ipic 
ciusqi propheta prqdixit. Vndc perfpicuumeft, & 
apud Dcum,&apud hominesfanarmetiJ,iuftitia, 
£"&f ?Jfa & P ruacntiam P*?cipuc honorari.Prudcntes autc 
J^,. ' ' iUitiq-,funt,quifciunr,quxcrgadeum,&homines 
agcTe atq-, dicere dcceat.Cupio tamcn ex tc audire, 
quid in ijs ipfe fentias. a l. Mihi vcr?>, 6 Socratcs, 
haud /ccus, qua tibi ac Dco vidctunneq; cnim fas 
efleta'Dcome diflentire.soc. Recordarisdixiflc 
te in plurimadubitatione difcrimincq-, verfari , ne 
teipuim falIeres,cuo»maIa quandoquc probonis 
optares? a t c. Memini. s o c. An vides no fatis tu- 
tum tibi cflc ad orandu pergerc.nequando te Deus 
audiens imprecantc ift a tua facrificia rcnuat,aliud 
verb quiddam fortuitumreportes? Mihiergovi- 
detur opcrxprctium eflc quictem agcrc : nam ora- 
Magnani- tione Laccdxmoniorum propter magnaniraitatc, 
inttai aomi jdenim nome honeftilsimumcft omnium,quibus 
'H' infipientia fignificatur, noncxiftimo vti tc vclle. 
*" QuarcncccflecftcxpcftarCjdonccdifcaturquem- 
admodnm ad Dcum.atqueadhomincs habere fe 
deceat. a L.Qu^andoerir.oSocrarcs ,&quisprx- 
ceptor?Iueundifsimeenim hunc homine,quifquis 
erit,agnofcam. s o c. Hic eft cui tui curxcs. Verfi 
mihi vidctur,qucm.tdmodum Diomedi Mincrua 
inquit Homcrusab ofculis nebulam abftulific,vt 
dilccrncrct Deum ab homine, fic& ab animotuo 
prius oportcre caliginc , qua nunc ofFundirur, au- 
fcrreideindc illa propius admoucrc.pcr qux fcu bo 
numquidfit.fiue m.ilum,dignofcas:nuccnim im- 
pos eflevideris.A t. Aureratfeu ncbulamillcvcht, 
liuc quodcunque aliud. fc rcnim paratus fum nibil 
pcnitus ptxtcrmittere, quod illc prxceperit, quif- 
quisdeniq; iit,modoipfc fim melioreuafurus. s o. 
Atqui iUemiruminmodumtibiprouidct. AL.ln 
illud itaa •, tcmpus hoc facrificium differrc optimu 
fore cenfeo. s o c. Et redtc" quidem:tutius enim eft, 
quam tanto periculo k fubiiccre. a l. Sic eft,6 So- 
cratcs. Intcrea tamc quoniam mihi boni cofuluif- 
fc vidcris , hanc tibi coronam imponam. Dijs au- 
tem & coronas, & rcliqua omnia quxcunquc de- 
cct,tunc dcmuoffcremus , cum dicm illam aduen- 
tafle cognouero. Aduentabit autcm quamprimu, 
dijs volcntibus. soc, Acctpio&hoc, & quodcu- 
qucdatumabs tcmihi prxtcrea fuerit libentervi- 
deo,cum abs te accepi.Qucmadmodu ver6 Creon 
apud Eunpidcm vidcns Tircfiam coronaru,& au- 
diens pnmttias coronam propter artcm A militi- 
bus acccpi(Tc,ait, Auguriumcflc ducebam trium- 
phales coroius, m tcpcflatc cnim veriamur,vt ipfc 
nofti:fic&ego luncabs tc coronationcm augu- 
rium efle duco. Vidcorautcm mihinonminori, 
quam Creon tempcftatc ia.5r.ari,ftudcoqt omnium 
atmcorum tuorum vidior abirc. 



pten 



I 



MINOS, V E L, 

D E L E G E. 

mmitii riciHi 
aagtmbntvm. 



MI N O S de lege requirir, vt qnid Icz comuniter, <]Uot 
eiui fpedes.vndc ficpaoris comprxhendamus-St quit 
Platonis vetba in hoclibro Delegc.tV in libris Delegtbui, 
necnott Derepubli.dibgenutaiiuertatUiclegem vniucrfali 
defioiciooe defc . ibet: Lex eft veta gubctnandt racio, quxad 
finemoptimu per commodamedia guberuacadingictraT- 
gre Jienci pccnam, obeJienri prxtnium ftatuens. Quo fit v c 
infhtutionet prtncipum.cum verx nonfunt, ncc adoptimfi 
recio calle pcoficifcuntur.legci roinimelint.feddecreta.edi- 
cta.inHituta pottut fint.duamlegei. Alegeoancjuc legiti- 
mum, a lcginmo iufhun, a tufto bonum.rcQ urn, vet um^ue 
optti repenumeronominator.propterealegem verjmbo- 
namc|uee(iencceAeeil. Se^uttureciam.vc leszteroatte.ac 
peoinu immucabilii. Sc apud omnei gentci eadem de etfde, 
libocmodo rerattt:nam(]uxtempoiibui lociiC)ue Si oyi- 
nionibui pennutatur,nc>lex, (ed inuicucio nuncupatur. I c- 
tis aatem fpeciei, vt ez Timxo, PhacJro^ae, cV Gorgia coU 
tgitur, qaatuor funt Pttma diuioa, qoam prouidentii Pla- 
tovocar. Sccunda cacleftu • quam Catum . Tertiamoueus, 
quam naturam-Quarta humana.quam prudentiara nacura- 
lem. Prima in menccdtuina.quam Sacurni legem Orpheus, 
& Plato etTe volunc.Seconda in fuperiori animxmundi par- 
tc,o u jm Iouit . Tercia io motiente tnferionquc illius poten- 
tia,qcum primx Venerii.Poftrema in hominu mete, quam 
fecundx Veneris legcm vocanc. Prima a fummo bono,quo<I 
fupramentemeft.profluit' Secuttdaamence&fummo bo- 
no. Tertia a fummo bono.mente.8c vniuerfali anima.Q^uar 
ta i fummo bono itidcm.Ac mence & anima-Omnes veroad. 
ipfum bonum iterum ; c::cc t ur, t .i r Prima in ideif^irca fum- 
mum booum, fupra ratioaca . Secunda ia tationibus , circa 
ideas, fupra femina - Terria in femintbus, circa rationes, fu- 
pra formas,Quarra in notionibas,circa rationes.faper a£tus 
& artes, quam regiam legem appellant fupemi regis imita- 
tricem. V nde vero lex pt ofictfc a t ur ,e x ijs qux difta funt «U- 
citur. Abipfoqtiippererumprincipio omnes,fcd vatio mo- 
do,rt dicxum cll jnanant.Quamoorem omnes illuttres coo- 
ditores legum.inuenttonem legum in Deum.fed per diuerfa 
nominaatquemedia retulerunt. ZoroaAer Bacxriants Per- 
litque leges trades.in Horomafim. Tnfmegiltus Aegypti)s, 
in Mercurium. Moyfes ludariirecxi&imein patremtutius 
natatx Deum. Minos Cretenfibtu.in louc.CbarondjiiCar- 
tha'gmc(ibui,in Saturnu- Lycurgus Laccdxmonijs,in Apol- 
linem. DracocV Solon Atbeoienlibtts,in Mineruam. Pom- 
piliusRomanittin Aegenam. Mahometut Arabibus.in Ga- 
bneiem. ZamoUis Scytbis.in Veflam. Plato nofter Mague- 
fiis Sc Siculis. in louem. Sc Apollinem- Arcadibusaucem, 8c 
Thebanit,<V Cyrenaicis leges poflulaonbus.denegaait. 

soCratTes. minos. 

v i d n a m lex apud nos eft? u i tt. De 
qualcge interrogas?soc«. Eftnc ali- 
quidquoIexAIcgelecundum quod lcx 
eft, diifert ? Aduerte' planc quid qux- 
ram. Sicenim interrogo , ac fi dicam, quid eft au- 
rum:& fi tu eodem modo,dequo auro queram ro- 
gcs, haud rc&l te percontari ceniere. Neque enim 
aurum ab auro, qua aurum, nequc lapis, qualapis 
alapidc quicquamdiffcrt: codcmquemodo lcx.\ 
lege nil difcrepat , ied omnes idcm funt . Etenim 
lex vnaquxque illarum fimilitcreft, ncc vna magis 
&aliaminus. Dehocipibigiturvniuerfo,quid lcx 
cftjgcneratim interrogo,quod fi in promptu nunc 
habes, explica. m t N. Et quid aliud lex,6 Socratcs, 
cflet, quam lege recepta & approbata? iochat. 
Anlcrmotibi videtureacflequx icrmo dicuntur, 
vel vifus qux videntur,vcl .niditus qux audiuntur? 
aut aliud fcrmo,aliud pronuciata,afiud vifus,aliud 
vifa, & auditus fimiliter atquc audita , necnon lex 
aliud,aliudlege reccpta;' 5icne,an alitcr tibi vi- 
detur?M i.Sic vtiq-,.s o c.Non ergo lcxeft,qux lcgc 
rcccpta. m i n. Non videtur. s o c r. Qu.iditaque 

fitlcx 



QuiJ lex. 



Species le- 
gisquacuor. 




Quum In- 
terrogamur 
timplidter, 
n6 rededu- 
bstan de eo 
qtF c J i pach 



Colligitnr 
defimcio a 
tri&atiooc. 



Minos,Vel,de Lege. 



35 



Quid Tlti- 
ciiujm. 



Aliafalude 
fimtiolegisj 
&cwfuu(io. 



LfT opinin 

«ju^dim cft. 



Apud Cir- 
thagincnfci 
legitirnu E- 
bos uure. 



fit lex,in hunc modum confidcrcmus.Si quis de ijs 
quz modo diximus, percotetur diccns : poftquAm 
vifuafleritis qtiz vidcntur percipi,quid eft vifus 
quoilla pcrcipiuntur : rcfponderemus vtiquc cfle 
ienfum huiulmodi qui pcr oculos colores dccla- 
rat:& de auditu interroganti,ienfum qui per aurcs 
voce haurit. Eodemq; pa&o fi rogct, poftqua lcgc 
Jcgitima coflituuntur, quid cft lcx qua rcccpta rc- 
cipiuntur,vtrii fenfus aliquis,vel dcclaratio , quc- 
admodum quz difcuntur, dcclarate fcicntia com- 
prchcndutur , & inucniuntut inuctionc monftra- 
te-.quenudmodu falubria & noxia mcdicina mon? 
ftrantur:quz vero dij cogitant,vt vates fcrunt, di- 
uuundi facultate nofcuntur. Vaticinium nanque 
rcrum talium tnuentiocft : an non? m i n. Prorfiis. 
s o c r a T. Qui horum przcipuc lcgcm cfle prz- 
fumimus ? inftitutane ifta atque decrcta? minos. 
Mihiquidcm vidctur. Quidcnimaliudquifpiam 
lcgcmefledixerit? Ex quo apparct id totumquod 
rogabas,legem ctuitatis tnftitutu ciTc.s o c R.Opi- 
moncmnc ciuitatis legcmvocas? min. Equidem. 
ioc Etforterc&cloqucristforfitan veroin hunc 
modum mcliusintelligemus. Aliquos iapientcs vo 
cas? m i n . Voco, s o c N6nnc fapicntcs upientia 
lapientesfunt? min. lta.soc. Et lufttiuftitiaiu- 
fti? m i n. Prorfiu. s oc, Ergo& lrgitimi legc legi- 
timi) m t n. Nempe. s o c. Iniqui autem lmqiuta- 
te iniqui? m i N.Ccrtc. s o c R. Lcgitimi vcro luftir' 
m i n, Iu. s oc. Iniqui autem iniufti? m i n. Iniufti. 
s o c. An non pulchcrrimum quiddom lcx atq; iu- 
ftitia? m i n. Sic eft. s o c. Turpifsimum ver6 iniu- 
ftitiaatquciniquius?M i N.Turpifsimura.s oc.Et 
illud quidc ciuiutes, ac reliqiu omniafcruat , hoc 
autcm perucrut>atquecorrumpit? m i n, Iu.« o c. 
Ergoiegemoportct,vt pulchrum aliquid cogiu- 
rc, & vt bonum quzrcrc. m i n. Quidni? s o c. An 
non inflitutum ciuitatis legcm eflc diximus? m i n. 
Diximus. socR.Nonnc dccrcta quzdam bona, 
nonnull.icti.im nulaftmt? m i n. Suntccrtc. ioc. 
Lcxumen malanonerat.MiN. Non certc. soc. 
Nonigitur iuiimplichcr aflcrendumcft,lcgcci- 
UitatfsinflitutumeflcMi N.Ncquaquam mibivi- 
dctur. soc. Ncqucenimcongruit iniquam con- 
ftitutioncm lcgcm efle. m i n, Non. j o c r. Vcrun-. 
Umcnopinio quzdam lcxmihi quoque videtur; 
cumq; praua opinto minime flt, an non peripicuu 
cft.fiquidem eftopinio, probam opinionem cflc? 
m i n> Conftat, socr. Proba veroopinio , nonne 
vcraopinio eft?MiN. EA.socr. Atopiniovera 
vcritatis inuentio. m i n . Ccrtc. s o c Lex itaq; ve- 
rjutis inuctiaeffc.yult. m i n. At quomodo^o So- 
cratcs,fi lcxvmttttsinucntiocft,noniiidc lempcr 
icgibus circaeade vtimur, ctim reru veritas inuen- 
t.i nr. s o c. NihdooJinus lex veriuti, inuenaoefle 
vult.Quod fl n6 i)fdc,vt uidctur, lcgibus homincs 
Ytuitir, no iempes vcritatc, qua icxexpcut,reperi- 
r_c pofiunt.Scdagc videamus,anhracnobis liqui- 
dm» patcat,fiucijfdc femp,fiuc aliis alijs vuiamus 
lcgtbus,& num cuhtu Itomincs cifdc,autali|salij. 
VI N.Vcru ncq; id cognitu difticilc tft,i> Socratcs, , 
quod ncq; ijdcm icrnper eifdc.ncc nlij iempet «lijs 
lcgibus viutiat. Neqicmmlcgcs noflrz hoftia lm ■ 
mana ucrmcare pormittunt^fednclrariucfl^apud 
CarrJiagincnics autv tuftum fanthimq, habctur, 
adeo,vtcoru nppnulh Saturnofihoshtent,qu6d 
ipieforfitan audiuifti.Necmodo Barbari homines 
djucrfas ac nos lcgf t fequutuur.va u uk t u qui Ly- 



eiam incolunt:illi Athamantis flicceflbres qualia 

iacra oiferut,quu tamc Grqci ilnt? Nos quoq; au- 

diuifti qualcs quondam lcgcs circa infcrias ferua- 

ucrimus,hoflias iugulates antequam erfcrraur ca- 

dauer,przficasq-, acccrfcntcs. Etqui ijsantiquio- Cereinoniz 

res,deiunCtos etia domifcpcliebat, quoru noshis * nt '4 ui ft'- 

. v r \ ,. mecircade- 

tcmporibus nihil omnino icrtumus.Innumcrabi- f U u^ 0J . 

liaprztcreahuiufmodi cxcmplarcfcrrc poflcmus. 

Latifsimus enim dcmoftrandi capuscft, quod ncc 

nos ijfde fempcr nobifcu,ncc homincs inuiccm le- 

gibus vita agunt.s o c. Nil miru cft,6 vir optimc,fi 

tu rcctc Ioqucris,me vero id latuit. Vcrii doncc ipfe 

per teipfum quz tibi vidctur,pro!ixa oratione nar 

rabis, egoq^ rurfus idem facia, nunquam, vt arbi- 

tror, cofcntiemus. At ii comunis difceptatio pro- 

ponatur,forlitan congrucmus:itaqi fi id vis,intcr- 

rogas ipic mc,comunitcrvna mccu cofidcra:finau- 

tc rcfponderc mauis,rcfp6dc. m i n. Volo'cquidc,6 

Socrates,ad quodcuq; libucritrcfp6derc.soc.Age 

igitur,num iufta putas iniufla, iniuftaqi iufta eflc? 

An iufta potius iufta, iniufta vcro duntaxat iniu- 

fta? m i. Eqttidcm quz iufla funt,iufta:necno iniu- 

fta,quzcunq-, iniuiia funt.s o c. A n non qtiemad- 

modu hic,fi & vbiq; gcnuum cxiftimatur?M i. Ita. 

s o c. Et apudPerfas nonne? m i n. Et apud Pcrfas. 

s o c. An no & icmpcr?M i. Et fcmpcr.s o c. Vtrunj 

quzplus trahunt,grauiora hiccenfentur.quz mi- 

nus icuiora:vel huius oppofitum? m i n. Non.imo 

plustrahcntiagrauiora,minus trahentia leuiora. 

s o c. Num & in Lycia,& Carthagine idcm/ m i n. 

Idcm. s o c. Pulchra quippe vt videtur, vbiq; pu 1 - 

chra puratur:turpia contra, turpia;no autcm pul- 

cbra turpia, vel turpia pulchra. H i n. Itaeft. s o c. 

N6nne pcromnia gcncratim quz vcrafunt,cfl*e 

ccnfcntur-.no autc quz minimc vera , tu apud nos, 

tum apud homines vniucrfos?M i n. Videtur. s o c. 

Ergo quifquis a vcro abcrrat,a lcgitimo quoq; ab- 

errat. m i n. Secundum rationem tuam,6 Socratcs, 

cadem lcgitima fcmpcr & inter nos, & intcr cztc- 

ros eflc vidctur. Atcunosanimaducrtoabfq; hnc 

quotidic lcgcs ftirfum dcorfumq; mutantcs, hdcm 

tibi habcrc non pofltim. s o c. Fortc non pcrcipis, 

quodh;c tranfpofitacadcpcrfcucrant. Cztcru lic 

ipfa mccum intucrc:librumnc unqua dc curatione 

morborum aliquc nactus cs?m i n. Equidcni.s o c. 

Noftiir' cuius artislibcrillefit? m i n. Noui quod 

mcdicinz.s o c.Mcdjcos vocas qui hqc fciut? m i n. 

Voco.s o c. Qui fciunt,cadc dc eiuldcm,an diucrii 

diuerfa conftituunt? m i n. Eadem.s oc r. Vuum 

Grzci foli cum Grzcis, autctia Barbari, & fccum 

& cum Grzcis de ijs quz fciunt, coueniunt? m t n. 

Neceflc cftomninoeadcdoijsquzfciunt Grzcos 

Barbarosq; cenferc. s o c r. 1'robc rcfpondiftt, fcd 

nonnc & iemper? m i n. Et icmper. s o c r. N6nne 

medici circa valetudinc confcnbunt,quz eflc ccn- 

fcnt? m I N. Im6. s o c. Scripu igitur mcdicoru lc- Otnnet pnr 

ecs medicorum funt? m i n. Sunt.s o c. Et ecomc- «P^ 00 " ** 

tncafcnptagcomctrarumleges?MiN. Certc.soc. 6 

Qupru fiint fcripu coftitutiocsq; dc cultu horto- 

i u :m t.Horticultoru.s o.Hz igitur lcgcs horticul- 

tot ic funt?M t n.Iu. s o c. Eoru qui hortis przefle 

fciui?M i. Quidni? s o c.Sciunt aute honicultorcs. 

m is, Nempe.s oc. Atquoru funt dc condimentis 

obibnioru lcripu atq; inftituta?M i N.Coquorum. 

s o c.Coquoru igitur hz leges funt. m i. Sunt.s o c. 

Eoru videlicet , qui przpaundis obfonijs przefle 

foiut.M i.Proculdubio.so.Sciut hcc,vt aiut,coqui. 



Ml N. 



3<5 



Liber feptimus. 



QuiJ regia 
kz. 



LeJClVeri- 
tatis iauea* 
tio. 



Regi» leget 
animis no- 
tninum opti 
mx. 

Marfyai pri 
m*tybij»le- 
ees tmpo- 
fuit. 



Qui primi 
legumtodi- 
tores apud 

Grzcoi. 



m i n. Sciunt. s o e r. Age Sgitur, dic quorum funt 
confCTipu,&inftitutadeciuiutis gubernauone. 
An non corum qui adminiftrandx rcipubli.periti 
funtf m 1 n. Apparct. s o c r aIt. Num ali) quidam 
prxtcrciuiles atquercgios homincsid nouerunrf 
m i n. Ifti ioli. s o c r. Ciuilia crgo confcripta hxc 
funt, qux homincs regu bonorumq; viroru dccre- 
ta nominant. m in. Vera narras. s o c. Qui fciunt, 
haudaliasaliuddeijfdcrebusftatuunt.M 1 N.Non 
certe. s o c. Non igitur alia atq; alia legitima funt. 
m i n. Ncquaquam. s o c Si quos diflcntietes mu- 
tantcsq; vidcnmus,num fcire illos,an ignorare di- 
cemusf m i n. Ncfcirc. s o c. An non, quod in fin- 
gulisrcctumeft,idinfingulislcgitimununcupan- 
dumf Vtpotcquod fccundumrarionc mcdici fit, 
vclcoqui.vcl horticultoris.id incis lcgitimumi* 
min. Abfq; dubio.s oc.Contra ver6,qubd mi- 
rumcrectum,haudamplius lcgitimum appcllan- 
dum. m i n. Haud amplius. s o c r. lllcgitimum 
itaquc fit.N i n. Ncccflarium cft. s o c r a. Quam- 
obrem in conftitutionibus dc iuftis atque iniuftis, 
& vnwcrsc dc ciuitatis ordinc & gubernadi ratio- 
nc trattantibus quodcunq-, rc£tu eft, regia lcx exi- 
ftitmon rccium vero.nequaqua lcx rcgia:quia fci- 
cntia decft,eflc vidctur,quippe cum illceitimu fir. 
m i n. Siceft. s o c. Probc igitur cofefsi iiimus legc 
clTc vcritatis inucntioncm. m i n. Apparct. s o c R. 
Prxterea & hoc ad idem confidcrcmus : quis fpar- 
gcndorum in tcrram feminum pcrituscft? m i n. 
Agricola. soc. Hicvtiquc conucnicntia femina 
vnicuique folodiftnbuit. m i n. Sanc. s o c. Agri- 
cola igiturin ijs legislator bonus cft.eiusq; lcges 
& ad ifta diftributiones rcdtx. m i n. Vcrum. s o c. 
Quisiniplis adharmoniam pulfationibus bonus 
legis conditor cft.ac pro dignitate impcrtit, & cu- 
iuslcges rcclxf m i N.Tibicen& cithanfta hxca- 
gunt.s o c. Qui ergo in i js maximc lcgitimus eft,is 
maximctibiccn.M i n. Ita. s o c. Quisoptimecor- 
poribus alimcnta accommodare potcft,nonnc qui 
congrua cuiquc adhibcrc nouitf m i n. Is ipfc.s o c. 
Huius partitiones inftitutioncsq, optim$:& qui- 
cunq, circa hxc legitimus maximc, is lcgis coditor 
optimus.M i n. Prorfus. s o c. Quis iftef m r.Pcdo- 
tnba. s o c. Is humani corporis grcgem palccrc o- 
ptimcnouit.MiN. Sanc. soc. Eiver6qui pecudii 
gregem pafccre nouit, quod nomcn cftf m i n. Pa- 
ftor. s o c R. Paftoris itaquclegesouibus optimx. 
Mi.Optimx. socEtbubulci bobus. Mi.Etiam. 
s o c At cuius potifsimum lcgcs animis hominum 
optimxfuntfannonrcgis? m i N.Rcgis.s o c. Bcne 
dicis:fcd nurcrcrre potes.quis c prtfcis homimbus 
lcgum circa tibiaru inflationcm conditor optimus 
extititf forti noa tenes, visne ubi mcmoremiM i. 
Valde. s o c Marfya,& qucm ille maximc amauit 
Olympus Phrygius. m i n. Vcra loqueris. s o c r. 
Horuianc tibicmcs harmonix diuinifsimx funt, 
& lolx concitant audicntcs, qui potifsimum dcos 
qui vfui funt,oftendunt,acfolxin hunc vfq, diem 
vtpotc diuinx pcrftiterut.M i. Vcra hxc funt. s o c. 
Quisaute cxantiquis regibuslegis coditor opti- 
mus ruifle rcrtur, cuius adhuc tanquim diuinx in- 
ftitutiones extent?M i n. Ncquaquam tcnco. s o c. 
An ncfcis,qux Grxcorum gcntes antiquifsimis le- 
gibusvtantur?MiN. Fortc Lacedxmonios& Ly- 
curgum Laccdxmoniorum legum latorcm dicis. 
s o c.At bxc inftituta nondum fortc trecentosan- 
nos, vel paulo plurcs impleuerut, fcd legum earum 



prxcipux vndc venerunt, nofti? m i n. E x Creta re- 
runt.socR. Iftutaquc cx Grxcis ommbusanti- 
quifsimislegibus viuunt. m in. Vcrum.soc. Scis 
qiii apud cos prxftitifsimi regescxtiterint? Minos 
videlicet& Rhadam.inthuslouis& EuropxfiUj, 
quorumhxlcgcsfunt.MiN. Rhadamlthum qui- 
dem,6 Socratcs, mftum virum fuiflc tradunt, Mi- 
nocm autcm agrcftem,durum atq, iniuftum. s o c 
Atticam,6 vir optimcac tragicam fabulam rcrcrs. 
m i N.Nonnchxcdc Minocrircunfcruntur? soc 
Non tamen Homcnis,aut Hcfiodus ifta tcftantur, 
quanquam locuplctiorcs jdmodu teftes funt,qua 
cunch tragici , quorum tcftimonio talia loqucns. 
m i n. Et quid ifti dc Minoc traduntf s o c. Dicam, 
nc tu,vt alij multi,impialoquaris. Nihil cnim hoc 
magisimpiumcft.Etcnimprimocaucndumcft,ne 
quid in Dcum,aut vcrbo,aut opcre, ahquado pec- 
ccmus,dcindcnequid aduerfusdiuinos homines. 
Quin diligcter caucrc decct, quoties virum aliquc 
la\idaturus,aut vituperaturuscs,ne aberrcs. Atque 
buius gratiain primiscurandumcft, vtbonos ac 
malos homines dignofcamus. Deus quippc niraiu 
indignatur,quoticsquifpia illiusfimileimprobar, 
aut probat difsimilc.Dei vcr6 fimilis cft vir bonus. 
Neq-, lapides ac ligna,auesq; atq; fcrpctes facra exi 
ftimcs,homines vero nequaqua. Im6 facratifsimu 
omnium cft vir bonus,propnanifsimura cotra vir 
malus. Et nunciamquemadmodu HomcrusHe- 
fiodiisq-, Minoemipiumcxtollut,hacdecaufa re- 
fcram,ncarapUus homoipfeexhominenatus,ad- 
ucrfus heroa Iouis filiu pcrpcra obloquaris. Nam 
Homcrus vbi de Creta metione faceret, qu6d ctTet 
admodum populofa, & in ea nonaginta vrbes, in- 
tcr ilias,inquit,cft Gnofos amplariuitas,in quaMi 
nos rcgnauit,nouem annos magnocum Iouccol- 
locutus.Tanta cft hxc in Minoe Homeri laus pau- 
cis vcrbis explicita, vt nunqua pari laudatione he- 
roum quencjuamextulerit.quodenim Iupiterfo- 
phifta eft,caq', ars prxclarifsima,quumahbi fxpc- 
numcro,tu hocin loco,vel maximcparefacit. Na 
Minocm annos nouemcum Iouecolloquutu in- 
quit,adcumq',diiciplinx gratiaproficifci folitu, 
qiufi Iupitcr iophifta fit. Quodaut? unto munc- 
rc,hoc cft ab Iouc cruditum clTe^dium heroa nullu 
Homcrus arfccit, mira quxda laus cxiftimanda eft. 
Quinctiam in Odyflcavbifunusdcfcnbitur, Mi- 
noem mortuorum animas iudicantc,aureura Ice- 
ptrum tenentcm induxit.Rhadamanthuver6 neq; 
nic ncq , alibi iudicantc, aut cum Ioue colloquen- 
tcm inducit. Qiiamobremab Homeroprxccteris 
omnibus Minoem honoratum ailero.Etenim quii 
Iowsfitfilrus,qu6dabilloduntaxat fit cruditus, 
non habct magnara laudcm.hoc nempc carmen il- 
lud fignificar, Minos regnauit nouc annos,magno 
cumlouecolloquifolitus. Minocm vidclicct cum 
Ioucannos noucinlcrmonibus conereflum. ixp* 
naraq; fcrmoncs funt,ia^cl« autc cftin iermoni- 
bus congrediens. Minos iuq; annos noucm Iouis 
antruracrudicndusaccefsit.Vnde &didicir,& do- 
cuitindccxtcros,quxab Ioue nouem annis acce- 
pcrat . Nec umcn dcfuntqui i*f^f aliter expo- 
nant , compotatorcm , comcflatorcmq;, & coilu- 
forem Iouis. Verumcxhoc maximeiftos non re- 
di exponerc conijccrc poflumus,qu6d nulli vel 
Grxci , vcl Barbari fympofijs, id cft compotatio- 
nibus,atque ciufmodi ludis abftincnt prxtcr Cre- 
tcnles,atque Laccdxmonios , qui k Cretenfibuc 

didi 



De RhaJa- 
mathoeiMi 
noc. 



CaaenJu eC- 
fe& ia Uu- 
dao<fo,& la 
accuikada. 



Virboautti 
milu Deo. 



Vir honiuii 

crarifnma 

res. 



Creta ooo» 
ginu vibi. 

uia. 



Iupirerio» 
puliu. 



Euthyphro Vel,de San&itate. 



37 



did.ccrunrInCmapr«crcainterc«rra,Minors dcnobi5ipfisdcc, s tatcnoftracrubefcamus'i„H 

pf.us lcgcshxcextat.Neinuiccm compotctis ad Quid dicim neicio. s o c. At turpcn mTum' vtri 

eW atem • Conftatautc cumquxhoncfta cenfe- ufquc noftrum animis cft.fi auxTb^pfis bon'" 

bat,ciuibus Iujs oblcriuda mandaiTe. Nm- M,„„. ^l^,., r,.„ . ' * ,,D, JP ,,J D ° na ? 



Rhadama- 
tbu, iudex 
peritut , non 
legis condi- 
tor. 



Tugcrdia 
Athcnarura 
antiquifri- 
mum inucu 



bat,ciuibus fuis obfcruida mandaiTc. Neq; Minos 
improbi hominis inftar.alia ipfe rcciiTct.alia facic'- 
da mandaflct.Cxterum erat confuctudo illa, vt di- 
xi,difciplinx gratia verborum collatio , propter- 
eaqt lcgeshuiufmodi ciuibusfuisinftituit,quaru 
oblcruationc Cretapcromnc tcmpuseft fclix.ac 
etia Lacedxmo, cx quo ijs Icgibui.vtpotc diuinis, 
vticcepit. Rhadamanthus aut£ vir quidcm bonus 
cxtitit,a Minoc fiquidem inft rudrus crat:ncc ramc: 
rcgiam difciplinam omncm,fcd rcgi tantum mini- 
ftrarc in iudici;sdidicit:vndc iudcx bonus appclla- 
tuscft. Eoplanc veluti legum cuftode pcr vrbcm 
vfuscft Minos,adreIiquavero Cretacuftode Ta- 
Io.Taloscnim tcrquotannispagosomncs luftra- 
bat, legcs coru obfcruaturus, tabulis xreis leges in 
iculptascircurcrcs:vndcxrcusnominatuscft. Hc- 
fiodus prxtcrca fimilia quxdam in ipfum Minocm 
intulit. Namcunomims lllius mentione fcdflct 
inquit: Qui mortalibus regibus prxftitit , pluri- 
busq; gcnubus impcrauit, Iouis fceptrum habcns 
quo ciuitates regcbat.Hicitem fccptrum Iouis ni- 
hil aliud vocat, quam Iouis do&rina, qua Crctam 
omnc moderabatur. m i n. Qui igitur obcaufam 
o Socrates,fama hcc inter homincs diffu fa eft, M i- 
noemipfum rudcm.durumq; hominem cxtitiiTei > 
s o c. Ob quam & tu,6 vir optime,& vnufquifquc 
aliuscui bonacxiftimatiocurc. cft,fi modbfapitis 
d ihecntcr cauerc dcbetis,nc pocticu homincro inl 
fcnfum aliquc habeatis. Poctx quippc vim maxi. 
mam in vtranquc partc,& ad laudandu,&ad vitu- 
peranduhabct.Quainre £fe£t6 Minosdcliquit 
cum huic vrbi bcllii indicerct.qux cu cxteris fapi- 
cntibus plurimis.tum vel maximipoctis omnisge 
ncris.actragicis prxfcrtim rcferta cft. Tragcedia 
vero hic cft antiquifsima, ncc vt pleriquc putant a 
Thefpidc/autA Phrynicho fumpfit initium i fcd fi 
pcrfcrutari volucris,rcpcries tragoedialonge anti- 
quius huius ciuitatis inuentu.Hxc aut ex vniucrfa 
pocfi populu vchcmcter oblec5tat,arq; allicit audi- 
torcs,quanos Minoarcrictes.vlti fumus:fcd &hu- 
ius gratia tributailla pendcrcnoscoegit. In hoc 
igiturdcliquit Minos.curanos lacciTerct,cxquo 
cucnit quod ipfequcris,vt u^amiscuaderct.Quo- 
niam quod vir bonus,atq; legitimus,vt fupra dixi- 
mus,& cxcellcs paftor populi fuerit , Jeges eius ar- 

gumcto funt.qux immutabiles pcrfeucrant,vtpo- 
te vcra ciuitatis gubcrnationc rcpcru. m i n. Vcri- 
fimilc rationc,6 Socratcs,inueniiTevideris. soc. 
N6nnc igitur, fi vcra loquor.vidctur tibi Crctcn- 
fcs Minois Rhadamanthiq; ciues anriquusimis Ic- 
gibus vti?n i n. Videtur Jinc.s o c.Ifti ergo prifco- 
ruraomniulcgumlatores cxccllcntifiimi fucrunr, 
hominumq; paftores, quemadmodum & Homc- 
rus bonu cxcrcitus ducc paftore popuJi nuncupat. 
m i n. Prorfus. s o c. Agc itaq; pcr louc amicabilc, 
Gcjsbonuslcgiflator<3c horainu paftorvosroget, 
circa corpons vaJctudine,quid corpori adhibet vt 
bona valct udine tueatur? rcfpoderemusvtiq; rc&i 
ac brcuitcr, quod nutriracntu & exercitiu , tuu in- 
tcndcns,tum remittens, atq, ita corpuscoponens. 
m i n. Probc. s o c. Si pofthac iteru idem lcgiflator 
bonus, & hominu paftor ex nobis quxrat, quidna 
animxadhibens atqueimpmicns meliorc efficit? 
quid nos huic potifsimu refpondebimus, vt minus 



malauc funtignorarc,quxvero ad corpus,&ad 
alia pcrtmcnt,cognolcerc vidcantur. 

EVTHYPHRO PLA' 

TONIS, VEL, DE SAN- 

CTITATl. 

MARS1LIIFICIHI 
AK.OVM1MT. 

"P V T Y P H R O totus in confutatione rertatur.Quo fa- 
^aum eft vt aonoulli PUtonicomm hunc l.bru quem- 

ttT ^ 11 a ? ''«g^um rocauVrint. 

Sed reuera.duoi fal£ai Euthyphroni.de ra..a.cate opinio- 
nes 5ocratesconfiitat. venanubusveritatf ill.us vcftjeia li- 
gnat.In hoc.g.turlibro.atcjjetiiin Gorg,alanaitatt Pla- 
onommateam .uftitia:partein,ciu* fuumdeo tribuit. Sufi 
tr.buu deo,aui illa «, ur Une aceqHt j deoieo ^ 

*252t 1 1 ' l i to, ° l,b : Dcn «»««l'<P««.abelemen- 

V**** ** fp^rmn^ fufcepimus : raaooem verd 
ac mentcm noftn parerjti. inuginem . ab ipfo mundi totius 
opifice l,ne vllocorlicoiarumaSt darmonu m.n.fter.o. Harc 
taa i d«f U at.lixcdeoreddenda,at Si h«retr,buc.ofanai. . . 
^nnncirpatur.Quampra^,tpicta.,reli K .ofe t |uiiur. Fft P,et «* 
enim pitt aj de> paientis agnit.o.Sanft.tas^.us quod dci eft S* 0 ^"»- 
deo agn.toretributio.Il^igio.ciusquoddco rcdd.rum cft Keli &°' 
tBUm med.tationeiuft», ; operibus cum deo ipfo .nd.flb- 
^^n^ fapicnsilledjxerit.rliniculu tri- Funiculu.r- 
Pi.cen, d.ff.ale fol U i,fanicuJ U m incjuam expictate, fancrita- dilTolubUu. 

te.rel.g.one^, conneium.Pieu. Onaitatem excitat.iancri- 

tas pieutem cofirmat X uncit. Santtita. quoq : rel.eionem M 

mouet. Rebgioreligat Uncbutf piu.enlmnocvefinftin- 

?num C il n n P,rat, rr ! ! ^ *~S*£» ^ eft • V» dcum 
vnum noftrum efle parentem fide indubia cogitcmus.ouam 
pieutem eflc voIut.Cu« qui. Uuconccpit, mox omne ? mcn 
fia f * ' ?- ,ntent « on «a»n«fcum nofccndu amandumq; 
ng,t. Atq: huc ,n cognofcenda amanda^ diuin.tatc frequ^- 
tcm.ntmtumfanoiutemMerairiu.quoquedcfinit.Exhac 
Hagranu tn deum intentione menti.qucardore fit v t omnia 
dcx opera.,nft,rota,rrudata mcd.temur exerceamusq : , & xf- 
.duo qu,cqu,d^ciu, venerationem peainet.rclegamu,. 

em ^fcKkgndo rcl^.ccsdco S 
l '* &a \' ii0ae & ^«"«.one prxm.ffa.qur 

de Gncr,tate.n Euthvphrone, vel.libii Plalonedicuntur. 
per(p.cua fauot, Cumci; diatur faodtum quod amatur idco 
vcrumeft:fr^ 

eit lanaura.Et quu amatur.amatu cft:non tamcn quia ama- 
tum,amatur : quonumnon idemeftomninoianaumatque 
amatum. Ncq; enim uocriuti, tatioin ipfo ama.u eir C , led 
iPU pot.us retnbunoneacdeuorionecoliftit. Prxrcrc» cum 
dic.tur.iancnta, cura miniftra dei.verum quoq : dic.tur.Sed 

en,.n de,eft.creare.couertere, P urgare,,Ilum.n Jr e. perficere. 
Cu pnmu perp^ut,, inmnaum^.nfo.rando couerurc d«, 
ad le.nap.,ammum,illaipu alienffgqua fcfc l.benter" 
conuertentemdeumanimujipfc reftituit. fanaira, nuncu- 
patur.qu* qmdemminiftu dei eft ad conucrfionen. pcrfi- 
acndam. Adduurpoftremo,Sanaiu, fcift.a vouendi, & u- 
cnhcand. deohoc miximcad reJigionem pertinet.qux uo- 
™' ' d '"rous,com.tatur . Voucndo pct.c.facrfficando 
dat.Quid petit 4 deoifa P fum.Quid deodat?fe. P rum. Ideam 
ii qu* >n mcnte diuina eft petit, quam Mercunus peti.t i Pi, 
mandraDat autcm aaturam tum Ideatparticipem. 



EVTHVPHRO, 
C R A T E S. 



SO- 




v i d noui 6 Socratcs accidit, quod rc- 
JiOis cxcrcitationibus Lycij, nunc cir- 
carcgisporticum hic verfarisi" Ncque 
enim caufa nunc tibi vJla cft ad regem, 



■ — — -— ' — t * vj ■ v aj v. M<V 

itidem vt mihi. socn, Non cauiam hanc Euthy- 
phro,fed accufationcm Athcnicnics vocant. evt. 
Quid aisfnumtealiquis accufauit? Non cnim te 

d aliura 



38 



Libero&auus. 



alium acttifafle putarem.s o c. Non fanc.E v t. At 
ver6 te alius?s o c.Prorfus.E v T.Quis iftc? s o c r. 
Nec ipfc quide 6 Euthyphro viru hunc fatis agno- 
fco.Iuucnis cnim quidcm & ignotuscflc vidctur: 
vocat autc illum vtputo Mclitiicx Pitthco popu- 
lo,fi quem tu Pittheii Mclitum noilis prolixis de- 
fluxisq; capillis,aquilino & gibbofo nafo,barbaqv 
rara. evt. Haud recordor,6 Socratcs,fcd cuius te 
rcu fccit? s o c.Cuius?ca prorcd~i6 qux mihi neque 
ignaua neqj ab humile aut omiffo animo profc&a 
videatur.Nam iuucnc homincmrcm tantam no- 
uiflc, non vilequidda eft.lllc fiquidcm vt ait,quo- 
modo iuuencs corrupantur,& qui cos corrumpar, 
intclligit : ac fapicns quida vidctur, meamqj infci- 
tiam cofpicatus qaaii fuos xqualcs pcrucrtam , ad 
patria me vclut ad matrcm accufaturus confugit, 
adc6vtmihifolus ipfcrcctc prxcflcrcbus ciuilib. 
vidcatur.Namin pnmis iuucnumcura iiifcipieda 
cft,vt qulmoptimi viri fiant:qucmadmodum bo- 
num ngricultorcm tcncriores primum plantas cu- 
rarcdecct, acdcinccps alijs prouidcrc. Etcnim & 
Mclitus fortaili: primum nos purgar iuucnum,vt 
ait,gcrmina corriipcntcs,poftnac fcnioribusquo- 
quccuram adhibcns plunmorii ingcntiumqi bo- 
noru ciuitati caufa crit,vt confentancu cft cum fa- 
ccrc,qui principium huiufmodi dcdit. e v t. VcIIc 
cquidcmo Socratcs,fed vcrcornc contra contin- 
Vide Erif. gat. Nam prorius abipfavcfta nuhividctur huic 
jpbipfo Ure. vrbi noccrc vellc , qui iniuria tc afficcrc tcntat. Et 
mihi dicas,quid tc agcntc, luucntutc inficere prx- 
f dicat? s oc. Abfurdaquxdamauditu ovirminfi- 
cc. Inquit cnimconhctorc mecflcdeorii, & vtno- 
uos induccntcm deos,prifcos vcro ncgantc, me,vt 
ait, his dc caulis in mdiciu vocauit. e v T.Intdugo 
iam 6 Socratcs,quod ipfe dc,moniu tibi pafsim ad- 
cfleprofitcris.Vndcaducrfus tc tanquadiuinasrcs 
innouante,accufationc hanc infcripfit,& in iudi- 
cium tc calumniaturus aducntat, quippe cum no- 
ucrit ifta factlc vulgo calumniam fubirc pofle. Mc 
quoqjcumdc diuimsincocionc pertraclofutura 
pTxnuncians, tanqua infanicntcm ridcnt, licet ni- 
nil vnqua nifi vcrum prxdixcrim.Nobis cnim cx- 
terisq; hums generis omnibus inuidcnt : nihil au- 
tcm dc ijs curandu,fed intcrim cadem rationc pcr- 
gendii. soc.Oamice Euthyphro, irridcri fortaf- 
lisnilrcfcrt.Athenicfibusncmpc, vt mihi vidctur, 
non admodu curc cft,fiqucm doctnna &cruditio- 
nc prxftareputcnt,modonefua pcrdoceat alios. 
Qucm vcro pcritia propriacxtcros imhucntc fcn- . 
tiunt,indignantur,iiucidliuercquodda,vtaflcris, 
conciti,iiuc aliadc cauia.E v T.Equidc ifthuc,quo 
tandcm modo erga mc affctti fint.haud admodum 
cxpcnri cupio. s o c r. Forteeniin tu raro teipfum 
alijscxhiberc vidcris, tuamcj, nollc fapientia pro- 
pagare. Ego autcm vcrcor nc ob humanicatc , qua 
crga mortalcs omncs fum , pafsim & cffuscnimis 
vnicuiq; me prxbcrc viro ipfis vidcar,no finc mcr- 
ccdc dunt.uar,vcrumctiam vltro mc mcacjj °^ eTTC 
folitus, fiquisaudircmodovelic. Sime igitur,vt 
nunc diccbam,dcnfuri cflcnt,qucmadmodu tu dc- 
ridcri tc dicis,nihil fanc molcftum forct a locanti- 
bus ridcntibusq;imudiciu trahi. Sin ifthuc fcrio 
contcndunt, qu6 tandcm res euadat, prxtcrquam 
vobis vatirinatibus incertum cft.E v T.Nihilrbrri 
negotij 6 Socrareseritiquin tuquidem, pro mcn- 
tis vir ibus in caufa tua ccrtabis , cgo autcm vt ar- 
bixror in mea. s o c. Num aliquactiam tibi caufa 



dt?reusagcris,anaccufas?BVT. Accuio. jocr a. 
Quem? b v T. Qucm dum pcrfequor, infanire vi- 
dcor. soc. Quid?volantem fortcqucmpiam pcr- 
icqueris? e v t. Procul admodii abeft vt volct, qui 
iam grandis cft natu. s o c. Quis iftc? evt. Patcr 
mcus. so c. Tuusneo viroptimcPE v t. Prorfum 
inquam. s o c. Quod crimcrqux caufar e v t.Ho- 
micidij,Socrates. (oc Pr6 Hcrculcs, nimirumo 
Euthyphro ignoratur vulg6 quopa&ohoc rccti 
fiat.Ncquccnim putocuiufuisopuscft,relte hxc 
agcrc, fedalicuius fapicntiatongeproue&i. evt. 
Longc pcr Ioucm.s o CR. Andomcfticorum quif- 
piara a patrc pcremptus cft?num fcilicct? Nocnim 
obcxtrancum alicjucm homicidij patrcm accufa- 
res. e vT.Ridiculucfto Socratcs, li quid intcrcfle 
ccnfcs,domcfticusnc an cxtrancus fit occifus, neq, 
id duntaxatobfcruandumcfle, vtrum iureoccide- 
rit,quifquisoccidit,nccnc.Quod fi iure,dimittcn- 
dum:fin autc iniuna,pcrfequendu,prc/crtim fi qui 
pcrcmit,domefticusc6uiclorqv fit. Acquccnim in 
quinarcmurfi fcclcrisconfcij acquicfccrcmus, nec 
lllii atq; nofipfos iudicio cxpiarcmus:quanqua quf 
pcrijt,clicns arq; minifter mcus crat,qui cu in Na- 
xo inagriculturam incuml>crcmu5,nobis mcrccdc 
icruiuit. cotumclia igitur & ira in domcfticu quc- 
dam noftrum cocitus cum cotinuoiugulauit. Vn- 
dc patcr obligatis manibus ac pcdibus in fbucam 
coniccit:atq-, buc mifit hominc qui iuris interpre- 
tcm quid agcndum cflct intcrrogarct. Interca vin- 
&um lllum vt homicidam ncglcxit , quafi nihil o- 
mnino rcrerrct,fi fortc morerctur:quoa & accidit; 
nam priufquam ab intcrprctc nuntius ipicrcdiret, 
fame,frigore,vinculispcrijt.Hacdecaufapatcrcc 
tcriq-, propinqui gramtcr tcrut, quod proptcr ho- 
micidx mortcm, patrcm rcum necis peragam,qui y 
vt ipfi aiunt,minimc intcrfccit,vcliletia intcremif 
fct,dchomicidxinteritu nihil effecurandu. Impiu 
enim eflc ftrut hlnim patri diem d iccre, malc diju- 
dicantcs 6 Socrates, quomodo diuind numcn cir- 
ca fandu prophanumuefe habcat. s o c. T6nc per 
Iouco Euthyphro fic tc fyncerc diuina, fanc^a, & 
propbana quomodo fc habeant, fcire prxfumis,vc 
ijs itaperaccis,qncmadmoduminquis,haud formi' 
dcsnc patrcreu.Ti necis accufansprophanumali- 
quid aggrediaris? e v t. Nihil mihi fiudium meu 
prodcffcto Socrates,nccrarionc vlla Euthyphro 
tot mortalibus pr^ftarct,nifi taiiaquzda plane di- 
gnoicrrc. s o c. O admirande Euthyphro,nil po- 
tius cft, quam vt difcipulus tuus fiam,& in coten- 
tionequx mihicum Mclitocft,in primis iftaobij- 
ciam, quod fcilicet antehacdiuinorum cognitio- 
nem maximi quidc feccrimmunc aute poftcjua rae 
propria vanaq, opinionc & errore nouos dcos con 
fangere'dixerit^iifcipulu tuumeflcfa&d. Sicrgod 
Mclitc.dicam, Euthyphronc in ijs rcc t c fcntirc pu 
tas, cncquoquc cxiftima, neq, damncs. Sin minus, 
prxccptorc illumpriusquam mcin iudiciumac- 
ccrfito,fencs horaincs corrurapcntc,me fcilicct at- 
quc patrcm,raequidcm docentem,illum ver6 cor- 
rigcntem & punicntcm. Qu6d li mihi non obie- 
quatur,neq) remittat iudicium, ncq^ pro me re ac- 
cufct,cade illainiudiciotudices,quxego obicd. 
e v t h. lta pcr Ioue 6 Sooratesmam fi me accufa- 
rc rcntauerit, repcrta vt opinor, vbi illc dcbilis in« 
firmusqv fit, ac multo prius de illo quam dc mc in 
iudicio difceptabitur.s o. Atqui ego 6 dulcis ami- 
c i hxc confidcrans,difcipulus tuus eflc vclimxum 

norim 



Euthyphro,Vel,de San&itate. 39 

aorim qu6d & alius forufle quida, & Melirus ifte dcm dilectum dijs, fanttum cft:quod ver6 non di- Secunda <fc. 

ttquidc^cvidiflcquidcvidetur,mevcr6Gcacu- lectum.prophanum.socR.Q^ampuIchcrrimeo fimt, ° &a " 

teprorfus/acUeqipcrfpeaat.vtimpictatishicaccu Euthyphro,vtq;tc rcfpondcrc volebam.ficnunc airtdtf "«- 

fiucrit. Nunc ergo per Iouc mihi dicas quod pla- refpondifti:vrrum tamcn vcrum refpondcris.non- 

nc nofle affcuerafti, quid pium, quiduc itnpiu effc dum noui , fed tu plane vcra hxc efle nobis often- 

veli>, &in nece,&in cxteris omnibus . An non des.EVTH. Omninoquidcm. s ocx. Ageitaque 



fiinu defi- 

>f»oai. 



idem eftinfinguhs actionibusipfum fibi tan&u? 
& prophanum rurfus omne fandto contrarium, 
iplum ver6 fibijpfi coiimile, vnamq; fccudu quod 
prophanum eft,ideam habet, quodcunq, propha- 
num efle dcbctrE v t h. Omnino 6 Socratcs. s o c. 
Dicergo quidianctum, quid prophanum vocasi' 
£ v t >i. San&um qmdem voco,quod ipfc nuncfa- 
cio. Eum qui iniuftc agit vel circa cxdes, vcl facrilc 
gia, vd aliud huius gencris, in iudiciu trahere , fcu 
pater,(iuc marcr,fiue quiuis aliusdeliquerit. at no 
pcrfequi,proplianum.Qiiin vide qucjo 6 Socrates 
quam valida tibi lcgis conicctura rcrera, quod ita 
iit quemadmodum ahjs quoq-, narraui, dcccs tum 
demum redte agi, cum nulli prorfus pcccanti quif- 
quisillcfit.parcimus.Namhihominescredut lo- 
ucm lpfum dcoru omnium optimum atq; iuftifii- 
muefle,quem tamen patre fuum ligauuTe fatetur, 
quod natos abfq, lurcdcuorauiflet.IUum prxtcrca 
patre caftrauiflc ob taliaquxda aflerut. Mihi vcr6 
iuccenfcnt quodparentc iniuftitix obnoxui per- 
fcquor. Atque ita nomines ifti iibijpfis tam dc dijs, 
quam dc mc contrana fcntiunt. s o c. Atqui banc 
ob caufam 6 Euthyphro accufor,ncq; quid refpo- 
dea fatis habco. Nam quotics dc dijs talia quzdam 
quis dicerct, molcftc fcreba, qua dc caufa, vt vidc- 
tur,peccare mefcrunt.Nunc aute li ttbi hxc ita vi- 
dentur harumrcrumpcrito,ncceflceft nosetiam 



id de quo dicimus,confidercmus. Deo dilectum 
opus ianctu,ac vir Deo dilectus , fanclus:opus au- 
tcm inimicum Deo prophanum,& vir Dco inimi- 
cus,prophanus dicitur. Sanclum vcr6 & propha- 
numnoneadcmfunt, fed omnino contraria.n6n- 
oe? i v t h. Sic cft. s o c.Num probc dicu hxceflc 
videturrs v t H.Siccxiftimo,di<ftacnim funt.soc. 
Nonnedictumeftdeos inuiccmdifsidere,atq; pu- 
gnare,inimicitiasqueintereoscffe?h6cne ctiadi- ._ 
ctum> B v t H.Didtii profe«a6.s o c.Inimicitias au- 
tem&iras,6optimc,diffcnfiode quibufdam gi- & ininuci- 
gnit.Hoc itac6fidcrcmus:nunquid fiego& tudc 
numero diffentiremus, vtrafint plura difcutietcs, 
diflenlio huiufmodi nos inimicos faceret,& iracu- 
diam concitarctPan potius ad computandi rationc 
confugientcs , moxab hacdiflenfione ccflaremus? 
E v t H.Prorfus,soc.Et fi de maiori ac minori dif- 
fcntiremus.nonnc ad menfuram recurrctes,ftatim 
controucrfiam folucremus?E v t H.Vera hxc fiint. 
s o c.Ac fi ad ponderandum librandumque rcnda- 
mus.con troucrli.i circa grauius,& lcuius diflblue- 
mus.'' s v T H. Quidni ? s o c. Qux funt igitur ea de 
quibus quu diflenti m us,ncc iudicare facile poflu- 
mus , inimici efTicimur, & irafcimurf Foriitan in 
promptu non habcs.Vcrum ego dicam, tu cofidc- 
ra vtrum ifta fint, luftum, & miuftum: pulchrum, l aRi,8 f , . nitt 
&turDe:bonumquc,&malum.nunquid hxcfunt £*' 0 P ^oo 



confentire.quid enimaJiud diccrcmus?quippc qui de quibus cum diflcntimus,nec poflumus ad fuffi- u , & m'ai« 



cicnshorumiudiciumperucnire,hoftes efficimur fuutea.auac 
quoties cfficimur,&cgo&tu,acdcmum homi- 3" 
nes vniucrfi? | v th. Hxc ipfaccrte diffenfioeft 6 . 



ui 06 pof- 

Hxc ipfaccrtcdiffenfioefto ffA* 
Socratcs, & qux circa lfta verfatur. s o c R.Et dij 6 
Euthyphro,fi dc aliquo diffcntiat, dc his ccrtc dif- 
icntient. b v t H.Neccflccft omnino.s o c. Exdij» 
itaquc 6 generofe E uthyphro.alij alia mfta putant 
fccundii orationc tuam , & pulchra, & turpia,bo- 
naque&mala. Nunquamcnim inuiccm dccerta- 
rcnt.nifi dchisdiflenicrint.an non? e v th.Rc&c 
loqucns.s o c.N6nne cjucj pulchrafinguli putant, 
bonaque & iufta,hxc amant?qux contraria,pror- 
fus oderunt? evth. Omnino. s 0 c. Eadc ver6,vt 



nihil dc ijs intelligcre prxdiccmus, Cxteru pcr lo- 
uem amicabilem mihidicas,aniple ficflta reuera 
eueniirc putes.E v t. Et mirabiliora infupcr 6 So- 
crates,quc_ multis occultaiunt.soc.BclIumigitur 
intcr dcos agitari muice arbitraris,inimiciuasque 
graucs & pugnas aliaq; pcrmulu, qux a poetis, & 
pcntisfcriptoribus mcmorantur?Vndc & aliano- 
bis facra buiufmodi varietate funt plcna, & in ma- 
gms Panathcnxis pcplii iftaru varictatu plcnumin 
arcc mfcrtur. Anhxcvcrao Euthyphrocilc tatc- 
bimur? ivth. Non hxc folao Socrates,fed quod 
paulo ante dixcra,alu quoque mulu,fi velis,de di- 
uinis expona:qux cum audiueris,fat fcio obftupe- 

fces. socr. Ncquaqua mirarer : vcrum ifta dein- ais, alij iufta , iniufta alij cenfent, de quibus difce- 

ccps maiori cum otio rereres, in prxfentia ver6 ptantescontenduntinuicem,atquepugnant.num 

Coofutiiio. quodmodo quxfiuiexplicarcplamus nitcre.Ne- iu/s VTH.Ita.soc.Eadc igitur vt vidctur adijs 

quc cnim principio fufhcicter amicc mc docuifti, amantur,odioq-, habcntur, atque eadcm bxc tum 

cum quid 1 anctum cflct interrogare : fed id fanctu dijs amica.tum etia inimica.E v t h. Vidctur.s o c. 

eflcdixifti,quodtu nuncagcrcs,dumnccis rcum Hacratione6Euthyphro,eadefancuerunt fimul 

parrem tuumaccufas. evt. Etvcranimiruo So- atq; prophana.s vth. Apparet.socR.Nonergo 

crates dixi. soc. Fortc.icd numalia muluo Eu- quodquxfiueradviradmirabilis^efpondifti.non 

tbyphro lancta nuncupasfs v t. Et alia. s o c.Kc- cnim id volebam,quod & fandtum & prophanum 

cordarc igitur quod non te hortabat, vt vnum me fimul eflc contingit : quod ver6 Deo amicum cft, 

autduoexmukisfan&is,fcdillamipiam fpecicm, Deoquoque inimicum efle vidctur. quamobrcm 

quacuCtafancta,funt fanc^a,doceres.Dixiftienim 6Euthyphro,quodnuncagis parentem puniens, 

vna ideaomniaianda,fanciacffe,atqucvnaiteTU nihil muucllct , lidum hocagis,rem ageres, qua; 

qu^ lunt prophana,prophana. An non mcminiftii 1 Ioui probarctur: Saturno autem, & Cxlio inimi- 

evth. Equidem.soc. Quxnamfitigitureaipfa cum:& Vulcapoquidemgratu,Iunonimolcftum, 

ideamihi demonftra, vtadillamrefpicicns,caque &fiquisdeorum alius dc ipfo ab alio dilsidet.cir- 

tancjtiam exemplari aliquo vtcns,quodcunquc tu, ca illosenim fimilitcr euemret. e v t h. At opinor, 

v . I alius quiuis ule facitis, fanctum cffc dica:quod 6 Socrates , in hoc deorum nullum ab alio difcrc- 

autcmdiisimile,ncgcm.E v th. Siiu.vis6 Socra- pare,qu6dquiiniuft^qucnquam pcrcmit, pcenas 

teSjiudicam.socR.lmovoIo.EVTH.Qupdqui- pcndcrcnondcbcat.soc.Num homine aJiqucm 

d ij 6 Eu 



4o 



Liber odtauus. 



6Euthypro,dehocaliquando dubitantem audi- 
fti,quod homincm iniuft* occidcntcm,aut aliquid 
aliud agcntc iniufte.pcenas dare non deccat? i y T. 
Nunquamdc ijs difcepiarccumalibi,tum etiam 
in iudici js ccilant. qui cnim pcccarunt, cunfta di- 
•cre & agcrc cxpcriuntur,quibus pcenam deuitet. 
soc. Aniniuftc agere confitcntur? ac fimulaiunt 
pcenas pendcrc non dccere? e vt. Idnullo modo. 
s o c. N on crgo cundta dicunt faciuntq;:hoc cnim 
vt arbitrordicere,aut ambigere ncquaquam au- 
dent,quodde iniuftis fuppliciumiumendumnon 
fit:fedaiuntpotius n6iniuftcfccifl'c,an non?i v t. 
Vcraloqucris. socr. Haudigiturdc hoc ambi- 
gunt,vtru iniuftum puniri oportcat:verumdchoc 
potiusinterfcdifceptant,qiiisiniuftefecit,&quid 
agendo,& quado.E v t h. Vcra narras.s o c. Non- 
ne cadcm hxc d> js accidut, fi de iuftis atq; iniuftis, 
vtoratiotuatcftatur,di<Vcntiut? Atque ij quidem 
iniuftc faccrc aflcrunr,alij ncgat, poftquam illud 6 
virmirabilisnullushominiijveldcorumdiccre au- 
dct,Iniuftiividclicct pcenas ncquaqua darc debere. 
e vth. Ita.vcracnimfummatimdiciso Socratcs. 
soc.Dc vnoquoq; vt puto,coru qux fa&a funt,di- 
fccptat 6 E uthyphro,quicuq; ambigut, fiue homi 
ncs , fiue dipfi modo di) ambigunt, dum de aliqua 
actionc diflcntiut,partim quide iufta, partim vcro 
iniuftam fuiflc diccntcs. An non ifto modo?E v t. 
Omnino. s o c. Agc igitur,6 amice Euthyphro,me 
quoq; vt fapictior fiam,doce, qua coicdlura potif- 
limuafleris quoddij cundti illu iniuftc pcrcmptu 
cxiftimcnt,qui mcrccdc miniftrashomicidafadtus 
ab intcrfcdti domino vinctus, vinculis antc pcrijt, 
quAm qui ligaucr.it, a iuris intcrprete quid agendu 
cognofccret?atq; ob hoc rcftu cflc vt filius patrc in 
capitis difcrimcn inducat? Agc obfecro, dc ijs ali- 

2uid mihi clari demoftrarc coneris, quod omnino 
ij omncsvcl maxime atftionc hanc rcttamcxifti- 
mcnt:quod fi fufficientcr oftendcris, nunquafapi- 
cntix tux laudes pre.dicare dcfifta.E v t h. At forte 
non paruii opus eft boc 6 Socratcs, nam oftendcre 
^ quidcm pland admodu tibi poffcm. s o c. Intdligo 

iam,quod ad percipicndum tardiorquam iudiccs 
cflc tibi vidcor,quippe cu illis liquido monftratu- 
rusfis hxccflciniufta.omnescji talia deos odifle. 
e v t h. Pcrfpicuc" nimiii 6 Socratcs, modo me di- 
centem audiant -s o c. Atqui audicnt.fi bcnc diccre 
»1Iisvidebcris. Illudautcm loquentc recogito,& 
meipfum obfcruo , quod licct vcl maxime Euthy- 
phro me doceat,dcos omncs hanc mortc iniuftam 
duccrc,qiiimagisindeab Euthyphronc didiccro, 
quidfanctu,quiduc ,pphanu fit?Deo quidcinimi- 
cu opus hoc cfl'ct:attamc ab hoc paulo antc difirre- 
ta hxc cfle minime' vifa funt,fanclu fcilicct, & non 
fandtu:quod cnim Deoamicu, Dcoctiainiroicum 
apparuit.Quamobrem hoctibidimittao Euthy- 
pnro:& fi vis.dij omnes iniuftu putent,& odcrint. 
Veruntamc hoc iam in fcrmone fic cmendemus,vc 
quod dij omnes oderint,prophanum:quod contri 
omnes amcnt,fandtu fit.Quc, vcr6 alij quidc amct, 
alij vcr6 odcrint.neutra fint,vcl fimul ambo.N ura 
iu vis nunc fandtum,& prophanum nobis eflc dit 
ftindtum?E v TH.Quid.o Socratcs,prohibetisoc, 
Nihil admc6Euthyphro,fedtuquodad te atti- 
nct,cogita vtru ifta poncs,fic mc facile quod polli- 
Tettii defi- citus cs, doceas. bvth. Equidem fanctu quod dij 
ornncs amcnt, cflc fatercnprophanu contra,quod 
omncs odcrinc s oc. Anhoc itcrum difcuticndu, 



muo. 



vtrum rcdt t dicatur nccne? vcl potius omitredum, 
atq-,ita& nobifipfis&aiijs indulgeredcbcmus,vt 
quicquiddidtum u.a ic.u! nmt.unus. .m quod di- 
ctum cxaminandum? evth. Dilcuticndu,quan- 
qium hoc nuncbencdidtiicxiftimo.so cR.Forfi- 
tan 6 boncvir, mciius ifthuc intclligcmus,ficenim 
cogita, Vtrum fandtu quia fandtum cft a dijs ama- 
tur? vcl quia A dijs amatur, eft f.in tt u r evt. Haud 
intelligo quid dicas 6 Socrates. s o c. Apertius cx- 
plicarc conabor. Dicimus quiddamlatum & fc- 
rcns,dudtum & ducens,vifum & vidcs,atq; huiuf- 
modi cundta : num hxc diuerfa eflc, & qua diuerfa 
funt intelligis? evt. Intelligere mihi videor. s o c. 
Nonne & amatum aliquid eft, & aliudprxtcr hoc 
amans? evth. Quidni? s o c. Dic obfecro:latum 
quia fertur, latumcft, an ob aliquid aliud? evth. 
Nequaquam,im6ob hocipfum. s o c. Et ductum 
fimiliter quia ducitur,& vifum quia vidctur? evt. 
Maxinie. soc. Noncrgo quia vifum eft vidctur, 
fcd contra, quia vidctur, cft vifum:ncc quia dudtu 
ducitur,fcdquia ducitur,dudtum:nccquia latum 
fertur,fed quia fcrtur cft latu. N6nnc perfpicuii cft 
6 Euthyphro.quid inferrc vclim? Voloaute hoe 
fiquid fit, aut patitur aliquid, non quia fadtum cft 
fi t,fed quia fit potius fadtum-.ncc ctiam quia paties 
cft patitur,fed quiapatiturpatiens. Admittishxc? 
e vth. Admitto cquidem. soc. N6nne& ama- 
tumaut fadtumaliqujdcft,autaliquid ab aliquo 
paticns?E vth. Prorfus. soc. Hocigitureodem 
modo quo fuperiora lc habct : non quia amatu eft, 
amatur Aquibusamatur,fcdquiaamatur amatu. 
E v T.Ncccflc.s o c.Quid itaq; dc fand>o dicimus 6 
Euthyphro?an quodabomnibus dijsamatur, vt 
oratio tua tcftatur?E vTH.Im6.soc. Nuquid ob 
hoi. quodian£tucft,anobaliud quiddam? evth. 
Obhocipfum. soc. Ergoquoniam fanclum cft, 
amatur,noquoniamaroaturcft fandhim. evth. 
Vidctur. s o c. Vcruntamcn quonia a dijs amatur> 
amatum cft, atq; di js amicu. evth. Quid prohi- 
bct?so c.Nonergo Dco amicum,fanc*tucft 6 Eu- 
thy phro, ncq; ianc^um amicum Deo, vt tu ais,icd 
hoc aliud cft quaro illud.E v T h. Quanam ratione 
6 Socratcs? s o c. Quoniam confitcmur f.indlu ob 
id amari,quia fandu eft:non quia amatur,cfle fan- 
ct u tn : n or ncr v v t h. Certc. s o c. Amatum autem 
k Dco, eo ipfo quo amatur a Deo, Deo amatii cflc, 
non quia amatii i Deo,amari.E vth. Vcraloque- 
ris.s o c.Veru fi 6 amice Eutyphro,idem eiTet Dco 
amatuatq; fanclu,tuncautquia fandu cft,amarc- 
tur quod eft iancr.ii,atq; ita quia Deo amatu, ama- 
retur a Dco quod Deo amatu cft. Aut quia amare- 
tur a Deo quod amatu Deo eft,Deo amatum cflct, 
atq; itaquod fandtiieft,exeoquodamarerureflct 
fandtum.N unc autem vides quod onpofito modo 
fe habetjVtpotc quc inter fc diucria iunt.hoccnim, 
fcilicct amatum Dco,quiaamatur taleeft vt fit a- 
matum. Illudautcmfcilicet fandtum.quiatalecft 
vt ametur , arrutur , & aroatum eft. Viderisque 6 
Euthypbro, quum quid fanctum fit, intcrrogatus 
rueris^flentiam iflius oftcdcre noluiflc>icd pafsio- 
nem quandam afsignauiflc.quam hoc fandtum fu- 
icepit,abomnibusvidelicct dijsamari.quid auto 
iit.nondti cxplicuifti. Si itaq; tibi placct, ne me ce- 
]cs,verumaprincipio rurfusdefinias,quid ipfum 
fandtum exiftcns>vcl amatur a Deo,vel aliud qu id- 
uis patiturrocquecnimdehoc inuicem diisidcbi- 
mus. Sed propte iam dicas quid lanct u cft, quid uc 

propha 



Euthyphro,Vel,de Sahctitate. 



■propharium.t v t h. Ard Socrates,quomodo titrf 
quod cogito,exprinvim,n6 inuenio.Sempcr enim 
nobis quod propofuimus, obcrrat, nec; confi (tcrc 
.vul t , vbi fi Aimus,s ocr. Progenitoris nofiri Dx- 
*l.ili,6 Euthyphro,opcra dle qux dixifti,videntur. 
iQuodli egoilladixiflem atqj pofuiiTcm, forte" me 
TiUfles (toco quoda obijdcs) quod orationu mex 
artificiafccundum illius cognanonemdrffugiunt, 
i>cq;permancrcvolunt,vbi quisillalocauit.Nunc 
•utemcum tuxfuppofirionesiflxfint,aba quada 
©pu*eftdicaciutc:neq;enimtibi pmanere voliit, 
vt tib* quoq; vidctur. ivtk. Imb mihi videtur & 
Socratcs,quc, dictaabs tc funt.eadc pencdicaciute 
locoq-, nc: iri pofl"c:quod emm llla obcrrar.cgo nu 
Opcra Dc* nime in cauia fum, lcd tu mihi Dxdalus ipfe yide- 
ris:qliar/tum namqueinmecfl,ficilla manfiflent. 
s o c r. Videor igitur 6 amice.co m hac arte qiiAm 
ille pra-ftantior,quo illc fua folu inflabiha fabrica- 
bat, cgo autc prxtcr mea, vt apparct, ctiam alicna. 
Idq; mihi cfl inartcpulchcrnmum, quod inuitus 
fum fapicns.Malim nanquc rationcs mihi mancre, 
immooilcsq; cofiftcrc,quam fupra Dxdali ftpicn- 
tu.Tantali quoq; diuitias aflequi. A tq; hxc quide 
fatrs. Poftqua vero tanqna delicatior, laborc fub- 
tcrfugcre mihi vidcris,ego vnA tecu dcclarare coh- 
tcndaiVt me circaipium ianctu crudias, ncc in me- 
dio fermone dcrieias. Vide nanq;num ribi nccefla- 
ltum videaturomnefaneticfle iuflu.e v t it.Mihi 
Vcr6. s o c. Nunquid igitur & omne iuflu fanttu? 
aut potius omnc ianctu luftum? Inftum vcr6 non 
omncquidemianctum,{cd partim fan&u, partim 
aliud quidda? e v T. Egoverbifta vcrbatuahaud 
confequor. socn. Vcruntamen iuniorme nihilo 
minusqua &pictiorcs,icd, vt dixi dclicatior cs ob 
iapictix copia. At 6 bcatc,uires tuas exciu,enitcre. 
Nihilenim arduumeftquoddiccba comprxhen- 
dcrc. Contra enim ftaruoquAm Poeta qui dicit: 
Scribere cur metua,quu fcribo dc Ioue fummor" 
. ., Namq-,metus fecum fociu trahit vfcu pudorc. 
rUtMMr «-' auicm ^ Po^ 1 * hoc difcrcpo:vis qu6 difcrepo, 
ki & pudor. ribi dicamf e v t H.Prorfus.s o c.Non vidctur mi- 
hivbicuq; iimorcft,ibictiapudorcxiflcrc. Nam 
multi mihividctur paupcrtatc ac morboscqtcraqi 
huiufmodi mct uentcs,ti mcrc qu idc.neq; tamc pu - 
dorc vllo in ijs affici qux timcnt : ribi vcr6 nonne 
idem videtur?E VTH.Etmihi. soc. Atvbicunq; 
pudor,ibi & rimor. An quifqua dt qui pudore af- 
iicirur arq; erubefcit,opinione prauitatis non for- 
inidansf e v t h. Formidat ccrte.s o cHaud igitur 
rc&cdiatur,vbitimor,ibipudor,ied vbi pudor, 
ibi Sc timor:ncq;ramc (vice vcrfa) vbicuq; timor, 
ibi ctiam pudor. Amphor cnim, vt arbitror, eft ti- 
morquAm pudorfiquidc parstimoris cft pudor, 
quemadmodum numcri pars cfl impar. Idcoq; no 
vbicunq; numerus, ibi impanvbi tamen impar,& 
numcruscfl:n6nne nuncaflequcris?E v t H.Maxi- 
rac.soc.Dchocigitur infuperioribus pcrconta- 
barrvtru vbi iuftum,ibi & fandiuun vbi fan&um, 
ibnuftu:vbi tameniuftu,non icmpcr&fan&um: 
parsjquippeiufti fanctucft. Itanc igitur,an alitcr 
diccmus ?ivtm. Sic vtiquc,probc cnim dicivi- 
dctur. s o c. Vidc ver6 quod iequitur;ii cnim fan- 
ciiim iufti pars cft, oportct nos, vt apparet, cuiuf- 
modi iuftipars fanftu fit, inucnire. Situ ergome 
modo aliquid prcdictoru intcrrogarcs,vtpuupar, 
cmuimodi pars numcri,& quis numcrus uureipo- 
dcrc profcftojqui non latcruomniu raxqualium, 



fed xqualitim duoru fit. Ancton idctibi vidcturs* 
i v t. Mihi certe.s o c. Conarc igitur tu quoqv me 
iu docerc, cuiufmodi iufli pars fanctumcft, vt& 
Mdito cofeftim obijcia, ne vlicrhisi iniuftitix not 
cVimpictarisaccuictiquippecumabs tc quxphk, 

3ux iancta, qux uc cotraria funt quatu latis eftdi- 
iccrimus.E v T.Iufli igiturpartcmoSocrates ian Deilnirio 
\Xum & piocn eflc reor, qux fcilicec drca deottin* JnUl " ll " c 
cura vcrlat ur: £am vcro qux ad hominum curam 
pcrtinet,rcbcmame/iciuititixparteni.soc.Pit>be 1 
o Euthyphrodicere mihi vidcris,led paulum quid 
prxterearequiro. Curam crrhn qtiam voces,non- 
dum lntdlrgo.Neq; fortc dicis hanccuram que ad 
Dcos i pcctat talc cfl*e,qualec curx fiint qux ad alu 
fpcctanc. Vt eccc cum dicimus;: Non quiuis equos 
curare nouit.ied equeftenan non? b v t H.Prorlus, 
s o c r. Equcftris nanque faculrascquorum cura 
eft. e v t. Vtiquc. s o c Et venatoria canu, Sc biu 
colica boum. bvt. Omnino. s o c Sanctitas aure 
ac pietas cura dcorum : S icned Enthyphro aflcris) Omn!i curs 
e v t h. Aflcro.s o c Annoncuraommsidiinten eocendic.vr 
dit,vt hoc huiufmodi bono & vtilitari fit ci quod bonun ' **- 
curaturrvtcquiabequeftridiligentiaiuuantur^o **^*j 
mehorcscuadunt. Annonficvidcntur?E vT.Mihi rat . 

f>lanc. s o c E t canes A venatoru peritia, & A bueo- 
ica boues, ac rehqua cuncta fimihrer. Aut ver6 in 
damnum eius quod curatur, curam tcndcre putas} 
e v T.Non pcr iouc.s o c Ad vtilitatc vcro? ivt. 
Qufdni?ioc.Sanclitas quoq; cumdeoru curafit*, 
diisne prodeft? ac mchores cfticitftic cur no hoc td 
quidem conccderes, vt cum (anctu quippiam per- 
agas deoru aliquem facias mtliorcr k v T.Nunqua 
per Iouem. s oc.Nequccgo6 Euchyphroidtedi^ 
ccrearbitror:longccnim Imefufmcio hxcabcft: 
proptereaterogaui qualcmnacura dcorudiccres» 
no exiftimans huiufmodi quandam tc diccrc. rvr. 
Et recte qutdem 6 Socrates, no cnim talcm aflero. 
s o c. Efto,fed quxnam tandem dcoru cura fandti- 
tas eritf e v T.Q^ta 6 Socrates ierui dominos curat. 
s o clntclligoumniftra quxdam dcoru,vt vidcrur,- 
cura bxc ent. ivt. Prorfus.s o c Potcsneigitur 
diccrc.ad quidfuppcdirct mcdiciscura mcdicoru 
miniftra?nonnc ad ianicarefi v t. Ad hanc ipfam. 
s o c r. Miniflra vcrofiicultaseoruqui naues con- 
ftruunt,adquidillis miniftrat? e v t. nimiruo So- 
crates. Ad nauis fabricam.s o c. E t qtix domorum 
ardificaroribus,n6nnead domus conftrultionem; 
ivtk. Ccrte.s o c n.Dic itaque mihi vir optime, 
cura illa miniftra dcorum,ad cuius opcris errecr io- 
nemdijs obicquiturfperfpicuumcftcnim teicire; 
cu diuinatc noflc prx cxteris omaibus aflirmaris. 
B v t T.£t vera loquor 6 Socratcs.soc Dic ergo pcr 
loucm.quid eft mirificum hoc opus, quod dij no- 
bis miniftratibusfjciunt?E v t. Multaprofc£t6ac 
pulchra6Socrates.so>Exercitus quoq; duces(mul PrecipuC da 
u & pulchra erTiciunt)6 amicc:vcrunumen fadlc eujn 0 P U '• 
prxcipuu diceres opus illoru cflc in prxlio fiipcra- 
rc,ann6?svT.Quidni?so.Multapn;rcreaatmpul puf^Jf,""^ 
chra,vt arbitror,agricuItores : fumma umcilloru rurn . 
c 1 1 ,c x tcrra alimcnu colligcrc.s v t . Pi o r hi s . <. o < . 
Multorum vcr6,pulchrorumq; facinoru qux dij: 
pcrficiunt,quznamfummacxiftit?E v T. Etia paur- 
)6antcdixi o Socratcs , prolixi opcTis efle hxc o- 
mnia pcrfcctccomprxhendcre.Sicaute nunctibi 
fimphcitcr dico, qtiod fi quis gratadijs loqui dc **< 
gcre nouic,voucns , atq-, iacrincas.hqc iancla funt: 
arqi hxc orTicia, tum domos proprias, tu citiitatcs 

d iij dum 



42 



.03 



Liberoftaujus'. uH 



con&ruant. Cotraria verb iis que Dijs i»rata funt, 
impia iunt,& vniucrfapcrucrtut acpcrdunt. s o c 
Pxuiaoribusadaiodunio Euthyphroii voluiilci, 
fummi eorum qux rogabam c x| licm ilcs, fed £uis 
appart t,»]u .\m no prooiptuscV: libcm ad mcdoccu 
du acccdas.ctenim mitcnm in hoc ciics, rvhliob.u: 
quodli rcfpondifl»,fortafsisdudu iart&itarc abs 
ce didicii!cin:ntinc autc^fiieecilc oit -ciiub uKcrr-o- 
Sjantcintcrrogatu lecjui cjuacuq-, duciCJiiuid ran- 

?* uncri > *" d * '^"fancWcfl^aeqii&ncWtatcVnam^fcientu 
quaiida vouehdi,atqv facriricanckrBTTvEquitic. 
Saciificare «trcR. Nonneifacnnxarccft muncra<dijr<o#trre? 

quid. Vcv.icicaut^vtdiis-pctcTci-H v r. Et maxinK quidc 

Voucrc 6Socrarcs.s ( )«. J SciontU»rgoci:dtts.dandi,A:ab 
ijrpcTCndi bocqu id< vu.; '.".incSrjtas.ciat.-H.VT H. 
JPcrpulchxco-.Socratcs quod diccbam intditxiiti. 
s o c. Atudus iiiiui) amtcc i"apictir tux, nicntcmqj 
adhibco,nccaacidcreqiucquam patiarftuilra. At 
mihidicasorrt ,quxna:n hxc cft miPiitr.itio crga 

tuo ttnmO dcos?Ancircdictsab>jspetcrcaliqtiud T cVijsdarcf 
tdm» i B-vT.Ccrtc.s oc.RedlcabiUis pcterc,n6nnccft.ca 
potercquibus cgcmUSrET f .Quid crgo^s-oo. Rc» 

^ao is i .i ^ aut cj^ CjtJl q^bus indigcntillu;ofFcTTeiNcqi 
. u , cauxhfcitueilctea abctuquibusnoindiget.clargi- 
ri.tvf . Vcra narras oSocratcs. soci. Mcrcatura 
igituru Euihyphrointcr deoi& homincs mutua 
qux-da fan&icaa cric £ v T-Mcrcatura* il tic nonii- 
nari lubet.s o c. Atruhjl mihi placct, mufitvcru. 
Dic crgo, aucna dijs tx munenbus noftris vtiliras. 
Niqdi ipiident^ocmocftqui lgnoret.Nihilcnira 
nobircitbonu quin ilbprxbcat:qux vcroanobis 
acci ; ii 1 1 n t ,i : u id illis lorcruntf An taoto ipiis in hac 
mcrcatura prxftamus, vt/cunosoraniaabiUis bo- 
nau^cipiamu$>ipuoibilanobis boni reportentr 
f. v T.N um opinans 6 Socratcs dcos ijr, quxi oo- 
bitaccipiunt,aliqiu cx pnrtc iuuari.- s o c A t qtiid 
tandcmcrtlnt hx< noftradonadi js oblati/E v t h. 
Quid putas aiiudqtiam bonorc>vcncratf iontS-5: vt 
raodo dixcra.grati.i: s o c.Eft igitur 6 Euthyphro 
gratiofumdijs fataclum.non auti vtikvautatnicu} 
■ v t m,R cor equidcm maximc ommtun a mi ai m . 
i~o clgitur dnckum xurfus vt vidctiitcftvquod ftt 
dijs amictir e v t H.Maximc.s o t k. Ancft aurum 
igitur cu hc c dicus,qu6d rationcs nbi nequaquam 
coniifterc,fcd vacillarc pOtius vidcntur , ac mc vc- 
kiei DxdaluculpasjquedcasnUtare co^xRarcum 
earnc-ipiclonge admodti artinciofior lisqui-Dx. 
dalas.dtim ipie facis vt fcrmones in arctilum rc- 
uoltiicor.An nofenusjor.it ioiic riurtts in idcra rc- 
cuever*Mcminifticmmin fu pcnoribtis iuncttirn & 
dilectu Uco haud eadt>, ieddiucria inuiccm appar- 
uiiTcanno mcrninifti? t v t. Mcmini.so c, Nunc 
vero uequaqiu aotmaduextis te iantltum dca ami- 
cumdiccreihociutcnihilaliudeft quiradcodile- 
'■ -;bfi' ctum.Annonfa.yTXDmnirio.soc. Ergoauttunc 
-" ' aonrccEc concefsimusuut ii rcctc tunc^nodo non 
rcttciudicaremus.E v rn. Vidctur.soc. igituri 
pnncipio rurfus quid fanCtu ftt,cxaminandum d t , 
. ' Nam cgo antequadifcam , iubcnti animo adftarc 
non rccufabo.Sed nc mc coremnas,imd mente pe- 
nitusadbibcnsquammaximcnunc cxprime vcn- 
tatc.Nofti cnim u quishominumaiius, Ncquedi- 
mittendus cs , qucmadmodu Prorcus, priulquam 
dixeris. Nam niii liquido fandttiacprophanuno- 
uiftcs, nunqua merccnarij cuiufda gratu, virii le- 
ncm & patre vt reum mortis pcrfcqui ft attnifc <■ ,lcd 
dcostimmflcs,rtcfoitcriunusid u.ic aggrcdcrc» 



ritiatquehomines verituseiTcs. Nnnc autcm nout 
quod lanctum & prophanu noilc planc opraarii. 
-Dic igituroptimc Euttiyphro, ncq, nor cclcsqtud 
ip i"u m c Hc p u t c ■> . l vT.Abis <iS«)cratcs,nunc cnun 
auo propcro:& hoxa eft vt ebcam.s o c. Quidagis 
amtcer Mag na dc fpc mc nu<6c abirns dcsccifti, qiut 
fpcr.ibamAbs tcqtndfanc,tum,quidnon Luu3um 
difeerCiAlque ita Mciit t a. cn lat ionc cuadcrc«oftcn 
skosilb quod ab Eutbyribroncdiuinoru.upicntii 
adcptm fucrim, ncquc vltcriuj cx tncarudiq» fcn» 
tr n t u nouu aiiquid dc diuinis inducturUs firai fcd 
cciiquiim omnc tcmpus icctui % fim vicluruss. 'j rt 

PARMENIDES» 

V E L, D E VNO RER VM " 

, OMNIVM PRINCIPIO» 

E T D E I O E 1 5. 



MARIII.ll flCIMI 
AICCTMlNrvM. 

.caiqia iichr. ... i •..«n.infi. . «Iifloramt 
-D: . < i -7.': ; .<. . ■ upojir. ^ .'.i - .:ii i"» * *r"t rr^» VATii^ . s /u I 

CV M Plato per omnei ei ui dialoeoi totiai fjpici- 1 itj Cc 
minj rpjrtcnt iti hbris dr Repub.ciiiida muulii pht- 
lofophif InrtitJUcollcgit.omnf hii .nlium mQ laentuin 
rnTim.ro, fniaetDm in Parmentde complcxuicR ihcolo- 
t«,ijit-.:c.jiiu']. io jiiiilongointenlallo cxtctoi pbitoiopbiis 
aatcccuciit,in hoc undc tcipium fupci jJle vidctur,& cxtibw 
uiusj itictn aJvtii intimuu, philolophic Ijci jrioca<'rUt hoc 
OpUt Jiuinilus >l(prompliilc. Ad ruiut uci i lcciioncni qud- 
«juri jcccdet.prtui fobrictaie Jnuni m^tn^ libciutcfepif- 
paietaujm «ctircljremyllcru cccleftn opcrn JuJc*t. Hu; 
Caimdium 1'Jjro iciplo vnofubtilifiimc Jifpuut.cjueraaii- 
modu ipfum vuu icruomnium piiocipifietl.iuprroinnij.o- 
'ninijc|. jb tfo.Quo pjdo ipfum extrj ou tit , & in omnb*, 
ommjc]. cx iilo,per illud.Jtq: jd tllud. Ad huiui^uod (upcr 
cllcnti.teit.vuitit intelUgcociigrjdaiimjltcdit. Vuuquip- 
pr in mphci uidine rcpcntur.ln t)t ijux fluunr,JU]i feuiibut 
fubijciuntur,ic feuubilu nominjntur. Itii)tetu auf; fcnt- 
pcreju > efijni,& intclhgiblliJ nuncupjiitur.r.oicnlibus im- 
pliui,icd ioiamcnte pcrcipienda. Ncc in i|i tjntura, veruna 
etii lupra (enfum 8c irnlibilu.inccllcca umq.de totcUieibilu 
ipfuni vo&cxiiiit. Qujmobic hocin dulogo Zcno Eleatet 
primo Parmciiidii l'ythjgortci difciputui vnucflcin fcnti- 
biltbut piobjt,oflcn.i£M|Lit>i li hxc mulcaeucnt, uuiiomo- 
dovniiit iMttira pjincipjuiia.eiioieiplunmi ic^uerentur* 
Dcinde ^ocatei Zrnomnon repugiiaonjindem , icd curn 
altiuieleuatu.adcor.lidcrjtioncinvoiuiA: muaruijiix tu 
rebm intcllij^ibilibut iuiuut, i>crducit,neui hoc vuoijuod 
feulibihbUf ineft.moretur.Ex nocigtturad IJcjs tnucftigi- 
Jaipemcnitini.iii ijuibuirenim vniutciconliirunt. i'oiire- 
mo Parmenidct iplc lcoior hjiidnujcjuam Socrati contradt- 
ccoiilcd iacboatam cancemplationcm eiui abfolueni, inte- 
cram IdcjrumcxplicJtiationcni.Vbi^ujtuorde Ideiv «jug- 
ttionri inducit.f nnio vtrufn litlt Secuudo qootii Idear linc, 
ic tiitortim nritimie.Teitio i)ualei li.it. <]uamue vim hobeit. 
Qiuitt>t}Uonu>do ab iji tjue infia fc iuni.panicipatur ■ Hinc 
umailvnumquod fuperiniclligibilia & Idejseiiftit.afcen- 
dit iplc, nourinc]. dc illo fuppolltionei aJducit.quinc]: li vnu 
fit, auatuor fi non fit voum, ourrens quid vthiiq; fecjuatur. 
Hx rcro-fuppotitioaet i trtplici vniui, ft daplici tpbui aort 
eilc partuione ducuntur, Vnum quipp; ti iplcx,lupci eilc.iu 
clfe.paA elRf tcrpeicii, ipfutn vctu noo cile gemiux cottdera- 
tioni|ubi|atur. AuienimnullpaiodoelTe.aut parum ciTe, 
panii)l ooncflcquncogicat. Pnthi i:aq, fuppolicio lucut, 
(i vnum iup-t eticexillit qui.l tirca ilijJ ad ipl jiii, & ad jIu 
foq tiiur. SccuJa.li vnum cum clfc rii.quumo Jo fe habec ad 
fcipfumaiqi ad alia Tei u a, tivnum lub eifeppnitur.quid aiit 
ad feipfum aluq; coutingit. Quarta.U* vnum fupet eife c n 
ftit,quomodoichabetalia& ad fe& ad voum. Quinta.ii eft 
illud vnum quod cum eue locatur.quid ab)i ad tr. & ad illud 
accidic Sexta.ti non cit vnu ita vt nanim lit,partim minime 
fit,quaf(raiioiiead fcfe& adaliahabcat s. pnnu ii uooeit 
vnuiUVt oullo m6 licquo pacto fe babet ad teipfum ai.j ad 
alu.Oftaua.li non eit vnom ira vt partira (it.pattim npn ut . 
quid alijm ad fe,cV ad illud cueniat. Nona.ti noo c lt vnua ita 
vt ouUa moiia lit.qd aha ad lcfc, tV ad dJud deniq; patiiuir* 

In ijj 



•i a t-s-j-J 
JUk 



Noaera fup 
poQtiocs de 



vuo. 



Uic viictur 
dchcere vna 
alu fuppoii- 
tio , quje di» 
at.Si vuua 
fub eflc po- 
natur ■ quo- 
modo fc ha- 
beat alia, * 
ad fc, oc «4 
vnmut 



Parmenidcs,Vel,deVnoom.prin.&deideis. 43 



la i j» omnibui generjtim incendit 1' j rmeni Jct pocifnmum 
boc JlTerere, cjuod vnum omaium princip ium iit : eo£; pofi- 
To,ponjnturoroniJ:fubljto Jutero.intertmitur. | H ,-,. „, p„ 
nrif .jum.jue fupooutiombui qumtjue rerum gradtii polico 
vnuin returo oiaine iij.Jic I n cpucuor vcio lcljucntibm in- 
auintcjuot jbfurJj, cjuoxctxoies.quaotj^uc mjlj ipfo vno 
fuburo feaujntur.rriraaei quinmic fupenonbuf Je vno fu 
premo^rie Deo JitTerir.quoaiodo piocreat diipoultque deo- 
\ mm fequcntium orJioet.SecuoJa Je lingnlif Jeorum or Ji- 

nibui*qtio picto ab ipfo Oeo proticifeuotur. Tcru j Je iffnj 
nii Mimii.ljjiAru de i|t,qu* urcj mjretutn fiuat,quuaio- 
do j fupernii cauGi producunrur. Qumu de nutcru prima, 
q jemidmodum fmptenaturj (pecierumcft etperj.c* dpri- 
movno depcndet. tlludinfuper iduertcodumeit.crudj in 
v nnra. ho«duJogo cum dMitur vnum.J yikagorxorum morequx- 
.qu« fubiljntu j nutctu pcnitui jbfofut j liguincan porcn, 
AliuJ Jcalu vt Deui,meni.jnimj tum verodicitur aliud& aha.rjm raj 
"tWU.quim ill j qojc in materura fiunt. intelligere licct . Hit 
ergoa>«milii*Jtqi tcraaiu,«dipfam duJogura vcoiimuj. 

CEPHALVS, ADIMANTVS, AH- 

TIPHO. GLAVCO. PYTHO-' 
Bonvf. .ocurii, iii 

MO > iikiiiiiiii |, -rtrunm 



OccaGo 
dialogi. 




V M Jorao t> Clazomcnis Atbfnts 
prcdi&.cflcmus,iuxta forum AJi- 
mantum & Glauconc offcnJimus. 
Et manum mcam prxhenJcns A Ji- 
_ mantus, Saluc, inquit, 6 Ccphalc,& 
ll quo indigcs quoJ noftrx facultaus fu, dic. Atc- 
« o , i M o 1 1 i r. ,.i J i J. vcnivquia vcftra opcra uiJigcbo. 
JE*;ponc,inquit,qui J ht quo inJiges.Tum cgo,Fra 
tt iycf Vro gcrmano qupj noracncrar>npn ctum mc 
fflini. Erat cnim fcrme t ucr, quanJo prunum huc 
c* Claxomenis accefii. longum vcrb Jntxrcciiit tcm 
poris jntcruallum. 1'atritarncn cius Pyrilaiupcs 
nomenfuiflearbitror.Prorfus,inquit, ipti vcrb no 
men Antipho.fcd quid pofsimum quxris i Hj, in- 
quam,conciucs mci ardentes funt fapicncix amato 
rcs,audicruntq, huc Antiphoncm diu Py thpdoro 
Zcnonis focio familiariter vfum, ratiocs quas quo 
daraSocratcs,Zcno,atq-, Parmcrudcs inuicc pcr- 
trac"tarunt,cuma Py thodoro frcqucntuis acccpif- 
fet,memoria reti uerc. Vcra,inquii, dici s . H a j i taqj 
auJire defideramus. Haud Jjfticile c(t, inquit.nam 
dum eflet adolcfccntultts,cas Jihgcntcr mcditaba- 
tur.Nunc vcro apud auum.cui iJcmcft nomcn,cir 
ca rcm equcftrcm vtplurimum vcriatur.Qcterum, 
fi opus cft,aJ cum proficifcamur. modo enim hinc 
domum abiji. habitar amc propc in Mehta. Ciim 
bzc dicla fuilfent, accefiimus, domiq, inucnimui 
Antiphoncmfrxnum quodJam apundum fabro 
tradcntem. Poftqulm vcro ab illo difccftit, Sc fra- 
tres aduentus noftri caulam rctulcrunt : agnouit 
me qu6d prius tlluc acccfsiflcra,cSc complcxum me 
£ilutauit. Nobisautcm orantibus,vt aiiputauo- 
ncmillamrcfcrrct.prjmo quidc rccufabat. dlet c- 
nim opcrz non mcdiocris.deindcumcn cxpofuic 
Diccbat crgo Antiphojfythodorum narraflc.Zc- 
qoncm atquc Parmenidcm veniflc quondam ad 
magnorum Panathcnxorum cetcbritatcm,& p U - 
mcnidem iamfencm atquc canum, afpeitu dcco- 
rum fuiflc,annosfcrmc quinquc& fcxagintaxu- 
tis agcntem: Zcnoncm ver6annos pcni quadra- 

5inu natum, proccro inlupcr , «Sc grato corporis 
abituidiccbaturauteratn dchcijs Parmemdief. 
Diucrtiflc vcr5apud Pythodorum cxtra moe- 
BUfin Ccramico,acc6dcmaducntaflc Socutcm, 
fhosq, cum Socratc plurimos fcripta Zcnonss au- 
dire cupicntcs :tunc cnira primum ab illis aducAa. 



Socratcm veroeo tcmporeadmoduin ivucayijiex 
UtiJic.lcgiflcautemillis Zcnoncm ipfum- Po/inje- 
nidc.ni cmm fortc extradoiuum fuiJic. . Ac parum 
,%crfuiilc legendum Pythodorusaicbat, cumin- 
traifct Joraum iple vnacum Parmcnidc &c Anftq- 
tclc.quide triginta viris vnus ftnc. Itaquc pauca 
quxlcgcndarcftabant ,.iudiflc :Veruntamcp a Zc- 
noncprjtisoniiiiapcrccpiin:. 

SOCR AT E M igitur,cumeaaudilTcc*prijn^ 
pnmj Jauioniihypothcfun rclcgcrc j (.u^ vili::^ 
c.»lc<ft.t,JicintuIiJlL'. Quomodo ld diciV.oZcno, 
Jimulta /unt qux funt, oporccrc ca fiinilia,aiquc 
-Jiisimilia clfc, tftcuiin. impofvibilc. Ncquccrum 
v c I J 1 1 w m ilia li milia, v cl Ji m ili a Jihioulia cflc pojj. 
(unt.Npnnc tic dn,is? Sic ccrti, ^efppn JiiTe, Z cno- 
nem. Nonoe fiimppliibilc cft, Jiiiimilij» fimilu, 
»ut umilj4 Jifsimiliacflc^impofsibile eftctiam niuj 
l*tfli iJJNamfi mulu«flcnt,impbfsibjlcquiddaj}J 
maocidAt.Nurahoc lcrmoncs tui vpl^otf n<qu« 
(tbud^utcquam intendunt, quain pcr ompiaajlo. 
rete non clle raulta,huiufquc ipfiusvnamquanquc 
rationcm coniccturam eflc putas, ac touJsmcon- 
icjfturasattuliflc tc ccufesquot rationtis^ctuhftjjj 
quoJ mulu non lint r Sicn« Jicis 1 An ipfc npn/e-, 
ciepercipio? Imo rcii)ondiffc.ZenoDcm,,Qptix,c 
quiJ bxc fcripufentiani.intcllixifli. Intclhgo Ju 
XJiTeSQCTaJxmioParnKn.iJics.quoJ Zcnohjcnon 
afliKitiatbJumconfpn.irc viilt u-cum.fcj i|tvctiara 
qux compofuit. IJcmctuni quoJammoJo quod) 
tSc rjj^fcriplit : vcrum.pcrmutatiQnc quaJam no* 
Jcupcrc tcnut,quali ajiuJquamtu Ju.it. Nam 
tu in pocmatibus vnum vis tilc hoctotum quod 
eft,atque huiusargumcnu quampulchcrnjna c»-i 
hfbcs. Hic vcrbmulu edc ncgat, conicc^uras <Sc 
jpfcpcrmultasac valijas prxbcns. PumcrgbtfW. 
tcr vnum Jicit,altcr oon multa, dc cum in mojunx 
Vtcrquc ioquicur, vc non viJcantur iJem inferrc»! 
cum uroen cadcm fermc dicant, videntur nobis 
iftafupra nos dici. Itacft, 6 Socrates.dixiflc Zcno- 
nem. nonomnmo tamcn rcm tcncs,quamuisceti 
canes Laccnq bcnc infcqucns & veftigas dicU.Prt- 
mum cnim hoc te falhc,qu6d fc collant idtirco fcri 
pu,vtfi,quoJcuputas,cxteri confcqui nonpof.. 
lint.magnum quiddamfic nobis confcctum-Scdl 
quodquxlitum tuputas,vltro»ic cuenit. Suncc 
mmhxc reucra confcriptam fuffragium Parme- 
niJis^xJucrfuseosqui illuracarpcrc nituntur, Ji- 
centcs:fiquidcm vnumlit omnc.ndicula plunnu 
huic opimoni,acctiam fibi pcnitus repugnantu 
cucntura. Oppugnat igicurcos fcriptumhocqui 
mulu efle volunt, ac plura vicifiim obiicit, vt pa- 
teatmultoabfurdjou ex opinionc illontm lequi, 
quod Jcilicet muka unt,quam ex opinionc Par- 
mcnidis qubd fit vnum,fi quis dihgcntcx cxami- 
narit. Ob hanciraquc contcntioccm i n ipfa iuucn' 
tucc hbrum compofui , qucm fuxripicns quifpiam 
cdidit antcauim confultarc mihi hccrct , an edcn- 
dusciTet in lucem, nccnc. Id crgo tcfugit, 6 Socra- 
tcs.quod cnftimas non luucruli contentionc, fcd 
fenili ambitionc fcnptum fuiflc. Vcruntamen, vt 
dixi,nonineptccomccifii. Accipio, inquitSocra- 
tcs,c«: putoucfc,vcdicis,habcrc. 

DE IDEIS CLViEDAM. 

SE D hoc mihi rcfpondc.putasne cffc pcr fc fpe- 
ctcm quandam fjmilitudinis r & huic aliam 
quandamcontrariam Jifsimjhtudinis fpccicmi' in 
quibus Juabus &: cgo & tu participcmus, Sc alia 

d iiij qux 



44 

qux vtiqucraultavecarous ? atque eaquxcunque 
in fitmUtudinc participant, fimiliaficri eatrnus, 

Suatenus participantfqux ver6 difsimibtudine dif 
mi1ia,&qux vtrifque vtraque? Qu6d fi omnia 
vrrifqucconrrarijscxiftcntibus participant, in eo 
quodvrroque panicipant,fimilia & diisimilia in- 
terfe funr,quid mirum?Si quisenim ipfafimitia 
difsimilia cflc dicerct , vcldifiimilia ipfa fimilia, 
monftrum quoddam, vt arbitror, dicercr. Sin au- 
tcmparticipantia in vtrifquc quifpiam vtraque pa 
ti alfercrct,nihjl mibi,6 Zcnon, mirandum cfle vi- 
dcrctur.Nequc ctiam id mirarer, fi quis cuncla t- 
numdiceret cxeo quodinvno participant, atque 
nxc cadcm rurfus mulra,quia multitudinc quoque 
•participant. At fi quod ipfum vnum eft,hoc ipfum 
multaeflcoftcderit,& ipfa multavnum, iam fum- 
mopere adnurabor. Acdecxterjsomnibuseodem 
modo. Nam fi gcncra ipfa, & fpecics in ieipfis ifta 
contraria recipcrc dicat, adroirationc profwto di. 
gnumerit. Etcnim fiquis mevnum ac multaefle 
«Umonftret, nihil mirum. fi quidcm volensmulta 
mc aflercrc.dixerit alia cfle dcxtcra mea , finiftra a- 
lia,alia anteriora,alia poftcriora, & fupcriora deni 
quc acinreriora fimiliter : multitudinis quippe, vt 
arbttror,paniceps ipfe fum : vnum vero mc oilcn- 
dere volcns, dixcrit , quodc nobis qui feptem fu- 
min.cgo vnus homo fim,vnius particcps, limiiitcr 
mhil mirum.Quamobrcm vcra vtraquc aftirman- 
lur.Si ergo qutlpiam talia conetur,vnum & multa 
eadcm demonftrare.lapides vidclicct.ac ligna,& re 
bqua huiufccmodi.vnum&multa ipfum oitendif- 
fc ratcbimur,non tamcn vnum multa, nequc mul- 
u vnum.ncqi mirabilcquippiam dixilfe, icd quod 
Omnesconfitcrcmur. Atfiquis eorum qux pauli) 
antc' dixi,priroum fpecics ipfas fecundumieipfiu 
fcorlii m diftinguerct,veluti fimilitudincm,diaimi 
btudincm,multitudincm,Ynum,ftatum, motum, 
cxteraque huiufmodi.dcindcin feipfis iftacommi 
fccri fccernique poflc aflcrcrct.obftupefccrcme- 
quidcm, 6 Zcnon. Et fi ea qux fcripfifu, vt virum 
fortcm dccct, pertractata efle rcor,muJto tamcn 
magis mirarcr atquc lxtarer, fi quis poflct haccan- 
dcmquxihoncmin ipfis fpeciebus pcmtusimpli- 
citam,qucmadmodum m rcbus qux vidcntur, cx- 
pofitum clc.ita & in i)s qux rationc comprxbcn- 
duntur, clarius cxphcare. Dum hxcSocratcs di- 
cerct,aiebat Pythodorus ie puiaflc parmcmdcm & 
Zenoncm in linguliscflc aducrfus Socratemindi- 
gnatos, cos autem fummaquadam attcnuoncau- 
lcultafle , ac rrcqucntcr altcruttum relpicnrncei 
fubrififlc.quafi Socraum admirantes. Vndc cum 
fincm Socrates loqucndi fcciflct.duriflc Parmc- 
nidcm,0 Socrates, quam dignuses admirauonc 
propter lmpctum dlum difputandi. 
\/ E R V M mihi dicas oro.Tu ita,vt dicis,fcor 
V fum quidcm ipfa fpecies difcreuifti, icoriuxn 
etiaro Ipccicbus participantia, vidcturqi tibi quid 
dameftc ipfas fcorfum limibrudo,cuuu & nos par 
ticipcs fumus, & quiddi fcorfim vnum.quiddam 
feorfim multa, & omnia quxcunque nupcr a Zc- 
noneaudifti. Mihiquidcm vidctur, Socratcm rc- 
fpondilTc.Num taliaquxdam inquis, rogaflc Par- 
mcnidcm,ccu iufti lpcdem quandam iplam pcr fc- 
ipfam, & pulchri, & boni , atquc ommum dcni- 
que talium? Prorfus. Nunquid fpccicm homi- 
nis feorfum a nobis, & cxteris eiufdem gencru, & 
ignis ctum & aqux fpccicm : Sxpcnumcx6,inquit 



.*! 

Socrates, in hac fum ambigtittate venarm, vtruni 
deijspcrindc vtdc fupcrioribus dicendum fit,an 
fccus. V ti um de ijs ctiam dubitafli,6 Socratcs,qu( 
ndtcula fortc qtiis putct,ficut de pilis lut6uc,& 
macula,&a1i)s ignobilifsimisrcbus atque vilifsi- 
mismum ambigis vtrumponcda fit horum cuiuf- 
quc feparata fpccic%a!iud quiddam ab illis cxiftcs, 
qu; nospertradamus,an nonrNullnpatto,inquit 
Socratcs :fcd qux vidcmus hxc & funfefpcciem vc- 
ro qu ar.dam illoruro cflc putarc, fortc nimis ridi- 
culuxncflit. Aliquando tamen hxc mc cogitatio 
prrturbauir, ne quid fortc fit in ommbus idem: 
fedvbi paulifpcr inftiri, indc rurfus difccfsi,me- 
tucns nc ln nugasnullis vnquam vcrbis explican- 
dasrocrfuspcrirem. Vndcreucrfusad caqux fpc- 
cics habcrc prxdiximus,circa illa iam verior.Iuue- 
nis adhuc cs,6Socratcs,nccdurrl tc Philofophia co 
plexacft. Amplc&cturautcm,vt meafcrt opinio, 
quandonihihftorum ncglexcris, nuncvcroado- 
piniones hominum ob xtatcm refnicis. 

HO C igicur mihidic.Vidcnturnctibi, vtaie- 
bas, fpecies quxdam exiftcrc, flccaquxillis 
participant,il!arum cognomenta fortiri? vcluti fi- 
militudineparticipatia fimilia,magnitudine, ma- 
gna pulchritudine atq; iuftitia,pulchra & iufta vo 
cari r & maximc quidcm, inquit Socratcs. Nonne 
quodctTnque tpeciei particcps fit, vcltotam fpecie 
vel partcm participat? An eft aliiisprxter iftos par- 
ticipadi modos? E t quis alius? Socratcs ait.Vtrum 
vidcturtibitcta fpccicsin vnoquoquc multorum 
efle vnaexiftcns?an aliter? Quid pronibet cflc vna? 
Vnum ereo & idrm jn multis ieorfum pofitis, t o- 
tum fimul vr.um crit,atque ita ipfbm a icipfo feoN 
fium exiftet.Ncquaquam,inquit Socratcs. Verum 
ficut dies vmts dcniquc vbique icmel adeft,nec iple 
tamcn i feipfo fcccrnitur,ita nil prohibct quabbet 
fpccicm vnam & eandcm fimul multis adcflc , ncc 
tamen i fcipia feccrni. Bellc 6 Socrates vnum idem 
fimul in multis oftcndis,ac fi multos horoines velo 
tcgcns.dicas vnum in multis totum cfle. nonne ta- 
lcquiddam dicis r Forfitan. An ergo totum vela- 
men fingulis, vcl pars cius afia alten aderit ? Pars. 
Diuifibiles igitur,inquit,6 Socrares,fpecics crunt, 
& qux illis panicipant,partc capient, ncc amplius 
in quolibct tota,fcd pars cuiufq; vnum crit.Sic ap- 
parct.Quid igittur,nunquid diccs vnam ipecicm rc 
ucracV diuidi,& vnam cflc^Nullomodo.conlide- 
ra itaque,fi ipfam magnitudincm paniaris,&vnu- 
quodque plurium magnorum partc magnitudi- 
nis minore quam ipia iit, magnum crit,nonnc pro 
cul a ratiOnc vidcbitur? Prorfus.Quid ver6, ipfius 
xqualisparte vnumquodquc parum panictpans, 
habcbit quo minorc cxiftcnte quam ipfumxqua- 
lc,id quod habct xquale ahcui fit? Impofsibile. 
Sed&aliquisnoftnim ipfius parui panem habc- 
bu,qua ipfum paruum maiuscft,quippe cumea 
parsipfiusexiftat,atque ita ipfum paruuni maius 
crit. Id autem cui ablata pars adijcitur, minus erit, 
& nihil6 maius quam antea fuerit. Iftud inquit fie 
ri non poflc.Qup igitur modo,6 Socratcs^it,c;te 
ra fpecicbus participabut, cum ncc fccundu totas, 
ncquc fecundum partespaniciparcqucant. Pcr lo 
ucm non lcuc quiddam noc ad dctcrminandum mi 
hi quidcm vidctur. Ad illud aute qmd ais ? Qupd- 
nam? Rcortc idcirco quamlibctfpccicputarev- 
nam,quiacum plura quxda magnaabs tc videtur, 
v na qc ud am forfan idea tibi vidctur omnia pcripi- 

cicnci 



Liber nonus. 



Parmenides,Vel, de Vno om. prin.& de ideis. 45 



cicnti,vndc ipfum mignum vnum efle putas. Vera 
dicis. Quid 1 1 ipfum magnum atque alia qux ma- 
gna funt animo,eode modo confidcres per omnia/ 
nonnevnum quiddam magnum iterum apparebit, 
quo hxcomniamagnavideri neccflccft? Apparct. 
Idcirco aliaia magnitudinis fpecies prxteripfara 
magnitudinem,& participantia magnitudinc,ite- 
rUm elucebit,& in ijs omnibus alia rurfus, qua vni 
uerfafint magna, nec amplius vnaquzque fpccies 
vna erit,fcd numcro potius infinitx. At forfita,in- 

3uit Socrates,quxlibet harum fpccieru notio quc,- 
am eft, nec alibi c(Te quam in animis potcft. iic c- 
nim vnaquxq-, vnaerit, neccontingent quztudi- 
cebas.Quid crgoPinquit.queJibet notiovnacft?no 
tio autc nullius notio?A t hoc impofsibilc. Scd cu- 
iufdam?Cuiufda fane. Exiftentis, vel non exiftetis? 
Exiftentis. Num vniuscuiuidam, quod notioilla 
in omnibus fequehs intclligit,idea vnamr 1 Prorfus. 
Prxterea nonnc fpecies erit, hoc quod intelligitur 
vnum cflc, fcmpcr in omnibus cadc ? Ncceflarium 
hoc quoq-, vidctur.Quidvero?inquit Parmcnidcs, 
an non neceffeeft,cum c^tera fpeciebus participer, 
cx notionibus vnumquodq; coftare, & intelligere 
fingula?vel cum iint notiones.nihil tame intclhge- 
nfSed neq-, id, inquit, rationem habet, veru quam 
maximcficiftamihi ie habere videntur, hasquidc 
fpecies tanquam excmplaria in natura confiftere, 
cxteravcrb ijs fimilia ficri,atque effc fimulacra,nec 
aliter iftafpcciebus participarc,quam quod illis fi- 
miliafiunt. Siquid igitur, vt ais, fpecici fimilceft, 
vnum pofsibile eft fpeciem ipfam non efte (imilem 
eius quod ipfi fimile factum cft,quatenus ipfi fa&u 
cft fimile ? An cogitari potcft fimilc noncfle fimili 
fimile?Non ccrtc.Simile autem nonne eiufdem fpe 
ciei ncceffarib particeps eft,cuius & lllud cui fimi- 
le fit?Ncceff"c eft. A t quo fimilia participantin fimi 
lia fiut,n6nnc illud ipfa fpecics critrOmnino.Non 
igitur poteft quicquam fpcciei fimilc cfle, nec fpc- 
cics alteri. Nam prxter ipfam fpeciem, fpecics alia 
fcmpcr cmergeret : quod fi illa cuiquam lit fimilis, 
aliarurfus.ncc vnqua progreffus ifte ceffabit,quin 
noua fpccics fcmpcr occurret, fi fpccies participan 
ti fimilis fit.Verifsima loqucris.N on ergo per limi 
litudincm cxtcra fpcciebus participant, fed alius 

3uidam prxtcrea quxrendus eft participandi mo- 
us. Apparct. Ccrnis,6Socrates,quantaicquitur 
ambiguitas,fi quis fpecies,qu; fpecies funt,ipfas fe 
cundum fc diftinguat?Et maxime,inquit.Scito in- 
fuper tc nondum, vt ita dixerim, comprxhcndcre, 
quantafit difficultasfi vnamquanque rerumfpe- 
cicm fcgrcgatam ab alijsponas. Qupmodo id, in- 
quit?Multaquidem aba iunt : fed hoc eft maximu: 
quiafiquisillas neque nofci oportere contendat, 
cum fint talcs qualcs effe dcbcre fpecies dkimui, 
cum fanequi iftadicat,nemo pofsit redarguere,ni- 
fi multarum reru peritus & ingeniofus fit, qui ift- 
huccontendat,paratusque prxtcrca fcqui dcmon- 
ftrantem,& plurima longa ambage infcrcnte.per- 
fuadcri autem non potent, qui ignotas illas efle cp 
tendat. Cur,6 Parmenidcs,ait Socratcs.Qupniam, 
6 Socrates,& te arbitror.&qucmuis alium quicun 
quecflentiam quandam ipfamfecundum fcexiAe- 
tem ponit,eam in nobiscflc nonfore coccffumm. 
Quo cnim pado, inquit Socrates, ipfa fecundum 
fcipfameffct?RcAc loqueris. Nonneigiturquot- 
cunquecxidcisinuicemrefpiciunt qiix funt, ipii 
adieipfw cflentiam habent,non autem adcaqux 



circa nos funt,fcu fimulacra^iuc quomodocunque 
illa quifpiam nominct, quibus nos participantcs 
fingula effc dcnominamur ? Qux verb circa nos 
funtillis xquiuoca, ipfa fimilitcrad feipfanonad 
ipeciesfunt, &fuiipforum nonillarum quxcun- 
que rurfus fimilitcr nuncupatur.Quomodo dicisf* 
inquit Socrates. Vcluti fi quis noftrtim alicuius do 
minus aut feruus fit,non ipfius domini quod domi 
nus eft,ieruus exiftit, ncq, ipfius fcrui quod fcruus 
eft,dominus cft qui dominusdicitur: fcd hxc vtra- 
quc cft tanquam homo. Ipfa ver6 dominatio ferui 
tutis ipfius exiftit id quod cft, & ipfa iterum ferui- 
tuseodemmodoipfius doniinationis eftferuitus: 
neceaquxnobisinfunt ad illa,necetiamquxillic 
funt.adnos refcruntur:fed,vt dixi,ipfa fui ipforum 
& ad feipfa funt, & qux hic funt fimilitcr ad fcipfa 
rcfpiciunt.Intelligfsncquoddico? Prorfus intc lli- 
go. N6nne&fcientiaipfa quod fcientiaeft,illius 
ipfius quod eft vcritas,fcientia cft? Omnino quidc. 
Quxlibct rurfus fcientiarum qux cft quod cft, ali- 
cuius exiftentium eft fcicntia, an non? Profcclo. 
Scientiaverb noftra,nonne vcritatis q nc circa nos, 
fcicntiaerit?Etrurfus,vnaquxquenoftra fcicntia, 
vniufcuiufquccorumquxcircanos funt fcientia? 
Neceflc cft. Veruntamen ipfas fpccies neque nos 
habcre, nequecirca noscfTc pofic aflcntiris?Non 
profccJb. Nunquid fcientix fpecic genera fingula 
nofcuntur? Certc. Quam fpeciem nos haud habe- 
mus.Non ccrte.Nulla igitur fpccics a nobis cogno 
fcitur, cum ipfius fcientix participes minime fi- 
mus. Non apparet. Ignotum itaque nobis ipfum jpf urn pu j. 
pulchrum,&ipfumbonum eft, & omnia denique cbrum & U 
qux vtideasefle fupponimus. Videtur. Confidc- pf»m bonu 
ra&hocetiam grauius. QuidnamrNumfateris, "obwigno- 
fi eft ipfum quiddam fcicntixgcnus,multo id prx- um " 
ftantius futurum hac noftrafcientia, & ipfam pul- 
chritudinemacreliquaeodem pac^o? Im6. Non- 
ne fi quid aliud cft ipfius fcicntix particeps , nul- 
lum nifi dcum diccs fupremam haoere fcientiami 
NccefTccft. Numpoterit Dcus cum ipfamfcicn- 
tiam fit amplexus , hxc noftra dignofccre ? Cur 
non? Qupniam , inquit Parmenidcs , confcfsi fu- 
mus,6Socrates, neque fpecies illas adnoftravim 
haberc quam habent , ncquc noftra ctiam ad fu- 
pcrna,verumvtraque adfcipfa refcrri. Confenfi- 
mus planc. Ergo li apuddcum fuprema ipfa do- 
minatio cft, atque ipfa fuprema fcicntia,nunquam 
aut dominatio ipfa nobis dominabitur, aut ipfa . 
fcientia nos, vel aliud noftrorum quicquam co- 
gnofcct : fed & nos fimiliter dijs minimc impcra>- 
bimus impeno noftro, neque diuinum quicquam 
fcientia noftra pcrcipiemus. Et illi itcm cadcm 
ratione nec noftri erunt domini , ncquc res humar 
nascumdij fint, animaducrtcrent. At nonneval- 
de mirabilis , inquit, hic fermo videbitur, fiquu 
dcumcognitionepriuauerit? Hxc quidem,6So- 
cratcs,inquit Parmenides, aliaque prxtcr hxc mui 
ta ncccfle eft fpecicbus contingere , fi quidcm bx 
rerum idex fint,& aliquid vnamquanquc harum, 
cumcx (c fit,abalijs icparct. Vndc vacillat quif- 
quis hxcaudit,ac dubitat,ne fortc idcxnihilfint 
omnino : velfi fint, neccflc fi cas humanx naturx 
ignotas cfle, ad«6 vt qui hxc dicit, cum dixiflc ali- 
quid videatur, piox illud, vt paul6 antc patebat, 
mirum & incredibilc vidcri. & viri admodum 
ingeniofi eflc , pcrcipere poffc quodnam fit ipfum 
pcrfc cuiufquc gcnus,& ipiaiccundum ic cflcn^ 

Ciacu 



4 6 



Liber 



tia cuiufque,necnon mirabilioris viri officium ef- 
fe,hxcpoftqtiam inucncrit, aUosdoccrc poflc,fuf- 
ficientcr omniadifccrnentcm. Aflcntior 6 Parme- 
nidcs,inquit Socrates : quxenim dicis, mcnti mez 
mirifice confonant. Veruntamcn, inquit Parme- 
nides,fi quis prcdi&is rationibus motus fpccics re- 
rum exiftentium auferat, nequc fpccicm lplamv- 
niufcuiufq, diftinguat, haud Unc rcperict,qu6 co- 
uertat intclligentiam, cum non pcrmiferit idcam 
vniufcuiufquererum exiftcntium eandem fcmper 
exiftcre,& m hunc modum diflcrendi ctiam facul- 
tatem runditus fubuertct. Talem quandam ratio- 
nem tu quoquc prxciptic" fcnfiflc mihi videris. Ve- 
ra dicis.Quid ltaquedc philofophia facics?qu6 his 
ignoratis tc vertes?Haudquaquam difccrncrc id 
in prxfcntia vidcor. Priuiquam rc cxccrcitaris,6 
Socrates,dchnirc aggrcdens, quid pulchrum.iu- 
ftum,bonum,& alurum quxljbct fpccicrum, hoc 
f nim pridcm anim adiierti, hic tc audicns vnA cum 
hoc Ariftotcledifputantcm.Pulcher fane^atquedi 
uinus, mihi crcde, impetus iftc tuus, qui ad ratio- 
ncsfcfcrt. Cxtcrum colligetciplum.dilieentiusqi 
teip ca facultatc cxerccqux inutjlis cflc vidctur 
multis,& qufdam garruluas nuncupatur,dum iu- 
ucnjscs.alioquin tevtritas fugict. Qulscftigitur 
excrcitationishuiufccmodus tarmcnides? Ifte,in- 
quit,qucm a Zcnoneaudifti.Scdctiam illud tuum 
aducrius hunc dictum miratus fum, cum diccres 
nonin ijsquxocuhs percipiuntur,corumqucer- 
rorecogitationem iiftcre oportere,fcd ad cacon- 
fccndcrc.quxquismaximcratjone comprxhcndc- 
rc,acverceflcputarct. Quiamihi videtur.inquir, 
non clfc axduum.hoc p..cto fimilia videlicct.atquc 
d.u'similia,cxtcraue qu* rcbus cxiftcntibus compc 
tunt.cxplicarc.Et probc quidem dixifti.Eft autcm 
prxtcr hoc,illudetiam obfcruandum.vtnon mo- 
do fi cft aliquid fupponas.acdcindc quc proucniut 
cx fuppofitione confidercs : vcrumctiam fi non fit, 
fiipponas.fi modorcciccxcrcitari velis.Quopa#o 
idats? Vcrbicaufii,fi vclis circa iftam fuppolitio- 
ncm quam Zcno inucxit, ii multa funt, qiud eucn- 
turumcftipiis multisad fcipfa&ad vnum,&vni 
ad fcipfum & ad multa. Ac ruriusfi non funt mul- 
ta,itcrum conlidcrandumquid accidat vniatque 
multis,tum ad fetpia.tum liuiiccm. Etrurfus li lnp 
pofucnt eflc fimilitudinem, vel non elie, qtyd po- 
tifsimumexvtraq, fuppolitionccontingat.tamijs 
quxtrppofita funt,quam cxtcris omnibus adic- 
ipla paritcr,atquc inuiccm. tadcquoqtie dedifsi- 
militudinerariocft.de motu,ftatu,gencrati6e,cor 
rupnonc,«.llc,atquc non cfle,&vt vnovcrbo coplc 
&ar,de quocunqv lupi onituraut cflc, autnoncf 
fc.liue quamuis aliam pafsionem fufciperc : conli- 
dcranda funt quxcx (uppoiitionc prouenlantad 
icipfum,&adquodlibet aliorum quodcunqucetc 
gcris, & ad plura, & ad vniucria limilttcr, & alia 
ruriusadfcipfaatquead aliud quodcunque alfum 
pferis, fiuevt cxiltens, tiuc vt non cxiftcns ipium 
po(ucris,fi modoabfolttteexercitatusverttatem lis 
penitus infpc&uruj.Arduum,inquit,opus narras, 
nec tc omnino intctligo. Qmn tujpfe infers ali- 
quid,illoipfomodo pcrcurrens, vt clariusintelli- 
gam?Grandc,6Socrares,onus fcni imponis. Tunc 
Socratcs, cur non ipfc, 6 Zcno, hanc rcm difcurisr* 
Ctti Zeno,fubndens rcfpondit, Ipfum, 6 Socrates, 
oremus Parmcnidcm, ncqUe cnim lcue quiddam 
eft^quod ajt . An non vidcs quantum fit negotium, 



nonus. 

quod iubes ? Qabi fi plures eiTemUi, haud fanc id 

poftularcdcceret. Indecorum nanque huiufmodi 

quxdam in confpcctu multorum tractarc.atque id 

fcni prxcipuc. Ignorant cnim multi qu6d abique 

hoc pcromniavclutdifcurfu & errore impofsibi- 

le fit mentis vcritati coruunctx compotcm ficri. 

Ego igttur,6 Parracnides, vnacum Socratc pre- 

cor,vt mthi ctiam liccat tanto tempore trania&o 

hxcaudirc. Cum ver6 hxc intuliflet Zeno,aicbat 

Antipho dixitTe Pythodorum, fc quoquc, &Ari- 

ftorcIem,ac rcliquos omnes obiccrauidc Parme- 

nidcm, vtquodaixcrat,dcmonftrarct , ncqueali- 

tcrfaccret. Tuncdcmum Parmcnidcs, neccife cft, 

inquit ,obtcmperarc, etii iniht vidcor in id quod 

paiTus cft Ibyciuscquus,incidcre. Cui &athlctx Equni Iby- 

& fcnion.curruum iubituro cenamcn,& propter c " u * 

cxperientiam eucntum extimcfccnti, Ibycus ipfc ie 

confcrcns, inuitus, inqtiit, & ipfe iam (cnex ada- 

mores regrcdi cogor. Eadcm ratione ego mihi ad- 

modum trcpidare videor,cum cogito quopacto 

iamgrandisnatutamprofundum diilcrcndi pela- 

gtts tranfnatarc qttcam. Obfcqucndum tamc, cum 

&ZcnotpfcrogLt:ijdemcnim fumus. Vnde igi- 

tur incipicmus ? quiduc primum poncmus? An 

vultis poftquam negotiofum ludum ingrcfsi (u- 

mus,ame ipfomeaquc pofitione in primisexor- 

diar, dc ipfo vno, inquam, fiue vnum lit, fiuc non, 

quidaccidatf Prorfits, inquit Zcno. Qtiis igitur 

mihi rcfpondcbit ? Aniunior ? minus enim nego- 

tij prxbcbit : & qux ip(e (cntit,maximere(ponde- 

bit, vt cius rcfponftominusmedcfatigct. Paratut 

fum,6 Parmcnides, Ariftoteles inquit.menanque 

figmficas,dumiunioremrcfpondere jubcs. Seda- 

gc, vt lubet, intcrroga mc, tanquam hbcntiiiimc* 

rcfponfurum. 

D E V N O. 

G E igitur fivnumcft, nonvtiqucmultae- P"'™ 1 rn P- 

.ntipfum vnum. Qui iit cntm? Nequcigi- ^"|j,"° t ' ^Jl 

t ur partcm clfc ilhus aliquam,nequctotum tplum mtelligen - 

ciTcoportct. Curnam? Pars vtiquetotiusparseft. daciluvofi. 

Quidver6?N6nnctotumcft,cuinulIaparsdceft? Nam VWD * 

Prorfus. Vtrinque ieitur ipfttm vnum ex parti- fcft " a PP° ni - 
■ tr ' n 1 ii r »T turgratuo- 

bus clict.tot umque cxiftcns,ac partcs habcns. Ne- ratwnii. 

ccflceft. Vtnnquc rurfus ipfum vnum multapo- 

ttus,quam vnumcflct. Vcrum. Oportet autem 

nonmulta,fcdvnum ipfum exifterc. Oportct ia- 

nc. Itaquc ncctotum crit, ncque partcs habcbit, 

fi vnumfucrit ipfum vnum. Non ccrte. Sinullam 

habct partem,nec principium etiam, ncquc fincm, 

ncque medium habcbit. partes enim ipfitis hxc 

ellcnt. Probc. Quincriam principium & finis, 

termini cuiuflibct funt. Quidnir' Infinitum igi- 

tur ipfum vnum, cum princjpio fincquc careat. 

Infinitum. Ergo & abique figura : ncque cmm 

rotundi , ncque crcct i particcps cft. Cur i Rotun- 

dum porr6 id eft, cuius extrema vndiquc a me- 

dio xquc diftant. Id nempe. Rcctum ver6 cu- 

ius medium extremis vtriiqne c regione cft. Sic 

eft. Nonne partes habcrct ipfum vnum,multaque 

eflet, fi rciczvcl circularis figurz cflet particeps? 

Omnino qtiidcm. Idcirco, ncque rcitumcft, ne- Ratioet qui 

que rotundum , cum partes ctt.im nullas ha- bm MfJkat 

beat.Rc^.Qujnetiamcumtakfit,nufquameft. '"^«"e ">fis 

nam neque in alio, neque in icipfo efle potcft. 

Qtiamobrem? Siinalio eilet, circulo quodamab 

eo inquo cflet,concluderetur, pafim q, ab illo, ac 

miiltis parttbus tangeraur. At cum vnum impartt 

btk 



A! 



Parmenides,Vel,de Vno om.prin.8c de ideis. 47 



Latio flc alte 
racio motus 
fbhfunt. 



Quod circu 
lo moaetur, 
ia medioco 
liitere. 



Pati petpar 



blle fit,& rotunditatisexpcrs, impofsibileeft mul- 
tifariam circulo ungi.Impofiibile.Sin in leipfo c f- 
ict,ipfum fcipfum coplcctcrctur, nonaliudquid- 
dam qtiam ipfummet exiftcns: fi quidcm infemet- 
ipibflt.non cnimpoteft quicquamin aliquoefle, 
quinab illoetiam comprxhendatur. Impofsibilc 
certc.An non ahud quiddameflet ipfum vtcoprx- 
bendens,aliud vt comprxhenfum? nunquam cnim 
idem ipfum totii vtraque hxc flmul pateretur & a- 
gcret.quo tit,vt ipfum vnii non vnum vltenus, t.d 
duofit:Ft vtdicis.Nufquaigiturcft ipfum vnum, 
qttadoquidc necina1io,nec in icmetipfo cft. Nuf- 
quam.Confidcra,qucfo,numquod huiufmodicft, 
aut ftarc aut moucri pofsit .Quid ni poisit?Qupnia 
quod mouetur, vel hrrtur, vel altcrarur, hi quippe 
io\i funt motus. Efto. Siipfumvnu cxeoquodeft 
altcretur, impofsibile eft iam clTe vnum. Impofsi- 
bilc.Idcircoiccudumalcerationem non motietur. 
Non,vtapparct. Nunquid iecundum progrefsio- 
nem? Fortafsts.Atquifi ipfum vnumfcratur,vel in 
eodem motu fphxrico circunfertur, vel locum a- 
liumcxaliomutat. Nccefle. Nonne quodcirculo 
circunfcrtur,in mcdio confiftcre oportct, atqtic a- 
lias fui partes qux circa medium voluantur, habe- 
re?Cui Vero ncc mcdium ,nequc pars vlla conucnit, 
quomodo id cogitari potcft in circulum circa me- 
dium voluit?Nul!o pacto. An locum tranfics, alias 
alibi fit.atquc ita mouetur?Forte\ Numcflcipfum 
in aliquo, vt impofsibile iam redargutum eftf Eft. 
Annonmukb magis^mpofsibile ipfuminaliquo 
ficri?Non intdligo fatis. Si in aliquo aliquid fit,ne 
ccflceft nondum in illo penitus elfe, fi quidcm ad- 
huc in illo continue fiat : ncc etia extra. illud pror- 
fus cxtare,flquidem in eo iam fiat.NcceiTe cft.Si cr- 
goaliudqtiicquamhocpatitur, id folum patitur, 
cuius partes aliqux funt, partim enim in illoiam 
cft,quod patitur, partim intcrim cxtra. quod aute 
nullis partibus conflat,nunqtiam in aliquo totum 
eflc,ac totum fimul abcflc potcrit. Vcra. Qupd ve- 
r6 ncqt partes habet vllas, ncquc totum cft, multd 
magis etiam impofsibire eft,fluc iccundum partes, 
fiuc fccundu totum alicubi ficri. Apparet.Ergoncc 
aliquo pergcns,nec alicubi ingrcdiens locum mu- 
ut,ncqi incodcm rcuohitum, ncq; ctu altcratum. 
Non vidctur.Sccundu quemlibet igicur motu im- 
mobilc cft ipfum vnum. Immobile.Prqtcrea ipfum 
vnum in nullo eflc poflc aflcucrauimus. Afleuera- 
titmus.Haud igitur aliquando in codcm cft. Qua- 
obrem?Quoniam lam in illo cflct, in quo eodc eft. 
1'rorfus. A t vero nec in fcipfo, ncque in alio ipfum 
vnum cflc potcrat. Non certe. Nunquam igitur i- 
pfum vnumincodemcxiftic. Nunqua, vt videtur. 
Qupdvcronunquam incodcm exiftit,ncquc quie- 
tcm agit, ncquc ftat. Ncquecnim pofsibilecft. Id- 
circoipfumvnum ncc ftarc,ncquc moucri vidccur. 
Nonapparec Item ncc alteri, ncque fibijpfictiam 
idcm eft, rurfusq, nec a feiplb, nec ab alioquodam 
altcrum. Quidita? Siafcipfo altcrum fit,ab vno 
aitcrum efl'ct,nec eflct vnum. Vera.Et fi altcri idem 
fucrit, illud quidcm erit, nec ipfum quod eft.qua- 
proptcr nec vltcrius crit ipfum quod vnum, fcd 
aliudquidam prxtcr vnum. Siccft. Ideoidcmal- 
teriveia iemctipfoalterum dici nunqoam debet. 
Nunquam plane. Scd nequc altcrum abalioefle 
poceft,donccvnumeft : nequc enim vni congruir> 
vt abaliquo alterum fit,icd folieiquod alterum 
elt ab alio. Alteri autem nujli conuenit.Probi. Ex 



eo igitur quod vnuni cft, nonerit alteruru. An pu- 
tasi' Nequaquam.Qupd nifi hoc,non fcipfo:fi non 
feipfo,nequeipfum.Ipfum verb nullomodo alte- 
rumexiftensanullo alterumcft. Redte. Ncquclu Aliaeft na^ 
bijfiidemerit. Curnon? Non ca cft ipfius vnius ,ur .' Tm "» 
natura , qux ipfius ciuidcm natura eft. Quarc? e * 
Quia nondum quum idcm fit aliquid a1icui,vnum 
ctTicitur.Qua dc caufa?Qund mulcis idcm fit,mul T 
ta,nonvnum ficri ncccllc cft. Vcrum. Atfiipfum 
vnumatque ipfumidem, nihil difcrcparcnt,quo- 
ticsquid idem ficret, vntimquodquc icmpcr crTi- 
ccrctur :quotiesquc vnum,fcmpcr & idcm. E t ma- 
ximc quidem. QLaproptcr fl ipfum vnum iibimct 
idem iticrit, non vnum fibi cxiflct : atque ita vnum 
exiflcns , non vnum crit. Impofsibile id quidcm. 
Impofsibilc igitur ipfum vnum, aut altcrum ab a- 
lio, autiibijpfiidcmcilc. Impofsibilc. Hacitaquc 
racione vnum, nec idcm, ncc alcerum, auc iibi, aut 
alccrieifc poteric. Non prorcdto. Scd ncqucflmi- 
le, ncquc difsimile cuipiam, aut flbi, eut alccri. 
Quam ob caufam? Quia fimilc cft, aui idcm quid- 
damaccidic. Ncmpc. Ipfum tamcn idcm abvno 
nacura fcccrni cx anCc diccis apparuit. Apparuit 
ccrt^.Vcruntamen <i quid prxtcr idquod cft vnum 
effc,ipfum vnum rccipic, pacicur i.tm plura cflc 
quamvnum.Id atitcmimpofsibilccfl.Ita.Ob hanc 
caufamnunqnamipfum vnum,idcm cflc, vel flbi, 
vel altcri patitur. Non vidccur. Ergo n«c fimilo 
autfibimct, aut altcricflc poccfl.Sicapparcc, Ni- 
hilotamenmagiseflc altcrumfuftinet. ctiamplu- 
ra quam vnum cflc contingcrct.Plura fanc. Quod 
alterum vel A fe, vcl abaho fit,difsimilc quoqua 
aut fibijpfi aut altcri cuidam erTicitur. quippc cum 
illudetiam quodidcmcflc rccipit,fimile ri.it. Pto- 
bi. Vndc ipiiim vnum cum nullo modo fufcepc- 
rit alterum, nunquam quoque diisimile fiue fibi- 
met,ftuc alteri fict. Nunquam profcito. Quam« 
obrcm nec fimile, ncq, dilsimilc vnquam autfibi, 
autakcri,ipfum vnumcft. Non,vt vidctur. Prx- 
terca cum huiufmodi fit, ncc xquale etiam, nec 
inzquale cuiquam vel iibi,vcl altcri. Quid iu? Aetjaaleqd 
Qiiod xqualc eft,earundem menfurarum cft, qua- 
rum & illud cui xqualc dicitur. Sic cft. Quod ma- 
ius eft vcl minus.quo ad illa quibus commenfu- 
rabilccft, minoribus quidcmplurcs mcnfurasha- 
bct, maioribus atitcm paticiorcs. Certc. Quibus 
autcm incommcnfurabilc , quo ad hxc quidcm 
minorum, quo ad illa vcro maiorum menfura- 
rum cnt. Quidni? Nonnc impofsibilccft,qubd 
nullo modo ipfius ciuidcm cft particeps, aut mcn- 
furas cafdcm,aut aliud quoduisidcm fortirir^Im- 
polsibile. Itaque ncc fibi , ncc altcri crit xqualc. 
quippe cum mcnfuris ciidcm non vtatur. Minime, 
vt apparec Quinctiam fi pluribus aut paucion- 
bus menfuris circunfcribetur , totidem partibus 
quot & mcnfuris conftabit: rurfusquc non am- 
pliusvnumcrit, fcd tot potius,quot &mcnfurr 
infunt. Re&e. Quodfi vniusmenfurx fit,xqua- 
lc vtiquc ipfl menfurx fieret. Veruntamen im- 
pofsibdc eile apparuit ipfum vnum xquale cui- 
quam efle. Apparuit ccrte. Quod igitur ncc vnius 
menfurx eft particeps , neque multarum , nequc 
etiam paucarum , ncc vlio modo ipflus ciuidcm, 
nunqoam fibijpfi , vt videtur, crit xqualc , ncc e-i < 
tiam altcri, ncc maius prxterea aut minus,vclfc- 
mctipfo,vel alio. Sic prorfus fe habet. An forte an- 
tiquiqs , auc mnius aliquo, vcl ettam coxtaneum. 

ipfum, 



48 



Libcr 



ipfumvnum apparet?Quid prohibet?Id fanc.Qup 
niam iieandcm xutc vcl fccum vcl cum alioquo- 
piam agct,xqualitatc & fimilitudinc tcmporis par 
ticipabit.oftcnfum c(l tamcn,ncc e,qualitatem,nec 
limilitudincm ipli vni vllam adcflc poflc. Oftcfum 
profccco.Nonnc hoc quoq; diximus,nccin;quali 
tatis ncq; difsimilitudims compos cxiftcre? QiiAm 
maximi.Qup lgitur pacto quod huiufmodi eft,fc- 
nius aut iunius aliquovcl ctatc par vlli eflc poteritf 
Nullomodo. Ergo ipfum vnum noniunius,non 
fcmus,non xtate par aut ad feipfum aut ad aliud e- 
rit? Nonapparet.Itcm ncc intemporc ctiam vllo 
paccoipfum vnumcum ulcfit,cnt vnquam. Et- 
cnim ncccfic cft quicquid eft in tcporc,icij>fo icrn- 
pcr fcniusfieri.Ncccflc.Etquod fcnium,icmpcr iu 
niori fcnius.Cur non? Iuq-, quod fcipfo fitjcnius, 
fcipfo ctia fimul iunius fit : iiquidcm aliquo icniui 
efle debct.Qupmodo dicis ? Hoc modo, diucrfum 
altcru altcnmhilficri oportct,diucrfumquuum 
fit,fcdumcxiftcntisiamcfl'e,prxtenti prxtcrijfle, 
futurl forc:eiusver6 quod rit.ncc pr$terijfle,nec fo 
re,ncccflc,diucrfumeft:fcdrieri:nccalitcrci1c.Nc- 
ccflceft. Atverofeniusoppoiitum quidameftiu- 
niori,ncc altcrtpcnitus vlli. Eft. Qttod crgo fcipfo 
fit fcnius,ncccflc cft limul quoq-, fcipfo iunius tieri. 
Videtur.Quinctiam ncc longton leipfo tcmpore, 
ncq; breuiori fieri,icd pcr cquale lcmpcr tempus ic 
cumipfofieri,&cflc,& tiiiflc,futurumcflc,acfore. 
Ncccltanaquoqj hxcfunt. Ncceflariumergovide 
tur,quoJlibct corum quxintemporc funt,atque 
boc uli participant,candcm iccum ipfo xt.it." age- 
rc,ac fcmus lciplo limul & iunius ficri. Apparet. I- 
pfovcrovm nullaprorfus exijs pafsionibusacci- 
dit.Nulla.Nulhuscrgo tcmporis particcps, nccin 
aliquo tcmporc.Non fanc vt ratio di&at.Quid igi 
tur?ipfumcrat,fuit,ficbat,n6nne participationcm 
tcmports quandoq-, prxtcnti lignificarc videntur? 
Verbfi Fft, Quinimo. At vcrocrit, fiet, f.idlum fucrit,an non 
Fuit.&c.cd futurumnobisdclignant ? Futurum. Eftautcm& 
iigmficint nt,prefenti> funt tcmporis not;.Omninoquidcm. 
Ktn P au Sicrgoipfum vnum nulloprorfus participat tem- 
porc,ncc fuit vnqua, ncc fit,neqj elt, ncq-, fiet, neq; 
f.uu erit,ncqi crit. Vcrif>una hxc funt. Nu potcit 
quicquameflcntiaalitcrquAm fccundu tftoru ali- 
Io «rbo quodparticiparc? Nonahtcr. Nulloigiturmodo 
Fit.cft tcm- cft ipium vnum.Haudquaquam vidctur. Nonita- 
puf&cucq- queitacft vtiit vnum.cllctcnim tam ens & ciTcn- 
Iu ' tixparticcpsamovtvidcturipfum vnumnequev 

num eft, ntquccfl, iiquid huic rationicredcndum. 
Apparet. Ei vcrb quod non cft, num cft vcl ipfi vel 
ipiius aliquid ? Atquomodo?Nonitaquenomcn 
iili cft, non fcrmo, non fcientiaquxdam, non fcn- 
fus,non opimo.Non vidctur.Quaproptcr nec no- 
nurutur,necdicitur, nec opinionc cogitatur, ncc 
cognolcitur,ncqucabahquocxijsquxliint, lcnti 
tur.Haud fanc vidctur.An pofsibileeft iftacircai- 
pfum vnum iic fc babercf N on.vt mihi vidctur. 
\ 7 ISnc igituxad ipiius politionis principjum 
p^aonrca * redcamus,confidcrantes li quid rortcrcdcun 
* oum ti tit. tibus nobis alitcr ic habcrc vidcatur? Volo cquide. 

N6nncli ipliim vnumcft.conreisi fumusquccir- 
caillud cucniunt.cuiufmodicflc oporteat f Profc- 
cc6,Mcditare iterum a principio:vnum fi cft, nun- 
quidpofsibile cft ipfumcfle,cflenua verbncqua- 
quamparticiparc ? lmpolsibile. Eucntum autcm 
vnius,non idcm quod ipiiim vnum cnt.alioquin fi 
j dc m, non vtique illius cficnua cflct, ncque ipfum 



nonus. 

vnum illaparticipaflct, /ed quotics profcrrctur v- 
num eflc,Umile quiddam figmficarctur,ac li vrium 
diccrcmus. Nunc autcm noneft huiufmodi po- 
fitio noftra, fcilicet fi vnum, quidnamcuenturum 
fit,fcd fi vnum cft,nonne itarprorfiu fic cft.Nonne 
iu dicitur,tiquamaliud lignificct ipfum eft aliud 
ipfum vnum? Neccflc.Nunquid igitur cum vnum 
cflc compcndio dicimus,auud ca oratio fignificat, 
quam vnam eflentiam communicarc ? Ommno. 
K urfus itaquc dtcamus,vnum fi cft,quidnam con- 
tmgat. Agc id aduerte. An non nccciic hac fuppoii 
tioncmipfum vnum ciufccmodi prxdicarc qu.tli 
partcs habcat?Qupnu modo?Hocpac~to.Siclicde 
vnocntedicitur,&ipfum vnumdecntc vno,cftau 
tcm idem eflenua & vnum,codcm cxiftcnte vno 

3uod fuppolitimus,n6nnc ncccflccft totumqui- 
cm vnum cns ipfumcflc, eiusq, partcs tam vnum Anrnum* 
quam cflc cxiftcrc? N cccflc. Vtrum vcr6 vtranque ctu Hc id£. 
harum partium partcm dunuxat appcilamusr An 
partem totius partcm prxdicarc oportet i Totius f 
Totum igitur cft,quod vnum cft,ac partcm habc t. 
Pcnttus. Quid autcm ? num hx partcs vnius cntis, 
fcilicet vnum & ens,iu fe inuiccm delcrunt, vt lpit 
cnti vnum,& ipfi vm cns dciit?N on ccrtc.Igitui v- 
traq-, pars & vnum limul & cns complc&itur.ade5 
vt pars quxlibct cx duabus faltcm p«rticuliscon- 
ftituatur:& fccundum eandcm rattoncm quxcun- 
queparticula occunt, vtraq, tcmper in caclauda- 
tur.ctcnim vnum fcmpcr cns, & cns vnum mutuis 
nexibus amplcttitur. Vndequum vbtq-, inquauii 
particuladuocmcrgant,nccclTceit nunquam vnu 
cxiflcre. Omnino. N 6nnc hac rationc vnti ens,in- 
finiumultttudo crit? Vidctur. Agc quxfo,& h.ic 
perge.QuArDicimusvnumcflcntia participarein QuoJv..fi 
quantumcft?Diximus. Etobhanc caulam vr.um o"" efleo- 
cns muluefle apparuit? Siceft.Quid autc^i ipiiim l wro , W,M " 
vnum quod cflentix paruccps ciic aiximus, ipium 
iccundum fcipfum folum intclligcntiacogitcmus, 
fcorfum ab illo quo parucipare prxdiximus?nun- 
quid vnumfolumapparcbitrvcl etiammulta hoc 
lpfumr VnHmfolumputo. Confidercmus iam& 
aliud quiddam.alterum quiddam efle ncccflc cit 
ipiius eflcntiam, altcrum ver6ipfum. liquiacnon 
clTcntu ipliim vnum,led vt vnum,elk ntia partici- 
pat.Neccliecfl. Qupd li altcrum cficntu, altctum 
vnum^pfum vnumnoncxco quod vcum,ab cflcn 
tia altcrum cftmcqi cflenua inquantum cflcnt: a,ab 
vno cft altcra : fcd pcr id quod cft ipfum pcrlc alte- 
rum,& tpfum per ic aUud,altcra funt ir.inc.-.r tor- 
fu$.Qiumobrcm ipfum altcru ncc vm ncc cdcnux 
idcm cit. Vcrum. Quid ergo?fi cx iftu clcgcrimits ii 
ue eflcntiam & alterum, lcu cflcntiam & vnum, fi- 
uc vnum & altcrum,n6nncin quabbct afliimpuo- 
nc clicicmus aliqua qux iure ambo appcllari potc- 
rut?Quomodo?Hoc modo inquam.licccncciicn- 
Uam dicere i Licct.Rurfusquc diccre vnum ? Et i- 
ftud. N6nncvtrunqiillorum dicxumeft/Didhim 
vuunquc.Qupuescflentiam &vnumdico,an non 
ambo dicor Dicis. E t il eflen tiam atqultcru m , fiuc 
altcrum atqi vnum, n6nne in ijs lingulis ambo di- 
co? Prorfus. Qux vcrbamborcclcappellatafunt, 
nunquid poflunt ambo efle,neque umenefle duot 
N equaquam. At qux d uo fu n t ,cogitar ine ita pof- 
lunt.vt non illorum vtrunquc vnumfitr Mimm^. 
Qupniam igitur ifla fimul duo funt, idcircovnum 
quodque vnum cxiftit. Vidctur. Si vnumquodli- 
bctcorumeft ) & vtxunquc vnum mutuoquodam 

coniu 



Parmenides Vel,de Vno om.prin.& de ideis. 49 



coniugio imiicc eft conne\iim,n6nnc Cru vniuer- 
iarcfuliar?Maxjmc.Tria ver6n6nnejmparia,duo 
autem parurQuidni?Er cu duo Gnt,n6nne ncccf- 
fecttctiam his adeflc:& cum rru,ter? fiquidc duo- 
bus incft bis vnum,trjbus ver6 tcr vnum. Neccfle. 
Duobus dcniq-, exiftcntibus ac bis , necefle eft duo 
bucfle:&mbusexjftcubusatqiter,n6nnc necei- 
fc eft rurfus tria tcT cflcrQuidnir Quid vcro? tribuj 
cxiftcntibus a tq; bis,& duobus atquc tcr cxttcnci - 
bus , nccciTc cft tria bis cife , ac bis ttu? Nceefle cft 
omnino.Erut igitur pariter paria, impariccrq-,im 
paria,nccnon imparia pariter , & imparitcr paria. 
Certc.Si hxc ita k habct,num putas vllum nurac- 
iu rclinqui,qui non necciTario illic infit f Nullum. 
Idcircoficft vnum,ncceflccft& numcrucflc.Pro- 
culdubio.ltcm fi numcruseft, multa vtiq; funt , & 
infinitaentium muJtitudo,aut no infinitus nume- 
ruj,mulcicudineeui particcps eflenti* fit f Maxi- 
mc. Quod fi totus 1 p ic numerus eft eflentix par ci- 
ceps,vnaquacq}etia particula numeri cflentiapar- 
ticipabit.Prorfus.Per omnia ergo quc, multa iunr, 
eflencia diftnbuitur , nec ab aliquo coru quae funt, 
abeft,fcu minimum hoc fic,fiue maximum. Atq-, id 
dubicare abfurdii cft.quomodocnim eflentia ab 
aliquocorum qux funcuhcfle poteft?NulIo.Diui- 
laeftigiturquoadficrt potcft, in minima& maxi. 
m.! r i! q-, in omnia qux quomodocunquc funt ma- 
zimeq-, omnium diftnbuta , & lnfinitx funt cflen- 
1 1 r partcs. Sic k res habct. Plurimc, iguur lllius par 
tej iunt.Plurimx certc. Qujd vcrorcftne quicqua 
exiftisquod qtudc pars eflentix fit, non tarac par» 
ipfa vntim quiddam lit: At quo pa&o ldfieuc? Ve» 
rupoftquam.vt arbitror,cft, ncccflceftipiam lcm- 
perquandiu cft,vnum aliquid cflc.nihil autcm cflc 
impoflibtlc eft. Abfquc dubio. Non lolum crgo 
vniucrfxeiTcntix,fcd llliusctiam fingulis porubus 
vnum adcft,parccm nullam defercns, fiue maior li- 
la quidcm,fcu minor fit, fiuc quomodocunq; lc ha 
bcacSjc cft. N unquid cum fit vnum , vbiquc fimul 
cft cotumrDiligcnccr id confidcra.Coniidcro, atqi 
hoc efle impofsibile video. Diuiium uaquc nifi t o- 
tum.Neq*, enim.iijccr vniuerfis funul cJicnux par- 
Cibus,quim diuifuraadcrit.Sic cft.Cxctrumquod 
partibilc eft,neccflari6 coudc iunt , quot funt par- 
tcs,Ncccflari6.Hac dc caufa,haud rccic paulo antc 
dicebamus cflentuin parccs plurunas diltnbuci: 
quippe cum non in plurcs,quam ipfum vnum , fcd 
parcs difcrcta fit. N tq, enim cns vni , ncquc vnum 
cntidccft,fcdduohccpotius nomnu pcmtusco- 
xquantur.Omnino iic apparct.lpfum icaq» vnum 
ab cflcntudiftrtbutum.inhnicamulucudo eft. Pa- 
tcc. Nonmodo igicurvmim ens mulcaeft,fcd & 
ipfumvnum abcficnuadiftributurn multacflco- 
portet.Oportet lanc. Quinctu cxeo quod oroncs 
partcs,cotius partes funt,ccrmiiuctim lccundu co- 
tum vnumcru. An non comprxhcnduncur omncs 
atotoparciculx?Comprxhcduntur.Quodauccm 
'r >T vcl €omprxhendu,i)erminu$eil.Eit^ Propteaavniua 
muhi& to- cos,vnumquodammodoeft,& multa,totumqi& 
turo & pjr- partcs,necnonfinitum,& multitudinc joiiiutum. 
t** *' c - n pparcr.N onnc cum terminatu liucxtrcmaquo- 
CbeVpHnd quchaberiNcceflaruuncft. Prxtcrcafi totiuncft, 
pi j , tncJiu principiumrocdiumqi&fincmhabcbu?Niuxtto- 
«tfincm. tumaJtquid ablquci|stribusrcpcrmpotcft?Ecil 
quid ipiorum ab co quod vnum diftat,totumnc vl 
tcnus cric?Minimc. Quamobrcm principium mc- 
diumqi & fiucm vnum habet.Habet. Mcdium vc- 



roqquointcrualloabextrcmis vndiqidiAat, non 
t mm alitcr eflet mcdium.N on certc. Przterea quu 
talc fit vmirn,figurx cuiufdam cft particeps/cu rc-> 
clxfiuerotund^,fiuealceriusex vtriufqi compofii 
tx. PartKcps proculdubio. Quinctia fi huiuimo- 
duit.ipfumin fcipfo&inalio cnt. Qu6nam pa- 
Cio quxlibct p.us idcotoeft,neccxtra totum pe- 
nitus vlla. E fto. SinguUjnc partes fub toto claudu- 
tur?Ita. At vnu cu nccx iux partesexiftit, necquid 
plus nunusue quam vmiieri\.Sic eft.Nonne & to- 
tum vnuro eft? Quidni?Si omnct partes toto clau> Quoraodo 
duntur,eftqi omnu vnum & ipftim totum , conti- *™ T 
nchtur autem fub toto fingula, ab vno vuqj vnum aTfcpforoo 
conuncbuur , atqueitavnumipftimin femetipfo tincn. 
iam crit. V idetur. Vcruntamcn totum in partibus 
minimccft , nequc in omnibus, ncquc inaliqu.i. li 
enim in omnibus , ncceflecft & m vna : & fi m vna 
quadam non fit.in cun&s cfle non potct it^i autc 
hoc quidcm vnum cu n £ 1 1 . conftat, & in eo t ot ti m, 
non vno.quo pacro ampliusin ommbuserit v nii? 
NuUo.Scd nihilo magis in partibus quibufdam* 
Nam fi quibuidam totum iniit,maius in minorio 
rit.id autem impofsibile. Impoisibile. Cum igitur 
totum ,ncc in plunbus,nec in vna,neqi euam cun- 
cti i in parubus fic,an non ncccflc cft ipfu m, vcl cifc 
in alioquoda,velnufquacxiftere?Necefle. Nonnc 
fi nuiqua fic.mhil pcnuus eric/ & camc cum cocum Q" 0 * 1 BU f* 
fu,neque fic in lcipfo,reftat vt confiflat in alioi' Pe- J",* 
nuus.Qua lgitur vnum totum cft , m alio cft : qul e ft. 
vcr6ornniaparteseius func,&ipfum cundxpar- 
te$,eft ipfum in icipib.Idcoqi nccclfc cft vnu , curo, 
in kipio, tu ctum m aliocflc. Proculdubio. Etcil 
talu itc vnius naturaun noneccflario fequitur , vt 
ftct atque etum moucatur? Quiirnam? Stat quip- Q.o*)modo 
pc,fiquukm ipfum in feipfo cofiftit.Etcnim inh{- 1 u,£< J ui nu 
rens vm,ncc ex eo digredics.in codcm cft in icmct- 
ipfo.Eftprofc&o. Vcrumquodin codcm fcmper 
ell,ftare femper oportct. Oportcr. At quod in alio 
fcmpcr.contri ncceiTe eft nuquam in codcm cflcJi 
nuncuam in eodcm.nuquam prxtcrca ftarc : quod 
vcro non ftat , moueri oportct. Sic cft. Ncceiic cft 
igitur vnum,cu in feipfo fcmpcr & in alio fit, fcm- 
perquoqucftarc acquc moncn. Vidctur. Quin- 
c 1 1.1111 uic oportet iplum fibijpfi eflc, & a icipioal.' 
urum, & quoad a!u limilitcr idcm & altcrum ,fi 
modo qux fupra dKla func,iUi compccut. Quara- 
uone?Siceaimvnumquidqvad quodlibec habet, 
vt vci idc cum co ut,vcldiucrfum:fi ncc idem , ncc' 
aliud,pars vtiq,crit cius crga quod ica ie habet,ve- 
lutad partcm,ericqi, cotum. Patct.Niiquidipfum 
vnum fuijpfius pars ctt ? Ncquaquam. Non igitur 
quoadicipfum totum crit, quau pars iui fit. ^Teq-' 
enim polsibiic.An fortc altcrum cft vnum ab vno? 
Muume.Non itaque a fciplb altcrum. Non ceni. 
Sinecalteruncc totum,neq( parsquo ad fcipfum 
eft^-}uidiaaliudreftat,quam vtidc fibi fit? lfthtic 
ipfum.Quid vero?quod alibi cft , quam ipfummct 
iocodcm cxiftcs in icmctipfo , nonne cogicur altc- 
runa A ietpfi-iikriyfiquidcm aiibi, quam ipfummct 
cxi it.it .- M ihi quidc videtur.Hmuimodi planc pa- 
tuit dlc vnum,in fcipib lcilicct , & in alio eflc. Pa- 
tuu profc£to.Ex' hoc igitur conftat vnum cflc a le- 
ipfo altcrum. Vidctur. St quid ver6 ab aliquo alte- 
xumcft,nopne ab alrcro alterum?Neceflc.Quxcu- 
qnc vnurommuucfunt,nuab vnoaltera, & vnum 
aiccrumabijsquxnon vnum?Quidm?Idco vnum 
ab aljjs omiubus altcrtiapparcbit. Alccrum. Afpicc 

e prxccrea, 



JT 



prsterea.num akerum ipftim, & ipfijmidem con- 
traria inuicem fint.Cur nbni* Volttne vnquam tdc* 
inaltcro,velalterumineodem cofiftcre? Nunqua. 
Ergo fi nunquam altcrum in codem cft, nihil eft ex 
ijj qux funt , in quo pcr aliquod tempus ipfum al- 
terura fit. N am fi per aliquod tcmpu j fit in aliquo, 
pcr id tctnpu s in codeen ipfu m alterii crrt. An nonr* 
Certi.Poftquamvcr6nunquamin codcm coftar, 
nunquam profecto inaliqtioeoruquc, funt.ipfum 
akcrumcrit.Vcradicis.Idcirconccin ijf qux non 
funt vnum.ncc in vnoerit alterum. Non rane. Se- 
quitur,vt vnum ab ijsqux non vnum, & qux non 
vnum ab vno per ipfumaltcru altcraerTeneqoeat. 
Scquitur plani. Quod nifi participcnt ipfo altcro, 
altcra fecundum feipfa inuicem cflc non poterunt. 
Quo enim pacto f Atqui fi ncc fcipfu , nec ipfo 
akcroakera funt.akeraciTe iniuccm nullo pa&o 
poffunt.Nullo.Pritcreaquarvnuinnonfunt.vno 
minimi partieipant.neque cnim eflent non vnnm, 
icd quodammodo vnum. Vcrum. Hanc ob cau- 
fem qu{ non funt vnum.neqj ctiam numerusfunr. 
Alioquin non penitus vniuj eflent expertia , fique 
numerum habeant. Noncerte. An verdqu* non 
funt vrrum,partcJ vniu j funt ? A n fic forte vno par 
ticiparent , qux non funt vnum? Particinarcnt. Si 
itaque hoc quidcm omnino vnum cft , illa vcr6 no 
vnum , ncc pars vnumcriteorum qux non vnum, 
nequctotum ad illa , quafi ipfa fint partei : ncque 
rurfuj qux non vnum.vnius particulx.neqj ctiam 
tota.quafi vnum pars exiftat. Non profeci6. C*- 
tcrum aflcruimus , qux neq» tota.ncqi oartes funt, 
ncq, inuicem altcra , cadcm lmucc ellc dcbcre . Af- 
feruimut. Fatemurne igitur vnum,cum itaadea, 
qux non vnum fehabeat , illii idem cflcf Fatemar. 
Ergo vnum.vt videtur.akerum quiddaeft ab abjs 
& ifcipfo.rurfusm fibi & illis tdcm. Sic ratio per- 
fuadet. Nunquidumilequoqi&difsiraile fibijpG 
ic cxteris? Fortc. Poftquim altcrum abalijs efle 
parait.alia quoq-, abillo akera erunt.Quid prohi- 
bet* An non ita ab alijs altet um , vt ab iUo & alia, 
ncc nugifquicquam iwqueminus?QuidnirSincc 
magis neeminu s.reftat vt fitriilitcr.Similitcr. Por- 
r6 fivni contingit.vt akerum fit ab alijs,eode mo- 
do quo ab illo alia,ex hoc fequitur, vt eadem codi- 
noquxdam.tarovni.quam alijs compctat. Iftbuc 

Juojnedodicis?Sic Vnumquodqi nomen nonne 
ium habct fignificatum?Habct. Idem vCrb no- 
men.vel Cepiuj vel fcmcl pronunciai. Equidem. 
Vtrum quando fcmel prorcrs , illud appellif eu- 
ius eft notocn : quando vcr6 fxpiui, non illud ? An 
potius fuie fcmd, fcu itcrum iterijmqjUc nomcn 
»demproniincics,neccflccftie fcmperideminnuc 
re?ldcm fcmper. N6onc & ipfirm akcrum no- 
mcn eft ad proprium aliqiiid fignifieandom impo- 
fltum?Eft. Quotics jgiturnomcnhocproferf.fi- 
ue ftmcl,fiuefxpius,non ad aliud 1 efcrs.neqs aliud 
qiilcqtiam nommas.quam id.cutuj hoc nomieft, 
N tc&ft. Quaodo itaquc dicimus altcrii eife vnu m 
abali)s,c?cillaab vnoa!t" a >bi«nomcnhoc alte- 
rum pronuncuntcs, niiquam ad aliud quiddam fi- 
gturicadum inducimus,qium naturam cuius pro- 
prium oomen cft- Omnmo quidem. Si ergo vnum 
akerum cft ab iji,& alia ab vno altcra , paticj illud 
idem alcerum quod in ahjs cft.ftcudum illud , non 
fccundum aliud quiddam.altcrum eft ab alijs vnu; 
quodcunquc vcr6 idcm patitur,fimileeft,an nonf 
Ini6.Sccundum quod autcm vnum habet.vt fit ab 



alijs akemm.iecundum hocidcm qnodhbct cmli- 
bct fiimlceft:quodtibct emmcftiquolibctaltcru. 
Videtur. Eftncfimiledifiiroiltbutcotrariamr Eft 
fane. Nonnc & ipfum alterum ipfi eidcmf Et iftod. 
Veruntamcn hocctiam patuit,qu6d ipuun vnum 
alijs& idem & alterum lit. Patuit planc. Contra^ 
r ia vcr6 pafsio eft efle ali j» idem,& cfle ab alijs akc- 
rum?Prorfuj.Qul tamc alterum, fimilcapparuit* 
Et hoc. QuA igitur ldcm , difiiroile crit fccunduin 
pafsioncm contrariam paisionij illius qux fimilt 
tccerat.Simile autcm nonnefacicbat ipium akeru? 
Prorfuf .Ipfum crgo idcm difsimile reddet:alio- 
quin ipfiut alteriuf contrarium minimc erit. Appa 
ret.Exijt conctuditur vnum flmileatquedifjimilo 
ah|$ clle.quA Unealtcrum,fimilc:qul vcroibidcm, 
diisimile. Talem,vt videtur,rationem habct. Ec 
fanc hanc habct. Quam - Vt qua idem paflum cft, 
nonalienumfltpaflumifi nonalienumpaflum iue 
rit,nequediffimileetiam:finondiffimilc,reilat v vc 
fimilclinautc aliud fufceperit, & alienum:fi alio- 
num.ctiam difs imilc fit. Vere dicis . Vnum ergo & 
quia cxtcris idem,& quia alrerum, feeundum am- 
bohxc&lecudum horum vrrunquc limilc atque 
difjimiicalijserit. Maximi. N6nne& libijpfieo- 
dem modo , (iquidem alterumafeipio& tibi tpfi 
idcmipparuit,iecundiim arrrbo atque vrrunque 
fimileparitcratqidifsimile apparebit? Neccfle cft. 
Confideraprxtereaquc(b,qu6narn pac^o vnura 
ad tangcndura,vel non tangcdum fcipfum , & aha 
fefe babeat. Confidero equidcm, Ipium vnum ia 
fciplototoefleconftitit. Probe. An non &inalijs 
vnum?Et in alijj.Quatenus igttur in alj j j,alu tan- 
git,quatenus in iapfo,tangereqoidcm alia impedi 
tur,ieipfum vcr6tangit,quumin feipfoiit. Appa- 
ret. Hac vtiquc ratione vnura & fe, & aliatangic. 
Tangit. Quidver6 ad hxcr Nonne quodcunque 
tacturum aTiquid eft,prope tllud quod raduru ti\, 
iaccrc oportct,acqueeam fcdcm occupare, qux l'c- 
quitur illius fcdem,in qua cum primum fucnt , ta- 
gct? Ncceflarium hoc eft. Idco vnum quoque fi fe 
tangere dcbet,continu6 poft feipfiim cxtarc opor- 
tct,proximam loco in quo iplum cft , lcdcm occu- 
pans. Oportet omnino. N6nne vnum liduocflct, 
hxc cfficcrct ,& duobut fimul in locif exiiicrct:do- 
ncc ver6 vnumeftminimerEft vt dici5. Ladcmcr- 
go neccfsitaj efficit, vt vnu ncc duo fit,ncq-, fcic tan ■ 
gac Eadem. At mhi!6 rnagis alia tangct. Quam- 
obrcm? Quontam diximuj quod racluru aliquid 
cft,feorfum pofitum, proxiroum quod tangen- 
dumcft,eflc oportcre,tertiumvcr6prxter hxcin- 
termcdium nullum. Vera. Quapropterduolaketn 
adefTeoportet^quoticjftiturujefttaclus.Oportct. 
Sinautem prxtertcrminosduoftertiumquiddam 
mcdiu interuencrit.triaquidcm pcrordinem fuble 
quentur,tae\us autem gemini. Prorfus. Atque :i\ 
ftmpCTynoquodamadiccto.vnusquoquc tacius 
adijcitur. Ex^quo cotingit ipfbs taAuJ a numero- 
rura mukitudine vnocxuperari:quauto cnim pri- 
maduo tadhis rpfoj eiruperarunt , ita vt plura nu- 
mcro,quiratactut eflcnt ,tanto deinccpf vniucr- 
fuf numerus vmuerfot taclus excedit. Etenim in 
pofterum vnum limul additur numcro,& vnus ta- 
cius taftibus ipfis opponitur. Recli. Quot igitur 
eaqux funt,numero funt , totidc fcmpcr & tadus 
vnoduntaxat exccpto. Vera loquerif . Itaque fi v- 
numcfletlolum,nec vfquamduo, taAus quoque 
nullus eflct. Qu6nam modo? Diximus qux aha 

funt 



■ 



Parmenides Vel,de Vno om,prin.& de ideis. 51 



funt ab vno,ncc c(Tc vnum , ncc vno etiam partici- 
pare,donccaIiafrat.Diximus.Ex ijs conficirur , vt 
non fit in alijs numcrus vnus.quippc cum vnum il 
lis minime adfit. Enimuero quo p.i : 1 1> id fieri pof- 
fet? Vndc alia ncc fiint vnu, ncc duo , ncc alio quo- 
uis numcro defignata. Non fanc. Ipfum igitur v- 
num fotummodo vnum eft , duo autcm non funt. 
Non,vtapparct. Et fi duo no funt , tactus quoque 
nullus erit.Nullus.Ergo nec vnum alia tangit, ncc 
illa vnu nullo exiftcnte u&u.Non prorfus. Omni- 
bus ijs dccaufis,vnumfe &alia tangit pariter Sc 
nontangit.Sic vidctur. Aneft prxtereaxquale pa- 
ritcr & inzquale,tum (ibi,tum etiam cxteris?Quo 
vero fit pa&ofSi rruius cflet,vel minus vnu , quam 
alia , aut alia rurfiis maiora fiuc minora.quamiL 
lud,annon vnumcxcoquod vnum, & alia cxeo 
quodab'a,quam vnum,aut maiora,aut minora 
inuicem ex ipfis fuis eflentijs eflcnt ? veru fi prxter 
rationcs bas vtraqtxqualitatem infuper haberenr, 
xqualiainuicemexifterent:finhxe quidemmagni 
tudincm,illa paruitatcm, aut ipfum vnu magnitu- 
dinem,alia paruitatcm habercr , cuicunque fpeciei 
magnitudo adcflct,maior exifleret : cuicunq, par- 
uitas,minor. Ncceflc. Nonne funt dux quxdam 
huiufmodi fpccies,raagnitudocVparuuas?Etcnim 
nifi cflcnt , nunquam contrar ix inuiccm cxiftcrct, 
ac rebus ipfis incflcnt.Eft vt dicu. Igitur fi vni par 
uitas acccdit,vel toti vni,vel parti cuipiam infidet. 
Neccfiariu.Si toti infedcrit,vel c<]ua cxtctionc per 
integrumvnuintusibit.velcxternis limitibusco- 
plc&etur. 1'l.inc. Exxquovni infula paruitas,x- 
qualis proculdubio vm erit:complc&cns aute , ma 
ior. Quidni? Num potis eft paruitas xqualis cui- 
quam efle,vel amphor?crTc<2usqj magnitudinis Sc 
xqualitatisin alio exercerc , nifi poflct in feiplam? 
Non potcft proculdubio. Vndc concludjturin to- 
to vno paruitatem efle no pofle.Reftat foriitan, vt 
fit in parte.Reftat. Non umc in tota partc. eadem 
cnim cfficcrct aduerfus parte,qux Sc aduerfus totu 
efTcccrat.quippe vel xqualts ent, vcl maior iJla jpfa. 
pane femper,cuicunq-, infit. Ncceflari6 fequirur. 
N ul li igitur vnquam rei parunas inhxrebit,quum 
ncquc parti , neqi toti inhxrcat. Ex quofit vt nihil 
futurum fitparuum,prxtcx iplammet paruitatem. 
Yidctur.Sed nequcctiammagmtudoinerit. quip- 
pc aliud quicquam prxter ipiammct magmtudine 
maius eflet,vtpuuid cui incnt magmtudo. Veru- 
umen nihil cft paruum , quod quiacm fuperari o- 
portct a magno , fi quid magnum fit. Etenim quo 
pa&o paruum aliquod reperies , quum paruitas in 
nullo refideat/ Vcraloqneris. Quinetiam magni- 
tudo ipfa nullo erit alio maior, quam paruitate, ne 
que paruitas ipfa.alio quopum,quatn ipu magni- 
tudineminor.Nullo. Quamobrem cxtcra prxtcr 
vnum,nequc maH>ra,ncqueminora,quain vnum 
crunt ,quum magnitudinis paruitatisquc cxpertia 
fint. Neqjhabcbunt hxc duo aduerfus rpfum vnu 
vira aliquam.qua vcl cxcedant, vcl exccdahtur, fed 
inter feipfa id cflicient.Neque etiamipfum vnum, 
authifce duobus,autahjs quibuflibct maius vcl 
minus erit,vtpotc quod tam magnitudinis , quam 
paruitatis eft cxpcrs-Sic vtiquc apparet. Idcoq;cu 
ncc maius nec minus fit vnum,quara£Xtera,ncc iu 
pcrabit alia,ncquc ab alijs fiipcrabitur. A biq, du- 
bio. N onne quod ncc fupcrat,ncc fupcratur,'necef 
Ur 16 tcquitur , v t xq u c ie habcat ? Sc fi xquc , vt x- 
quale fit? Imb. Scd hoc pa&o, vnum lpfiim ad fefe 



habct,expers fcilicct & magnitudinis Sc paruitatis 
vtnec exuperct feipfum,neca feipfo cxupcrctur, 
fcd cqtic 1l- habcs fqualc fcmpcr fibi fit.Et maximi 
quidem.Itaque vnum fibi cxterisqi xcualc . Vide- 
tur. Veruntamcn cum vnum in feipfo ht , extrinlc- 
cus fefe circuit,atquc iu fc complectcns fcipfo am- 
plius cxtat:cumqucctiam comprxhcndatur,an- 
guftius cft.quo fit vt vnum tum matus , tum ctiam 
minus fcipfo fit. Fit vtiquc. Nonnc hoc quoquc 
neceflanumeft,nihil feilicct prxtcr vnum Sc alta 
reperiri/Neceflarium. Itcm quicquideft,annon 
fempcr alicubi cflcoportctfOportct. Infupquod 
in aliquo cft,nonnc fetnper inrnaiori minus^Ne- 
quccniraaliter aliudefletin alio. Eft quod dicis. 
Poftquam vero nihil eft prxtcr vnu Sc alia , opor- 
terqj ifta in aliquo cfle,nonne in fc inuicem lu-c vi- 
cifstm efle neccfle cft?alia fcilicct in vno, & in alijs 
vnum,aut nufquam prorfus cxifterc?C6ftat. Quia 
ergo vnu cft rn alijs,idcirco alia maiorafunt,quam 
vnum,vtpotequx vnum contincnt , vnum autem 
alijs minus ex eo quod continctur : quia vcro aha 
invnofunt,vnumalijSobeandcm rationcm ma- 
iuseft,illaver6minora Videtur. Vnumitaque 
xqualc maiusqv Sc minusfcipfo& ahjscft. Appa- 
rct. Atqui fi maius & minus & xqualc , xqualium 
erit mcnfurarum pluriumqt & pauciorum quo ad 
feipfum atque ad alia : & li menfuram , partium 
etaam.Quidprohibet?Eafilcmergo mcfurasplu- 
rcsq, & pauciorcs habcns, numcro quoqi plus .»t- 
que minus crit Sc ad feipfitm 8c ad cxtera , nccnon 
xqualc fi bi atque alijs ob cafiiem cauias. Quonam 
paclo?Quibus maius cft,plurcs,quam illa, mcnfu- 
ra* habet , quotqj menfuras , totidcm Sc partes : Sc 
quibus rninuscft,codcmmodo:quibusue xqualc, 
fimiliter. Siccft. Nonnecu icipiomaius minus^i 
fit, & xqualc , xqualium menitirarum pluriumqi 
& paucioru quo ad feipfum eft particeps , cV poft- 
quam menfurarum , ctiam partium^ Quidni? Ha- 
bcnsqipancs fibi jpfi xqualcs , multitudineetia x- 
quale fim erit,plures vero pl*,pauciores deniq-, mi 
nus numero fcmetipfo.^Videtur. An non ad alia fi- 
mUiter fe vnum habebit? Quia maius iUis apparct, 
neceflc eft plus , quam ilianumcro cflc : quia vcro 
minusmagnitudinc,ctianumcrominus :quia de- 
niquc xqualc in magnitudinc , numcro quoq-, par 
cflc.Ncceflario flt.Hac iterumrationc vhum, parj 
plui,minus,fccundum numcrum feipfb erit,ac cx- 
tcris.Eritianc.Nunquid& tcmpore vnumpaiti- 
cipat , cftqi Sc h t iunius ac fenius feipib fi mu 1 8c ;\- 
lijs? 8c rurfus contrancc iunius ncqv lcnius leipfo, 
vc 1 alijs dum parttcipat tempore? At quomodo id 
fieripoteft?Efleprofe<2oiUi compctit,fiquidcm 
vnu cft.Competit. Ipfumcfleautemquid aliudcft 2, 
quam eflcncix cum prxfenti tempore participatio 
quemadmodum ipium crat cu prxterito,& ipfum 
critcufuturo cflentix ipfius comunicatio? Ifthuc 
ipfum.Ergofi ipfocflcparticipat , neccfleeft tcm- 
poris quoqt elfe paniceps.Nimirum. Nonne fluc- 
tis tcrapons? Ccrtc. Scmper crgo fenius feipfo h t, 
fiquidcmfecundutempus pcrcurrir. Ncceilc, IU- 
cordamurnc quod fenius fcmpcr fit fcnius co quod 
iuniuifitrRccordamur. Nonnc igitur poftquam 
vnura fcipfofit fenius , feipjb dum lunius ti t , ti 1 1 \ 
fenius?Neccfl*ariumcft.Fit crgopcrhunc modum 
iunius feipibac fenius. Fit, Scnius autcm nonnc 
tunc cft,quado prxfcns iam tcmpus attingit,quod 
mcdiu m cft ipuus crat & crit ? N eqi enim currcns 

c ij ex 



5* 



Libernonus. 



exprxetdcntein p©fterum,prxfetuipfurn fuper- 
greditur. Non ccrtc. Annon dcfinit tune fieTi fc- 
nius,cum primum prxfcnstangit, ncc tum fit , fed 
eft iam fcnius^Proccdens enim ab ipfo prc,lenti ne- 

Juaquam comprxhenditur.Quod nanquc procc- 
it,fic fe habct,vtrunq„prcfcns fcilicct futurumq v 
attingat.prxfens quidcm relinqucns , futurum ap- 
prxhendens , intcr vtrunqi medium prxfcns futu- 
rumue cadcns. Vcra. Si vcr6 necclfe cft quodcun- 
que fit.ipfum prcTcns minimc tranfgrcdi.cum pri- 
mum illud nactum cft.fieri definit.crtq, tuc iam il- 
lud quod ficbat . Apparet . Vnum igitur quando 
fcnius fa&um ipfum prxiens aflcquitur, dcfiftit fie 
ri.eftrji lam fcnius.Omnino. An non illofeniuseft, 
quohcbatfcnius?ficbatautcm fcipfo. Ita. Scnius 
vcr6 iuniori fenius?Eft. Iunius crgo fcipfo tunc eft 
vnum,quandofcnius factum , prxfcns aflequitur. 
Ncccflc. Ipfum prxtcrca prxfcns fempervm adcft 
per vntucrfum clle. femper cnim cft prxfcns quan- 
diu eft. Quidnii' Scmpcr crgo vnum eft & fit iuni- 
usatque fcniusfemetiplb.Videtur.Quinetiam lon 
giusne.vel breuius tcpus eft , aut fit qu im ipfum- 
mct , an pottus xquum f Aequum. Verum quod 
xqualc tcmpus cft ,aut fit ,eandcm agit xtatcm. 
Quid prohibet? Quod autem eandem xtatcm im- 
plct, neque fenius ,neque iunius. Ncquaquam. 
Quapropter vnumcumxqualc tepusad feipfum 
& ut & fiat.nequc fcnius , neque iunius feipfo , aut 
eft,aut efficitur.Haud fane mihi videtur.Quoau- 
tcm modo ad alia fc habetr' Ncfcioquid dica. Hoc 
tamcn poteft diccrc,qu6daliaabvno, fi qtiidem 
ajtera funt , non altcrum , plura funt quim vnum. 
NamfialtcrUjVnumcflcnt. Altcra ver6cum fint, 

tluraquam vnum funt , & multitudinem habcnt. 
fabcntprorfus. Multitudo autem maiorcm nu- 
merum , quam vnum habct.Certe. Quid vercr? ex 
ijs qux ad numcrum fpe&ant , quxnam prius fieri 
aut fadta fuiflc dicemus ? num qux plura funt , an 
Qood pau- Q Uat p auc i 0 ra?Quxpauciora. Quod crgo paucif- 

";T' P „1' hmum,primum:ld autcm eft vnum, Jtn nonr 1 Imo. 
mu oc vnu- 'i r n. . 

Vnum crgo primumfattum omnium, qux mimc- 
rum capiunt , habent autem cxtcra omnia mimc- 
rum : fiquidcm alia funt,non ahud. Habent profc- 
&6.Primo autem fa&um prius fuit , alta ver6 po- 
Aerius : poftcrius autcm f.'.cta,iuniora funt , quam 
quodantifidlum.Idcoqialia hoc pa&o iuniora, 
quim vnum funt , vnumq-, ilKs antiquius. Ccrte. 
Quid auti ad hoc?Num vnu efTicf prxter naruram 
fiiarh potcft?veI idpotius impofsibile? Impofsi- 
bile. Vcruntamcn partes habere vntim apparuit. 
quodfi partcs,prihcipium quoqi mediumqi&fi- 
nem. Planc.NonheohVniumprimo principiufit, 
iV vnius , Sc rcliquorum cuiulquc , acpoft princi- 
piumcxtcra vfqucadfinem omnia^QuIdni^Fa- 
tcraurne hxc rcliqua omnia partcs totius atque 
vniiis cflc ? Sc illudipfum vna cumfihevtuim to- 
tumqi feflum fuifle.' Fatcmur.Finis tandem,vt ar- 
bitror,poftrcmo fit , curnqt. hoc fimul vhum fecu- 
dumiui naturam completur. Quamobremfinc- 
cetTeeft vnum haud prxtcr naturanj fuam effjci,cu 
fine fimul confcclum , poftrcmum omniurn nacii- 
rx fux iurc pcrricitur, Apparet. lunius itaque alijs 
vnum eft , aliaqi vno anuquiora, Sic ltcrum mihi 
videtur. Quid atitem?principium aut aliquaalia 
parsfiuc vnius,fiuecuii1ibet altcrius ,fi mod6pars 
non partcs fit,nonnc vnum cft?fi quidem pars exi- 
ftit. Neceflarium iftud eft. Ex hoc fcqumir Vnum 



Pntno o- 
rnniumpnn 
Gpiumtic. 



fimul cum primo effeito fieri , fimulq, etiam cum 
fecundo,acetiam rcliquorum quxcunque finnt, 
nulli vnquam decflc,donec ad extremum vfqj per- 
currcns vnum totum fiat , non a pnmo, non a mc- 
dio,non ab vltimo , non ab alio prorfus vllo in gc- 
ncrationc exclufum. Verum. Eandcm crgo vmim 
quam Sc cxtera omniaxtatcm agit. quaproptcr li 
non prxtcr naturam fuam natum cft iplum vnum, 
neque pnus,ncq-, pofterius qulm cxtcra, fcd fimul 
potius fjdtum eit. Idcoq; lccundum hac rationem 
vnum nequc fcnius ncq; mnius ali|s , ncqi alia vno: 
fecundum ver6 rationcm fuperiorcm vnum Sc ic- 
nius fimul Sc lunius cxteris ommbus, atque ccon- 
ucrfo reliquacuita vno.Omnino iic cifct. Hocer- 
gomod6 i'e habct,& talceft cffedum. Vcru quid- 
nam fcntis dcco quod dicitur, fieri vnu fcnius , at- 
quc lunius ali js,aliaqi vno,ac etiam neque iuniur, 
ncqucfcniusficri? Vtrum cadcm rationcie habet 
circa ipfum fieri,qua circa ipfum cflc habcre prxdi 
ximus,analucr? Quiddicara ignoro. Ego autcm 
tantum dicam.quod ti quid cft antiquis alio, anti- 
quius quo ad illud deindc ficri, qulm antea lccun- 
dum xtatis interuallii fuiflct , minimc potcft : neqi 
ctiam quod lunius eft,in poitcrum iuoius fieri.Na 
xqtiaha inxqualibus addita , feu tc-pori , iiue cuili- 
bct altcn,eodcm mtcruallo diftarc quo & antea, iU 
lafemperefficiunt. Nihil prohibct. Non igiturid 
quod eft,illo quod vnum cit,aut antiquius, aut iu- 
nius ficri potcft: quandoquidcm cadcm fcmper di- 
ftantiaxtatis intcrcidit:fcd & cft,&: fuit hocquide 
fcnius,illud autcm mnius , fit vcro minimc. Lft vc 
dicis.Ita id quod vnum eft,cxtcns quxcunq-, (imt, 
nunquam vel iunius,vel fcnius ctricitur.Nuquam. 
Sedalpice pofthacvnumaliaquadarationc cv iu- 
niora hxc & feniorafiant.Quanamr Hac tnquam. 
Vnumneantiqnius altjs , & alia vno clleconttitit? 
Quid tum i Ojiadoquidem vnum ienius eft quAm 
cxtcra,longius quam illa tempus cxtitit . Quin- 
im6. Aduerte iteru.fi quando longion & brcuiort 
tepori partcmpus adi]ciamus,vntixqua particula 
difcrepabit longius a breuiori, an miuorc ? Mino- 
re. Vnum igitur non tanto xtaus interuallo alia 
deinceps excedet,quato prius exccflcrat,kd par tc- 
pus ac cxtera fortitu,minu» iemper quam pi ius ab 
jlljs xtatediftabit. An non^ProfeCto.Nonnequod 
minus cxcedit aliquid xute quim prius, lumut 

Nan» ti incubico vc loa 



I 



Cmkkmi 
*4duuu 



Caiumt 
iMami. 



, & bxubico rt 
reuiori . parc cubitun 
aJJiJcm , fecctu cum 
illo fjaadricubitutn , cH 
hoc «ero tticubitum, 
lci quadiKubitum i u ,mj 
rax tcicubitum miours 
parucula, cjuam tricuV 
biru fuperai uicubicum. 
Nam tricubitn taperac 
bicubitu tiimbiiu »j)ti- 
Ut bicubiu ■ .j u ..i- 
CubttQ fupcrac tncubi- 
tum tettia parce iricu- 
bui , qua: miuor ctt par^ 
ttcula, .,.—111 dirajttiuai, 
quoJ ulcro iQuenitut irj 
CCtctis «dJitit , quibiu 
longiom fuperant bre- 
■iorc*. E zdcm dcaomi • 
n*uc ci longionbus 
j Jc faciuat; > : cria lupc- 
reat duo vaa ceicu ,Sc 
quatuor fuperant trtai 
rua quaru , qux mi- 
sor i eft quim tertta. 

fit 



Parmenides,Vei,de uno om.prin.& de ideis. 53 



fit qtt atn prins , quo ad tlla quibus cr.it anriquius? 
lunuis procuIdubio.Si illudiunius,an no illa,fi cu 
vno cotcras.feniora q prius crunrfPcnitus. Quod 
ei y . • iunius antc.fiebat , Icnius fit ad illud quod 
antc ficbat,cratq; antiquius,eftautc nunquaantt- 
quius, verum illo fcmper antiquius tit, illud porr6 
iuucncfctt, hoccontrafcncfcit.qund rurfus anti- 
quius,iuniori iumustimilitercfttcitur. Na cu ifta 
in contrariii tcndant,cotraria lnuicc tiunt. Iunius 

?uidcm fcmori fcniiis,(enius cotra iumus iuniori. 
acta vcro fuifle nequcut.Na ti facta fuiflcnt , non 
ampliusticrct,lcd iamcflcnt. Nunc vcro& lumo- 
ra,& 1'cniorainuicemerTiciuntur.Vnum quidecx 
tcrisiunms tit,excoquod fcniuscfle apparuit& 
pnus crfectutnjcxtera ver6 feniora.quim vnu fiur, 
ezeoquod poftcrtora facta fuerint. £t lecundum 
candcm rationem cxtcraquoq-, timiliter ad vnum 
fc habcnt:quippe cumantiquiora & prioraillo t a- 
cu fuiflc apparucnnt. Idcm mih i quoque videtur. 
An non qua ratione ncurrum lllorum altero vcl iu 
nius tit vel fenius,tccundum quod pari numero in- 
uicc differunt,ncq-, vnu alijs antiquius , aut tuntus 
ficrct,ncquc alia vno?Qua vcro rationc altera lcm- 
pcr partedtrferre nccetlecft priora poftcriorib' & 
poftcriora priortbus , ex hoc ncccflc eft feniora,& 
tuniora inuicem fieri,tum cxtera vno , tum cztcris 
vnum? Et maxime qutdem.Omntbus igitur hts de 
caufis vnumcxicipfo,& alijs fcmusac inmus eft 
& tir,rurfusq; ncqueiuntus ncque fcnius feipfo vcl 
cxteris aut cft , aut vnqua efficirur. Prorfus. Poft- 
qua vcro vnu teporis cft particeps , fcniusqi & iu. 
nius fieri potcft,n6nnc prxterea necefle eft prxtcri 
ti.prxfentisatquc futuri eilc particeps , cu paruci- 
pettcmporc?Neceflari6fequitur. Eratigitur vnu 
& cft , & erit.ficbatq-, & tit , & tiet. Quidni : Eflcc 
quoq-, illi aliqutd & tilius,cratq-, & eft & ertt. Ma- 
xime. Idcoq; icictia detllo cflct, opinioq; ac fcnfus 
qiiippc cum & nos in prxfcnt la hxc de illo vniucr- 
latra-.emus.Re-teais.Nomeni.cmac fermoipti 
adcft,nominaturq-, & dicitur.Lt quotcuque huiuf 
modt ctrca aliarcpenuntur,cir.a vnumquoqj cxi- 
ftunt.Omnino quidcm fic fe res habet. 

VL K V M,tcrtioiam itcrumdificramus,num 
vnum fttqueadmodumfupra diximustnu- 
puimu.n-- ... 4 - „ . . . _ . 

eft.livnum qutdigiturnccclleeftiplumcumtitvnu,& mul- 

cotideracur ta,atque iterum,nequc vnum, nc r. mulu , & par- 
i u -> eiic i ia p as temporc,quia vnum eft, clicntia parucipa- 
re aliquando:quia vcro non cft , rio partiCipare ali- 
quandor' Nrccflariuhoccft. Num pofsibtlc cftcu 
participat.tuc minimc partictparc r vcl cu no par- 
ticipat,participarerlmpofsibile.lnalioitaqitcm- 
pore particeps,in aliovcro cft expcrs,hoc enim mo 
doduntaxat fieri potcft , vt paruceps atque cxpers 
ciuidcm (it.Probe. Nunquideft ld tcmpus quado 
accipit eilc,& qnefleamittit?aut quo paccocflc 
potcft,vt aliquando idem habcat , ahquando vcro 
non habcat,mfi alia* id capiat,alias autcmamitut? 
Non alitcr. Accipcrc eftcntiam , nonnc fieri appcl- 
lasrEquidc. Ellenua vero pnuari , nonnc dcitrui? 
Et maximc. V num igitur, vt vtdetur , afitimes atq; 
dcponcnsclIentia,ht & interit.Nc.efiarium.Cuqi 
vnum&mulu lit,fiue cu fit, fiuc cu intcrit , nonnc 
quando fit vnum deliniteficmulta,quando vero 
multa.ddinit eflc vnumr Valde. Et cum fiat vnum 
& multa,an nondifgregari & congregari oporta? 
Oportet.Qmnetiaquoties dif.imilc fimtleqscffi- 
citur,n6nncahirailari,& vtitadicam difiimiLiri 



oportetflmo. Et quando maius & minus atque 
xquale,crcfccrc,dccrefccrc,atqixquari;Siccft.At 
quoticscxrnotuin quictcm.veicx quietc in motu 
trafit,oportct hoc no vno in tcmpore cllc. Quana 
rattonecCum fcilicct pnus ftarct,moucn poftca: 
cumqj antea moucrctur.demdc conlifterc. Ltcnim 
ablquc tranfmutationehxc pati ncquit . Ncquit. 
Tempus vcro nullum eft , in quo quippiam lic ha- 
bcre le pofsit-vt limul neqj ftct.ncci; ctu moucatur 
N ullum. Vcrutamcn ncq-, tranlit abfquc tranfmu- 
tationc.Haiidconfcntaneumellct . Quando crgo 
tralitr neq,cmm dura ftat , neqj dii mouctur traUf, 
neque dum in tcmpore eft.No ccrtc. An eft hoc mi 
rabilc qutddam,in quo tunc eft cum trafit? Quid- 
nam.^Momctum indiuiJtiu_p inquam. Hoc cntm Inuenitur 
momcntura ccrtum quiddairi figniticat , cx quo tn mo ™ rn t"» 
vtrunquctranlitu.Ncquccnimcxftatu.dumftat, ^ 10 * 0 ** 
nequecxmotu,dumouctur,..dhuctranlit. Vcrum Moa&mn 
momcntancatpfanatura atq-,mirada,mcdia mo- mcJm mo- 
tuiquKtiq, intcrpomtur,acnu!lo prorfus ln tcpo w» * qme- 
re cit,nccnon in hanc atq-, ex hac,quod raotum cft, 
tranftt tn ftatum:& quod quicutt, tn motu. Appa- 
rct. Vnum itaquc,li qutdcra ftat atque mouetur, in 
vtraque proculdubio traut. Solo cnim hoc modo 
vtraque facit.Trantiens aiit , momcnto indiuiduo 
tranlit.Cumq-,migrat,nullointcmporecft,ncque 
ftattuc,ncq: mouctur.Minimc. Nuquidcodc rao 
do ad cxtcras mutationcs fcfe habct tqu.ido cx tpfo 
efie in intcntum mii>rat,vcl cx no efle m ipfum fic- 
riiincdiumtuncfitquorudam motuumac ftatuu, 
ncc eft tunc ncquc non cft,neque fit ctiam,ncqi in- 
tcrit? Vidctur. Eadcm quoque rationccx vnomi- 
gran. in mulu,& e multts in vnum , ncc vnum cft, 
neque mulu,ncc congrcgatur,ncquc diigrcgatur: 
& cx fimili lndftsimilc , rurfusqi cx difsimtli in fi- 
milc migrans,nec fimile,ncquc dif.tmile, neq; aisi- 
milatum , ncque vt itadicam, diisimiiatum , & ex 
paruo in magnum,& in lpfum xqualc , & contra- 
ria tranlicns,non paruum,non magnum , non cre- 
fcens,!K>ndccrcfcens,nonadxquas. Non vidctur. 
Hxcigitur vniucru vnuin licft^patitur.Quidni? Q^ ini f„p 

AN nonconlidcradum prxtcreaaha quidpa- poiitio. 
tiantur,ii vnii cftrConiidcrandum. Dicamus 
igttur vnum (i cft,alia ab vno quidnam pau opor- 
tctr Dicamus.N onnc quiaalia lunt , quara vnum, 
non vnutunt?alioquinaIta quam vnumnoeflcnt. 
Probe.No tamc pcnitus vnopnuata funt,fed quo 
dammodo vno participant.Qua ratione : Quonia 
alia ab vno,ex eo quod partibus conftant, alia funt 
quiun vnummili cnim partes habcrcnt,vnum pcni 
tifs cilc r. t . R cct c. Partes autcm , ctus quod totu cft, 
partcscfleaflcruimus.Afleruiraus piane.Atqut to 
tura ipfum vnum ex multis cflc oportc t,cuius pax- 
tcs funt,qux partc_appellantur,quxlibct cmm par 
tium non multoru pari , fed touus exiftit. Atquo- Pan non 
modoiftud?Siqmdmultorum parscirct.qtubus n u u , 1 ^ ri ' fc ' J 
ipfum incflec , & fuijpfius quodamodo eflct pars, 
quod cft impolsibtlc,& aliorum cuiufqjtfiquidcm 
omniu. Vmuscnira no extftens pars , vno excepto 
alioru omruum eriuatq; ita vniulcuiufq-, pars non 
crit.Non cxiftcns vcrO pars cuiufqi,nuuiuscx mul 
tii crit.Et,fi nullius cft,eflequicqua iftoru omntu, 
quorum nullius vel pars.vcl aliudquicquacft,im- 
pofsibilccrit.Apparctquide. Noncrgo multoru, 
ncc ommum pars cft quxcunquc fit pars-fcd vntus 
cuiuftlam idcx,& vmus ciuulda quod totum voca 
muv,faitum cxcundis vnum atqj pcrfcdtu. Huius 

c iij inquam. 



54 



Liber 



Quinta fup 
politio. 



inquam pars cft , qtixcuncr, fit pars. Omnino qui- 
dcm.Si trgo alu partcs habeiu , toto atq; vno par- 
ticipant.Maximc.Vndc vnum totupcrrcdiumpar 
tes contincs,aluipianb vno cflc ncccflc cit.Neccf- 
(c. Qiitnctum dc vnaquaquc partc cadcm ratio eft. 
Etcnnn huius vnm? participc eflcoportet. Namii 
fingulx illaru pars cit,hoc lpllim quod dicitur fin- 
guLr.vnum quodamodo figmficat, diftin&u enim 
quiddam ab ihjsA' fecundum fciplum exiftcns li- 
gnificat.limodofingulxfunt.Re&c. Eritaut vni* 
particcps,ti ahud quiddi quam vnum fucrit : alio- 
quin hatidquaqtia paniciparct.fcd ipfumvnu crat. 
At vcro vnum dlc ahquid , prztcr ipliim vnu nihil 
potcft. N ihil. Part iciparc autem vno nccciTeeft, 8c 
totum fimul &c parto . Ipfum nanq; vnum totum 
eru.cuiuspartcsiuntpartcs fingulz:(ingulx vcr6 
partium,pars totuii.quxciique pars totius exiftat. 
Sic eft. N onnc ltjitur quum alia hnt , quam vnum, 
vno participant omnia quz pai ticipantr" Quidni? 
Alu vcro quam viium multa quodammodo funt. 
Nam ii alia prxtcr vnum.nec vnum tamcn.nec plu 
ra vnocflcnt.pcnitus nihil cflcnt.Nihil fanc.Poft- 
quam auti plura vno funt,qux vnius partis , vnius 
totius participia funt,nonc ncceflccft multitudinc 
infinita cflc ipla partieipatu vno?Qu6nam padto? 
Hoc plane, Aliud quiddam quAm vnum iila funt, 
ncquc ctia vno participant tunc ctim primum vno 
particip.it .Ccrtc. Nonnc multitudines funt,in qui 
bus noincft vnum?Multitudincs ccrtc\Quodfi ve 
bmtis intclligctia ipfa cx ij's aliquid,qu.\m minimu 
cxccrpcre.an no nccclTecrit illud extra&um,vtpo- 
tc quod vnius eft cxpcr>, multitudinc efle , no vnii? 
Nccclle. N 6nnc tibi lic tempcr confidcranti ipfam 
fcctindum ftiplam altcram fpccici naturam,qtun- 
tumcunq^ illnis inlpcxcris, intimrum mulritudine 
fcmpcroccurrct? Et maximc quidc. Vcruntamen 
poftquam vnaquzlibct parseftcdiacft, tcrminum 
lam partcs inuiccm,& ad totum habent : nccno ad 
parlcs totum. Valdc quidcm.ltaq, alijs , quam vni 
contingit.cx ipfo vno , & cx fciplis um in vnoco- 
municatibus,altcrum quiddam in iptis ficri : quod 
quidcm tcrminuminuiccm prcbuit,naturaautem 
illorum lccundumfcipfaminrinitatc. Manifeftum 
eft. ln huijc iiaqucmodum aliaquam vnum tum 
tota,tum ctii lccuuum particulas, Sc lntinjta funt, 
Sc tcrmino qtiod am participant. Prorfus. An non 
igitur fimilu dif>i;niliaq-, inuicc &: fihi ipiisfQua- 
obrcrnrQua quidtm nihnita lunt fccundum ipfo- 
rummet naturani ,omnuidcm quodaminodo cx 
hoeinutccpatiunttir.Patiuntur. ltcm quacunita 
particip.it rcrmino,cx hoc quoquc idcm omnia |Sa 
tiuniur.Quidni?Qua tamcn illis coucnit, vt finita 
lint iimul & intinita.que. funt conWaric- pafsiones, 
quam maximcticri potclt.dif. imiliafunt.Ninuru. 
hrgolccundumaltcrutram rationemipialibimet, 
& inuiccm timiiiaerunt, fccundum vtranque vcr6 
vtrinquc.quam maximc contraria atq, dilsimiba. 
Conitat.Sicigituraliaeadcmfibi)pfis& inuicem, 
limiluq, &: difiimilu erunt. Erunt. Ac ruriiu eadc 
cValtcra.agitataq; *; ltanua,cxtcrasq, contrarus 
rationcsfufcipictu,cxteraqux accidunt his , qux 
alu filnt qu.im vnuin,facilc rcpcriemus.poftquam 
hzc um nobjs conftant.Rc&cdicis. 

QV I D igitur ? non hxc unquam perfpicua 
prxtcrmittemus.ckfpiciemusqi rurfum, li 
qtudem vnum eft.cxtcra qu$ vnum non funt,num 
pon ifto pa&o babct^n ilto folum? Prorfus. Prixw 



nonus. 

cipio igitur videamus,vnum li eft,cxteris quid etie 
nirc neccllc lit.Vidcamus . A n non fcorfum quidc 
vnum abali|S , fcorfum aliacrcit ab vnor Curnam? 
Qtmnihil cftprxtcrjfta,quodaliud qtudctn lit, 
quam vnu,abudqi quam alu vniucria quippe cora 
prxhcnfafunt,cum vnum & aludt&u cft. Vniucr- 
ia.Quarc nilul prxter hxc rcftat, in quo vclut cadc 
in fcdc Sc vnum cV: alia conlidcrant. N ihil prorfus. 
Nunquaigitur midcm vnumaliaq; concurrunt. 
Nunquam.Scorfum ergo? Seorfum. Dic~tum prx- 
tcrcafuitipfum rcucra vnum partcs nullas habcre. 
Quomodocnim habcrc poflct? Ncquc totum igi- 
tur vnii abjs incrit,neqtie eius partic u!x,ii quidcm 
fcorfumcft abalijs,nullisq; particuhs coftituitur. 
Itaeft. Nulloitaq; modo aluvno participabunr, 
cunequetotumipium,ncq;partcm cius capiant. 
Nullo vt vidctur. Atq-, idcircoaha nullo padtovnu 
funt,ncqiinfciptisvnuabquod habcnt. Minimc. 
Vnde nec multa funt alia.Etcmm (i multaclicnt v- 
numquodqi illotu , vtpotc pars totius vnum ciict . 
Nunc autc non vnum,non multa,non totum,non 
partcs,ahaiunt , poitqua nihiio vnius parucipanr. 
Probc.Qijapropter ncc duo,ncc tru iunt.ncc vnii 
illis ineft , iiquiucm vno prorfus orbantur. Sic ed. 
Itaquc ncc limilu, ncq; difsimilu , nec cadcm funt 
aiia vni,neq-, ilhs limilitudo ac Jil - 1 mi !j t udo mcft. 
Sienim limilu atqucdifsimilu ipfa ellcnt.cxco 
quod in fcipiis limilitudinc difsimititudincmqt ha 
berctjduas vtiq^contiarusinuicem fpccics ta ipfa 
alia,quam vnum in fciplis coprxbcndcrcnt. Appa- 
rct. Ac ficri non potcit , vt qux nullo participant, 
participcntduobus.Non certc.Neq:crgoiimiba, 
ncquc ctu dilsimilu funt > dito quxcunquc ab vno 
alu etcmm li limilu, vcl dtfsimilu lint , vna quada 
altcra fpccic participarct : Cc ti ambo , duabus qui- 
buldam contrarijs lpccicbus^hxc aiit impoi&ibilu 
cilc patuit. Vera dicis.Non lgitur eadc,non altcra, 
non agitata,non quicta,non oricntu,non pcrcun- 
tia.no ii maiora,non minor«,noncqua, nondcni- 
quc abud quicquam huius gcncris accidct. N am ii 
quid t.ilc lulcepcnnt, vnoquoquc & duobus,& 
tnbus,pariq, & impari participarct.quod cflc im- 
pofsibilc viJimus,cum vnopcr omnulint deftitu 
ta. Vcriisima bxc funt.Hisergo dc cauiis , v mim ii 
eft,omnucft vnum,& mbtl elt,c<c ad lciptum, atq, 
ad alucodcm modo.Omninolic fc rcs habct. 

AT vcr6 fi vnu noo fit , quid contingat nonnc 
pofthac confiderandii cft?Confiderandum. 
Qitxnam hzc fuppolitio cft, fi vnu noncit r" N um 
aliquodiffcrt ab jtta,Si no vnum no cft? Diftcrt fa- 
nc.N um folumodo djftcrt i vd ct u omnino cotra- 
ria cft hxc,St non vnii noncft,jlbus,fi vnum noeftr 
Contrariaomnino- Quid autc i fi quilpia dixerit, 
fi magmtudo non cft,vcl paruitas non cit,vel abud 
quicquam huiu tinodi-, npnnc j n fingubs innuit <]< 
auud quiddadicatiplum non cnsiOmmno. N on- 
ne jgitur nunc declarat,qti6d altcru quiddam | > u- - 
ter alu lpium no cns dicit.quado dicit, vnum li no 
cft,intclljgimusqujaquiddicatrlntclligimus. Pri- 
mu igitur aUquid quod cognofci potctt, cxprimit: 
dcinde altcru quim alia, cu ait vnu,fiue cflc ilh adjj 
ciens , fiue non cllc.ni h ilomi n us cognofcitur quid 
no elle dicatur,quod q, duTcrcs quidda cft ab alijs. 
annon?NccciIc.Inhuncitaquc modiiaprincipio 
d iccndum.vnum fi no cft,qu id cife oportct. In pri- 
mis itaqiipfi hoc oportct accidcrc, vt vidctur , cfle 
vidcbcet quanda cius licicnua , aut nibil intclhgcrc 

nos 



Sexta Tuppo 
liiio. 

Neeatiua 
cx fubiccio 
inlioiio eft 
contrai-ia nc 
gatmx ex fi 
mto fubie*i 



\ 



Parmenides,Vei,de vno om.prin.& de ideis. 55 



no": quid dicamtts,quando vnum fi non cft.profcri 

mus. Vera loqucris. Ann6& ilia altcra cifc, quara 

illud , vcl ncq; lllud alterii q alia prxdicari ? Maxi- 

me.Ergo diucrfitas quoq, prxccr faentia illi adcft, 

ncq; cnim aliorti diuerlitatcm dicic,quando vnum 

altcrum,quamaliavocat,fcd finjplius diuerfirate. 

Apparcc.Qutnctiamipfius illius,& alicuius, & hu 

ius,& huic,& horu,atq-, omnium huiuimodi par- 

ticcps ipfum no ens dicitur. Neq; cnim vnum dicc 

rctur,ncq, ab vno alia,nec illi quicqua eflet, nec il- 

lius quicquam,neq; aliquid appellaretur,nifi parti 

ceps cuiuida,aut quorudam huiufmodi fit. Rcclc. 

£ ifc tamc vuum,rufi exiftat,impo£ibilc eftiparcici 

parc vcro multis, nihil prohibcc. Scd & ncccfle cft. 

fi quidc ipfum vnu illud duncaxat,nec aliud no cft, 

quod li ncc vnum ipfum,nec illud, non erit , fcd dc 

alioquoda fcrmo habetur,nihil pronunciari opor 

tct,iinautc vnum illuddutaxat, no alitid prxfuppo 

nitur nocflc,& ipfius illius, & aliorum multorum 

porticeps efle diccndumcft.Ec maximc' quidcm. 

Quamobrem difsimilicudoillicftad oJia;nacum 

aJiaaltcrafint,quain vnum ,cxtrancaeifc oportet. 

Oportet.Extranea ver6 n6nnc aliena/ Quidni/A- 

Jicnaautc nonncdilsinulialunt? Ihisimilia planc. 

Atquilivni difsimiha funt,difsimili difsimiliae- 

runt. Planc. Adcrit itaque & vni diisiniilicudo , ic- 

cundum quam alia lpfi difsimiliafunc. Videcur.Et 

li lllidifsimilitudoad aliacompetit , nonne ad fci- 

pfum fimilitudo c6ueniet?Qu6nam modo? Si vni 

infit difsimilitudo advnu,haud fant de buiuimodi 

quoda vt de vno fcrmo habcretur,ncq, fuppolitio 

acvno,ieddeahoquopia ficrct. Prorlus. Atifthuc 

nodecct.No certi. Ob hac caufam oportct vni fi- 

rnilitudinc ad fcipfum adeirc.Oportet.ltem necx- 

quale alijscft. Etenim fi xquale effct , iara profe&o 

etiara fimilc illis fccundum xqualitatcm exiflcret. 

Vtraquc vcro hxc impofsibiha , cum vnum mini- 

mefit.Impolsibiba. Poftqua ver6 cxtcris xquale 

non eft,nonnc & alia necclfc cft 1II1 xqualia ncqua- 

qiiamcflc?Necefle.Quxautc n6a-qu.ilia,inxqua- 

lia funt. Inxqualia. Inxqualia vcro inxquali cu- 

piara inxqualia luntf Ccrte. Vndc&inxqualita- 

tis particeps vnum apparct, lccudum quam cxtera 

ipfi inxqualia funt.Particeps profcc)6 . Cxtcru ad 

inxquahtatc magnitudo ac paruitas attinct. Atti* 

net.Etmagnitudo ergo& paruitas tali vnicoue- 

nit. Vidcf. Magnitudo rurius& paruitas fem p in- 

uicem diftant. Diftanc.Idcoque mediura quiddam 

icmper interucnic.Sanc. N um repcris mcdiii aliud 

inter hxc prxterxquaJitatem?Nullumahud. Cui- 

cunque igitur magmtudo & paruitas accidit, acci 

dit quoq; xqualitas horu obtincs racdiu. Conflat. 

Vni igitur dum non eft , xqualitas , magnitudo,& 

paruicasacciderevidentur. Videncur. Prxterea& 

cflentia participare quodammodo ipfum oportet. 

At quomodos Habcrcicipfum oportctco modo 

quo diximus , nili enim fic fefe habcret , baud qua- 

qua vcradieercmus,du vmi non eflc fatemur . Sin- 

aute vera,manifeftu eft,Oj ea quc funt,proferimus. 

Siret fit,& nonne p5, ceK ,Cumver6nos vcra prxdicarcdixc- 
oranoex ea _ _ „\ - 

vrtj eft . fi nmus,neccfleeft,vteaquxiunt,allcrcrcnospron- 

oratioer re teamur.Ncceffe.Eft ergo vnum,vt vidcf ,noncns. 

faciavera fit g c „ , m no fit no ens.fed aliquid iplius eflc rcmittat 

&ret vera. h OCfVlnon f lt ^ aU meritens.Ommnoquidcm. 

Oportet igitur vt no ens,elfe non cns, velut vincu- 

lu ipfius non eflc habcat,fi dcbct non eflciqucmad- 

modura contraensipfius cflcndi vinculum habct 



ipfum non cflc no cns,vt pcrfc&c rurfus clfc liccat. 
Itaenimipfumcns maximcciit,& ipfum noncns 
maximc noncnt , fi ipfum ens auidc participct cf- 
fcntiacircndi cns , non autc clfcntiacllendi no cns, 
fi omnino elfc debc.u?ipfum v ero non ens no parti 
cipetcflentia nonclfcndi non cns, fcd cilcntia noef 
fendi ens,liquidc non cns pcnit* vidcri dcbcaC. Vc- 
rifsimahxc func.Nonnc igicur poftqu.tm cns non 
eflcndi particcps cft, & non cns iplius cllendi parti 
ccps,vnu quoq-, cu non iit, lpfo cfle participare nc- 
ccflc eft ad hoc,vt vcre no lit?Neccfl'c.Ellenti.t igi- 
turadcflc vidcf vnifi non fit. Vidctur . Atqui non 
eflentia rurfus,fi qtiidcminimc fit. Quidni r > Num 
poteftaliquid,quodccrtoquoda modo arfcclum, 
fic habcre fc dicitur.non fic fe habere , cum nondu 
ex huiufinodi habitu cranfmucacu fic?Non potcft . 
Quuodcuq; igif lic lc,& non fic fc habct,mutario- 
ncm quandam patitur. Patitur. Mutationem vcro 
motumue,an aliud quiddam cfle dicemus ? Motu. 
Vnu autc nonne & ens & non cns apparint? Appo- 
rtiit.Ergo & fic,& non fic (c habens. Vidcf. Vnum 
crgo non ens moucri vidctur, liquidc mucacioncm 
ex ipio ellcin non eflc rccipit. Pacct. Enimuero fi 
nuiquam in nacura rcrum adeft, cu no fit , non vti- 
quealiundealiomigrarepotcft . Quo pa£to cnim 
pofletPN on crgo mouctur cx eo quod tr.iicat. M i- 
nimc. Ncq-, tamc in codem verfctur. E rcnim ipfum 
idem nufqua accingic, cns naq; cns ipfiim ldc , non 
cnsauceinaliquocoruqux funt,efle impofsibilc 
eft.Impofsibilc ccrtc. Non ergo vnu cu non fit , io 
co verfari in quo mmime cft,vnquam poflct.Nun- 
qua.Neq*, ctia altcraf vnu ab fcipfo , ncq; cns , ncq, 
non ens , haud cnim iermo dc vno vlteriu; habcrc- 
tur , li quidem a feipfo .dtcr.it u fuiiTct , vcru dealio 
quodam prxter vnum . Probc . Si neque alteratur, 
ncque in eodc reuoluitur,nequc procredicur^quOr- 
nam pacto mouebicurrNullo.Quod ver6 moucri 
ncquit,quictem agcrc nccefle cft,& quod quicfcit, 
confiftcTC.Ncccilc.lgitur vnum li non cft, ftat atq, 
mouctur. Vidctur.Quinecia fi mouetur.ncceflccft 
proculdubioaltcrari ,quatcnuscmmquid mouc- 
tur,eatcnus non eode modo quo prius,fcd alio fcfe 
habet.Planc.Ergo vnumdummouetur.etiaaltcra 
tur. Profccl6. Vcruntamen nullo modo motum> 
nullo modo altcr.tt ur . Nullo pcnitus, Quamobre 
vnum quod non cft,qua quidc mouctur, abfq, du- 
bio altcratur,qua vcr6 non mouctur,minimc altc- 
ratur. Minime.Idcoq; vnu fi non fit, altcratur:atq; 
etia minimc altcratur.Conftat. At quod altcratur, 
an non altcru , qui antea fieri , priftinumq; habicu 
cxucrc oportct?quod vero non altcratur.ncq, ficri, 
neq,etiainterire?Ncccflari6fcquitur.Vnde vnum 
quod non eft,quia alceraf,etTicitur ac pcric:qtiia vc 
ru non altcrat,nec fit,nec inccrit. Acq; ica & ht pa- 
ritcr atq; iterit,rurfusq, neqi ftt.neq, itcrit.Siceft. 

RV R S V S iam ad principiu rcdcamus,hqui- 
du infpccluri vtrum hxcdeinccps,qucadmo 
dum h actcnus ,an alitcr eflc vidcatur.Operxprctiu 
hoceft. Nonnciamdiircruimusquidcirca vnuac 
cidat,fi ipfum minimc Citf Diflcruim*. A c quoties 
non crupfofcrimus,nibil aliud nobis figmficac, 
quim eflcntic. abfcntiam ab illo quod qiudcm non Non eo» 
clfc pronunciamus.Nil aliud. Vtrum quado dici- 
mus non cifc aliquid , aliquo modo ipfum non cifc 
intelligimus aliquo moaocilc? Anpotius hoc i- 
pium,n6cft,quocicspronuciaf4implicitcrfignifi- 
cat quod nullo prorlus modo vfqua cft : & cu non 

C iiij fit 



56 



Liber 



fii en» fim- fu,nulla ex partc cfttflcr.tii capax? . 
pbciter elTe „ mnC at.Ncq;crKOcflciptumn6cn! 
non poteft. K. P *L jtJ^. „„„, 



lAbfolutcidfi- 
icnspotcrit, ncq; 

"eo P efl"en- alio qiioqua^modo cllcntiam amngcrc. Minimc. 
|iam attm- Ficri autc & intcrirc vnu ahudctt,quam illud qui- 
gere. dcm cflentiam accipcrc , hoc autc umiUttd Nil a- 
luid. Ergocuinulla huius pars conucnirc potcft, 
nuquam aut accipit ipfam , aut amittit. Niiquam. 
Vnicrgo poftquamnullomodocft,ncque nanci- 
fci,neq; abiicerc , ncq; aho pa&ocllcntiam caperc 
conucnit. Dccens cft. Non Haq; mtcrit lpfum vnd 
ciim non fit , ncquc fit , vtpotc quod nulla cx parte 
cft ctfcntii capax.Non vidctur. Ncque rurfus ali- 
quo pac-to altcratur.Iam cnim & ficrct , & pcrirct, 
l\ hoc pati polfct. Vcrum. Si minime alteratur , an 
nonctiam nccclfeeft ncquaquam mouen ? Necef- 
fe. Ncq; tcmcn ftare ahcubi quod nullo modo cft, 
afleremus:quod cnim ftat,in aliquo codem icmper 
circoportct.Quidni.'Sicplanc.ipfum noncns.nu- 
quam aut ftare,aut moucri fatcbimur. Nunquam. 
Prxtcrca nihil cx ijs qui funt , ilh adcft . Iam cnim 
cflcntiaparticiparct.vtpotcquodalicuius cxiftcn- 
hselfct particcps. Manifcftucft. Non magnitudo 
jgirurilli,nonparuitas,n6iqiialitasaccidjt f Non 
profcc"to.Sed nihilo magis limilitudo, autdiucrii- 
las illi,vcladalia,veladfcipfumadcrit.Nequaqua 
vidctur. Num&aliavllo modoiilicilc potcrunt, 
quu nihil prorlus ipfi efl"eq<icat?Haud hcet. Qua- 
proptcraha nonlimiliailh,nondilsimilia,nonca- 
dcm , non altcrafunt . Non lanc. An vero ipfum 
quod ilhus , vcl ipfum quod llh , vcl quid , vcl hoc, 
vel huius,vcl altcrius.vcl alteri , aut quondam , aut 
dcinccps,aut nunc,fcu fcicntia,liucopuuo,tiucfen 
fus,an fcrmo,an nomc.an aliud quoduis cx ijs qui 
funt,circa ipfum quod minimc cft , cxiftct ; Mini- 
mc.His igitur rationibus vnu ii non eft, vllo pror- 
fus modo aut vfquam fefc habet.Non fanc vidctur 
vllo modo,aut vfquam fcfc habcre. 

ESTN E itcrumdifputandu ,vnum fi non cft, 
quid ahis pntcr vnu cucnirc oportcau' Difpu 
1 • tandum.Primumigituriftaaha,aliquidctrcopor- 
tct.nifi cnim alia lint,haud fanc de ipfis ahjsdnlcrc 
rctur.Sic cft. Et li dc ali js fermo rit, aba profc&o al 
tcrafunt.annon idemtu aliud& alterum vocas? 
Equide.Altcru nonneabaltcro alterum,& ahud 
ab ahoahudcllcdicimus? Vtiquc. Ergo iplis ahjs 
fimod6ahafimirafunt,adcrit ahqujdaquo alia 
crunt.Nccelfc. Quidnam id potifsimum eritfAb 
vno quidcm aha non erunt , ciim ilhid minimc til. 
Non certc.Inuiccm itaq; aha funt , id cnim folum 
reftar,ahoquinanu!loaha futurafunt. Rc&c. Id- 
circo lccundum multitudincs lingula lnuiccm aha 
funt.Etcnim iecunduni vnum ncqucunt , noncxi- 
ftcnte vno. Vcrum quihbct , vt vidctur accruus il- 
lorum,multitudineintinitusexiftit. Etliquod mi 
rimumapparct,quifpiafumpfcrit,velutinfomno 
rcpente pro co quod vnum vjium fucrat , multftu- 
dooccumt:& proco quod minimii apparuerat, 
quam maximum um (i ad il!a di flc&a copfcras,ap 
paret.Rc£tifsimc.Tahbu$ , inqua , accruis diuerla 
inuicem aha pntcr vnum erunt,ti non exiftentc v- 
no,alia fu n t . Qua m maxi mi . A n no n plurcs acerui 
erunt,quorumqtiihbctvnus primafrontcvidcbi- 
tur,ntillus tamen vnus crit,cum jpfum vnum mini 
me fit?Certe, Numcrus item illorum ahquis efle vi 
dcbitun ii quidem & vnum quodhbet,cum tamen 
multa funt. Vaide quidem.Paria prqterea & impa- 
nafals6 vidcbuntur, vno prorfus abfcntc ? Fals6 



nonus. 

Quod infupeTcxiguu inilhsprimo videbitur,vt 
dictueft,c vcftigioquam maxima,&quamp!un- 
ma quo ad fingula parua,qu; ctia multa funt,fc no 
bis oftctat.Quid ^hibct?Quinctia accruuv quifq; 
xqualis multis paruisq; accruis cllc vidcbitur. Na 
haud hquid6 cx maiori rn minus trlliflc vidcretur 
niti prius in mcdiu pcrucnifle vifus cflct , hoc autc 
phantalma quodda xqualitatis crit. Vcrifimilc eft. 
Nonne ad alium accruum tcrminu habcns , ipfum 
ad feipfum ncq; principium.ncq; mcdium, ncq; fi- 
ncm habct ?Qu a d c cau la? Qu ia lcm pcr cii q u is ho- 
rum ahquid intelhgctia contuctur , ante pnncipiu 
fcmpcrahud occurnt principium :& poft fincal- 
ter icmpcr finis fiiblequitur.nccnon in mcdio , alia 
fcmper intehora,quam mediu , fcmpcrq; minora, 
ob id quia ncquit vnum aliquid in his accipi , cum 
vnum minimc lit. Vchisima loqucns. Difccrpi dc- 
niq; neceflaho arbitror,vt difpcrfum , quodcunq; 
intclligetiaquis a(Iumpfcrit,icmpcrcnim aceruus 
vni* expcrs accipitur.Proculdubio. Nonnc hoc ta 
jc eminus & obtuic profpicienti vnu apparet.' Nc- 
cefle.Cominusautem&acutc intclligcnti vnum- 
quodq-, multitudinc infinitu?liquidem abvno non 
cxiftctedcleritur. Pncitcns neceflarium boceft. 
In hunc itaq^ modu lnfimta, & finem habcntia,& 
vnum,&multaquihbet ahaapparere oportet,li 
pon vnum , ftd alia pntcr vnum funt. Oportct vti 
que. An n6fimihaquoqv& dtfsunilia videbutur? 
Atquomodo?Namcu vclut adumbrata cmimus 
prolpicicnti vnum,apparcant omnia,in eodem ali 
quo communicarc,limiliac|; cfle vidcbutur. Pror- 
lus. At vcr6 propnus acccdcti.multa & altera,atqi 
ipfodiuerlitatisph.itafmatealtcra fibijpfi$& du> 
fimiha.Sic accidit.Similcs jtc atq-, difsimjlcs ipfos 
accnios,tulibimet,tuinuiccapparcre neccfle clt. 
E t maximc" quidc. N6nne ctiam cofilcm & altcros 
inuice,& cotiguos libi,& feorfumifeiplii, omni- 
busq(motibusagitatos,&vndiqipermanentes,o- 
ricntcs & occidentes,ac neutra, omniaqi huiufmo 
di.qui quidem peicurrcrc facile nobis eflct, fi vno 
non cxiftcntcmultafuehnt^Vcritsimananas. 

RE D E V N T E Siamitcruadprincipiu,de- ^ 00i [ 
clarcmus ,vnu li non cft, quidna alijs pnter pQjjuo. 
vnu cucturu fit.Dcclarcmus . Phncipio igitur vnu 
fHa noerunt. Quomodoenim?Neq;tamemulta. 
In ljs enim qui multa funt^neft & vnum. Etcnim 
li nullum illorum cft vnum,cun&a nihil funt,qua- 
propter ncq; multa. Vera loqucris. Cum itaq; vnu 
haud iniitalijs^iec multa,nec vnum funt.NonpIa 
nc.Neq;etiamapparent vnu,aut multa. Curnam? 
Quoniam aliacum ijs,qux non funt, nullum pror 
lus comracrcium habent,ncquequicqua ex ijs que. 
minimc funt,ad aliquid aliorum attinct : na nulla 
pars ijs qui non funt,adcft. Verum. Neque ig itur 
opinio decoquod minimeeft,necphantairoac^te 
ris ineft,neque vllo modo id quod non cft , ab ahjs 
opinionc concipir.ur.Non cer t c. Quapropter fi v- 
num non cft ,ni nil alioru opinione concipitur, aut 
vnum,aut multaeflc.Nam abfque vno multaopi- 
nari penirus impoisibile.Impoisibilc nimiu. Ergo 
fi vnum no eft, alia neq; (unt , neq; opinione ctiatn 
cogitatur vmim.aut multacfle.Non vidctur. V n- 
de neq; fimtlia,neq; ctia diftimilia. Non. Neq; ctia 
cadcm,aut altcra,ncq; cotigua, ncq; lciunc^a, ncq; 
reliquaquotcunqucinfuperioribus tanquamquq 
ad ipfa alia fpectare v iderc n t ur , cnarraiumus , ne> 
quc funt, alia,nec eiTe alia videntur , vnum fi no eft. 

Vaa 



Philebus,VeJ,de fummo bono. 



57 



Summum 

buQUUl. 



Ambrofia. 
Neftar. 
Sumrau bo- 
nu in upien 
tiz & volu- 
purn miz- 
tione. 
Trei conJi- 
tioncs fum- 
BU boai. 



Summu in 
uatura bo- 
num & tb- 

folutum, ef- 
te menluri 
vniuerforu. 
Bonorum 
graJus. 



Vcra. N6nnc,vtfummatimloquar,n dixerimus, 
vnum (i non cft,nihil cft , ic&c diccmus ? E t maxi- 
mc quidem. Hoc itaq; di&um a nobis ftt.atq; illud 
orxterea,quod vt vidctur, vnum Gue ilt , fiuenon 
ltt,tum iplum,tum ctiam alia ad fcfc , atq; inuiccm 
omniaommno funt atq; non funt,apparctq; infu- 
pcr,& non apparent. Vcrihima quidcm hxc iunr. 

PHILEBVS PLA- 

TONIS, VEL, DESVM- 

M O IOSO. 

MAH.IILII flCINI 
AROTMIWT. 
* 

HV I V $ libri propofiru ert.Je fummo anirnz bono d i f 
ferere.quod quidem fummum bonum , cum c6ditiooe 
quadidicitur,cnmipfum rcrum omnium principium fum- 
mum bonum ibtolutc dicatur.De hoc lgicux , quodcucoo- 
ditiooebonurn.bocin libroidceo quod abfolutum , io Par- 
menidedifputatur.Ababroluto autem hocmanat.quemad- 
moJulumenquoddamab ipfoluminii tociutfootedepen- 
det Quamobrem in 1'hxdonc 6c Thextcto Jicl um eft a Pla- 
tooc lumraum animx bonum Dei limiluudinein cffe.Nihil 
veto folit fit fimile,oifi qiuda luminii ipfiut infuliooe. V n Je 
&animxbonumeritiotegradiuioi lumimt contecurio. Id 
lumcnin mentcprimo.io volunutcmdeindedefcendit. ln 
mcnte reritaian «oluoute etu Jium .- in menic ambiotu.in 
volunuot ncctar , a Plaione luc Sc in PhxJro cognominan- 
tur.luqucfummumhominUbooumio fapicntix rolupta- 
tiuJuemixtionelocauitSedaiite infola velfapictix.vel vo- 
luptatit raciooe beatitudinem coniiftere poilc ne^auu , ex 
eo quod uiplex booi fummi conditio io oeutro reperiatttr. 
£a eit.vc fummopere perfe&um Qi,Sc furfkienj, Sc cxpeteo- 
dum-Pcrfc&um , quu oihil fibi Jceft. Surficiem , quia nihil 
deeit illi quod ipfum capit,Expeteodum . qoiaio iflo & ex ii 
lo efr.quicquid appeti poteft . Vnde quia perfectum .furfi- 
deni : quia lutficieai , expetendum. Saai qma fibi fat eft, 
alcen furftcit : quufuificit aiten , JeuJeiarur ab altcro-Hxc 
ncuuefolifapientuc «oequcvoluptati , fed mixto cuidam ex 
vtraque compctere demooftrantur. vbi de voloputii tc fa- 
pientix gencrc.ongine, atquenatura pc/mulra Jicuntur.de 
infinuo Sc cermino ,de compoliio Sc compoficionu prmct- 
pio.Acdemumcoodudicur lummum 10 pacura bonum.ac 
abrolutum.clTe menfuri vniuetforum > hec. cft toniit narurx 

firincipium.Summum ver6 bonum mcncii 8c aoinva» eile il- 
101 pnmi potTeuiooem , qux mixtioui ex fapienna fc volu- 
ptace per vericacem.commefurationcm, Sc pulchncndinem 
conuctut- Quapropicr in pnmo bouorum graJu rcrum o- 
mnium mentuupooitur : u> fccunJo verius,commcofiut- 
tio.pulcaritudo : in tento mcot ftpi£uaque:in quarto fciea- 
ria,an,& opioio : io qrrinco temperata voluptat- Bcatuique 
Ttr djcitur , qm tt faptcncum diujoorum aJepcut eft , Bt bu- 
nuoorumperuiamlcienaquadamlc arte&c opioionecon- 
ftaotein.gaudiocontcplatioaittotus eiuluc.volupuufcn- 
fuum cacenut fecomniitrit , quatenui fapiencu fcieimadue 
& gaudium impedimccom inJe nullum tccipiunt. Introau- 
dioaddutogum eiuimodi cft Cummulu de fummo bo- 
no vltrocitroque bocratet Phjlcbuicjuccootuliileni , atque 
cflcc Philcbut um djjputan Jo dcreflui, Prourcho ouper ad- 
ueoicnti gratulatuteft^nnuitc|ue,vtprouioaiindiij>uuo- 
dofuamfufciperet.Prourchat vtpore adolefcent fubicoeft 
alleniui ■ Ad quem conueriui Socratei , Cooijdera , inquic, 
quamtucelam fuicipiai.neq; temetead difpuuuonem pro- 
peret.lmo audi vtnufquc fcoteariam pnut , Sc eam quc ubi 
re£ca ratione exanunanti probabihor apparct,accipc Jcfcn- 
denJam.icd iam ad diaJogum veniamut. 

SOCRATES, PROTARCHVS, 
rmiitvi, 

I D E, 6 Prot.uche,quem nilc a Plii- 
lebo lcrmone accepturus (i J,fi£ con- 
tra quc nouru pottus , ficubi parum 
ttbi arrideat,pmnat ur*. Vlsne vtra- 
1 tnie fcntcntiam tn fummam reuiga- 
mtiv pao. Volo equidem. s o c r a . Philebus qui- 
dcm inqiiKj.inimautibus omnibus bonuro eflc 1«. 




tiriam ,voluptatem,delec^ationem, ccteraq^ huiuc 
gencris omnia. Noltr.i aute aducrfus illumdiicc» 
ptatioeft.vt no iRaquidem,fed fapere , intclligere, 
meminiiTc,& qua? htfce cognata, opinio rccla , ve- 
riqi rationis difcurfus,mclior.i cV pouora lint,qua 
voluptasomnibusquccunqi horum capaci.1 iunt, 
eorumm adeptio maxime omniu vtilis Itt , Scprz- 
ientibus,&ruturis.Annonhxc vtriufqt icntcntia 
Philebe fuitJPH 1 1. Et maxime quidcm oSocra- 
tes. socrat. An fufcipis.o Protarchc , eamqua; 
tibi nunc oblata eA difputationem^p n o T.NeceC 
feeftmeillam fufcipere,qUAndoquidem Philebus 
pulcherillc defelTuseft.sociVAT.Oportet eqtti- 
dem quid inijs verfum(it,omni fludio definire. 
p n. o T. Oporret fanc. s o r k A.Agc igitur,pra;ter 
harc id infupcr afleueremus. prot. Quidmfsoc. 
Quod vtcrq; noftrum habitum quendam& aife- 
dtoncm aninii,quxciinc1is honnnihiis vitamex- 
hiberebeatam poisit/lcmonftrare conetur. N'6n- 
ne?p rt o T.Certc.socn A»Et vosquidcrn habitum 
affeccionemq-, lctadi>nos autem lapiendi. P R o T. 
Sic eft.s o c.Si quis vcrd habitus prxftatior vtroq; 
horum videatur,idemq;voluptati cognatior fit,ac 
ftabilimctilvitc pr^ftct^nonnc vtTiq.fuperabimur 
nos,voluptas atitc tapicnui lupcrabitf pro. Pro- 
fcdio. s o c.Sinautcm iapientix lit is propinquior, 
vincet vtiq-, faptentia voluptatcm , volupras cotri 
fuccubet. Num ifta conceduis aut quomodo? 
P R o T a R. Miht quidcm conccdcnda vidcntur. 
s o c. Phtlebo autem quidna vidctur?quid dicis? 
p h ii. Mihi fane voluptas prxftare videtur , fem- 
perq^ videbitur. Ipfc autcm vidcris , 6 Protarche. 
pr o T.Cumiam nobisPhilcbeconcefTcrisdlfpu 
tationis officium, haud amplius tibi aiTenticndi 
Socrati,vcldiflcnticdipoteftas crit.p h i L.Vcradi 
cis.Ego ver6 rccufo.deamq-, nunc tcftificor. pr o» 
Et nosquoqjtefteserimus^teiftaqiicdtcis dixiiTc. 
Vcrum nos deinceps,6 Socrates , vcl volcte Phile- 
bo,vel quomodocunqucvis,abfolucre concmur 
rem. s o c r a t. Conemur ab ipfa dca exordientes, 
quam hic Venerem nuncupari quidem, fed verilsi- 
mum ei nomcn cflc vohiptatis^inqmt.p r o t. Re- 
&c fanc. s o c r a t. Rcuerentia vcro mihi fcmper 
ergadeorum numinacft,n6humanaquxdam ,fcd 
maximum quemquc timorem exuperans. E t nunc 
quidem Venerem,qucadmodi!mip(i gratum eft, 
cam appello : voluptatem ver6rcmelfc varia fcio: 
Scd ab ca,v t dixi , principium facientes , quam ha- 
bcat naturam.inueftigarcdebcmus.Rem vrui qui- 
dem audimus : formas tamcn varias admodum, <C 
inuicequodammododifsimiles habet. Videemm 
delcctari dicimus intemperantem homincm. fed 
cktcmpcrantiatemperantemidelcftariinfipicrcm Murei mo- 
infipiennbus opinionibus,ac vana fpe plcnum.ied j^Jelettan. 
&fapicntia ftpientcm.quasquidcm voluptatesfi 

3uis tim Ues inimice efle dicat , infipiens mcrito vi- 
eatur. p r o t a r .Hx quidem,6 Socrates,cx con- 
trarijsrcbusproucniunt,nonfunttamenipfe?con- 
trarix.Qui enim voluntas voluptati rerti omnium 
maximeTTmiiis non ftt ,cum ut eadem ipfa libi^ 
so c r a T.Enimuerb,Abeate,nequccolorico- 
lorc.cx eo fp color vnufquifqueeft.difFcrt, at ver6 
nigmm albo prxter qttim quod dirTert,ctiim mtj. 
ximc contrariumcflenouimtis omnes.Quinetiam 
figurafigurxeadcmgenercipfb in vniucrfum eft: 
partes autcm gcncris cim,'au( in immeium inter fc 
diffcrunt,autc6trari« funtetjam,c«tcraqi huiuf. 

modi 



58 



.o 



Liber decimus. 



tnodimulta rcpcricmus. Quamobrcm noli huic 
rarioni , qux maximc contr aria omnia vnum cfli- 
cit,CTcdcrc. Vcrcor cnim,ne forte voluptates quaf- 
dam intcr fc contrarias rcpcriamus. p r o t . For- 
tc.fcdquid boc rationem noAram lxdet?.so o R a. 
Id ccrtc lxdct,quod tu harc difsimilia cum fint,alio 
(ficdicam*) nominc vocas:ais enim fuauia orunia 
bonacflc:fuauu vero,quin fuauia fint , nulu. pro- 
hibet ratio. Cum autcm cx jjs multa mala lint.mul 
tactiam,vt nos quidemdicimus bona,tu tamcn o- 
mnia bona vocas,ctiam dilsimilia inuiccm confef- 
furUi, fi quis cocgcnt. Quid ergo in cundhs volu- 
ptatibus.tam nulis.qua bonis idcmnc quidda co- 
munitcr inucnttur , cuiusgratia bonas omncs vo- 
c*s?pr OT.Quidais,6Socratcs? Anputasqucpia, 
r u pofucrit voluputc bonu cfle, inde tibi cocclTu- 
rum actolcraturu te,dicentc quafda bonas,quafda 
malas cflV s o c r. Vcruntame difi-imdes cilc nm 1 - 
cas>pterafquc etiam intcriccontrarias cofiicbcris. 
p R o t. Haud fanc in quantum voluptatcs funt. 
iocra, Rurfusinidemrdabimur.o Protarche, 
dicemusqi voluptatem voluptate nihil differre,fcd 
omnesconfimilesefle:&cxeraplain medium pau- 
16 antc i nduda nihil moucbut.ac inAar eorum qui 
incpti & rudcs difputabonum funt,contendcmus. 
p R o T.QujiAadicis?socR.Qu^fiipfcteimi- 
tanf ego,rcpellcnsq; diccre non vcrear,qupd difsi- 
miumum omnium difsimiUmo fimilimum fit ,ea- 
dcm,qux & tu,diccrc potero.Iraqi rudiorcs,qua.m 
p.u fit,apparcbim v .Et orationobis exciderit, pcr- 
aaaq; umlit:nir(iim igiturcam exordiamur:for- 
t.ufc enim altius progrcfsi incandcm lcntcntucon 
ccdemus. prot. Dicquomodo? socr. Ponc me 
vkifsiminrcrrogatumabstc. Protarche. p r o t. 
Quidnam i s o c r a. Sapicntia , icicntia, mens, & 
quccunq-, ego a principio rogatus quid ipfum bo- 
numfit,bonavocabam,n6nneidem quod& firr- 
mo tuus,paucntur?p r o t a R.Qua ratione?s o c. 
Cun&a: nanque fcientix multx vidcbuntur , ea- 
rumqi noimullxdtfsiiruicsinuicem,qu6dfi qux 
eriamcoouaric. fint.nunquid prc/cnudifpuutio- 
ne dignus fuero,fi hoc ipium vcritus, nullam fcien 
tiarafcicmix difsimilcm dixerim? Stc undcmfcr- 
mo noAcr tanquam fabulaeuanefceret^nos autcm 
rudiutequadamdetincrcmur. Atficfieri minime 
dccct,quinpotiuslalutisratio habcndaeA . Mihi 
igitur & in tua,& in mca oratione ex xquo id pla- 
cet:vt m ul t c viddicct volup tatcs ac difsimiles unt, 
multxprxterea di fFcrcn icsqi fcictix. DirTcrcntiam 
i ; a. ; i k mci ac tui boni , 6 Protarchc , mim mc ab- 
f«oodcntes,fed tn lucem potius educetcs, fcramus, 
fi crui cxaminantes inquuant,voluputcmnc an fii- 
picpna.ni, 'i! tertium prxtcx iita quiddam bonum 
vpcarc tfslit. Nunccnim nequaquam iAud con- 
tcndcrtdcbcmus, vt qux ipfc ponouuc qux tu vin 
cauta&d.ciquod vcriisimumeA, faucamus. p R o. 
Sjc opprtet. s o c r.Hoc it.m multo magis rautua 
cpnfia^iprtcAabiliarous.p r o T.Quidnam. soc 
Qupd omnibus homimbus moleAum cA , & vo- 
Unubus&inuitisetuintcrdumquibufda. p r o. 
Dif planius. s o c r a. Sermoncm qui moxincidct 
ipquam , natura m lrabilctn . M ulta vnum cflc , & 
vnum mult i.mirabilc diciu. in quo tacilc efivtra- 
cunq-, partcindcfendas,Itcmmoucre.p r o T a r. 
Nunquid boc eis , cu quifpia roe verbi cauia Pro- 
Urchiim vnu natura gcnilu aflent, cundcra rurfus 
i i\uJ coi dicat?rurfus qui mc & intcr fe conuarios, 

rhorrt 



grauc,leue,magnum,paruum ponant , ijdem eun- 
dem vnunur, hominem ponant,& multa huius 
generis?s o c r A.Tuquidem,6Protarcbc,circa 
vnum ac multa.quc. mira videridcficrunt,inducis, 
& qux , vt itadicam , omncs confcntiunt minime 
tcntandaeAc,cumpucnliafint quxdara,& faci- 
lia cognitu , ac maximc fermonibus obrutura , fi 
quis admittat-.nec mirabilia ccienda , fi quis mcm- 
braalicuiuspartcsqjrationcdiuidcs vniucrfaseas, 
illud vnum ciTe c6fefliim,mox refcllar, deridcatq;, 
quafi monArafatericoactum,vntim multafcilicct 
infinitaqjefl'c,multavcr6vnum. prot. Tuve- 
r6 quxnam alia dicis,6 Socratcs, qux nondum 
conceflacirca fcrmoncm eundcm diuulgata lint? 
s o c r a. Quando quifpiam , 6 puer , ipfum vnum 
nihil ex i;squx oriuntur,&occidunt,ponit,vt 
paul6antcnosdiximus,tiinctalcvnum haudqua- •'• ; 
quam refelli debcrc conccfl ti m eA. At quum vnum 
hominem afTirmareconatur , bouemvnum,pul- 
chrum vnum,vnuroq5 bonuro , nunc fan^ in ijs e- 
iufmodiqi vnifatibus^inxiuro Audium , ac ctia di- 
uifioambiguafit. PROT.Quopat f tor's oc ut. 
Primo quidem vtrum admittendumfit,eiufcemo- 
di quafdam vnitates vere efle : Dcinde quomodo 

Juamhbct carum vna icmper eademq-, eflc putan- 
um,ncc gcncrationem , ncc interitum fufcipien- 
tem,fuaq, in vnitate firmifsimam : PoAremo nun- 
quidinrcbusgenitis,&infinitis quxquc ponen- 
da fit , fiue difperia , multaq; ex vna iam facta , fiue 
tota ipla ab ieipia (eorfim,qu6d maxime omniu m 
impofsibile videatur, vnum idcmq;fimul invno 
multisq-, fieri.Non illa igirur,6 Protarche, fcd iAa 
funt qux circa vnum & multa, & malc conccfla o- 
mnisdifficultatis dcfcdtusq-, funt caufa, bcneaute 
exammata,faciliratis. p r o. Oportet nos,6 Socra- 
tes,hoc primum in prxfimtia cfifcutcrc.s o c R.Sic 
egoquidem iudicarun.p r o t. Hos igitur omncs 
concederc hxc tibi exiAima. fortc vcr6 nunc prx- 
AatPhilebu,quafimalu(vtdicitur)quod bcncia- Malum be- 
cct , rogando non mouere. s o c. E Ao. At vnde po- °£ mk"* 
tifsimum exordicmur , cum mulu & varia in bis 
dubitationibus pugnainfit?hincne/p R o t. Vndc- 
namf joc. Vnum ac multa rarionibus idem facta, 
omncm vbique orationem & quondam & nunc 
peruagari,quod vt nunquam futurum non cA , iu 
nunc primum haud ccepit,fcd eA , vt mihi quidem 
videtur , in hoc difputationum gcncre Prorarche, 
immortalis quxdam&nunquam (cnefccns infita 
nobis ratio. tamcum primuro adolcfccns aliquis 
guAauit , fccu ipfe congratulatur, quafi quendam 
theiaurum iapienrix iuctus , & voluptate plenus 
exultat^ic fucrit , omnem6; dilputationem li ben- 
ter tenut,tum quidcm inaltcram parte rcflectcns t 
& in vnum commilccns,tum vcro explicans itcru, 
& in multa diAribuens : vbicerte in dubitationem 
difficultatcmqi fcipfumprim6 ac prxcipu^dcijcic 
dcinde proximu qucmquc fiuc iunior , fiue icnior, 
fiuc xqualis fit,ncc patri,nec matri, ncc audictium 
cuiquam parcens , ferrac etiam nec ali js ^nimanti- 
bus,ncdum hominibus,quandoquidem & barba- 
rorum neiruni parcat,modointerpretcmaIicunde 
nancifcatur- p r o.Anno vidcs,6 Socratcs.quiaAa 
mus,omncs rauencs nos eflc? tu npn ractuisne vna 
cura Philebo,fi nos^intumeha aAcreris , in te im- 
pctuTaciam Vvcrutame, (intciligimus cm quod di 
cis,)fiqs mod' eft, li quod macbinametu quo per- 
tuxbatiohxc bcmgncedifpuutionercijci.ac \u 

quxdam 



Philebus,Vel,de fummobbno. 



19 



Prifci 8i no- 
bii prarftan- 
tiores&dijt 
propia<|uu> 
rcj. 

Hoc loco 
<juit nolTc 
poflet.cu po 
mrurfcien 
riaraclTcvir 
tuccm,& vir 
tutexn in rac 
diocriucc . 
<j> fcictia lic, 
etia in ^ua- 
dam medio- 
cntateid eft 
in cerminu 
& lotuiuu. 



Hic ratione 
A riftocelet 
vocet in de- 
cem genera 
cocgit. 



qvtc Jam a J fcrmonem comoJ ior rc pe riri poi(it,& 
ipte mcditare,& nos pro viribus tc ic&emur : Ne- 
q< ic c n i m p.irua di f purat 10 prxfcns f li , 6 Socrates. 
s o c. Non certc,6 pucri,ilcenjm Philebus vosap- 
peil.iuir.Nulla tamc eft via pulchrior, neqiciTepo- 
teft , auARi illa quatn iempcr egodilexi . At illa me 
fxpc t ugtcns, Jeicr ru m mopcm q-, Jcftituit.P X § T. 
Quxnam iftarMic moJo. s or x. Quam oftendcrc 
haud ita JirTicilccft,pfriccj ver6difficilimu.Qux- 
ciiquc enim pcr arrcm admucta funt, hac in luccm 
hominibus proJierunt via. Animaduerte quxlb, 
quam Jico. p»ot. Dic moJo. socr. Donu pro- 
feclodcoru ad homines , vt mihi videtur, pcr Pro- 
mccheumqucdam vni cum quodam lucidifsimo 
ignc JciccnJit.Ltcnim prifci nobis prxftantiores, 
dijsq; jppinquiorcSfhxc nobis oracuiatradidcrut 
quoJ cum cx vno,& multis conftent vniueria que, 
iempcr clTe Jicuntur.tcrminumq-, & inrinitum in- 
natu habeant,oportct nos his ita orJinatis , vnam 
fcmperiJeamin vnoquolibctgeneratimponentes 
inqu ircrc,& eam iniium inucnturos ciTe : quam li 
comprxhcdamus,poft vnam duas,fi fint, pcrlcru- 
tarnli minus id pateat,tres,aut alium numcru quc,- 
rere , & quojlibet comm qux funt vnum , rurfus 
eodcm pacco diuidere, quoufque ipfum principio 
vnum,non mod6 quod vnum mulcaq-, , & infinica 
fic,verumcciam quoJ fic , aliqutf nofcar :infinici 
auremide.im nopnusad multituJinem adhibcrc, 
quamquisnumerumomncm inter lnfinitum, & 
vnii mcdium cadentcm pcrcepit,tum dcmum vnu 
quodlibct omnium abciicium in infinitum dimit- 
lere. Dij crgo.vt diximus,ftc nobis inucftigare, di- 
fccrc,& mutuum doceredcdcrunt. Qui vcrd nunc 
cxtant cx hominibus fapientcs.vnumquidcmac 
multa vtcunqtie cont ingit , velocius acque tardius, 
quam Jccct,inJucunt , & poft vnum infimta coti- 
nuo,mc Jia vcr6 illos crTugiunt. Quibus difputadi 
mutua intcr nos ratio,tum dialeccica, tumetia Uti 
giofadifcTCta cft.p r o.Quif mododixifti,6 Socra- 
ces,partim intelligcre mihivideor,partim clarius 
audire dcfiJcro.soc. Perfpicue hocconftat in litc 
ris,6 Protarche,quoJ diximus.lcaq-, in his quas Ji 
dicifti,id accipe.p x o. Qu6nam pacW s o c. Vox, 
inqua,ex orc nobis crupens vna eft,& infinitx rur- 
fus voccs numero,& cunccorii pariter , & cuiufq;. 
PXOT.QuidniYs o c. Neurrotamen horumdo- 
c 1 1 erficimur,ncc quod ei* infinitu,nec itcru, quod 
cius vnum cognolcimus,fcd quia & quot , & qua- 
ks funt,tcncmus.hocenim vnumquemqs noftrum 
grammaticum rcd Jit. phot. Verifsimaloqucris. 
socx a. Uemquoque muficum homtncm facit. 
p x o T.Qua racionef^s o e x a. Vna quodammodo 
& in hac arte voxeft. p x o. Quidni? socha. Duo 
item poncda funt,graue &acucum, & tertium to- 
nusmedius:n6nhertar PXO.Ita.sorn a. Verun- 
tamcn nonJum do£cusmuficencris,li hqcfola co- 
<*noucris,& ifta ignorans,vt ita loquar,nuJlius eris 
in mufica prctij. pxo. Nullius. soex a. Sedpoft- 
quim.o amicc,accepcris quot inccrualla vocss i.u. 
rnero funt circa graue at q; aeutum,& qualia , nec- 
non inceruallorum tcrinini,& quotcuqi ex his c6- 
pofitioncs proueniunt.Qux maiores noftri cofpi- 
cictes nobis eoru ieccatoribus, vt huiulmodi qua> 
dam harmoniasappcllarcmus,irapidarunt.lnmo- 
tibus prctereagcftibusq*, corpons aliaquxdam ta 
ha ineifc monftrarunc,qux numcris demenfa,rhy- 
thmos atqc mcfuras vocari iuftere:cogitare prxtr>- 



rcaq>eademrarionede vnoquoqiquod vnum,& 
mult a eft,con(idcrare debcmuf < N am quando iftb 
ficaccipis^apienstunc euadis. Cum vcro& aliud c,r " *°j u 
quicquam lta compfxhcndis,fapics rurfus circa il f' £ ™ e Q 
ludefnci«h'is.Infinitaauteinfingulor'H&mi>ngu- ( , rcj ,,.),,,,' 
lis multitudo,vagura tc inccnumqi , & rationi* ac ta uon eA ra 
numcTi rcddit expertcm, vtpotc in nullum cuiuiq; ( '°* 
tcrminumrefpicicntcm.px o t. Prxclare hxc,6 
Philcbc,SocratesmihidixilT'c vidctur.PH i L.Mihi 
quoqvtfcd quid ad rcm hic icrmo>quiducfibi vultf 
s o c. R ec t c id,6 Protarche,Philcbus ifte quxfiuic. 
P x o. Prorfus. Rcfpondc igicur. s o c x a. Faciam 
quod vultis,vbi dc nis ijfilc paulifper etiam difpu- 
tauero. Vt cnim fi quis vnum aliquod accipit, is vt 
diximus,haud mox in infimti naturam , fed aJique 
numerum deicendere debct:iu viciisim, fi qttis in- 
rimtum primo fumcrc cogitur,nequaquam in vnu 
concinu6,fcd in numerum quendam qui multitu- 
Jincm aliquam habeat ,debct incendere , cx omni- 
busqvcandem in vnum Jclincrc. Quod vcro nunc 
Jiximus,rurfus m litcnscnniccTtari hcct. P X o T. 
QuomoJo? s o c. Poftquim infinitam vocemco- 
euauit,fiueDeusaliquis,iiuehomoJiuinus,quau 
hsapud l AcgyptiosTheuthquidafuiiTcfertur,qui ' 
primas in ipfa vocis infinicate vocalcs litcras cofi- 
dcrauit,qux no vna,fcd plurcs funt , rurfusq-, alias 
quxno vocis, icd foni pamcipet cllcnt , atq-, haru 
numcru ccttu fimilitcr Jefimuit: tcrtia Jcindc fpc- 
cic litcrarii diftinxit , earii quas nune mutas voca- 
mus,poftremo foni cxpertes mutasqj difcrcuitvfq; 
lingulaquxd.ijvocalcsq-, & mcJias codc modo,do 
nec eani numcro in fingulis fpeciebus,& in vniuer 
fis rcpcrto.clcmct a vocauit. Cumqi videret nemi- 
nem noftrum , horum quicqoa feorfim perceptu- 
rum,nifi vniuerfa pcrccpincc,hoc vcluc vinculum, 
vnum quiddam cxiftens , & in vuum difperia redi- 
gens mcditatus,qu Am vna in his eiTc artcm grama- 
cicen animaducrtit , eo nomine appellauit. p k i i . 
Hxc planius,quam fupcnora vidclicct ipia inuJce 
comparata,6 Protarche.coprxhcdi. Idem tamc & 
nuc,& fuperius in bac difputatione dcli Jcro.s o c. 
Num,6Philcbe,requiris,quid viJcIicctaJ fcrmo- 
ncmnoftrumiftacofcrant? ph i l. Id fcilicct quod 
dudii ego& vna Protarchus rcquircbamus. soc. 
Nunquid hoc aiTccuti,requinti<i tamt- iampndcm 
vt inquis? p h 1 1 . Quonam pacto? s o c. An non 
de lapictia & volupcace nobis ab ipfo principio di 
fccptatiofint,vtrucxijseligendumr pxot. Imo. 
soc. Etenim vnum cflevtninqi horum diximus. 
PXO.Diximusprorecto. socx. Hoc ipfum prior 
fermo rcquint .quomodo vnum,& multa vtrunq» 
horum fit,qu6ue pacco non infinita continu6,fcd 
certum vtrunque horum numcrum acccpit pnus, 
quam in lntimtum porrigatur.P x o T. HauJ fanc 
lnleucm nos quxftioncm , nefcio quo modoSo- 
crates , 6 Philcbe , circun Juxit . Quarc agc , confi- 
dera vtcr noftrum ad prxientem interrogationem 
refpon Jcat. Fortc tame nJiculu eft.mc difputacio- 
ms totiusfuccciforcm ,cxeoquodrefp6derc ad id 
modo nequea , rurfus hoc ipfum cibi imperarc. At 
ridiculum multo magis cllet, ncutrum noftriim id 
pollc. Meditare itaque quid agamus. fpecies cnim 
volupcacisanobisexigcrc Socraces velle videtur» 
fint,nccne,quotqt pTXtcrea,qualesuc fint, & dc ia> 

!>ientia eadem fimiliter percontari.s o c x a . Vcra 
oqucris,6 Callix fili. N ifi cnim id circa quodlibec 
vnum,fimilc,idcm,& cotrarium, quemadmodum 

oratio 



6o 



.Oi 



Libcr decimus. 



Neqoe toIu 
pcitc i nea; 
fjpiestiief- 
fe fumntum 
bonura.fed 
tcttiuia- 



Conditioif 
fon booi tri 
plex. 



or.-uio prxccdens oftcdit,obferuare queamu«,mu- 
lus vnqium noftrum vlliut eritad aliquid prcuj. 
p r o t. Sic fcrmc , 6 Socratcs , fc rcs haberc vide- 
tur. Ac przclaraquidem rcs prudcnti viro omnia 
nolfe.Sccunda va6 nauigario, proximaqt vidctur 
i i il-o , feipfum minime latcrc. quorfum autcm i fta 
nunc diKcrim , declarabo.Ipfe nobis,6 Socratcs,di 
fputarionis huius autor exutifti,teqi ipfumad in- 
ueftigandum quid cx humanis rcbus optimum ii t , 
prxbuifti.Nam cum Philrbus voiuptatcm,dclc&a 
tione,lxtitiam , & rcliqua huius gcncris^horoini- 
bus optima efle ali crcrct , tu illi ftatim contradixi- 
fti,cdc non ea , fed uia potius qux fxpcnumao in 
memoriam nobis fpote reducimus , rcoc" agcntes, 
vt in memoriam rcducta vtraquc difcuuatur. Di- 
cis aotcm.vt vidctur,<quod adijcicndum puto re- 
tti) prxftantius voluptatc bonum clfe , mentcm, 
fcicxura,intelligentia,artc,& rcliqua huiufcemo- 
di,& <p hxc capcfccre potius quam illadcbcamus. 
Quz vtraq; cum indubiu vocata lint omnia bxc, 

2uaii ioco minati fumus , no prius tcdomu dimif- 
iros qua huic controucrux idoneus finis impo- 
ncrctur.Tu vcru coccisifti quidc , tcq, ipfum ad id 
cxequcdu cxpofuifti.Nos iuqv dicimus quod puc- 
ri foknt.qux r c ct c data funt , cripi no licct. Omit- 
te igitur ulu difputandi modu nunc quidcm. s o c 
Quem dicisr pro t..Quo dubitationuro fcrupu- 
los nujcis.eaq; intcrrogas , quibus dc rcJpodcre ti- 
bi nunc ncmo noftrum idonee faltcm potcft. Neqj 
cnim bclle finitaeiTe difputauo puuda eft,qua pcr 
pkxosomncs nosrcdduiifti. Atqt fiminus idnos 
valcmus,tibi agcndum cft:pollicitus enim cs. Hoc 
igiturtucofulta,vtru voluptatis& fapicntix fpc- 
ctes diftinguendx , an potius dimittendx , an alio 
quoquam modo queas vdisucqux nunc mtcr nos 
conrr oucrfia funt^pcrirc.s ocR.Nihiligitur mc- 
tuendum cft mihiquidcm amplius, poftquam bxc 
tuitadixifti.Nam vbiii vcusdicitur^jmnisquaU- 
bct in rc formido tugatur : acccdit , quod dcorum 
aHquis mcmoriam nobis aliquam fuppeditafle vi- 
dctur. p k o T.Quppaao,& quorum mcmoriami' 
so c r.Quos olim iiuc fomnians,ftue vigilans <er- 
moncs audiui,nunc dc voluptate & fapictia cogi- 
to, ncutram harum cflc bonum , ied tcrtium ali- 
quid, quod aliudcftab vtraquc,& ambabus eft 
mchus.idq; fi nunc nobis Iiquid6 patcat, voluptas 
aviaoruproculaberit: bonumquippc idcquod 
illa ncquaquaraait. Stcne .- an alitcr? noi. Sic 
vtiquc. soc Spccicbus lUquc voluptatis ad diui- 
iloncm haudamphus,vtincafat opinio, indigcbi 
mus,quod in lequcubus clarius innotcfcet. mo. 
Prx.cl.irc loqucri5,,pergcfic obfcao. so c. Pau- 
cuia quxdam prius aucucremus. prot, Quz'nar > 
s o c. Ipfius boni codiuoncm vidclicct , pcrtctturo 
cft'e,an impcrfetltum nccefic fit. prot. Omnwm, 
6 Socratcs , pcrrcft iisimum. s o c r a. Quid vero, 
Uirfiacnsncoonumipfumeft? prot. Quidni?& 
in hoc ipiu m ab omnibu* qux funt,difFcrrc necell c 
cft , cunttisqj przlurc. socr.Hoc quoquc dc jU 
lo maximc,vt arbitror,ncccflariu cft aflcnrre,qu6d 
omnc cognofccns tdipium vcnatur , & appeut ap- 
prxhendcrc cupicns,atquc ipfum in ie , & alia cir- 
ca lpfum pofsiderc,cxtcrorumq, nihil curat , prx- 
tcrquamquxviucum bopis pcriiciuntur. p r o. 
Hisrepugnarinonpotcft. soc». Confidcrcmus 
lgitur dijudiccmusq, voluptatis & fapictix vitam 
ieorfiim infpicicntcs. P R o T. Quo patto mquisf 



s o c. N ecjue in voluptatis vita fapientia infit , ne- 
quc in fapictix vita,volupus.Oportct cnim fiqui- 
dcm his prius bonum eft,nulluis amplius indigerc: 
ii vcrb alterutriusindignum apparct,haud vlterius 
reucra nobis eft bonu. p r o. No ccrtc.s ocNuvo 
lumus m tcipib pcriculum facerei prot. Prorfui 
s o ( c r. Reipondc igitur. prot. Dic. socrat. 
Optarcsnc,6 Protarchc, plcnam fummis volupta- 
tibus omncm vitam agerer p r o T.Quidni optcm? 
ioc Nunquid alio quopiam indigcre te vltra pu- 
tarcs.auado pcrfccla narum poflefsionc ftucntisf 
r r o t. Ncquaquam. soc. Aducrtc iuquc,num 
ipia fapicntia indigercs,& intclUgcntia , & conue- 
nicnu raUocinauonc , & alijs quxcuqi horum co- 
gnata,fcd ncquc vifui 3 p R o T.tt quidromnia por- 
ro haberem,U voluptate fruercr.s o c. E t ita viucs, 
pcr omncm vitam prxcipuis voluptatibus abuda- 
res?PROT. Profec\o.socR. Si mcntc , mcmona, 
fcicntia,opinionc vera pcnitus careas , primo qui« 
dcm hoc ipfum,gaudcasnc,an no gaudcas,te igno. 
rare neceUecft,cu (is omni fapicua vacuus.p r o t. 
NccciTe. so c. Etcum mcmoria fis priuatus , haud 
fuie te ahquado delccutu fiiiife recordabcris , ncc 
vlla voluptatis rcpcntc incidctis rcftabit memoriaf 
& opiiuonc vera carens,du Ixtabcris , lxtari tc mi- 
nime opinabcrc.Rationc quoquc captus, quod in 
poftcrum voluptatc aliquam adcpturus iis , ratio- 
ctnarinonpoteris. Duccsautenon homims vita, 
ied pleumonis cuiufda^d eft,fpongix marinx, aut 
eoru animahu,marinoru , qux conchas habct. Sut 
hxc vcrafan ahtcr de hts fcntirc Ucct? p r o. £t quo 
pjcto aliterrs oc. An vitanobishuiufmodiexpcte 
da? p r o. Mutti me,6 Socrates,prxfensfcrmorcd> 
didit. socr.Nc defaugcmur hic obiecro , fed iam 
altcram illam, mcntis fciUcct vitam in meduun ad- 
duccntes , vlterius coniidcrcmus. p r o t. Qualcm 
inquis?s o c.Vuii aUquis noftru viuere (ic cUgcrct, 
vt lapicntia^mentemtfcientiam, mcmoria omncm 
ommum poisideret , voluptate ver6 nulla pcnitus 
rrucrctur,nec rurfus aiticeretur molcftu,lcd linc vl 
lotaUaftcCiu viuerct? prot. Neuuacxij!>,6So- 
aates,vitaviut mihi,aut alteri,vt arbitror. chgcda 
videtur. s o c r. Quid autcm, 6 Protarche , viu cx 
ambobus in vnum congrcdietibus mixta, & com- 
munis erTccu? fkot.Ex voluptate ais^apictiaqi, 
& mcntc?socR A.Hancipfamdico. pro. Vnui- 

^ /■ \ ■ . r * . \ e rum qux 

quifquefanchancipUmpouus,quamcx fupcno- pum l 
rsbus altcrutra eligct:ncquc vnus optabit quidcm, 
alius minimc,icd idc omncs paritcr expctcnt. s o c. 
Vidcmusnc igitur quid cx prxfcnti difpuutionc 
fequatur? pro. Prorfus quidc quod trcs vitx pro- 
poUtf funt:cx duabus ncuua fuDicicns,aut optada 
vcl hominibus,vcI c^ tcris animanubus.s o c r. An 
noncucahxcumidc6ftat,<^ ncuua iplum bonu 
poisidet?efcnim pcrtcc)a& lurTicienselIct,& vni- 
ueriis planUS&animanubusexoptanda,quxcun- 
que lic fcmpcr viucrc poisct. Siquis vcro cx nobis 
aliacUgat , prxter naturaciusquod reuaaarfcaa- 
dum cit,cUgct,neqi id fponte.icdex ignorantu,vd 
inichci quada neceisitate. p r o. Hxc lU ic habac 
videntur. s o c. Qjtpd ago Philcbi dea haud idcm 

Suodipfumbonucxil^imarc oporicat,Utisiadi- 
:ucil'c vidctur. ph i. Scd ncqj cua tua mcs ipium 
bonum eft, 6 Soaatcs. ijidc enim rcprchcfiombu* 
cft obnoxia. s o c. Foritun,6 Philcbc mea.non ta- 
mc veram diuiiuroqi rocntcm (ic arbiuor , ied ali- 
tcr lefe habcrc.Equidcquod primasin ilUcomuni 

viu 



Trium vit» 



Fhilebus, Vel, de fummo bono. 



6} 



QuoJ ifini- 
w ut inulu- 



Migiiacmi 
nui hnv rei) 
Ctunc,& >| ui 
luffl. 



vinmensobtincat,noncontendoegoquidem.De 
fccundis vc ro vidcndum cft,quid faacmus.forte e- 
nim communis vitc. cauiam alter noftrtim metem, 
alter volu ptatem afferat, atq; lta bonu ipfum neu- 
trum erit iftorum : forte vero alterutru horum cau 
fam efTe quifpiam cenfcbit. Qup magisergo cdtra 
Pbilcbumdccertarim,qu6dhacin promiicuavita 
quicquid illud deniq; lit quod a vita (ufceptu ex- 
pctcdam ipfam bonamq-, rcddit,ei mcs ipfa,qnam 
voluptascognatioreft,& fimilior. Atqycxhacra- 
tione voluptas nec primas,nec fecundasetu partes 
reucra tcnebit,longius autc aberit a tcrua forte, fi- 
quamex mcnti hoesnunceit a nobis adhibenda. 
PK o. Atqui,6 Socratcs,voluptasiam proftrata vi- 
dctur quaii rationibus tuis perculia : na & de vicr.o 
ri.i dcccrt.is, i.icet. Dc mcntc Vcr6 vt vidcttir dicen- 
dum,qu6d non fapienter fibi vicloria vendtcaret. 
Eade quippc patcretur. voluptas autc fecunda for- 
tc prituta.omnino iam ab cis amatonbuscontcne 
tur:neq; enim cque pulchra vlterius apparcbit. s o. 
Quid igitur f n6nnc dimitterc illa prxftat, necex- 
qutiitacraminationc,rcdargutioncq;doIorcaffice 
re?p r o.Nihil ais 6 Socrates.s o c. An quia impof- 
fibile quidda protuli,dolorc afficivoluptatc?p r o. 
Nonob hoctantu,vcructuqu6dignora» noftrti 
nullumprius ahircredimiJluru,quam adhoruh- 
ncm ratione dcucncris. s o c. O longua Protarche 
orationc futuram,im6 vcr6facilem propcmodum 
nuc. Vidcrur enim alijs quibufda inftrumctis,cjua- 
fi talis prxter rationcs iitpcriores opus cflc, fi quis 
paJma mcti iecunda comparaturus accedat. fortaf 
fc vcro & hxc habemus. Igitur oportet ? prota. 
Qtiidni?s o c. Principiu itaq- huius ponentcscau- 
tc & diftinctc occupcmus . p r o. Quale principiu 
dicis?s o c.Omniaqux nunc in vmucrfo funt, bifa 
ria diftinguamus. Im6 fi vis trifariam. p r o. Quo- 
nampacto? s o c. Accipiamus nonnullacx ijsqux 
nunc a nobis funt didta.p R o.Quxna?s o c. Deum 
dicebamuscxijsquxfunt.altcrurn quidi- infimtu, 
altcrum vcro terminu oftcdifle.p R o.Omnino qut 
dem.s o c.Has itaque fpccies duo illa ponamtts:tcr 
tium vcro,vnum cx vtrifq; commixtum. Ridicu- 
lus tamcn videor admodum,dum per ipccics diui- 
dere,atq,dinumerareiftacontendo. prot. Quid 
.us 6 bone vir?s o c.Quarto adhuc gcnere opus ef- 
feconftat.PRO. Quonamfsoc. Cauum mutux 
commixtionis iftoru conlidcra. eamq- prxtcrtria 
illaquartu ponito.p R o. Nunquid & quinto infu- 
per mdigcbis aliquo difccrnentefs o c. Fortcnon 
tamen in prxfentia,vt arbitry . Sinautcm opus fuc 
rit,ignofces mihi quintam vitam fcct anti. p r o t. 
Quid obfi -i t < o e. Pnncipio igitur, quatuor ho- 
rum tria illa diuidctes, atquc vtrunquc duorum in 
multa diff lflum diuuliumq- vidctcs,mox in vnum 
rurfus vtrunq- comungcntes,pcrfpicere conemur, 
quatcnus vtrunque horum,velvnum,vel multa fit. 
p r o T.Hxc mihi ii planius dircris,ailcquar fortc. 
s o c. Duo p rotcil t 6 qux propolita funt dico, ftni- 
tum dico,& lnnniiu.quod autem lnfinitum multa 
quodammodo fit,conabor oftendere:finitumver6 
in pofterumdiffcratur.p r o.Differatur. s o c. At- 
tcndeigitur:arduum nanq- atquc maximecontro 
ucrfum eft,quod cofidcrare te uibco. A ttamcn ani- 
maduerte. Primum autccircacalidius frigidiusq- 
confidera, vtrum terminum aliqucm in cis inue- 
nias :an potius magis ac minusdum ijs gcneribus 
in : , ftncra rcijcunt, iinc nanquc adhipito, lpfa 



etiam finirentur.p r o. Verrfiima loqueris.s o c. At 
vcro fempcr in feipfo caJidion & fngidiori magis 
ac minus cflc fatcmur.p r o.Maximc.s o c.Scmpcr 
ergo nobis hxc ratio monftrat ab iis fincm abcflc: 
cumque fine fine fint,omnino infiniu funto.p r o. 
Prorfus 6 Socratcs. s o. Euge amioe Protarche,in- 
teiiexfti^uquc aduertuli nunc quod hoc ipfum vc- 
hcmctcr abs tc modo pronuntiatu,& ipfum quoq- 
quod remiise diatur,candc vun habcnt qua ipfum 
magis ipfumue minus. Vbicunq- cnim adi'unt,non 
fi nunccilcquantu vnumquodq-,(cd icmpcr vchc 
mentius remifsiorc, Sc vicrisim vchcmcntiorc rtv 
miisiusomrubus aoionibus infcrcntia, plusac mi 
nusefTiciuntiquanuimvcrolempcrdclcnt.Quod 
cnim nucdiccum eft, non dclcns quantum, fcd rc 
linquensjpfumdc menfura infcdeiplius magis,ctC 
minus, Sc vchemcntcr, & rcmiisc innafci : parcnc 
hxcex fuaregionc,inquainerant.Ncq- t enimcaii* 
dius&frigidiusiamamplius lU,firccipit quantti. 
Diffugiecenim,necvltra coliftet calidius ipfum,c<c: 
fngidius:quantu ver6,ftat,progrcdiq- ceUat.Qiia 
obrc hac rationecalidtus, & frigidius infinita iam 
eifeconftat.p r o.Sicapparct 6 Socratcs : vcrunta- 
men vt ipfc dixifti,haud tacik ifta percipi poiTunb 
Fortc vero deinccps itcrum repctka, intcrrogantc 

Eariter & rcfpondcntc confentirc muicem dcdara 
tint.s o c. Bcnc dicis, atq-, ita pro vtnbus agcdum 
eft.fedintucreprtmu, num tdfignum ponamusin Signuminfi 
finitxnatiirx,ncfingulatranfcurrcntcsorationem ""««"«uij. 
in longum nimium protrahamus. pro. Qiiodna 
dicis? s oc. Quxcunq- magis ac minus, vchcmcn- 
teratquc rcmitsc.nimisq-, & huiufmodi quxdam 
admittunt,cundtain vnum intintti gcnus rcducen Quzinee- 
dafunt.quemadmodumfupra dixiinus,a(lerent«s nefemfiniti 
omnia qticdiuidua difperiaq} lunt, in vnum opor 
terc colligi,(ccundumq- vim vnam,velut vni qua« - 
damn.utir.tm (ignari.Meminiftinc?PR o.Mcmint. . 
soc.Quxvcrotahaquxdam minime.lcd horura oft'^^ 
contrariaaccipiunt omnia, primoquldcmxquaJc 
ipfum atq- xqualitate, poft xqualc & duplum, & 
iingulas inde proporuoncs quafcunq- ad numcru 
numerus,&ad meniuram mcnfura habct,hxciru 
quam omniain genus finiti refcretes, rectcncfacc- 
remus.Quid ais ad hxc?p r o.Prxclareo Socrates. 
s o c. Age. Tcrtium autem ex vtrifque commixtu t 
quam ldeam habcre dicemus > p r o. ld mihi tu du. 
ccs,vt arbitror.s o c r a T.Im6 Deus, (i modo quic 
Deus measpreces propitiusexaudiat.PR o. Preca. 
re igitur, tk contcmplarc. s o c. Contcmplor fane. 
Ac mihi videtur deorum aliquis nobis amice nunc 
afpirafle.p r o. Quo pa&6id ais?& quaconiecTu. 
ra vtcrisr' s o c. Dicam planc,tu vcro attentis auri» 
bus adfta.p R o. Dic modo. s o. Calidiusnc aliquid 
nunc,& frigidius dicebamus?P R o.Certc.s o c. Ad 
dc prxterea ficcius & humidius,plus ac minus,ve« 
locius atq- tardius,maius & minus:ac deniq- quot 
cunq- in iuperioribus ad naruramynam magts mi 
nusue fuicipiente rcdcgimus.p R o. An infiniu na- 
turam inquis? soc. Etiam.ineamautemcomiicc 
pofthac progeniem illa termini.p r o.Quam?s o c. 
Eam quam cum dcccrct in vnum colligere, qucm- 
admodum illam infiniti collcgcramus, nondti col- 
legimusuit fortc nunc idem ages:his quippc vtriiq; 
coadfis,illatcrtiacontinu6 patcfict. pr ot.Qu.uii 
dicis,& quomodofs o c. Aequalis, & dupli proge- 
niem,& quxcunq-, diueria qux funt,contraria infe 
ftaquc cfle non finit,fcd commenfurata, & cofona 

f rcddens, 



62 Liberdecimus. 



Re&ariorfi 

c6mumo,id 
ef: . rqualn 
vel jupli.vcl 
caterorum. 
Morbut clt 
ioexce.lete, 
vel ceflantc 
calido, frigi 
do , buiniiio 
fcUCCO» 



himi j»m 



teddent,numcrum etTieit- r r o t. Intclbgo.cbcerc 
nanqut mihi videris,fiifta mifccntur, gcneraiio- 
ncs quafdam cx coTum fingubs cuenturas.s o c.Et 
rccte vidcor.p r o.Dicigttur.s o c.Nbnncinmor • 
bis recta horum commumo ianiutis naturam ge-. 
nuitfP & o.Omnino.s o c.ln acuto autctn ctiam Sc 
graui,vcloci & urdo.cum jnfimufiix > hzc& cer- 
mmum pcpcrit, & pertccttonc totius rnulica* prz- 
iticu.r r o. Przclarc.s o c. Quinetiam rigori Sc z- 
ftuitradica.id quodmuicuin,& inrinicumdicicur, 
abftuhc, menfuratum autem & commeniuratum 
efticit. PRo.QuidnifSoc.Ex listemperics anni, 
Sc quzcunquc pulcbraiunc, cunciamanarunt,in- 
hnicis inuicc ri mtis q; cocuntibus. p RO.Certe. s o. 
A tq; alia lnftipcr ionumcrabilia prxtcrnu tto, vclu 
ti cum laniucc pulcbritudinem atqj robur. ln anj. 
mis quoqt aba pcrmulta atq-, przctara: pctulanua 
quippe, & vniueriam improbiutcm dca hxc ani- 
maduertcns obone i J hi!cbe,omni tcrmino volu- 
pcicum ex plcticinisq; carere.legcm Sc ordinc qui- 
bus (crminus incft, ijs appoiuit, caro q, tu fic intici 
ac pcrdi,cgo contra icruaridjcoubi vcro Procar» 
chr,qcttdna vidccur? p r o. Hzc prorfus fecundum 
meam iencencia funt ailcru. s o c. Nbnne tria hzc 
iam protuli.roodo sntclbgas>p r o t. At mcclligcrc 
arbitror. Vnum quide infinitum aiTcrere mihi vi- 
deru.Sccundu vcrocorumquz funt tcrminum. At 
tcrtiudiud qtnd dicere vebs,haud laris tcnco.s o c, 
Mulucudo, b iruriricc v ir, generacionis cius tcrtni 
quodcft.tc ftupcfccit:quanqtiam Sc infinitii multa 
gcnera contjnebat, quz tamcn gcncra ipfius magis 
minusuc fignata,vnum apparuerunt. p k o t. Vera 
narras.s o c. Vcruntamcn ncq; tcrminus multa co- 
tinebat,nec ind ignabamur,quafi noncflet vnti na- 
tura.p r o.Quo cnim modo> s o.Nulloroodo. Scd 
tcrtium fcito mcdiccrc vnum hoc qyodcunquccx 
jjs nalcitur.gcncrationcm vidclicct in cflcnua, cx 
mcnfuris vna cum termino conft jcucjs.p R o.Intcl- 
icxit.s o c.Ccccrum quid przter bzc tria,quartum 
genus fit,difcuciendum rcftat.Communis autc ifta 
difceptatio cft. Vidc cniman non ncccflariu tibivi- 
dctur, quodcunquc gignitur, per aliquam caufam 
gignic p r o. Mihi planc Qupmodo emm abfq. ca 
herct? s o c. E t ctTicicniis natura nomine duntaxat 
A caufa ditTcrc, cfticicnsq-, Sc caula vnum rcdtc vo- 
cabuntur.p k o T.Rcttc.s o c. Quineuain ac geni- 
tum iolo nomincdifcrepabunt.p r o T.Certc.so c. 
jVrzccdjcquidcroatqucducic naturafcmpcr quod 
etTicics eft;quod vcrb I ".ic t u m cft ab co gcrutumq;, 
ipliim icquitur.P k o. Prorfus. s q c, N on crgo idc, 
iedabudcftcauia,ccquodadgeneracionem cauiz 
ieruii. p r o. Quid prohibct? soc. An non gcnita 
i _>u,cv ex quibu» gignuntur omuia, tna nobis gc- 
nera przbucrunCrP r o.Maxunc.s o t.Oromuroau 
tem litorti opificcm quartum pommus, cauiamq; 
vocarous,vcpocc abud quiddam quam illa ad fufti- 
cicnuam dcmonftratum. p r o t. Ponimus abfque 
dubio.s o c. Vcrum 1.1 m dccec cpm quatuor diicrc 
caunt,quomebusiingulorum rocmincrimus, tin- 
guJaum illadinumcrarc. p r o T.Vuquc.so c.Pri- 
mumig|tur,jnfinitumdico;ifCundum,lcrmjnum; 
tcrtium,roixtam cx i; s gcnitamque eflcntiam ; po- 
ftrcmu mixtipnis generafion;squc cauiam, fi quar 
tum vocejn,nunq'uidcrrarcmrp R o T *.Nuiio pa^ 
dto.s o c R.Agcdum vcro quz nobis deindc oratio 
elt iSc quid potifsimum lnquircntes, huc digreisi 
lurouiropnjicidcrat^QuKreDamus ncmpc viriic- 



cundztnbucrenttir,voluptatine, an fapientiz po- 
tius. An non ita? p r o T.Itaccrtc. s o c. Poftquam 
ifta in hunc modura diftinximus, nbnne mcbus iu 
dicabimuscui prima, cujuefecunda vidTtonz pal» 
madanda iit,cx ijs quz fupra in ccrtamen vcuc- 
runt; P R o T. Fortc. s o c r. Victriccm lanc poitii- 
mus,vitaroexvolupute Sc tapicnua mixt.un.rrto. 
Imo. socR.Qualisfit,&cuius geneTishzcvica, 
quodammodo ccrnimus. p r o t. Ccrnimus.s o c. 
Parsncmpctcrti) gencris. Ncqueenimexduobuii 
quibuidam mixtumillud cft,icdex infinitisomni- 
bus termino dcuinclis.Quapropter meritovictrix 
hzc viu ilbus pars crit. pro. Et rcctrc ad modum. 
s o c.Eia Philcbe, dulcisilla tua ac fimplex viu, ad 
quod przdictoru genus perunereiure putabitur? 
i i c autcm roihi prius quiro ea dc re ftatuas, rcipon 
dc. p h i L.Dic modo.s o. Voluptas ac dolor tcrmi- 
num habenr.an potiusex corum gcncrc funt,quz 
magis mintisuc lufcipiunt?P k i. lta ex ijs quz m.u 
gis b Socratesmcqueentm voluptas orone bonurn 
cflet.mfi iuapte natura,&fecundum multitudinc, 
& fccundum id quod maeis infinitacxiftcrct.s oc. 
At ncque ctiam dolor b Philcbc.omnc malmquam 
obrem aliud quiddam nunc confidcrarc debemus, 
quam infiniti naturam,quodvoluptaubus partem 
boiu aliquam prxbcat.Eniroucrb ex ijs indetermi 
ii.it 1 , viu illa tua fit.SapicnUa autcm .lcicnt lamqj, 
& mcntc,advtrum coru quz d iximus potius,b Pro 
carchc atq-, Philcbc, rcfcrcmu$,ne in pictatcm a no 
bis peccetur? haud cm mcdtocrc pericuiu t ft, rccie 
lccusuc quod raodo quzfitu cft^cxplicuifle.P m i l. 
Detun.b Socratcs,tuti cxcolbs.s o c. Ec cu bamice^ 
dcam tuam.Verii ad id quod que,ficumcft,rcdeun- 
dum.p r o.Probc loquitur Socratcs b Philcbc. Ei. 
quc cft parcndum. p h j t. An non b Procarcbe,pro 
mc dicxururo cc promififtit'? r o t. Maximc>Nunc 
autcmpiopcmodu hziito, tcq - , vtcflc nobisbSo- 
cratcs propheta velis oblecro,ncquid nos tibi circa 
ccrtacorcin aberranceStpre.ttr tnelodiam canamus. 
i' h i cParcndum Procarche,niJiilcniradiiTicdc iu 
bcs.soc.Equidc Dcura rcucra,vc PhilcbusinquiCp 
cxcollens tocando tc curbaui,inccrrogans cuiusna 
gcncris mcns Sc fcicntia cflcnt. pro. Maximequi> 
dcmbSocratcs. soc. Facilcuroen:oronesfiqui- 
dem iapicnces ica cxcollcnces fcfe com'cnciunc,in- 
Ccllcctum cile ccch ccrrzque nobis tegem, ac fortc 
rcctcloquutur.quodft vi>,hocgcnus diiTufiuscxa 
minemus. p r o t.Djc arbicracu t uo,6 Socrates,ni- 
hil prouxicacem vericus,ncquc cniro molcftus cris. 
s o c, Przclarc loqucus ; binc igicur incerrogances, 
exordiarour. p a o t. V ndc? s o c r. Vcrum b Pro- 
carche,diccndumeii viuuerium hoc agi ab irra- 
cionali quadam ccmcrariaquc, & forcuita poccfta- 
tei An contri,quemadmodum maiorcs noftri ferw 
feruot , ordtnc quodam inenus, Sc fapientiz mi- 
rabjbsgubcrnari? r k o t a. Nlhil jftorum , 6 ad- 
inuandc Socraccs. Narn quod modb dicebas.pro- 

Ehanuro mihi videcur;faceriaucem mence omnia 
ZC cxornari, lcnccncia quzdamfpcciemundiib> 
lisquc, & lunz pzterorumquefidcrum, 6* omnis 
dcnique ctrleftu circuitus digna eft,ncccgovn- 
quam dc ijs abtcr loqui, aut fentirc aufim. s o- 
c r a T e s. Visneigitur quoda pufcis aflcrcuro 
eft , nos icem conficeamur. ] hxc vidcbcct ica icic 
habcrcs , ncc modb puccmus alu finc pcriculo 
profcrnnon poflc, vcrurocciamvna cum illis vi- 
cupcrauoius pcticul^m fubcarous , fiquando vir 

abquis 



Gcnitu DOa 
e(i miztfi ex 
duobus ijiii- 
bufuii , fed 
ex iafinito 
& tenniD9 
duobus coa 
Il.it. 



Quod voln- 
ptas&dolor 
lit in genere 
infinitorua 
Ne _i volu- 
pta> omne 
booum.ne» 
que dolor o- 
□2BC maiu- 



rntellettufn 
eiTe cceli ac 
ternerege. 



Philebus, Vel,de fummo bono. 



•liquis durus aevchcmens.ifta non fic.fed fine ordi 
nc rcrn contcndcrit?p r o. Quidni velim?s o c. Age 
igicur,cam qux nobis nunc hac dcre fequirur,di- 
iputationem contemplare. v r o. Dic modo. s o c. 
Flemenio- Quxcireacorpora viucntium iiinr, ignem, aqua, 
ram ar-ud jp, r i W m,atqiterraminc6pofitioncinefleconfpi- 

■M vulltJ». « , j fl V A r- 

ctmus.ied nuccuancium,vc aiunt,inftar.P 1t.0T.Et 
maxiro£ quide:in iis enim fermombus reuera pro- 
pcer ambiguitatcm rluctuamus. s o c. Ergo dc vno 
quoque eorum qux circa nos funt,id accipc.p r o. 
Qutdnam. s oc. Quod vnumqttodq; horum apud 
- nos exiguum ac vilc, ncc vllo modo fy ncerum, & 
integrum,nec vim naturafuadignam rcrcns:quod 
quidem in vno animaduertes,de reliquis ommbus 
idemcxiftimato.Vclut ignis.cft quidem apud nos, 
eft ctiam in vniucrfo. r ro. Eft.s oc.Nonne ignis 
hic nofter exiguus,imbecillus,& vihs,fed qui in v- 
niuerfo incft, quantitate mirandus & pulcnritudi- 
ne,&omn i que ad ignem pertinet,potcftatc? p R o. 
Vcranimium loqueris. s o c. An vcrb fit,aliter,du- 
citur ab igni noftro mtindi totius igms,vd contra, 
& meus & tuus,& animatium reliquorum omnis 
ab illo?p R o.Hxc rcfponfione digna non funt. s o. 
R edcc. Eadcm quoque de animabum ac mundi tcr 
raopinor,diccrcs, &dc alijs ommbus quxpaulo 
fupra quxfiuimus,fimilitcr refpondes? p r o. Qujs 
nam rcfpondens aliter,fanx mcntis xftimetur? s o. 
Ncmo rorfitan, ied iam ad reliqua. Ontnia quippe 
nuncdjcTa in vnumcompofitacontuentcs,corpus 
appcllamus. p r o t. Quidni ? s oc. ldcm quoque 
de noc,qucm roundum dicimus.accipc. Eadcm li- 
quidem ratione corpus eft,exeifdcm compofitii. 
p r o.Rcctiisimc loqueris.s o c.Vtrum cx hoc cor- 
pore noftrum corpus omnino, vel cotra ex noftro 
ipfum nutritur, & quxcunquc paulo antc mcmo- 
raiurnus,fufcepit & habct?P R o.Ncquc hocctiam 
alterum,6Socrates rcfponfionc dignumcft. soc. 
Scd alterum ?cftnedignum,an non?P R o T a.Dic, 

2uod?.socR A.Noftrumcorpusanimamhabere 
itebimur? p r o.Conftat. soc. Vndcnam.oami- 
ce Protarchc, fufccpit, nifi vniuerfi corpus, quod 
eadcm qux & noftrum ac ctiam prxft.it iora conti- 
net,animam habeatf 3 prot. Conftat. Ahunde ne- 
quaquam.s o c.Ncquc cnim cxift imandum 6 Pro- 
tjrthc,quatuorilla, tcrminum, inrinitum, mixtu, 
&caufxgenus injjsquanumcunctuexiftcs,qucKi 
ijs quidcm qux apud nos funt,ammam corpusque 
prxoct,dum imprimic vmbram, labcf.ictaroque 
corpore,remediaparac,&inalijs alia coftituitat- 
quc rcftituit, atque omnem omnis gcneris iapicn- 
tiam vocitari:cuq, eadem hxc vniuerfococloeius- 
que partibus amplioribus inlint,qux punorcs prx 
ftantiorcsquc exiftunt,in eis tamen prxclarifsimo- 
rum prctioliiMmorumque naturam minimc repc- 
nri? pro. NullamprorcdK) rationem id habcrct. 
s o c. Quamobrem rationem illam vlterius profc- 
quetes melius d iccrcmus, v t Ixpcnumerodiximus, 
inrinitum prorfus in hoc vniuerfo corulftere,furTi- 
cicncemquecerminutn caufammillishaud ignobi 
lem iemper adeflc ornantem diiponcntemque ho- 
ras & menfcs & annos, mentem & fapicnnam me- 
rit6 nuncupatam.p R o. Merit6. s o c. Sapientia ve 
ro atq; mens^ibfqs anima nunqua func. p r o. N un 
quamccrtc.s oc. Ergo in Iouis ipfius naturarcgia 
animam.regiamque mcntc jneiTc proptcrvim cau- 
fir confiteberis,& in ali js item alia pulchra, vt lllo- 
rum cuiq-, dici placct.p r o. Maximc. s o c. Prxce- 



dentem 6 Protarchc fcrmoncm neqtiaquam teme- 
rc inductum puces:eoru enim qui olim mcntcm o- 
mni modo prxfidcrc oftenderunc , lt-ntcntia .idiu- 
uac. p r o T.Sane. s o c. Mex vcro pccitioni rcfpon- 
fum porrigit,quod mcnseft progenics quxdam e- 
ius caulx,qux cauiadicitur omninm, quxq-, cft cx 
quacuor his que func rclaca,vnum quiddam:habes 
iam igiturnoftramexpofitioncm.p ro. Habco,& 
fufticiencer quidem.quanquam cum ancca idem re 
fpondens.nonintcllcxi. soc.Rcmifsioqucda ftu- locus utpe- 
dij 6 Protarche,fxp«numcro iocuscft. PR o. Prx- numero re- 
clarcloqticris.ior.Nuncigituroamicc.inquoge j"'^ 0 ft *" 
ncrc fit.quamue habeat vim,fatis propcmodu mo- 
ftratum cft.p r o.Omnino.s o c.Quinetiam fimili. 
ter volupcacts gcnus iampridc patuir. pr o. Nimi- 
rum.soc.Rcmtnifcamur iam &horu circa vtraq?, 
quod nics quidem caufx cognita, ciufdcmq; cum 
illa generis fermc erat:vo!uptas aut infinira, ciusq-, 
generis quod nec principium,ncc incdium,ncq; h- 
ncm in icipfo fuaptc nacuracocinec,auc aliquando 
cotinebit.PR o.Qtiidni reminifcamur?soc.Opor 
tct icaq; pofthac m quo horu vtrumq; confiftit, & 
proptcr quam pafsionem ric quocies fit, aducrtc-rc. 
Vtque voluptatis primogcnus ipfum inucftigaui- 
mus,fic& iftacircailla primo nucinquircmus.Sc- 
orfumcamenadolore voluptate fufticicntcr exa- 
minare non poiTumus. p r o. Si hac gradiendii cft, 
h.k vtiq-, grachamur.s o.Num igitur idc cihi quod. 
mihidc horu gnacionc vidctur? p r o. Quid iuud? 
socr. Communicodemque ingencrefccundum 
naturam dolor & voluptas cflc videncur. prot. 
Hoccommunegenus,amiccSocratcs,rcducit no- 
bis in mcmonam.qu idnam cx ijs quc fupra dift in- 
ct.t funt, intelligi velis. s oc r a. Pro viribus 6 mi- 
rifice vir,id agam.p r o.Bene inquis.s o c.Comune 
igicur intelligamus,quod cxquatuor tertiii numc- 
rauimus.p R o. An quod poft inrinitu finituqi loca 
fti,in quofanitatem & harmonia,vtarbitro, collo 
c.titi?s o c.Redcc dicis,fed nunc maximc mentc ad- 
bibc.p r o.Dic igitur.s o.Harmonia ioluta in ani- 
mancibus, vna nacurx folucionc generationcmqi 
doloru co in teporc ficri dico. r r o. Confcnt.tncu. 
so c.Rurlus harmoniacontcmpcrata,& In ftu n .i- 
tiua protinus rcft ltuta, voluptate fieri diccndu cft, • 
fimodores maximx vcrhis pauciscocludcdc func. 
r r o.Reor equidc tc rctte oSocrates diccrc:clanus 
tamcn exprimcre eadem admcendum.s o c. A n non 
vulgana,& nocifsimacognicuraciliafunt?p rot, 
Quxnara ifta? so c. Famcs quidc folutioeft.atquc 
molcftja.p r o.Eft.s o.Comeftio vero repletio atqv 
voluptas.* r o.Itaso c. Sitis iteru corrupcio folu- 
tioq; &dolor. Visaiit humorequod arciacttim cft 
rcricicns,volupuseft.Difcrccio infuper, & diiTolu 
tio prxccr naturam xftu qtiodam efTc&a moleftia. 
At fccundtim naturam reftitutio rerrigeratioq;,vo 
luptas.p r o.Prorfus.s o c.Cocretio quoq-, humo- 
ris prxtcr animalis natura rrigorc fadta,dolor.C6- 
tri bumido liqueicencc,& in fuam rcdcunte nacu- 
ram^rcdicusiftevoluptas. Acfummatim confidc- 
ra,num tolerandatibi hxcoratio vidcatur. Quo- 
oes corrumpituranimatafpccics cx lnfinito&tcr 
mino fccundu naturi, vcin fupcrioribus duumus, 
genita , ciufmodi corruptio dolorcft. Cum vcro 
hxc in cilentiam fuam rcrluunt.rcgrciTum hunc di 
cimus voluptatcm.PR o T.Efto.Vidctur enim hoc 
mihi admodum veriisimile.s o c.Hac vnam itaque 
voluptatis, & doloris fpeciem in i;s pafsiombus 

( ij vtrifque 



64 



Libcr decimus. 



virifqu*ponarmii.»Ro.Ponatur.* o c.Pone dcin- 
ceps expcciationem h.inun in amnia pafsionum. 
E xpeclationcm mauam <juq volupuria antecedit, 
fperar>tem,g.uidentrm,atqi fccuranv.qua: vero mo 
lefta/ormidolofam ac mceftam. p r o t. t ft igitur 
hxc voluptatis ocdoloris fpcetes aua,icorfura i cor 

Sore , ex iohus animx rxpcct ationc pr ofrcu.s o c. 
„eccc acccpifti.In ijs vtique vt mca fcrt opinio, v» 
triiqite fynccruexiftcntibtis,nec mixtis,volupta. 
te videlicct atq-,dolore,liquid6 difcerncmus num 
voluptatis vniuerfum genus amandum fit, an hoc 
potiiu akeri cuiquam exantcdidtis attribuedumr 
voluptaci ver6atque dolori,ceu calido, jc trigido, 
cxtensque talibus,compctat vt intcrdum amanda 
fint, aliis non amanda : vtpotc qux bona mini me 
finc,fcd quandoque ccrtum aliquid fufcipientia,na 
turamboni fcquantur. pro t. RcCtcaisoportcrc 
ficinccdtrc qui talia perfcrutatur.so c P.Primum 
igitund infpiciamuv.il verum eft quod diccb.it ur, 
percmptis iliis dolorcm, fiilius vofuptatcm fcqui; 
cum ncqtieinurcuni.ncqurctiam confcrutantur, 
quam petif>imum habttuduiem tunc fingulis ani- 
maltbus tnbucre dcbcamus. Intcntusiuq-, animo 
mihi rcfpode , mim tibi nccciTanu videatur qtiod- 
libct ammal eo ipfo in tcmpore nullo modo vel le,- 
tan vcl angi.p r o. Ncceflarium ccrte. s o c.Eft cr. 
go ftatu» hic terttus prztcr mcerenti> & gaudcntis 
arfetium.p r o t. Eft profccto. s o c. Agedum hu- 
iusmcminificconarc:ad iudic.indum iiquidcm vo 
luptatcm.rcrmntlci vcl nonpcrmultum refert,brr- 
uiuus tamcn ahquiddc ipia ii vis pcrftringanius. 
b r o. Dicas crgo,quid iftudr s o c.Lum qut concc- 
pl.uionis vttam cligit , nihtl iu viucrc prohtbet. 
s R o.Scorfum i lxuria, Sc moleftia dicis? s o c.Di- 
£cumcnimineuiufquc vitx comparationc virum 
contemplationtdcditum nihil vllacxpartcvclgau 
dcre vel angi.p r o.Omnino fic dictum. s o c.Ntm 
rc fictllt conuenitf Acfortc ntl muum cflct, fi vita 
VI» coiem nzc cxtcrarum omnium dtuinifsima fit. pro. An 
pbnua Jmi abfurdumeft deosgaudcre vcl concritriftari?so. 
otAimi. a biurdum omnino. indccens enimvtruque cft . At 
Deos necle hocdctncep» inucftigcmus, fiquid ad hancdiipu. 
** Uttonem confcrat ; ac menti ad fccundas vi&orix 
partcs,fi mmus ad pnmas ltcct accommcdcmus. 
p r o t a.Rcccc loqucris.s o c R. A tqui aliaipccics 
voluptatum,quamanirax propria afsignauimus, 
omms mcmona conftat.p rot. Quo pacco? s o c. 
iTimum quui mcmona fit accipiendum vidctur: 
quinctia rortafle quid mcmonx fcnfus,fi plamus 
harc elucid.iri vclimus. p r o t. Quo pacto inquis? 
lo. Ponc cxomnibus corpons pafsionibusquaf. 
damincorporc pnuscxtindt.u, quim in animam 
transfluant,paisionc vacuam dimicccntcs ulias per 
vcrunque difftifas & quandam quafi concubio- 
sacm,tam propnam.quimcommuncm vtnqucpa 
riter infrrcnics.r r o T.Ponantur.s o c r a.L t p.u- 
fioncs pcr vtrunquc minirac prppagatas fi latcrc 
dixenmus ammam, 3c pcr vtrunque raanantcs.in- 
BOtefccrc animx, an rcctc dicemusf p r o t. L c r i c . 
s o c r a t. Ipfumcrgo latcre nulio modo vt dic, 
obuuionis gcncrauoncm cflc cxiftimes, Eftcntrn 
obliuiomcmorixexicus.Eaveroin ijsqux modo 
diccbantur,nondumcrat.Eius auccmquod neccft 
nec ruit,iacturam ficri aliquam abfurdum. p r o t, 
Ablurdum. soc. Nomtnaergo duntaxac perruu- 
U.PRoT.Qupmodor soc.Procoquodlatcrcani 
mam diximu>,quandoabfquc pa&ionc corporci 



ftari. 



tumultusexiftit,quam nunc obliuionc voc.irc vU 
dcris.infcnlihihucc, vci vacuitatcra icnliis, potius 
nominaco. p r o. Teneo. s o r r. Mocum auccra tn 
communi corporis ic animx pafstooc fadtum fi 
fcnfumvocauens,haud abrc nominabis, prot. 
Vcra loqucns. s o c. An non pcrctpimus iam quid 
fcniumvocari vclimusrP RO.Pcrcipimus.s oc.Scn 
iusprxtcrca confcruationcm rcctc quis memoria M«aoru. 
mcafententia nuncupabit.p r o t. Rcctc nimium. 
s o c.Et a mcmoria rcminiiccntiam diicrepare ute 
mur.nccnc/ P R o.Fortc. s o c. An non in hoc prx- 
t : i pucir p R o.Qupnamcs o c.Qupcies qux cum cor 
porepallacftaliquandoanima,eadcmfinc corpo- 
rc m icipfa rcfumcnsanimaducrtit, t unc mcminif- 
fc eam allcnmus.an nonf p r o. Valde qutdcm. s o. 
Quinctiam quando memorix pafia iacturam, dc- 
indcvtl fcniu, vel difciplina monentccam iterum 
rcuocat in lcipf.i.rcminifci putatur. Atque hxc o- 
mnia memorias rcminiiccntiasq-, vocamus. fko, 
Probc loqucns. soc.Cuiitsautcm gratiahxcdi- 
Ctafunt omnia,hoceft, pr o.Quidrurni i oc. Ne 1>a '" 0 
arumx vojuptatcm abfquc corpore quim maximi "^, 1 "' n ° 
atqucpcrfpicuccapiamus,atqucvniconcupifccn duu. '"^ 1 " 
Oam.pcr bxc enim vtraquc ifta dcclaratavidcntur. 
f R o.Pcrgamus iam ad rcliqua,Socrates. s o.Mul- 
ta, vt vtdctur, confidcrare decet, voluputis origi- 
ncm omncmqi forroam cius inueftigatcs. Et nunc 
quidcm primo vidcndumquidcft,& vbt nafcmir 
concupiicentia.p r o, Vtdcamus iam obiecro. Ni- 
lul cnim amittcmus. s o c R.lmo 6 Protarche cum 
quod modo quercbaraus.inucncrimus amitccmus 
aliquid circaifta,vidcltcet dc hifce rcbus dubitatio 
nem.p r o t . Quim bclle rctorliftt. at tam qux ie- 
quutur cxpcdiamus.5 o. N6nnc famcm atq-, lium, 
& huiufmodimodi raulta, concupifcentias quaf. 
damcflcdiximusrPRO.Maximc. s oc. Adqiudiu 
idc rcfpicientes rcs adco diucrfas vno nommc nun- 
cupamusfpRo.Pcr loucm baud facilcdiciu,6 So- 
cratcs.dscendum umcn.s o. Ab cifdcra rurfus cxor 
diamur.PRO.Quibusrsoc RAT.DKimuincfitt- Sitirendcor 
rcaliquem>rRo.Dicimuj. socr, Hocauccracft P°n».feJii« 
vacuum cilc? p r o.Quidni? so c R.Ep Gtis concu- m 
pifccntiaeft?PR o.Eft.socR A.Pottonisnc? pro. 
Potionis.socR. Annonrcpktionii potus? pr o. 
Huius ccrtc.s o c. Vacuus igitur,& exnauftus con- 
traria corumquxp.iticur,appctit. Nam cumva- 
cuusfit,tmplcncupit. PRO-Manircftumcft. soc, 
Quid ergo?quiprtmovacuus cft.num potcft vcl 
fcnlu vcl memona quadam cius rcplctioncm attia 
gere,quod necprxicnti ncc vpquam prxtcritoia 
tcmporc,pafl'uscft? p r o.Nullo modo.s oc R.Scd 
cum qui cupit,aliquid cupcrc confitcmur. prot« 
Quidni? s oc R. Haud crgo quod paticur appecit. 
Sititenim.fitisautcmvacuius cft,is autcmrcplc- 
tioncm atTcctat. PROT.lca. socra, AUquid igi- 
turcius quod appctit cxplctioncm atcingct, p ro. 
Ncccflc. socr. Corpus quidem ncquic : nam cx- 
bauftum cft.no T.Ccrtc. s oc r a. Rcftat vt ani- 
tna cxplcttonc pcr racmoriam conicquatur. »r o, 
Patct. s o c R,N am quo alto coniequcrcturr' p r o. 
Nullorermc. sqcr a, Anaducrttmusquidnobif 
cx hisrauontbus cfltciatur? prot a, Quidiftudr 
socr A.Corporis cupidiutcm cflp ratio bxc non 
d ldlat. p r o, Quo pacto?s ocr. Quoniam tn omni 
amroali, conatum animantis pa^siombus contra* 
rium cuptdicas oftcndic. ? r o. Pcnicus. s o c r. 1 ra-» 
pccusauccmmconuan.1 quim paisioncs trahcns 

mcmor 



Philebui, Vel, de fummo bono. 



65 



memoriamcontrariam pafsionibus innuit. p ro. 
Omnino.s ocR.Ratio itaq, oftendens memoriam 
ad concupita rapientem aiumx omnem impetum, 
fc cupidinem,pnncipatumqi omms viuentistri- 
buit. »xot. Rectc nimium. s o c. Sitire tgitur vcl 
efiirire corpus noftram,aut aliquid ciufmodi pati, 
nequaquam ratio hxc admittit. P R o. Vera ioque- 
ris: s oc. Hocprxtnjacircaifta confidcrabimus, 
qaod hxcratioquandam vitxfpecieminijs dcmo 
ftrarcyelle vidctur.PR o. Inquibus? 6c dcqua vita 
loqucri\?s o c. In replcndoinquam,& cuacuando, 
Sc omnibus qux ad falutcm fiue per niciem anima- 
liumatiinent. Et fi quis noftrum in alterutro con- 
fttrutus dolore afTicitur, tunc fecundum nuit.it 10- 
faes ixtatur. PROT.Siceft.soc. Quid, quoties in 
horum mcdio pcrmanct? pro. Quomodoinmc- 
Aiot* o c.Ob pafsionem quippc triftaeur,ied vola 
ptatum intcrim prxtcritarura mcminit : ceiTat qiii 
dcm triftitia, nondum umen implctur : quid tunc 
dicendum? n6nne in medio pafsionumcUc !fro. 
Diccndum.s oc. Vtrum dolentem omnino vci co- 
tr.tgaudentemf' pr o ta. Non gaudentem per Io- 
oem,fcd dupla porius nftVct u m triftitia, fccnndum 
eorpus in pafsione.ieaindum animam in expc&a- 
tionisardore. socr. Qu6nam modo Protarche 
dolorcm dupium aicba» ' N 6nne vacuusquifpiam 
certam ahquando replctionem fDcrat,.ibquando 
contradefperat?p r o t A.Maximc.s ocr A.Num, 
dum aflequi fpcrat, ipfa recordatione gaudcrevi- 
derur? llmulquc vacuus co in tcmporecrucrari? 
p r o. Nccefle.s o c R.Tunc igitur 6c horao 6c ani- 
malia reliqua,lxtantur fimuiac mocrenr.p R o T r . 
Apparet. socr. Atcumvacuus aliquis cxpletio- 
oemomnino dcfpcrat, nonne runcpaisio duplex 
circa dolores exoritdr,quam ipie pauid antc" 1 n 1 11 1 - 
ras,fimpliciterduplam opinabaris? prot «. Vc- 
ra hxclunt. socr. Hactalium pafiionumconti- 
derationc ad id vtamur.p r o. Ad quid ais? s o c R. 
Vtrumvoluptates has atqs molcftias vcras, an tjl- 
fas,an alias veras.alias falfasdiccredebcamui?* R o 
t a r. Quopa&o, 6Socratcs, voluptatesaut mo- 
leftixfaJix efle poifunt? socR.Quomodo ctiam 
6Protarche timorcs veri vel falfi? autexpedratio- 
rtes verx,feuminimc vcrx ?aut opinione* verxvcl 
falfx ? p R o t. Opinioncs equidcm confitercr : ied 
hxcreliquaminimc.socR a. Quid ais t difputa- 
tionemtamen haud breucm incccptarc videmur. 
pr ©T. Veranarras. s ocr a. Atfiprxeedenribui 
fit conuenicns, 6 viri illias fili.confiderandum cft. 
pr o. Iliud fortc.s o c.Omncigitur fupcruacuum, 
& quicquid prxter dcconim dicitur, omittcnd u m 
eft.P R o T.RecW.S o c. Dk itaquc. continua nem- 
pc me admiratio tenet lempcr circa eas quas nunc 
induximus quxftioncs.p R o t.Quo pa<26 inquis? 
soc An non funt ex voluptatum numero faiix a- 
lur,alix vcrx? p r o. Quidni?so c. Nequcreuerai* 
gitur, nequc fals6, vei lxtari, cura non ixtctar, vel 
triftari,cum non triftetur, aut furentum, aut inia- 
norumdiccturquifquam? prot. Hxcomniaiic 
fe haberc 6 Socratcs omnes fufpicamur.so c.Num 
feete ? an fortc confidcrandum eft, rccecnc vcl non 
iftadicantur?PRO. Confidcrandum quidemmea 
fcntentia. socr. Diftinguamusigitureuidentius, 
quodmodode voluptate atque opinsone diftum 
cft.Eftne aliquid apud homines,opinari?P RO.Eft. 
s o c.Et Ixtari? p r 0. Et Ixtari.s o c.Qutn gc quod 
opinamur aliquidcft? p r o.Lur non?« oc.lt hoc 



qub gaudemus?p r o. Et hoc. s o c. Qui opin.itur, 
iiue rccte - ieu non re&e opinctur,ipfum tamc quod 
rcucracft opinari,non pcrdit.p r o. Quoenim mo 
do?s o cGaudcns ctia,fiuc r citc gaudcat.fiuc non, 
ipfiim tamen qtiodreuera gaudcre eft, haud anm 
tit.p,R o.Imb ic hxc ita ic habcnt.s o c.Quo igitui 
pactoopinio vera, 6c falfa fit, voluptas foluuimo- 
do vera,cum tamcn opinari verc atquc Ixtari vi ra- 
qucfimilitcr acccperint ? p r o t. Confidcrandum 
hoccft.so. Nunquidcxeoquod opinioni vcrura, 
cVfalfum inditaftint?ncciblumob hxcopiniofa- 
&acft,fcd qualis quxdamopinio vtraquc? Hocnc 
t on lidcr.indum inquis?PR o.Ita-s o c.Prancrca inw 
ueftigandum cft,.in volupca*,& doiorca ipLi dun - 
taxatquxfiintj>ermancant,minmiam vcroquaua 
quxdam eftrciatur.p r o.Patct.s oc.Verum haud-t 
quaquam dirTicile eft, quod qualiaquardam fiant, 
infpicere. Iampridcm conccisimas voluptatcsat-» 
que molcftias, magnas, & paruas, vchcmcntes, ic 
miflasque ficri.PR o.Conccfsimus.soc. Quodfi 
cuiex his prauitas adijciatur, vr prauam opinio- 
nem,ita Sc prauam voluptatcm eftici cofitebimur. 
p r o. Quid proh ibet t % o c. Quid ii rcc^itudo vcl 
contrarium rccbtudmi horum caiquam admouea 
tur,nura rcdtam opinioncm qux ir&itudine fub- 
ijt,ac voluptatem fimiliter appellabimus ? p r o t. 
Neceir.iri6 iequitur.s o c.Etfi quod opinionc com 
pr^hendicur fit fallax,nonne opinionem faliam po 
tius quim redtam vocabimus?PRO. Im6.soc.I- 
tcmli voluptatcm vcldolorcm circ.i idquogaude 
mus vel angimur,aberrare ccrnamus, numreAam 
anc bonam voiuptatem dicimus,autaliquoprav 
claronominc honorabimus? p» o. At idficrinc- 
quit, fiquidem voluptasipfadclmquac. soc. Vc- 
runtamen firpcnumero nobisvoluptas noncxve- 
ra,fcd ex faiia exoritur. p r o. Proculdubio. attamc 
opinionem 6 Socrateseiuicemodi falfam dicimus, 
voluptatem ver6 ipfam nemo vtique falfamdeno- 
minarct.soc.Promptc nimium,6 Protarchc,vo- 
luptatisrationemin prxfentiatueris. pro. Mini- 
mcjverum qux audio.loquor.s o c. N ihilnc,6 ami 
ce,apud nos d i ffert volupt as ab opi n ione retta fcie 
ti.i6ue proficifcens, ab ea qux falfam opinioncm, 
6c ignorantiam fequitur? p r o. Confentancumeft 
haud brcui quodam interuallo diftare. s o c R.Ve- 
rumad hanc ipfamdiftantiara nerfcrutandara dc- 
ueniamus.p r o.Duc agc qui luber.s o c. Ecce hac 
te duco. p r o.Quanam? s o c. Opinio, inquimus, 
quxdam vcra cft,quxdam falfa. p r o. Efto. s o c R. 
Has ixpenumcro ( quod nunc dicebamus) volu- 
f tasdolorquefcquitur veram,inquam, fallamque 
opinioncm.P R o.Scquirur.s oc r. An nonex ien- 
fuacmemoriain nobis opinio nafcitur, & ipfum 
opinari pofle? p r o. Prxcipuc. % o c r a. N6nne lic 
circa hxc nos habere putandum? prot. Qupmo- 
do ? soc. Vc fatearehomincm nonnunquam pro- 
cul aliqua confusc cernentcm, cupete clarius qux 
ccrhtt,dilcernerc? r r o.Fateor equidem. $ocr *; 
Is igitur fic a icipfo quodammodo fcifcitabitur. 
p R o T. Qjrp pa&o inquis ? s o c t. Quidnam illud E* fenfu * 
eftquod iuxta iaxum fub arbore procul apparct? JJSSdT 
Annxcilleprorerrefecum tibi videtur,dumciuf- ,cop 
modiquxdamafpicit,cuiufmodi iibi quandoque 
apparuerunt ? p r o. Quidni ? s o c r a. Dcinde ve- 
lutifibijpfirefpondens, homocft,inquit,fibi)pli, 
tanquam rem iam aiTecutus. prot A.Nimirum. 
c oc.Rurfus fort^progrcirus.fimulacrum quod- 

f ii} dam a 



66 



Liber decimus. 



dam apaftoribus fabricatumefle aiTcrit.p Ro.Ma- 
xime.toc Hicfiquitadfit,eademqiiz animofe- 
cum ipfc voiutabat in vocemfundcns, rurfus prz- 
fentidiceret.acfermo tunc ficret,guod anteopi- 
nioncm vocabamut.PR o.Manifeftum. s o c. At li 
folut fit,hoc idem fecum ipfc reputant ,& diu quan 
doqueinfcipfo feruans procedit.PR OT.Prorfus. 
s o c.Quid creo ? idcmne tu hic, quod cgo, ientis? 
Animi h- Q ui<1 ^ u< j> f 0 c yidetur mihi tunc homi- 

bto&tabu- i_ , r t- 

)xuCx dmi nisanimalibro cuidam perumilis. pro. Qua ra- 
lu. tionc ? s o c Memoria in idcm cum fenfibus inci- 

dcns,&illaque. circa iftas pafsioes funt.vcrba quc 
dam in anima quodammodo infcribere mihi vi- 
dentur : cumquc vcraconfcribunt,pafsionem hu- 
iufmodi vcram opinionem dicimus , & orationes 
innobis verzabnoc ipfb proncifcuntur. Atcum 
fcriba hic nofter falfa icribit , contraria vcris eue- 
niunt.p r o.Omnino ita mihi vidctur,& eaquz di 
c"ta funtjhbcnter accipio. iocr. Accipe alium eo- 
rum quz tunc fiunt in animis noftris opificem. 
PRO.Quem?soc Pi&orem,quipoft ipiumfcri- 
ptorcm,dictorum imagincs in anima pingit,p r o. 
Quomodo hunc,& quando id agerc diccndum? 
s o c. Quando ab afpectu fiue alio fcnfu di&a,& 
opinioneperceptaquis cducens, dickorum & opi- 
nione perceptorum imagines in feipfo quodam- 
modo contuctur-an hocin nobis cfricitur? pr o. 
Vehemcntcr. socr. N6nne verarum opimonum 
fermonumque imagines vcrx.ralfx vcro falforum? 
prot. Omnino. socr. Simodd redte hzcdixi- 
mus,hocin ijsprztereacogitemus. PROT.Qujd 
hoc?sor. Vtiumcirca przfentia atque prztcriia 
hoc nobis accidcre neccife iit, circa futura nequa- 
quam?PR o.Eadcmrauonccirca tcmporaomnia. 
VoIuptaiSc JOC> jjonnc voluptatcsatquemoleftizipfiusani- 
propriaani- mz propriz in iupcrioribus dictz funt voluptates 
mxcft.volu & dolores corporis anteccdcrc? proptcreaque & 
ptjtei Bcdo przgaudere, & prcdolcre nos obfuturacontmgit? 

«/"a^edOc P * 0 - Veranarr *« *<><:• Vtrumlitcrz atquepicru- 
rzquas pauloantc nobis imprimi Bngcbamus, ad 
prxlcns prcttrirumuc rcfpiciunt.ad poftcrum mi- 
nimc? PRO.Ad omnia.s o cNurn idcirco ijs afTcn 
tiris,qu6d hcc omnia fpet quzdam ad futurum tc- 
pus cxiftunt, nosque per omnem vitam perpetua 
ipc nutrimurf p R o. Prorfus.s o c Agc ad noc prc,- 
tcr ilia refponde. p r o. Quid rogas ? s o c. Vir iu- 
ftus & pius,& probus, nonne Deo araicut eftf p r. 
Qufdni?tocR A.Iniuftus & improbui contrafc 
habet? p r o. Contra. s o c. Plurima tamen, vt di- 
cebamus,vnufquiiquefpe ducitur. prot. Sanc. 
s o c Scrmones funt in vnoquoque noftriim, quas 
fpes nominauimus.p r o. Injunr . ioc Qujnctiam 
phantafmata pi&a.nnm cuiquc licct fingere fe cu- 
mulum auri maximum pofsidere , oblcccainentif- 
quevari)s abundantctn omni fuauitate pcrfundi, 
i' k o. Nilprohibet.s oc Numdiccndum intcrna 
bzc fcripta bonis vuis, quia Dco amici funi, vcra 
izpceuadere.malis fzpcnumero contra? P R o. Di- 
ccndum certc. i o c r. £t malis v n i> oble$ationcs 
tuhilominus adfunt i^pc conri&c,ac dcnique falfc. 
p r o.Quidni adiint/t o c Fallis igitur voluptati- 
bus praui vt plunmum gcftiunt, boni homincs ve 
indTe^vcras r " a ' untur ' p RO * Ncccifariumdicii, ioc. Infunt 
& ulfaivo- a %° fecundum hanc rationcm falfz quzdam ani- 
luptatet & mubominum voluptate», imitantcs tamenverai, 
dotom. fcd ridicule,ac dolores codcm paclo. p R o. Infun t 
vtiquc. soc AnUcebat Gcopinantiomnino.quaj 



ncc fucrunt,ncc funt,nec vnquam futura funt.opi- 
nari? r r o. Liccbat. s o c R. Atque hzc crant qur 
tunc opinioncm falfam,& opinari fals6 cfficicbat. 
Annon? pro. Erant.soc. N6nncinilusrcdden- 
duseft habitut aUquit voluptatibus moleftijsque 
contra refpondcsr p R o.Quomodo?s o c.Qu6d li- 
cc.it alieui reucra Iztari, quoquo modo vel tcmerc 
etiam gcft icnti ,non tamen vt ca quz proptcr lzta- 
tur,vcl fint,vcl fuerint aUquado:plcrunqi ctiam I;- 
tah in ijt quz nunqua euenicnt. r r o. Hxc quoq-, v 
6 Socrates,neceiTaria funlus o c. Et eadem ratio de 
limoribus & cupiditatibus, czterisq-, huiuimodi, 
omnibus fzpefcilicctillafalfaexiftcrc. PRo.Eadc 
pTofctlo. s oc. Numopinionesob aliud bonatvel 
prauas, quam quod vcrq vdfaifz fint,appcllamui) 
p r o. Ob hoc ipfum. t o. Nec voluptatcs malas ob 
aliud putamus,quam quiafalfz ? p R o. Omnino.o 
Socratet,contrarium protuhfti. Nam & volupta- 
tet dc molcftiai propter folum falfutn malas dlc 
haudquaquam aflcrcrc decct,quz in maximasac 
multiplscei infupcr prauitatet frcqucter ipingunt. 
i o c . Malas voluptates ejuz propter prauitatcm ta 
lct funt,paulo p6ft,fi placucrit,rrfcrcmui:falias au 
te infupcr abo modo, t u m ffpe, tum multas in no- 
bit& c i ! c , tk. fieri,dicendu eftmoc cnim ad iudican- 
dum fortaflc nobis confcrcp R o T.Quidni? modo 
fint.s o c. Atqui 6 Protarche, mea fentcntia, funt. 
Hoc autcm dogmaquandiu illaapudnosmanct, 
a rcdargutione tutum eflc, impofsibile cft. p r o t. 
Probcto c.Aggrediamuriterum athletarum mo- 
rc hancdiiputationem.p r o T. Aggrediamur. to. 
ln fuperioribui diximus, fi quidem mcminimus, 
cupiditatet ( quz fic vocantur)quantilpcr feorfim 
nobit indlcnt ,t unc corpus pafsionibus abfqt ani- 
mz paisione occupari.p r o. Recordamur, ditiUq, 
bzc procul dubio funt.s o c Nonnecupicbat am- 
macontrarium corporis habitumrRcccptaculum 
autcmdoloris flc voluptatis quz pafsionc ht.erat 
corpus?p R o.Erat.s o c.Collige quod cx his fcqui- 
tur.p r o.Dic.t o c. Qupties ifta concurrunt, con- 
grediuntur quoque volutates atq, dolorei,cor um- 
que fcnfui,quz contraria funt : quod pr ofcct o niic 
patuit. prot. Apparct. s o c. Hoc quoquc nonnc 
inter nos conucnit & pro cofcflo a nobis ftipra po- 
fitum eftrp rc o. Quidnara? t o c. Vtrunquc magii 
minusue fufciperc, voluptatcm pariter atqucdo- 
lorcm,& ad genut infiniu Kferri ?pro. Conucnit 
certc. t o c R a. Qtjzdam cft igitur via horum rc- 
6kc iudicandorum. phota. Vbinam, & quomo- 
dof iocr. Nonnepropofitumin hociudiciono- 
biscft pafsim dignofccre,quznam cx his maior, 
quz mmor,qux magis,quo intcnlior voluptas fci- 
bcct ad roolefuam, & ad molcftum molcitia.ac vo 
luptas itcrum ad voluptatem r r r. o t a . Hzc qui- 
dcmtalufunt,&iftudiudicij noftri propoiitum. 
iocr A.Quid vcro ? in afpcltu, cminus aut comi- 
ous sjiagnitudines infpicerc, vcritatcm dclct,falsa- 
quc optniari compcllit : m dolonbus autcm & v o- 
luptatibus idem minime fit ? p r o t a . Multo ma- 
gis 6 Socrates. s o c. Id vtique illi quod paulo an- 
tc narratum fuit.contranum cft.pp.oT. Quid aitl 
t o c R.Tunc enim opinionct h j.taiuc vcrzque cf- 
fec^paftioncfuadolorcs vna& voluptatcs pror- 
fui implcbanc. p r o t a. Vcra narrat. i o cr a t. 
Nuncautem hz ex co quod pafsim uanfmutarec- 
minuscominus vidcantur, & ad feinuicem com- 
parcntur, voluptatcs quidcm ad dolorct , maioret 

vehctn 



Philebus,Vel, de fummo Bono. 



6? 



vihementiorescr-, videtur, & dolores rurfiis ad vo- 
luptates c6tra.PR O T.Taliaqucdam neeefleeft ob 
eas caufas fieri. s o e.Quod fi quito vtraq; maiora 
vcl minora qu.im reueta fint,apparcnt,untundcm 
amputaris, nonnc id quod cum apparet quidem 
vt runquc,noft tamc fit,nequc rcuc apparcrc dices, 
neque vnquam eiufmodi voluptatis vel moleftiz 
portiones rcdtas aut veras audebis aflercrc?p r o t. 
Sic eft.s o c. Poft hzc igitur infpiciamus,num hac 
ratione occurramus,voluprates fcilicct atqvmole- 
flias falfas mult6 magis quam iftz ftnt quz vel ap- 
parcnt in viuentibus vcl exiftunt. prot. Quafes 
dicis,& quomodo?s oc. Dictumcft fiepcnumcro, 
quod quoriilibct natura cocretionibus vcl difcre- 
rionibu5,rcpletionibusveIeuaeuationibus,jncrc- 
mcntis vel decremctis corrupta,dolorcs, molcftiz, 
CTUciatus,czteraquriftiufmodi nofbus appcllau 
cxoriutur.p rot. Szpe iam dieVu.s oc.Atcumin 
naturafuam reftituutur,reftitiirionc talcm volup- 
tate circa nos pofuimus.p r o t. Probe.soc. Quid 
• autc ctim circa noftru corpus horu nihil accidit? 
rnoT.At quando id contingit,6 Socratcs? s o c. 
Nihil ad rem,6 Protarchc.ifta tuaquzftio.P R ot. 
CurnaVsoc. Quianihil iropedies me, quinquod 
antcrogaucra,rurfusterogc.PR.OT. Quid illudf 
$ o c. Nifi ficri,6 Protarche, tale quid dicam, quid 
neccfle cft ex boc nobis contingerer' p R o t. An id 
dicis, vidclicetcorporcin vtranque partem agita- 
to?s o c.Idipfum.p r o T.Conftat,6 Socratev ,neq-, 
voluptatc neq; dolorecoipioin tcmporc pcrcipi. 
3 o c Rcctc nimium rcfpondifti. Vcru vt arbitror 
idfcnm,qiiodnccclfciltcxijs vnu aliquid fcmpcr 
nobis acciderc,qucmadmodum iapientes trndunt. 
cuncta quippc fiirfum dcorsumuc icmper rluunt 
pf.ot. Aiunt lane.Dccmale loqui vidcntur.s o c. 
Quomodoenim malcYcum mau minimc fucrint. 
Vcrum impcndcntcm fermonem euitarc volo, hic 
aute fugcre cogito.tuq-, vni mecum fugito. prot. 
Dic qui?$ o c.Iftafane fic ic habcre i js coccdamus. 
Tu verorcfponde:vtrum quicquid vnquam pati- 
turanimal,idem&fcntiat paticndo,ncq; dumcre 
fcimus,id nos latet, ncq; dum aliquid ahud huiuf- 
modi nobis accidit ran cotra omnino? rerme enim 
taliaquzdam vniuerfa nosfugiunt. PROT.Con- 
tra omnino. s o c. Haud igitur rectc di ct u m eft i 
nobis quod modo djximus , mutationes furfum 
deorsumue factas, voluputes & dolores inferre. 
p r o t. Quid igiturfs o c.Sic autem recxius ac tu. 
tius diccre licct. p r o t. Quomodof s o c.Mutatio 
ncs quidcm magnz voluptatcs dolorcsq-, afterunt: 
mcdiocres autem & cxiguz, minimc. P R o T. R c- 
ctius ifto modo quim illo,6 Socrates.d icitur. s oc . 
Enimucr6 fi ifta uc ic habet,mox vita in fupcriori- 
bus narrata redabit.p r o T.Qucnarofs o c.Quam 
abfque mccrore & Izutia ponebam us r r o T. V c- 
rifsima loqucris. 1 o c. E x i js triplicc vitam pona- 
mus,fuaue,trifte,neutri. An tu aiiud fcntis? prot. 
Triplex ri- Haud alitcr quim lta» triplicem vidcbcet vita eflc. 
t«. $ o c. Non igitur idem erit non dolcre quod & lz- 

tari. p rot. Nequaquam. soc. Quoties rrgo au- 
dies omnium dulctfsimucuc vniucriam vitam fine 
moerorc tranfigere, quid tunc fibi vclle id dicctcm 
cxiftimas?PROT. Dulceefle,fignificare lllc mihi 
vidctur idipium quod dicitur non dolcrc. s o c r, 
Ponc tria quzdam , vt lubct,&vt pulchrioribus 
vtamur nominibus, altcruaurum,argcntum alte- 
rum,neutrum rebquu nominato. prot, Ponajj.- 



tur.s o c. Quod horum ncutrum cft.pOtiii^c aite- 
rumcx ijsfieri,velargentum, vel aurum? pp. oV« 
Nequrt. soc. Viu igiturmcdia fiquando fuauis 
vcl mrrfta diciriir,.»ut cxiftimatur.ncquaqu.vnrc. 
1 1 c vel cxiftimatur vel dkitur, p r o t. Ccrtc. soc> 
Atume.6 amice,aliquos hzc loqui & opinari fcn- 
timus. prot. Maximc. soc *. Anigiturgaudere 
tunc quado no mccrcnt,cxift imnnt ? p r o t. Aiunt 
cjiudcm. soc. Nonnc tuncgaudere putant.^noa 
enim id diccrcnt.p r o t a. FortaiTc. s o c. Fals6dc 
Leritiaopinantur,fiquidcmab vtriirfqigaudij fci« 
licet & natura djucrfacft.pROT. Diucria profc- 
icto.soc. Quid igintrpcrcontabimur intcr nos, 
vtrurn hcc vel vt tria fint,vel vt duo iblum,ac num 
• dolor hominibus malum.dolorum autcm vitatio, 
hoc ipfo nnmincbona,dulce nominctur. prot. 
Qiiomodo id, 6 Socratcs fiat,inobifipfis qucra» 
mus.nonenim intellico. s oc. Quia aducrfarios 
buius, 6 Protarchc, Philcbi rcucra non intclligis, 
prot. Qu6fnam inquis?s o c. Eos qui rerum na- 
turam praecipuc calkre icruntur.qui voluptatcs 
cflc ntgant. prot a. Qu id crgo? s o c . Doloruro Volupuwt 
crTugiacasomncsvocant,quasPhilcbi ktttntorcs [^Jj^* 
nuncupitvoluptatcs.PROT. Hisne vtcredamus, 
6 Socrates, couilis? ioc Ncquaquam» fed tanqui 
vatibus quibufdam vtamur, non arte, fcd quad.un 
non ingencrofz naturz morofitatc a voluptate ni- 
mis abhorretibu«,nihilq', in ca fani ciTc cxiftjman- 
tibus adc6 vt illas ipias quoqi cius illcccbras malc 
ficamquandam ill.iqucationc potius quim volu- 
ptatcm votcnt. His crgo ! ad hzc vtcrc.conlidcrans 
prztcrca & alias ipforum moroiitatcs. Poft hzc 
autem&quascgovcrascxiftimerQ voluptates,ac- 
cipito,vt cx vtriuiq', fcrmonibus vim eitts confide- 
ranres,adiudicandum deniqt apponamus.p r o T. 
Recic inquis,s o c. Hos igirur unqui ptopugna- 
tores tccundu morofitatis&afpcritatiseoru vcfti- 
gium profcquamur. Rcorequidem talequiddaro Qucfpec>i- 
<osdicluroscfl"e,principioalicudel6giusrepctito: di cu fpeae 
fi fpccici cuiufcuq; naturi cognofcerc vclimus,vc- ^'g" 0 ^ 0 °- 
lutduri natura,vtrumaddurifiim.i rcfpicictes,fic P ortclt " 
maximecognofceremus,an ad minimc dura.Opor 
tct tc, 6 Protarche, iftis morofit.uibus queadmo- 
dum & mihi rcfpondere. hot. Oportct fanc il- 
hsqj rcfpondco, ad primas magnitudines fufpici- 
endum.soc. Sivoliiptatisgenus quam naturam 
habeat,nofl'c vclimus,no in paruasvoluptatcs lon- 
geqsa fuprcmaremotas, vcrum in eas quz fuprc- 
mz vehcmcntifsimzque dicuntur, afpicicndum. 
prot. Quilibct nunciftatibi concedcret. »oc. 
Num quz ln promptti prz cztcris pofitz, ac maxi 
rnz voluptatcsfunt,vtlzpcdiximus,ipfz fcilicct 
circa corpus cxiftunt? p r o t. Quidni ? s o c. V tru v «n> m T °la 
vehemctiorcs in zgrotantibus,quam benevalcnti- p ^ 1 " 
bus rcperiuntur? Caucamus oblccro.ne temcrc rc- 4Ill „ igni! 
fpondentes offcndamus. p r o t. Ouonam pactof 
socr. Fonecniroin bcne valcncibus fatcrcmur. 
pro t. Vcrifiroilc cft.s o c. An non voluputcs ilbe 
exccdunt rnagnopcrc,quarumaximz cupiditates 
adfunt?PROT. Vcrumideft. soc. Nonne febri- 
bus&huiufmodi morbis arTedi homincs & fitiut 
vchcmenter & algent , & qttodcunq; pati corpore 
cofueuerunt, magis admodu quacztcri patiutur? 
quo fit vt magis indigcit, indigcntiamq-, rcplctes, 
vcherocntiusdclcctcntur.An vcrum hoc eflc nega- 
bimus? prot. Omnino , vt di&um eft, apparet. 
s o c R. Quidver6,numrcclcientirc videbimur 

f iiij aflercn 



<5g Libef decimus. 



aflerentes,(i quis maximavvoluptates videre vclit, voluptatibus dolorcs idmouc.it. p r o T.Vcra nar- 

non ad (anitate,(cd ad mor bii Tefpicicndu? Et vide ras.s o c. Nonne iterum cum voluptas amplior (e- 

ne mc hoc cogrtantc rogare putes, plaribusne ob- cunduhxc omniacomifcecur, tunc portio doloris 

lectationibusxgrotates qui bene valctcs delinian- rmmixta citillat, & lcuc quanda indtgnationc pa- 

tur.fcd magnitudo & vehcmetia voluptatis vbina rit. Atqueiteru voluptatisvbcriorpars mfufa pro- 

plurimuro fit,interrogare putato:fcrutandu quirv- uoc.it, & intcrdu profilirc compcllit, & ommfor- 

pe qaa natura coftct,prxdiximus, quamue dicant, mcs colores, omnigcnas figuras, omnimodos fpi- 

qui nullo modo cflc iila afleiieraru t.p r o t. Trnco ritus cum omni iaciumcto,&cxclamationcs cum 

pf nc quod inquis.soc.Foruiits etia,6 Protarche, intama pariri v ko t. Suiumopcrc. sor . Cogit prc- 

non minus demonftrabis.Rcfpodc modo. In lafci- tcrea,g araiccdc lc,tum ipium, vel tum a!m exda- 

uiane&pctulatian6pluresdico,(cd vehcmctiorcs m.ucquod his voluptatibus pcrfufus propcmodu 

& vi maiores volupratcs,qua in tempcratavita vt- montaneoq-, magis eiufceraodi voluptates fe&a- 

des? Dic amabo.animu adixertcs. p r o. Pcrccpi q d tur quifq-,,quo iaccmperatior quis & imprudctior 

velis,&cxccflumcernoqu&mplurimura. Tcmpe- cft.Atquchasinfupcr furamasoble&arionesprx- 

ratos ncmpc proucrbium nihil nimis prxcipiens, dtcat,& cuin qui in ijs ddicijs vd maxirac toti vi- 

lempercontinet.&hukilliobtcperant. Intcjnpo- tamagat,beauftimum muncr.it. i- r o t. Omnia 

rantes autc' & petubmtcs homines volunucis fcr- qux apud multos in cxiibmationtm veiniit ,6 S o- | 

uor ad furorem vfquc occupans,imraodcratis cbt- crates.collegifti. s o c. Oe voluptaubus,6 Protarr 

moribus exultare copelbtuf-s o c. Rcctc loqocrii. chc,quc incommantbus corporis paisiom bus cx- 

Et (i verum hoc eft, patetin quadam deprauationc trinlccus inriinftcusuc rni(centur,cft uict u. Dcijs 

tumanimx,tumcorporis,potiusquaminvtrture, ver6qux milccnturinaiuma,contrariaquxdarn Mixtioncs 

Whcmftes voluptates,vcbcrncntesq; cruciatus co- ad corpus coijciuntur, volupcacc fcilicet cum do- ^ 



fifterc. prot. Patctcerre.socR. Annoabquasc Jorc,&dolorcmcumvolupucein vnammixcionc aim 

multiscuceredccet,&imieftigareqiurarioncma- concurrerc. Erhxcin fupcrioribus percurrimus, nima. 

ximx vocari debeat?p R o t. Ncccfle eft.soc.Ad- quod quado cxinantrur.rcplcrioncm cupit, & fpe- 

tocrte itaquc talium morborumvoluprarcs,qua ra- rans gaudet, inanis angitur. Ifta runc quidem tc- 

rionclchabeanr.PROT.Qualtum?soc. Dcrormiu ftimorajs miniincconfirraauimus,nuncver6 di- 

volupt.ites,qius i!li quos dirficilcs & inorofos vo- cimus quodammaa corporc difcrepante in ijso- 

cauimus,pcnitus horret. prot. Quales inquam? mnibus , quoru haud iatis mulrirudo comprchcn- 

socr. Vclur in fcabiei mcdcia qux fricando iit, dttur,mixtio vna doloris & voluptatis cmcrgir. 

cxtcrisquehuiufmodi,haud alio pharmaco indi- P R OT.Rcct,cnimium loqui vtdcris. socR. Vna 

gentibus. hocenim malu pr6dij immortalcs , vo- prxtcrca dolorisvolupcatisque congrefsio rcftat. 

lupcatemne, an dolorcm potius nuncupabimus? prot. Quxnam/soc. Quamlxpc iptaminic- 

prot. Malumqmdda,6Socratcs,mixtuhoccflc ip(aanimamaccipcrediximus,PROT. Quaratio- VolupMtea 

vidctur. s o c. Haud equidc,vel Philcbi gratia,hoc nc hocaflcrimus? s o c. Iram, timorc, dcudcrium, 

exemplum produxifl"cm:(cd nifi hc/6 Protarchc vo lamencacionem, amorem,xmularionc , inuidiam, nua ** 

lupraccs,& qux hafcc fequucur,inipicianrur, nua- Sc huiufmodt rcliqua, an non hxc omnia doiores 

quaferme quodqux(ttununccft,dijudicare vale- quofdaipitusanimxponis?PROT. Equide. soc. 

mus.p r o.Ergo ad tftaru cognatas pcrgcndum eft. N onncdolores huiulmodi plcnos miris quibuiua 

s-oc.Numeas,tnquis,qux immixiionc comuni- volupraribus inucnirc bccrf Anforrcinmcmoria 

Mixtionet canr?PRoT.Hasip(as.soc.Sunrigirurmixtiones nobtstllud rcdocercoporrer, Qnxfccir excande- 

voiuptjiif corporis quide ipiius in corporibus,animc in ani- fccnria tc ira virum prudenrusimum (xuirc : Ec 

&doloriito ma.EcdoK>rcsatx&corporis volupucibus mix- mulc6dulciormclleeffufo.cVvolupcacesinlame- 

corvore. tQJ rcpfj-jcnius^amcji vcroruq-, comixcionc intcr- tationibus atqticdeildcnjs rnflirix mixras.PROT. 

dum voluptatem,intcrdumvcr6dolorcmcogno- Nequaquam , verum (tchxcnec aliter accidunr. 

minatam.PROT.Qu6nampa£to?soc.Vteececu s o c r a t. Quincciam memintfti eosqui cragicis 

quis in refttcucionc, vcl corrupcione Gmul conrra- fpcctaculis adftanc,dum delectancur, fxpe Iugcrc. 

ru pacicur, algens fxpc calcicitt & calcns aliquado PROTARc.Memini. socr at. Ecincomcedijs 

rcfrigcfcu,quxrcs, vc arbitror,id aflequi, illud ab- animi noftrt arfc&um ad oblcctationcm iimul at- 

ijccrc,ac quoddicicur,amarodulcc permixtum,& que mcerorcm declinare (cn(tfti.p r o t a r. Haud 

cumdirTicultatercicctionis adfiftcs molcftu, p6ft (aris aduerri. iocrat, Non cnim facilc eft,6 

fcrumcogrcflumfacit.PROT. Eftmaximevcrum Procarchc, aifcctum huiufmodi vbiquc comprx- 

3uoddicis. soc. Nonnc harum mixtionum qux- henderc. p r o t a r c. Non cercc,vt mihi videtur. 

am exxquali vcrinq-, &voluptace & dolore, uuc- s o c R a t. Ipfum igicur canto magis accipiamus, 

dam cx alerutro cxccdcnteconilantur?p rot.Ni- quantocft obfcurior,vc in cxceris facihus quis vo- 

hil prohibcc. s o c r. Dic igirur cx carum numcro lupraris rriftirtxque concurfum percipere valear. 

quxdoloris plus quam deledationis cocincnc, eas protarc. Dic tam. s o c r a t. Inuidix nomen IouiJir no. 

eiTequxicquuntur fcabiem & ticillationcs,quan- pau!6 anre indudVum , vrrum dolorcm quendam u> "'' lu,lio 

doqtiodtntuscft,reruecacqi glilcit.ncq, hucper- lignincarc ccnics, necnc?p r o t a r c. Cenfeo. no<aefl * 

fricando auc cxagitado quis attingit:(ed quod cir- s o cr a. Inuidus tamen proximorum aduerits lc- 

cacuteeft (olu ,dilfundit. Tumfanc lllainigncm tari dcprxhcndirur. p R o T. Vehemencer. socr. 

fercnrcs,& nunc huc,nunc illuc conitlij inopiare- Malum quidem ignorancia eft, & vt nunc loqui- 

uoIuti,tnxftimabiles (xpenumer6voIuputes pa- mur, ftolidttas quxdam. P R o T. Quidni? socr. 

riunt:aliquando concrainccrioribusad extcrioru Exbis viderjdiculum illud quam naruram haber. 

moleftias volupraribus mixtis, in vcram pattc de- p r o t. Dic modo. socrat. Eft vciquc fumma- Ignoranti* 

clinatiohat,exnibet, exeoqu6dcomixta pervio- timdeprauatjo quxdam habitus alicuius cogno- cognomi- 

tentiadirFundant,veldtfpcrlaconfundant,limulqj mento dtdta, improbitatts vcr6 vniuerix genus u1 ' 

quod 



Philebus,VeI,de Summo bono. 



6g 



quoddam eft.corra prorfus habcns,qulm Dclphi- 
ca prxccpti docet.p r o T.Prxceptum hoc inqtiis, 
6 Socr ates, Nofcc teipfu mr « o c. Ato. Oppofitum 
huic cflit , fi forte prxciperetur , Nullo modo te- 
ipfum nofce? PROT.Eflet.s o c. O Protarchc,cona 
rc nunc id trifariara diftrtbuere.PROT. Dictu,ego 
«nim nequco.s o c. Aiscrgo mc nuciftud dtuidcre 
oportercf> RoT.Et obfecroquidcm, quod raaius 
eft.s o c. N onne quifq; ex i js qui feipfos ignorant, 
1'ccundu tria id ncccflario patitur?p r o T.Quomo 
do?s o c. Primo enim fecudu pecunias,opulcntio- 
rc quippe quafu,al.qn fcipfum cxiltim.»t. p rot. 
Multi quidc itadccipiuntur.s o c. Plures ctn qui 
maiores formofioresq; fcpurat,&quxcunque ad 
corptu attinent,fupra qtia rcuera funt.PROT. Plu- 
res profcdo.^oc.Longc veroplurimi,cjuodad ter- 
tuipccicattu et,quianimidotcs maiorcs qtia ha- 
beant,habcrc fe putant. prot. Et maxime quide. 
soc. Quantu veroad virtutcsanimi ptinet.nonne 
vulgusupienriam prorfus fibi vcndicans, plcnum 
«ft c6tenuonibus,ulfaq; fapietix ipfius opinione? 
p ro t. Quidni?soc. Siquis crgoarlliitionciila 
omncmalum quiddam vocarit , rcdlc r.imirii ap- 
pellabit.P R o T.Mazime.s o c. Hoc igitur itcrum, 
o Protarche, bifariam particdum, fi ndiculam in. 
uidiam cognofcentes, miram voluptatis & modc- 
ilix mixtionem nofle velimus. p r o t. Quomodo 
biuriam particndumf s o c r. Iu.quicunquc hanc 
falfam de fe opinioncm ftultc prxfumut.ijs qucm- 
admodum & omnibus cxtcris raortalibus accidat 
neccifc cft.vt quidam corum robur ac potetiam in 
ijs qux profitcntur habeant, quidam vcro ncqua- 
quam.p R o T.Ncccflariu eft. s o c R. HaccTgo ra- 
«ione diftinguequicunq-.ex ijs imbccillcs funt, & 
dcrifi,vlcifciiniurias nonpoflunt, merit6ridiculi 
nuncupatunqui ver5 poflunt,tcrnbilcs & robufti 
tgnorintii & hoftiles iure vocatur. Ignorantiaenimpotentu 
potctumte- r obuftorumq; hominumhoftilisatquc tctcrrima 
uxraru t«. ycj^.h^cenim&quxcunqieiusfimiliaproximis 
omnibus noxia.finauteimbccillis ignorantia fit, 
ndiculorum naturam ftibit. pro t. Recte loquc- 
ris. Attamen voluputis,dolorisq; concurfm non- 
jLiu»ri»vu. dumin ijsnobis patuit.soc. Liuorisprimb vim 
accipe. piot. Dic. s o c. An non triftitia quxda, 
Ixtitiaq; iniuftacftr p R o t. Neceflarium hoc eft. 
soc. Aducrlarioruraalislxtarinec imuftum, ncc 
inuidum eft.p R o t. Non. s o c. Malis autem ami- 
corum lxtari potius quam rrtftart, nonnc iniuft us 
eft? pr o t. Eft. soc. Ignorantum omnibus ma- 
lam efle diximus, p r o t. Et recte quidem . s o c r . 
Amicoru lgiturarrogantiam fapientixatque pul- 
chritudinis,& quodcunq; paulo antc diximus tn- 
bus in fpecicbus ficri, ridicuia quidem cum imbc- 
cillia, odiofa vcro cum vabda, hunc inquara, arai- 
corumhabitum nonncfatemurqtiumquis lnno- 
xium alijs habct.ridtculum cflcr p R o t. Fatcraur 
fanc.s o c. Hunc quoq; cum ignorantia fit.malum 
tffc? prot. Ccrtc. s o c. Lxumurne,antriftamur, 
dum hic trridemus? p r o T.Lxumur planc.s o c. 
Voluputera vero inamicorum malis, ronncA li- 
uore proficifci prxdtximus? p r o t. Ccrtc.s o c R. 
Nos igitur in amicorum rebus ri Jiculis fubndrn- 
tcs raifcercvoluptatemdolori,duminuidtx lxti- 
tiamaddtmns,ratioiftac6cIudit. Iiuorem quippe 
triftttiam quandaanims iamdudum exTe coftitit, 
derifionc vcrb lxutum.fimulq; hxc in co tcmpo- 
k coogredi patuit.p jl o T.Vera loqucrij.soc, Ra- 



tio igitur nobis hxedicVu, nos nomodo In famc*. 
tationibus &in tragccdifs, nequcin fibulis tantil 
ledintotiusvitx tragurdiaatq; comoedia dolorcs 
voiuptattbus immifceri & in ali js icxcctis. p r o t. 
Impofstbileeft i(iaul>i,6Socrjtcs:non conccdcrc, 
emm fi quis alteri parti poUfumu adftiptil.trctur. 
s o c. Iram,dcfideriiim, lamcntation c\ mctu.amo- 
re, armulationf, inuidiam, propofuimus.cxtcraqs 
huiufmodi in quibus diximus nos rcpcrturos ea 

S|Ux iam txpc repctimtts,c6mixta,an non? p r o t. 
ta. s o c.N um vidcmus qu6d de lamcntationcira 
arq; tnuidia omnia iam funt nobisc6fccu?p r o t. 
Quidni vidcamus? socr. Mtilta igitur rcftant. 
p r OT.Sancquam multa.soc. Ob qtia vcr6 potif- 
fimu caufam mixtu in comcedijs affcdum decla- 
rafle rne tibi exiftimasi' nonne fidei gratia? quia in 
amoribus timonbusq^&alijs huiuimodi mixtio 
ipfa facilius oftcndi potcft. Qux cu ex tcipfo intel- 
hgas.mcdimittc, nccmccogasadilla fingulatiin 
ordine defcendcnte,in longii difputationc produ- 
ccre:veru fimpIicitcridaccipito,&anima abfque 
corporc,& abfcj; anima corr>us,& miituu ct utro» 
ruraq; congrcflum.inomnibus perturbationibus 
habcrc voltiptatis & doloris concurftim. Dic crgo 
nunc,vtru mc dimittcs , an ad multa noctcm dcti- 
nebis. Reorcnim tc fi pauca qtixdi dixero.mc di- 
mifltirtim.namdc hisomnibuscrasmctibidi&u- 
rtim polliccor:! n pr^fcntia vcr6 ad uidicium quod 
Philcbus inftituit.pcrgcrc cupio.P R o T. Prxclarc 
incjujs, 6 Socratcs,& idcirco qtix rcftant, vtcunqi 
ubi placuerit,cnarrato. s o c. Sccundum naturam 
quidem poft mixtas volnptates nccefsitatc quadi ^ e P"^° 
ad puras immixtasq; quodammodo deucniemas.' 
p r o T. Recti nimium.s o c. Conabor equide, fcd 
variandoeas nominare. Nam his oui dicunr volu- 
ptates omnes dolorum fedatiocs eiTe.haud prorius 
auentior.C^tcrum,vtdixi,ijsquafitcftibus vtcns, 
oftcndcndo plcrafque videri quum non fint, volu- 
ptates.itemaliasquafdimagnas multasq, vidcri, 
fcd raixtaseflctriftitix,& fedationibus li^entium; 
dolorum,& circa corporis & circa animx dcfc- 
£tum. prot. Quas deniquc voluptatcs veras,6 ^"* ( ^ 
Socrates,merit6 cenfcre quis dcbctis o c. Eas viiq; TO "P'^**' 
quxcircadccoroscoloresfigtirasq;& odores ple» 
rofq; & fonos cofiftunt.prqtcrea qu^ circa ea funt, 
in qutbus defe&us quidemeft.fcd qui nec lenutur, 
ncc lxdit.Impletio vcro.qux & fuauis cft, & fenti- 
tur,& triftitia vacat.p r oT.Qua rationc,6 Socra- 
tcs,hxcficdicimus?soc.Sutquc;loquorhaudfta- 
tim perfpicua,verunume explicarc conandii.figu- 
rarum enim pulchr itudine, non vt pkriq; fbrlitan 
intclligcrent,vtputa animaliuvel piflurarum qua- 
rundara nunc propofui diccre. fed rectu quidda,& 
circularc,& ab ijsea qux tornis fiunt,plana vtl fo- 
lida,& qux canonibus,id cft,rcgulis atque angulis 
conftruuntur.fi modo hxc tenes.hxc fiqutdcm nc- 

2uaqua ad aliqtud alutd refpicicntia,qucmadmo- 
a cxtcranulchradicCHlcd pulchrafcmpcr fuaptc 
natura, voluptates proprias nullo modo motuum 
dclcclationibuscouenientes habentia;eade ratio- 
necolores item pulchrosatq t gratos cfle dico. Sed 
nunquid intelltgimus, aut quid eft? P R o T. Anni- 
tor equidc,6 Socrates,vcrum iplic quoquc iucidius 
explicare nitcrc. s o c. Dico prxterca & voces pcr- 
fptcuas & fuaucs,vnamqi aliquam ptuam pcmtus 
concinncntcs mclodiam, ad nihil aliud compara- 
Us/ai oaturafita pulchras clic, & innatam aBcrre 

volup 



Liber decimus. 



Gernnvoln- 
ptJtam odo 
re» fc^ucnii 
rninut diui- 
uum- 



Difciplini- 
ru volupci- 
te« duplicei. 



Voluptitil 
gciicrjcio- 
ne femi>ef 
fentii verd 
aunqujexi 
ftcrc. 



voluputem. moT. Hoc quoque vetum tfl.ioc. 
Genus aucem volupucumquod odores fequicur, 
minusdiuinu eft:quod auce ipfis neccflarij dolorcs 
nequaqua rrufccarur,& in quo id mcl:c contingat, 
cum dlis proximis eadcm prorfus rationc haberc 
dico. Iamq-, duas voluputu fpccics.ti mod6 inceU 
ligis,collcgimus. p r o t. Inccihgo. s o c. Hicicem 
difciplinarum voluptaces addamus,fi & iftx faroc 
difccndi nequaquam cotinere videncur , ncq; pro- 
ptcrdifcipUnarumauidiutc principioftatim do- 
We5inrcrre.PROT.M1hificvidecur.soc. Quid 
vcro.li quisdoctrinis imbutus,earu poftea pcr ob- 
liuione iacturafaciat,n6nne crifticiam quandaie- 
qui vidcs?p r o T. Non nacura quide, (cd quadam 
pafsionis cogitacione, cu quis orbacus propccr in- 
digcntiam triftacur.s o r. Cxtcnim,6 beate.nos in 
prxfcncia non opinionis.fed naturx pafsiones cra- 
cta mus. p r o t. Vcrum cft igicur quod .ilier is, do- 
&rinxobliuioncplurimuabfque triititia eucnirc. 
soc. Voluptates igitur difcipli naru.doloris exper- 
tcs,necmultorumhominu,fed paucoru admodii 
cllc fatendum.p r o T.Fatendu proculdubio. s o c. 
Po Aquam igicur volupcaces puras ab his quq rcctc 
propcmodumfiedicutur.impurisfccreuimus, ad- 
dcndacft iam vehemencibus volupcacibus immo- 
dcracio, rerrufsionbus modcracio. Easq-, etii quc 
imcnlius,rcmifsius,magnum,paruu,raro,crcbro, 
fufcipiut, ad infinici genus, q» pcr anlma corpusq; 
lccundum magis minusucdiicurrit, rcfcrre dccct: 
qux vcro ifta no capiunt , ad commenfurati genui 
potiusrefcrcndx.p r o t. Rectifsimc inquis.6 So- 
crates.s o c. Poft hxc id infup circa voluptaces in- 
llituendu.p n o T.Quid iltudrs o c. Vcrum purum 
ipiiun atqi fynccru djccndu fit coferre ad veritare, 
pouus ix vchemcns, mulcum mAgnumq, & futfi- 
cicns>PROT. Quidtibi vis.dutnifta rogas,6 So- 
cratcsrsoc. Nihil 6 Protarchc,in lpfa difccptatio- 
nevoluptatis &fcientix prxtcrmittcrevcllem.fi- 
quidcm vcriufquc lllorum porcio quxdam pura, 
quxdam impura eft,vc vcrunque purum in ludiciu 
vcnicns, & mihi & ubi,& lftisdcnique cunctis ad 
iudicandii ic apcrcu cxpcditumq-, prxbcat. p rot. 
Scitc.soc. Agc igitur de omnibus qu$ gencra pura 
vocamus, in hunc modu cogitcmus , vnu aliquod 
cx 1II1 1 primu in mcdium lnduccfcs. p r o t . Quid 
potifsimum eUciemusr s o c. Album fi vis, pnmo 
genusconfidcrcmus. pro T. Voloequidcm.s o c. 
Qup modo iu alhi,& quc, puritas cnc/ Vtru quod 
nuxjmumquiddam cliacplurimum?anquodiu 
ly nccru, vr mhjl in co coloris altcnus inli t < r r o t. 
Conltat plane, quod prxcipue fyncerum eft. s o c. 
Probc.nonnc hoc vcrifi>tmu,6 Protarchc, & pul- 
chcrnmu alboru omnium aifirmabimus, nonau- 
tcm quodplunmuautmaximum? p tt o t. Rc&c. 
soc.Sicrgoquodparuu purumq,albucit,mixto 
multoqucaiboalbtusfimul & puichrius& vcrius 
efle dicamus,rcctc pcnicus afleremusip ro t. Kc- 
Ctc proculdubio.s o c. Nunquid cxeplis huiufmo- 
di piunbus ad judicanda voluputc cgcbimus ? an 
potius hinc noilc fucTicicc.quod vniucria volupras- 

fiarua quim magna.paucaqua mulca, modo ado- 
orc remou fit,iuauior cft & verior, ac dcraq; pul- 
chriorfp r o t. Maximc ianc, & exemplu hoc ido- 
ncucft.soc. Quidvcro hoc?qu6daudiuinuisvo- 
lupuris quidcm generauonc lcmpcr, cflcnua ver6 
nunquacxifterc. Elcgancesenimqujda viri nobis 
boc trAdcre coni tur.cis q; gratia cit babcda. phot. 



Quid ruf^s o c.Visneid interrogado oamice Pro- 
tarche, percurra? p r o t . Dic,& intcrroga modo. 
s oc.Suncigicurduoquqda,vnumquide iccundu 
lcipium,alccru fcmp aliud appcCes.PROT. Quara- 
tionc:& quxiftacfiedicis?soc.Hocfuaptcnatura 
fummopcrc vcncrandu,illud vcro dcficicns. prot. 
Exprimeclarius.soc.Vidimus ixpcnumcro puc- 
roi pulchros fimul & probos,& viros corum ama- 
tores. p r o t. Vidimus.s o c.Iftis ergoduobus cxi- 
ftcnubus,duoquxdamalia conlimilia quxre pcr 
omnia quxcunq-, dicimus alceri cerciu eile. p r o t. 
Profcr obiccro Socratcs , clarius adhuc quod fcn- 
tis. soc. Nihilcft hicdiuerfum,6 Protarchc, fed 
iocamur. Dicimus autcm qu6d ex ijs qux funt,ah- 
quidicmpcr cft altcriusgratia, aliquid vero cuius 
gratiaiemper idquod altcrius graciafir, crficicur. 
p r o t . V jx undc ob crebram repetitione percepi. 
s o c. Fortc 6 puer proccdcntc diiputationc clanus 
coprxhcndcmus. prot. Quidmr > s o c. Duo hxc 
altcra ltcru adfumamus. prot, Quxna ?s o c. Al- 
teru quidem omnium gencratione, eflentia .iltcru. 
P R o t. E quide duo hxc abs tc accipio, cflentiam 
& generauone.s o c. Rctftc.vtrum auti horu altc- 
rius gratia dicimus? gcncrationcmne cflcntix gra- 
tia? vd eflenUam caufii generationisf' prot.Hoc 
quod appeUatur ElTentiaan gcncrationis caufam 
dicamus?hoccineeft,quod nunc pcrconcaris? soc. 
Vidcor. P r o t. Sed pcr dcos quid me intcrrogas? 
s o c.Eiufccmodi quidda,6 Prourchc, mtcrrogo, 
num fabricatio nauium nauigij gracia fic? An con- 
tra nauigiu fabricacionis naiuu? Et de oibus qux- 
cunq',taUafunt,idcdico,6 Protarche. prot.Cut 
no i pie ,6 Socrares, ubi lpfi rcfpondcsf' s o c. Nihii 
prohibct. Atcamc cu quoq; fimut ioquerc. p r o t. 
Im6.soc. Gencrauomsgrauainqua,pharmaca& 
organaomma.omncmqi matcna omnibus adhi- 
bcn .tingulas autc gcncrationcs fingularu cflcntia- QiM vol«-' 
rum, vmucriam dcniquc vniucrlx cifcntix gratia. ^" ^^" ** 
PROT.Pcrfpicuc admodu.soc.N6nnc & volupcas, 
fi qiudem gcnerauo clt,alicuius clfcntix grat la nc- 
cclfano fict?PROT. Quidnifs o c. Quod caic eft, vt 
ciusgratiafiat,quod fcmpcraltcrius gratia fit,in iJcuiuigr» 
boni forte locatur.quod vcro alteriusgratia,in aUa ua Hi \ 
fortem,6 vir opumc,reduccndum vidccut. prot. 
Neceflarium jd ommno.s o c.Quamobrcmfi vo- 
luptas gcncrauo cft,adaIiaquamboni fortc mc- 
ntorcfcrcmus. prot. Mcritoccrtc.s oc. Nonne 
vt in principiodjfputationis huius prxdixi,diccti 
voluputisquidem gcnerarionem,ciIcntum vcr6 
nullamcxiftcrc,habcndagratia cft?Conflat cmm 
eosqui voluptatc bonum prxdicantab hoc deri- 
deri. prot. Magnopcre.s o c. Quineuam iuc idd 
cos qui gcnerauoru impenfius ftudcnt , ridcbit. 
p R o t . Quo p.ufto & quales ais? s o c. Eos qui du 
tamem litunq-, rcftinguunt, vcl aliquid aUud ex ijs 
qu; gcnerauo curat ac fcdat,gencrationc lc tantu r, 
quali iplalit,aiuntq-, vicam fc nihil mor.nuros,nili 
utiant & dunant,atq; aU)s qur hxc fcqu un t u r ,.if- 
ficiantur.P rot. Videntur ianc.s o c. Eius autem 
quodricrieftconrranum,deftrui ipfumcuncf ifa- 
ccniur. P R o T. Ncccflario. s o c. Lorruptioncgc- 
ncrationcmq, cligit quifquis hxc cxpctituion aute 
rxrtia tUam vjti,qua & ixtiua & triitiua vacuam, 
intcliigctix ver6 quoad ficri poteft, purifiuneco* 
potem propofuimus.PR o t. A rauonc procul , 6 
Socrate$,cricquicuq; voluputc nobis bonuaflc- 
ucrabit- 1 o c. procui admodum, qnqiudc & hxc 

prxtcr 



Philebus.Vel, de Summo Bono. 



7i 



Scicturum 
>unui- 



Potifuauin 
iiubus. 



MuGca ■■ fn- 
laria ie fine 
ncofura. 



Debilius 
medicinx. 
Nobitium 
duiccxurx. 



Artti in du- 
pua ordine- 



Arithmeri- 
caduplex. 



prxterea ratione oftedcTe Jicer.p xot. Qua? s o c. 
Cur emm non abfurdum U t ,cu nihil bonum dcco- 
r uraue fic,fiue in corporibus,fiue in alijs vllis prx- 
rerqua in anima,in ea tame folumodo voluptatem 
bonu vocare? fortittidine vero, teperancia, intelli- 
gtncia, ac relicjua quxcunq; bona fortituseft ani- 
mus.minimc.' Ac prctrrc.i hominc voluptatis ez- 
pertc,dolore ver6 afTedhim, malu tunc dum dolet, 
aiTcrere, Iketomniuoptimus fit:&cum cotraqui 
volupcatibus delinitur, qu6 magisgeftit,e6 virtu- 
te prxftantiorem diccre? phot. Hxc,6 Socratcs, 
omnia ftipra qua dici poi ■ 1 t , ab 1 u rd a funt.s o c.Nc 
tamen diiputationem nmncm in voluptateconfu- 
mamus,mentem vero & fcientia pnetermittere vi- 
deamur, age iam (1 quid lordidu ctiam his adiacer, 
exmtiamus,donec ad purifsimaeorumnaruracan 
dcm pcnetr.ues,6c" ipfam infpicictes, ad iudicandti 
tumharti,tumvoluputis partibus vcniiimis vti 
pofsimus. p r o T. Seitc. s o c. N6nne aliud nobis 
fcientiam circadoc*trinas,aiiud circaeducationem 
velnutritioneexhibct?PROT.Siccft. soc. In ma- 
nuarijs primum artibus videamus mimartifi alii 
fcientia magis,alia minus fir,oportcatq; aliara pu- 
rifsimam, alia impurtfsimam arbitran.P rot.Dc 
-cet profecto.s 0 c. Prxcipuas vtiq-, a fingulis dilcer 
ncndum. ? r o t . Quales,& quo padtof' s o c R. Vt 
eccc fi quis ab omnibus artibus fegregaret numera 
didimcticndiq; & ponderadi pcrim.vilc quidda, 
«ftet,quod vniufcuiufq; rcftaret. pr. o t. Vilc pro- 
fecCto. soc. Refiduumquippe imaginationcqua- 
dam ac ienfttum cxperictia & excrcitationc , coic- 
fturisq; cofequi liceret,quas plerique artcs voear, 
cura& laborevimfuam omncm adcptas. p r o t. 
N cctflar ia prorfusdjcis. s o c r t. An non mufica 
i js plena eft?primo cocentum cotemperat no mcn- 
fura,fcd diligetix notius conicetura, tum vniuerfa 
cius pulfandi facultas mcfura chordc. cuiuiq; coic- 
ct ur.i mote perquint.Itaq; vt obfcunutc plurima 
mixti habct,itaftabilitatcminima.PROT. Verusi- 
me.soc. Quinctii mcdicina,agricultura,gubcrna 
toria,milirarefimiliter inftitutas efle repcriemus. 
p r o T.Qua maxime.s o c. Archire&uii vcro mcn 
furx.&inftrtimcuiam plurimaquibusvtitunlla 
crcbro,vt perfpicace maximc,ita fupra cxtcrasar- 
tificiofam maximercddunt.p r oT.Qu6na pacl <> f 
5 t o c. In ipfa profccto nauium & domorfi coftru- 
<5tionc,muItisq-, alijs id genus materix ctaborandi 
quodimodo pertinctibus vtitur arauiiiregulaq;, 
torno,circino,fi]o,perpediculo,inftrumctoquoq; 
ad dirigenda ligna idoneo.p rot.R ectc admodu, 
6 Socrares, inquis. s o c. Ponamus igitur cas quc 
dicuntur artes,in ordine duplici, alias qux mulici- 
quidem in operibus ic£tantur,pcr lpicaoe minons 
participes,afias archirc&urx pcdiflcquai aliquito 
maioris.p r o t. Ponamus.s o c. Hartimbmnium 
pcrfpicacifsimas, quas paulo ante primas vocaui- 
mus.p r o T. N umcradi pcriria, & quas cu illa m- 
pr.i iiinxilt i,innucrc ntinc mihi videhs.s o c. 1'ror- 
fus, fcd num,6 Protarche, has itcru dupliccs arfir- 
marc,an aljtcr dcbcmus?p r o T.Quas inquis?soc. 
Arithmeticam primo, nonnc alia vulgartd , aliam 
philofophantnjrp R o t. Quanarationequis par- 
ticnsaliam atq;aliamarithmeticam aueret?soc. 
Haudcxiguadifcrepantia,6 Protarche.Illi porr6 
vnitates mxqualcs eoru qux iccundtim numcrum 
funt,dinumerat, velutduosexcrcitus,bouesduos, 
quo qux minima, duo cuiqux ommu maxima:hi 



vcro nunquaeos ftquerentur, nifi quis partju vni- 

tate alia ab alsa vnitatc nihil diicrepantc pofuerit;. 

p r o T.Quam optimc loqucris, dum multa infcrs 

diucrfitate eoru qui circa numeru vcrtantur, adco 

vt dccens fit, in duo quxdam diuidere. s oc. Quid 

Vcr6 coputandi &dimctiendi illa iccundu archite- 

cu.i .1 mercaturamuc facultas, itemqj illaiecudum 

pbilofophiam geomctriaratiocinatioqi doligcns, Ceomefri* 

vtru vnaquxda,anduxpotius artesfuntf prot. ° u P leit - 

Prioremego refponfione iccutus, mca quidc (cn- 

tcntia,duas cfle poncrem.s o c. Probc fcd num in- 

tclligis cuius gratia in mcdium hxc induximus? 

P R o t. Forfitan,attamc quod nunc quxfitum cft. 

cxplanarc te vclim. s o c r. Difputatio noftraqux 

iamdiu proportione quanda xqua diuifionis con- 

uerfionc voluptatibus refpondcntem quqrit, vidc- 

tur mihi nuc non minus quam ab initio aflequuta 

fuiflc quod quxrit,dum indagat nu iit fcictia qu;- 

dam alia fcicntia purior , quemadmodu voluptate 

voluptas. prot. Conftathoru gratia ifta tra£ta- . xs 

. c 5r _ , , 1 b . r t ArtesdiffeJ- 

tatuiuc. s o c. Quid autcm,n6nne in fupcrionbus re. 

aliamartem in aliacflc rcpcrtumeft,clariorcmqu( 

ab°am,& obfcuriorc aliam?p r o t. Maxim^. soc, 

In ijs aute an non artem quanda ratio vclut cqui- 

uocam profcrcs,& quafi vna innuens,rurfus quafi 

dux fint, inquirit num pcrfpicuitas puritasq; illa- 

rum penes philnfophantes, aut non philofophates 

exiftat?p r o T.Et maximc quidc id inquircremihi 

videtur.soc. Qtialc hic refpofum,6 Protarchc,red 

demus? p r o T.O Socrates, ad miram fcicntiarum 

dirTcrcntiadeclarandadefcendimus.s o c. An non 

refpontio facilis?p r o T.Quidni?alTcramus itaque 

has artcs longo interuallo a cxtcris difcrcparc. A b 

ijs. prxterea eoru qui rc vera philofophi funt, ftu- 

diummiruin modum fynccntate & ^rriutccirca 

mcnftiras numerosquedirFcrre. * o r. Sunto igitur 

iftaextua iententia,nosq;tibicrcdcntcs auda&cr 

importunisdifputatonbus refpondcamus. prot. 

Quidnamf s 0 c r . Duas arithmeticas cftc ac duas 

mcticndi artes,aliasq; facultates haru comitcs plu 

rimas ,geminationcm habentes huiufmodi ,& in 

nomine vno communicantcs. pr ot. Demus fe- 

cilda fortuna his quos importunos vocafti, rcfpo- 

fionc hanc,6 Socratcs.s o c. Hasnc fcientias quam 

maxim^ fynccras , atque fupremas aflcucramus? 

PROT.Omnino.soc. Vcruntamcn,6 Protarchc, Logica arti 

nos dificrendi facultas ipu facere non patiatur,fi- k"» omnib, 

quamaliam ipfi prxferemus. P R o T. Quam rur- P r * fcl,ur ' 

iiis hancdiceredecct? s o c. Eam qux omnem mo- 

doindudampcntiam nofcit. banc enim cumcir- 

caid quodcft,& verccft.&fenipcr codem modo 

fchabet,vcrictur,arbitror omnes quibus raodo 

aliquid Cinx mentisadfit,longc omnium vcrifii- 

mam cognitionemcflcprotinm conccfluros. Tu 

vcr6,6 Protarcbc, quid fcntis? prot. Gorgiam Corgiatpn| 

fxpcaudiui , cum diceret perfuadcndi faculutem ,uI '^fi'' 

artibus cundis prxcellererquippe qux coftatnon ^'J^* 

vi,fcd fpontc libi fubijciat, longcque omnium ar- 

tium optima fit. N unc ver6 nec tibi,nec illi aduer- 

iat 1 velim.t o c. Armamibi videris dicere voluifle, 

vcrum pudorc addu&us prxtcrmifilTe. p r o t. 

Sunto hxctvtlubet. soc. Egonc incauufumvt 

minus bene acccperis.^p r o. Quid?s o c.Nonego, 

oamicc Protarcbc,qu( ars aut fcictiaomnibuseo 

antecell.it, quod maximapotifsimaq; & vtilifsima 

omniumtit,extequxfiui:led qux pcrfpicuu, fyn- 

cerum, veriisimumcontemplctur,quamuis parua) 

fitac 



72 



Liber decimus. 



fit ac minjme vtilis : hoc profecto eft quod modo 
Determina quxrimus. Atvidemihilenim Gorgia offendes, fi 
tioduitu ir c iusarti vtilitatis laudc prxftantiamq-, cocedas:ei 
alieTuuaVu vtr ^ qUam ip(c modo narraui,facultati veritatis 
detur prxceflentia tribuas : quemadmodu fupra de albo 
prxccllcrc. dixera,quodlicct paruil,fi ramc purum eflet, mul- 
to impuroq; iccundu veritatis exceflum prxftaret. 
Et nuncquidc adhibita vchcmeti mcditationc,& 
fatis comodadifputationccofecta, nc refpiciamus 
jnvlladifciplinaruvel commcdationes vel como- 
d.i: fcd il qua ex natura fuauis animi veritatis cft 
amas,ciusq-, gratia cun&a peragit ,hac dicamus pU 
rirate metis & fapietix pcrfcrutati, confideranda a 
diflerendine lcientiamaxime,an ab alia potius hac 
prxftantiorcacquirivideatur. p r o t. Confidero 
equidc,conccdoq; difFicilc inucniri poflc aliamvel 
artc vel fcientia qux (ibi magis vindicct vcritate. 
5 o c.Nunquid talc quidda cogitas, hxc mododi- 
xifti?g> vidclicct artcs multx,& quxciiq; circa hxc 
vcrfantur.primo quidem opinionibus vtuntur, & 
• quxcircaopiniones c6ltftiint,exinftituro perqui- 
riint:(iueetn qtic, ad natura fpecHt,indagadaquis 
putet) nuta q circa mundu funt , quomo videbcct 
factu* fit, quomodo patiatur, quomo agat,p ocm 
vitifcrutatur.fatemurhxc,an non?p r o t. Vtiq;. 
soc.Ncccircaca quxlcmj»exiftut,fedqux funr, 
eruntqi &fucriir,hic verfarur.p R ot. Vcra loqtic- 
ris.s o c. N um cx ijs qux nunqua aut in prctcruo, 
aut futuro,aut prxfenti codcmodo fe habct, aliqd 
pxactifsima veritate perfpicuu eflcdicemtisPpROT. 
Non licet. s o c r. Erxnjm in ijs qux nulla prorfui 
ftabilitate habct, quo pac t o nos ftabile qujcquam 
aflequeremur?p r o.Nulla vt arbitror ratioc. s o c. 
Ncq; mcnsigitur,neq', (cictia vllacircaiftacft, ve- 
ritatc fuprema habens.p r o T.Confentaneu.s o c. 
Te lgitur&mc, &Gorgia,atq; Philcbu valerefi- 
namus : hoc autc rationc nunc afleramus. prot. 
Quid iftud?soc. Qudd illa nobis facultas firmita- 
tem,puritatc,vcr itattr.fy nceritatc cotinet,que cir- 
ca ea qu; fempcr code modo &fimplicifsima funt, 
ftudet,aut quod fccudo loco qua maximc illispro- 
ximu.Reliquaomniafecuda & pofterioradiceda. 
p r o t. Vcra nimiu.s o c r. Atqui illa nomina qux 
circa talia quxda pulcherrima omniu funt, an non 
rebus quoq-, pulcncrrimis afsignanda? p r o t. Par 
cft.soc. Mens & iapietia nomina funt omnium 
prettofifsima. p r o T.Sunt.s o c.Hxc igiturintcl- 
ligentijsciusquod vcrc cft exactifsimarationc pfe 
cu atq; tributarcclc vtiq; accomodantur. p R o T. 
Prorfus. s o c. Atqux iple in iudiciu fupra produ- 
xi,no alu funt quam hxc noia. r r o t. Haud alia. 
s o c. Cxtcru fi quis mixtionc voluptatis & fapien 
tix nobis vclut opificibus propolitu dicat, vt qucj- 
ramusexquibus & inquib. cofletur,recle' coijciet 
arbitror.PROT.Et maxime quidc.s o cltaq; dcin- 
ceps mifcercconandu. prot. Conandum planc. 
s o cNonne tcc prjiis diccre,& in mcmoria reuo- 
carc prcflabit?P R o t. Qux? s o c r. Qux & antca 
Prooerbul. memor'auimus:prxclaru nempe proucrbium illud 
quo dicitur,q pnlchra funt, & bis & tcr repetcnda 
eflc. p r o T.Quidni?s o c. /Egc igitur per louc.fic 
enim exiftimo iuperioradictJ fuifle.p r o t.Quo- 
modo?soc. PhilL-busvoluptatcinquit rinc rcctu 
c u l 1 1 ■> animaUbus cflc,oiaq-, ad ca intcdcrc oporte- 
re, atqi ld bonu ipfum vniuerfis exifierc : prxterea 
duo hcc noia bonu &iucudu cide naturx cogruc- 
rc.Socratcs auccpnmu idnunimccflc inquit:vtqj 



duo nomina funt,bonu atqt iuctindu,duas etiadif^ 
tcretes efle naturas. Quinetia iapientia magis qua 
voluptatc boni participc ciTc. Nonnc hxc, 6 Pro- 
tarchc,funt qu$ diccbatur?p r o t. Maxime. s o c. 
Hocquoq; & tunc & in prxfcntia n6nnccofiten- 
dum erit? p r o t. Qualc? s o c. Ipfius boni natura 
hocprxcipue abalijsdifcrepare. pro T. Qu6nar > Quoboni 
soc. Cuicuno;hoc adcft cx viuentibus icmper& """l 4 /^*" 
omnino& vndiq;,idnulloalioindigct, perfc<ftaq; Jj^ ' 
fufTicicnria c6tinet.itane?p r oT.Ita prorfus.s o c. 
An nonrationcipfaconatifiimusaltcru abaltero 
feparatcs,volnptatc a (apietia,fapicntia a volupta- 
te,iic vt altcraalterius nc minimum quidcm parti- 
cipct.fic in vitam cuiufq; refpicerc? p r o t. Certc. 
s o c. Viiumne tunc alterutru cx his fufliciens cfler 
pROT.Eccui videatur?s o.cQuod fi quis fortetuc 
prxterucctuseft,nuncrcfumcs re<5kius aflcucret:& 
cum memoria,fcicntiam, iapientia,veraopinionc 
ciufdcm idcx ponat, cofidcrct vtrum abfq; his ali- 
quis,vd ie, vci alium aut cflc quicquam, aut quic- 
quamfiericxoptcr,ncdumvt voluptatcmfeu plu- 
rimaieu vehementifsimam fineijs cligere dcbcat. 
Siquidem his priuatus neq; rcucra gaudere fe opi- 
nabrtur,neq; qiia coditionc affec^us Gt, vllo modo 
nofcct, neq-, afiecTus ipfius mcmoria pcr tcpus ali- 
quod rcfcruabit. Eadcquoquedc fapientia dicas. 
Numquifpia procul abomnictia minima volu- 

Etate upientiaadipifci.qtiacti volupraribus qui- 
ufda malir,autvoluj>tatcsocs fineiapictiapotius 
qua cu upictia quada?p r o t. Nullus, 6 Socrates. 
Veruntamen nihil opus eft hxc (xpius pcrcontari. 
s o c. Quaproptcr horum neurrum pcrfettum,& 
omnibus c x pc t c n J u , ac pcnitus bonu. prot. Ncu 
trum. s o c Aut igitur oonu ipfum perfpicue , aut 
figuraeius aliqium fumcredecet.vt qucmadmo* 
dum diximus,cui potifsimu fecudx partes mbuen 
dx fint,videamu$.PRoT.Scitc admodum loque- 
ris.s o c. An non femitam ad bonum ipfum quan- 
dam ingrcfii fumus? p r o t. Quamr's o c. Si quis 
homincmaUqucquxrens,domuqtum inhabitar, 
primu cognorit,adminiculu lanc ad eum inucnic- 
dumingcnshabebit. prot. Quidni?soc. Ita& 
nos prcfcns atq; fuperior ratio monuit ne in limpli 
ci vita,icd mixta,bonu ipfum indagarcmus. prot. 
Omnino. s o c At fpes certior, in co quod pulchre 
mixtu, quamin oppofito nos quod quxrimus rc- 
pcrturos. prot. Certior fanc. s o c. Mifceamus 
igitur,6 Protarche,dijsantcvouetes,fiue Diony- DiooyCo tt 
uus,fiuc Vulcanus,fiuealius quifpiamdeorumibr Vulc«aoesi 
tituseftmixtionisofficiu.PROT. Ita prorius age- dl * " u " 
dum.s o c Atqui nobis tanquam vinum mifcenti- 
bus quibufiiam, fonres adftant. Et mellt qtiidc vo- 
luptatis fontem copararc quis potcft:veru fapicn- 
tix fontcm ibbrium & vini cxperte aqux cuipiam 
acri,atqticctiam faluberrimx. Hosergo liquorcs 
quam piUchcrrime in vnu confundcre ftudeamus. 
p R o T.Studendu ccrte.s o c.Dic age primum:fi o- 
mncmvoluptatc cumomnifapicntia mifccamus, 
num pulchr^ iunxcnmus?PRO T.Forfitan. s o c'r. 
Vcr u minimc tutu. Quo tamcn pacto fecurius mi- 
fccamus,me nuncdcclaraturu confido.p r ot.Dic 
qpomodo. s o c r. Patuitnc in fuperioribus aliara 
voluptatem alia^-urfusq; fcicntiam aliam alia fyn- 
ceriorem ettcf prot. Patuit plane.s ocr. Scicn- 
tia quoque a icicntia diftcrcns , & altera quidcm 
ctrca illa qux oriuntur & occidunt, altera circaea 
qux ncq; hunt, neq; intcrcunt, fcmpcrq; fcciidura 

padcm 



PhiIebus,Vel,de Summo bono. 73 



eademeode modoiehabcnt. Atq;hancad verita- 
tcmipfam refpicicntcs,illa vcriorcm efleputamus. 
PR.OT.Reilcadmodu.soc. Sivtnuiq; portiones 
verifiimas inuicc primu commifccamus, nunquid 
itlarii mixtiofufFicienserit ad vita nohisoptabilif- 
fima exhibendaVaut alio prxtcrea quoda & no ta- 
Jibus egebimus? p r o t. Mihi quidem videtur fic 
agcndii.s o c R.Efto igitur nobis vir quida fapiens 
qui norit quid ipfa iuflitia fit, rationemque intel- 
ligetix comitc habeat, ncc no reliqua cuncia qux- 
cunq; funt Gmilitcr calieat.p r o T.Efto fane\? o c. 
N u hic flifficicnti fcictia prcditus erit, fi circuli & 
fphxrx ipfius diuinx rationc tcneat, htimana vcro 
hanc fphxra & hos circulos prorfus ignorct, du in 
architcciiirafimilibusq; operibus canonib. idcft, 
regulis circulisqt vtetur?p r o. Ridicula erit,6 So- 
crates.cognitio noftra,fi in diuinis duntaxatverfe- 
tur.p R o T.Quid aisfnum falfi canonis atq; circuli 
impuram & inft abilcm artcm in communc inicre- 
rc& immifceredebemusfPR ot. Ncccflariu hoc 
eft,fi mod6 quisnoftrum velviamqux ducatdo- 
mum repcrturus fit.s o c. An ver6 & mufica,quam 

Jaulo antc diximus coieeturis imitationcq; plena, 
puritate ^pcul abefle^PROT.Neceflariu ia quoq-,, 
fi quidc vita noftra,a]iquando vita futura fit. s o c. 
Vis ergo tanquam ianitor turba pulfus atq; coa- 
ctus.ego nunc fores panda.fctenciasq; omnes con- 
fluere iam & confundi finam,cum pura pafsim de- 
Wemolxdi- tcriorc. prot. Haudfcioo Socratcs num quis \ 
mr i fcictip fcientijs alijs Ixdatur.qui primas habet. s o c. Per- 
cfterit ^te- m in 0 iamcunctasin Homericx mixtionis velut 
actpnmjs. conua j| cm quandam, eamq; valde pocricam con- 
fluere. p r o t. Fluant. s o c. Rurfus ad voluptatu 
fontem proficifcendum videtunquado enita ipfas 
mifcerc cogitauimus,& intcr cas nonnc vcrx qux- 
damenatx nobis funt? fi-d proptcr fcicntix totius 
amorc in idem concurrcre icientias vniuerias per- 
mifimus,prius qulm voluptates. p r o t. Vcra lo- 
queris.s o c. Eft igitur tempus,vt dc voluptatibus 
ctiaconfultemus, vrxum & ipfx contentx omnes, 
an primxduntaxat,ac vcrx fint admittcdx. prot. 
Permultu ad fecuritatc intcreft primas vcrasq; ad- 
mitterc. s oc. Haru crgo comercium admittatur. 
At quid dcinceps?fi qux neceflarix funt,num quc- 
admodum&iftic,hxquoq;in mixtione flint ac- 
cipiendxfr r o t. Quid prohibet?Nccc(larias au- 
tem vnde?socR. Siautem quemadmodum artcs 
omncsnofle innocuum &vtilein vitaefle confti- 
tit,ita nuncde voluptatibus coftet, videlicetqu6d 
omnibusfrui innoxium& vtilefit,fortc crunt o- 
mnesomntbus imraifccndx,quidadhxc? PROT. 
Qua rationedc his loqucmur?& quomodo agc- 
mus? s o c. Non a nobis Protarche tale a1iquid,(ed 
ab ipfis voluptatibus & fcictijs quxrcndu. pkot. 
Quid iftudfsoc. Oamicx(fiue voluputcs , fiue 
alioquodam nominc appellarevos deceat) vtrurn 
eligitis cum omni lapientia congrcdi, an cfle leor- 
fum a (apicntia? Rxor equidem hoc illas neccflari6 
refponiuras. p ro T. Quid/s o c. Quod qucmad- 
modumin fupcrioribusdi&umcft.ncc pofstbile, 
ncq*, vtilc eft genus aliquod purii , (eorfum folita- 
riuq; efle.Omniu vcr6 gencru optimu,fi vnum vni 
coparctur , nobis forc putamus gcnus ipfum, quo 
tum cxtcra omnia, tum ctiam fingulx noflrx vtres 
pcrfcctc. nofcutur.p R o T. Et rectc quidc rcfpodif- 
fe illas mcrit6 cofitcbimur.s o c.Reftat vt mcntcm 
&iapientia rogcmuscuipiamixtione quodamo- 



do voluptatibusegeredicamus.qualibuspre.cipuc 
voluptatibus egeant.P r o t. Merit6.s o c. Noflra 
ver6pofthac interrogatiotaliscrit, vtrit prxtcril- 
las veras voluptatcs vobis opus cft vchcmctiisima- 
ru maximaruq; voluptatu comercio: Fortc fic illx 
refpondcbut:Et quo pacto.o Socratcs?Hxc n.mq; 
impcdimctanobis innumcrabiliaprxbct. Animas 
fiquidcquas incolimus, voluptatcsfurioix pttir- 
bant,necadolcfccre nospcrmittut.noflrasq; pro- 
geniesvtplurimu pcr net>ligcntu obliuionc ill.ua 
omnino corrupunt. Alias autc voluptates vcras ac 
puras quas ip(c narrafli,fcrmc nobis domeflicas ar 
bitrare:ac prxtcr iflas,illas infuper,qux cu fanitatc 
& tcperantiacxterisq; virtutibus capiuntur. Ha.s 
cnim quq virtutis tanqua dcx cuiulclam pedifequ; 
fiint,libcnteradmittimus.Quxvcr6cu dcmentia, Q. ur vo,u ; 
&aliaimprobitatcc6grcdiutur,easmenti mifirerc ? tuet fa P lc 
abfurducfl,fi quifquampulcherrimaiI1.im cerncs ^nt.^alie 
concordemq; mixtionc atq; tcmpcric, in ca perdi- ax. 
fcere quid & in hominc & in vniuerfo fuaptc natu- 
ra bonu fit, qwc vc ipfius idcaexiflat,diuinarcvclit. 
An non fapicntcr, & tanquam fui compotc mcnte 
hxc, & dc fcipfa , & dc mcmoria rcclaq; opinione 
rcfpondcredicemus?PR OT.Omninoquidc.s oc. 
A tqui & hoc ncceflarium cfl,ncc vnqua aliter ficri 
poflct.p R o T.Quid iflud?s o c.Cui vcritatcm non 
mifcemus, nunquam id vcrum aut ficrct aut fa&u 
eflct. p r ot. Quo enim modo?<; o c.Nullo.vcru fi- 
quid huic mixttoni vltcrius dccfl, dicitc tu & Phi- 
lcbus. Mihicnim tanqua mundus qtiidam incor- 
poreus animato corpori pulchrc dominaturus (cr- 
mo bic pcraiftusfiiifle vidctur. prot. Miht qtioqi 
6 Socrates idcm videri fcito.s o c r. N6nne fi boni 
ipfiusac talis quide veflibulu cdium nos nupcr in- 
grc(Toscflcdicamus,forfitan rcc^eqttodammodo 
profitebimur?p r o.Mihi fane videtur.s o c. Quid 
igitur in huiufmpdi mixtionc prctiofifsimu, ma» 
ximcq; cur coflitutio hxc omnibus gratifsima fit, 
nobis in caufacfle videtur? Si enim id noucrimus, 
mox pcrpendemus voluptat(ne an mcti cognamm 
magis propiusq; in vniucrfo confiftat.P R o T.Scu 
tc.ld cnim ad diiccptationc noftram maxime con» 
feret.soc.Atqui ncquaquam inucntu dttrtcile eft, 
quxcaufafit,obqtiammixtioquxq; vel plurirci 
vel mintrai facicda fit. p r o t. Quo p.ttt o inqm ? 
soc.Nullus hoc hominu u4norat.PROT.Quid hoc 
tande?s o c.Quod au^ciique & qualifcuq; mixtio 
cxpcrs vcl mcfurx cft, vel nattirx comcnfurati, nc- 
ceilario omniaqu; mixtafunt, fed& feipfampri- 
mo pcrdi t . Ncq; cnim tcpcrics hxc cfl,fcd quxaam 
intcpcrata,congcflavcrc talis fit plcruquc i}s qui rc 
vcra capo£sidcnt,ca!amitas.p r o t. Vcra loqueris. 
s o c. Nuncauidc nos ipfius boni potctia in natu- 
ram pulchri (e traflcrcns clam fugit.Mcnfura enim Pulckritu- 
comcnfuratioq; pulchritudo planc ac virtus vbiq^ ^o- 
fit.P R o T.Prorfus.s o c. Quinctia vcritatem dtxi- 
musipfisineatcpcriccomiiccri.PR ot. Omnino. 
s oc. Quodfi bonu ipfum vna ideacofequi non li- 
cet,falrx vna cum tribus,pulchritudinc, comenfu- 
ratione, ventate coprxhcndcntes,dicamus id vni- 
uerium vclut vnum,caufam eorii qux in mixtionc 
funteflc,& propter hoc, vtputa quodbonum fit, 
mixtioncficritalc.PROT.Rcc^c nimiu.soc.Vnuf- 
qiufq; um 6 Protarche facilcaxbitror de fapicntia 
& voluptate iudicarit,vtracarii optimoifli cogna- 
tior & prcflans magis & apud hoics & apud Dcos 
cilc c6uogac.PROT.Conftat quidc^tttamc rationc 

g id quo 



74 



Libcrdecimus. 



aut fimjli 
axt 



id quoqi dic endo percurrerc prcftabic. s o c. Secu- 
duquodiibccigiturhorutrium,devoluptatc6\: fa- 
pientia ludiccmus. Vidcndu cnim vtri vnuquodqi 
triumcognatiusaileramus.rROT. Nudc pulchri- 
tudine,veriutc,mcnfuraquc loqucns?s o c. Certc. 
primu igiturvencacc fumeProtarchc,eumqtfum 

f>fcris, ad tria lam refpicc, mcntem,veritatc,& vo- 
uptatem:& poftquam diu maturc confidcraueris, 
tibi ipfi rcfponde,vtrum voluptas an mcns vcnrati 
propinquior. P R OT.Quiddiuturnamcditationc 
opus cft?permultum vt arbitror intcrcft. Voluptas 
cnim maximc omniutemcraria.fcrturcnimdc vc- 
ncreis voluptatibus, qux wgentihimx oium xfti- 
m antur,q> peieratibus illis, di) prorfus ignofcunt, 
quafi pucn quidam voluptatcs tint.nullius intclli- 
Mci aut eft gtntixcopoces.Mcnsauccaut idccft quod vcritas, 
ipfaveritas, au t omniu ccrte fimilimaatq; vcnhima.soc. An 
pofthac mcnfura illam modcrationcmqi colidcra- 
dii rcftat,voIuptasnc an fapientia eius fit capacior? 
I» r o T. Id quoq, quod nuc infcrs,cxploratu perfa- 
cilc eft. R cor cqiiiacm nihil vo!uptatc,ciusq; exul- 
tationc immoderatius inuemrt potTcmihil contra, 
mcntc & fcictia modcratius. s o c. Prxclarc,vcru- 
tamc tcrtium quoq-, rcfpondc. Mcnsne pulchntu- 
dims magis cft particcps.an ipfa voluprasr quidue 
pulchriusfan mcns voluptate.an contra? p ro t. 
Mentc quidc & fapientiao Socrates ncmovnqua 
aut reucra aut falso dcformcm vcl vidit, vcl aliquo 
paclo cogitauit.aut fuillc unqua.aut eflc, aut dcin 
dcfutiira.soc.Rcctc.i' rot. Siqucmvcro volu- 
ptatibus prcrferrim maximis fructcm adticrtimus, 
vel qu6d ridiculx,vci quod obfcoenx lint,ipli qui- 
dcm crubefcimus,atqi cclamus, nocti-. tcncbns ta- 
liacomittcntcs.quati lintdiurni luminis indigna 
confpeciu.s o c.Cun&is lgitur 6 Protarchc, & pcr 
nuncios 6C voce prxfenti dcclarato,qii6d volupta. 
Bonom di. r » pollcfsio ncqs primumcft, neqi fecuduin bonu, 
ftiuctn.'. Scd primum circa menfuram & modcratii, & op- 
portumimcV: quxcuquc calia fcmpitcrnam quan- 
dam natura fortitaellc putarcdecct.p r o t. Appa 
ret vtiq, ex ijs qux modo funt dict.i. s o r. Secundu 
dcindc circa comcnfuratu & pulchru pcrfcctu atqj 
fufficicns,& quotcunqihuiusgcncrisfunt.PR ot. 
Vidctur. s o c Tcrtium vt ipfc vaticinor, fi meittc 
fapictiamq-, pofucris,haud procul a ventate dilce- 
tles.p R o t. Fortc.s o c. Quarta vcr6 funt q ipllus 
anim<j propria pofuiinus, fcicnnx & artes opinio- 
ncsq-, reilx.qux ideo tribus illis ftatim luccedunt, 
quiabono lii nt quam voluptas cngnattora. prot. 
Forlitan.soc. Cjuintolocoponc voluptatcs eas, 
quasexpertcs moleftixdefinimus, quaspuras no- 
ininabamus animx ipfiusfcicntias, fcnfus autc fe- 
quentcs. p r o t. Fortafsis.s o c. In fcxta vcrd pro- 
' genic,inquitOrphciH,cantilcn;ornatu finitc.No 
ftraquoquc oratioinfcxtoiudicio finiri vidcttir. 
vndc nihil dcinccps nobis aliud reftat, nifi vt di&is 
tanqui caput adhibcamus,PROT. Decct profcdto. 
s o c. Tertio iam orationc candcm conicruatorcm 
dcii contcftati brcuitcr percurramus.PROT. Qua- 
lcm inquisrs o c.Philebus quide inquit, omnc pe> 
nitus voluptate nobis ipfum bonii c11c.prot.Tct- 
tio 6 Socrates quemadmod u videtundiccbas pau- 
lo anrc- rcpctcnda orationc eilc. s o c. Hoc ipfum. 
quod auc fcquitur,audiamus. Equidiquod roodo 
dixi.orationc Phjlcbi aliorurnqt, innumcrabjlium 
colidcrans grauiterqv rcrcns,mcnccm longc melio- 
rcni pouorcinquc hooiinuin vitx qu.im volupta- 



tcm contcndi cife. p p OT.Di&a hxc funt.s o c. Su- 
fpicatus tamen ctTc & alia multa intuli, quod (i ap. 
parucric aliquid ambobus hifce prxftantius , pro 
mcntc jpfaaduerfus voluptatcdcfccuda forte pu- 
gnarcm, volupcasqucfccudisctia honoribus fpo- 
Ijaretur.p r o t.Hxc quoq-, dixiftj. s o c. Prxtcrea 
cumdixiflembonumiplumclIeomnjumfurTicicn 
tifsjmu,neucrumex iistamefufficiens cflc confti- 
ut. p r o t. Vera narras.s o c. Et cum in ca oratio- 
nc ncc mcns ncc voluptas libijpli fufTicicntc pcrfc- 
ctamque vim habcrc vidcrcntur, neutram cflc bo- 
num lpfum apparuit.p r o T.Rcdtc admodii.s o c. 
Quinctiam cum tcrtium quiddam vtraquc mclius 
cflc conftaret , mens vtiq, longo quoda interuallo 

{iropinquior potiori fupcrantiquc idcxquam vo- 
uptaseluxit. p r o t. Quidni? s o c R.Ergo n6nne 
quintum gradum ex ca lcnccnciaquam prxfcns iu- 
diciuproculic,voUipcatispocccialorcirccur?PROT. 
Vide. s o c R, Pi imum camcn volupcaci locum o. 
mncs bouesd.uenc,&cqui,c\: fcrxdcniquc omncs: 
quibus plurimi ridcm , haud fccus quAm augurcs 
auibus, habcnccs, voluptaccs ad bcnc viuendu po- 
cifsimas omnium arbitrantur:fcrarumqi amorcs, 
locupletiorcstcftes aflcrut.quam totrcfponlapbi- 
lofophorum. protarc Vcnfsima,6 Socrates, 
tc narrallccunwCifaccmur.socR, Nonnecrgo mc 
iam dunitcicis? protar. Exiguum adhuc quid- 
dam reftat , 6 So< ratcs : neque emm pnor cu qui. 
dcmdifccdcsxgo vcro qux reftant , in mcmoriam 
tjbi rcducam. 



PLATONIS 

P 1 A S M A 1 O R, 
oc 



H I P- 

E L, 



PVUHRO. 



MARIIllt riCIKI 

ARDtNI N t f U* 
* 

DE pulchro.in rli jtJro,Sympo(io,5: Hippu ilifputitur. 
In Hippia, ijuu Socrate* igit jJuerfui Hippum fo- 
philtim.autcum igiiotitct.le farcpucibat.qui ignorjutia 
antraum redJitiuJocil:ni,>juiJpukhiu lit non l.«t« Jocec, 
feJquid notit cftenJit,\ opinioucj tilfn reJarguit Sophi- 
{tatn «uc«c eum qui fc laptentcm tiJcti nugn quam etlc ftu> 
det.pecuourum ho.ionvq. gratia. Talem veto Hippum ctre 
inprocemio Jcclaratur,& m ti.ie proormi). Sumpcaoccatio- 
neabotationequadi HippuequcJe puUhmotttcijtdillo 
rcbat.interrogac Socrates quiJ ipiiiin pcr le pulchru quo teli 
quaomniapulchta fiunc-OponeienimpaciiculatuaJ vni- 
uctillequoJ inpar(icuuribu<,& vniuetfalequoJ in parti- 
culanbus aJ ipfum quod fupra lingula elt vniuerlale tereirc. 
Narn tltiguli homine* pulchn.per fotnum quandamtia- 
gulttcommunem pulchit reJJancurtforma verouiraimtnU 
pluribus i Jtuina fpecte veluc a ligtllo chatader imprinutuc 
quomatn omnii multicuJoaJ vnum quoJin jnulcuudiiie, 
& vnumquodinmulticudincadvnumquoJ fupramulctra- 
dinem eft.reduacur. Quate cum mulu nnt pulchta.opottcc 
tiniiii j per pulchritudinem commuDem ommbus,& omni- 
bus miitaiw cile pulchraiScjpulchjitudincm qux in omuibui 
c tt.tjcut in alio clt. non in fci pfa ,lic ab alio.non j feipfa pen- 
dere- VnutnquoJque 2 tingutis pulchrit , pnlchrum hoc rla- 
co vocactfonnatn tuomnibui,pulchncuJintmtfpeciemdc 
ideatnfupraomnia.ipfumpulchroin. Primtunfenfus auin- 
gic optmoqtie. SecunJum rauocogitat. Tertturo roensin» 
cuecur. Interrogacus Hippus.ter tccun Jum lcnfum opinio- 
nemJetlnic. Quibusconfuutii , Socratescet quoquedetl- 
nit- Bii qutJem fecunJum ractonem , potlreroo lccundum 
tnentecn- Sopbifta enim teofu opinioneque mcc Ju philotb- 
phus rauooepotiiu.acqucmence. In prums Hippias pul- 
chramvinjinem,ipfumpulchiurociTeicfponJet vjuoJeila 
falfumexcocon(tac,quoJnoft omniaquipulchra Tunc.per 
virginetn pulchra tiiinc. Ec virgo.ti cura brutn comparetur. 
pulchraiU cuiu Jijs, Jcto.-iui-. apparct, Quare uon magu 

pulchra 



Hippiasmaior.Vel, depulchro. 



75 



Elehraqaam tnrpivefle videturTum Hippias jliudquiJdi 
liiircr efingulit pu lchm.non comrouoc refpondet, Auni 
cju ippc ipfum poJchrum quo omn u pulcbra fiu n t . QuoJ ea 
urione refpmt Socrates.quoaU Jurumquibufcunq. conae- 
ntf .pulchrj itla facittalia vera dcfbrm jt.Ergo 06 fimpliciter 
palcbiJ facit .fed cum decet-Quoctrca non foi nugit qai j|- 
cehui rationeretoioainecaururnfolumefr quo cunuaor- 
njntur.feJ jrgenru quoq, & ebur-crteraq^ buiufmodL Ter- 
rioloco jjiad quiddamtnfert.quodetum proprium efr po- 
rlui qoimcomraunrPolcbnim.inquir.corporebenevjlere, 
diuitem tCkit honoijturo.feoem roon.fepelmi fiu|t,fepe> 
LfTe parentes.Falfum hocefle patet, quu co rej orones pix- 
ter hominem boc ipfo pulchrx reJJutur. ptjrtercj hoc inter 
homlrtttforte pulchrumrinter deos deorarnq; fiKot turpe, 
rbiparentei ne5 moriuntur. Hi< redarguris qux circj finga- 
Ucorporcj per feufumcV opiaionc Hippias adducebat, So» 
cr atcs ijm aJ jltior j Kodent.non quod fcr.fus opiaioai, fcj 
quod opinioni rjtio pottigit rofett-Primoenirodccorupal- 
cBrurn cficit.Quod qatde incorporeum eft ro Jgit,pluribus6; 
eommune Id tjmen hacdiuilionc refellit- Drcorum jut ♦> 
dci 1 folum pulchro, jut um videti quim cfle prjrilit. Si pti- 
mum.deceptio quxdam circj pulchruro.potiut quam ipfum 

Eulchru, docoruexiiHr. Veraeniro pulchritudopulchrj efle 
icir:quemadmodum vera mapnirudo^magna.eriam fi non 
«ideanm-Si fccundu diicrii.tjlfodixerit. Nam fi ipfum pul 
chrura quot ies efTe dat pulchr a.videri quoq; pariter Ijrgtrc- 
tur.oujrcuncj, pakhufunr.vtluat^taomaibus apparerenc- 
IJ enefjlfum.cootcntiones de rebus pulchrii A conrroucr- 
ttx nobis oitendunt-$ecundo atiad quidJam eri am.quod ra- 
rioopinioniofferr-addocit. Vtile porro pulchru vocar . Vti. 
liux incorporetl quiddjxnmultit6; commune. Necmirum 
cft^ogitJtionemcircj Jcccs 4: vtiiedecipi. ll|udquipj>e or- 
dinetu pjrrit ad partcm,parriuma; ad toruro, hoc jutc orJi- 
ti torius ewiufllaJ totfi jliod hauer, ordorero pulchnrudi- 
oem rcprxfeoure ridctur. Quapropter Jecens vel vtile, fa- 
«alequii pro puUhroaccipit. Quod decens pulchrum no iit, 
coiuUtic:quod nec vtile, Ccoftcodit. Vtile eft quod potca- 
tum aJ aiiquid fjcienJumhaber.Potentu igitur & vtilitas 
fdi.Quicqui J agimus potentia qua Jam agimus.fed rnala vt 
plurimum facimus, potetia iuq; tc rtiliusmjlum »t ptori. 
mura inferunr.pulchrum autc nunqul mali caufa. Ergo non 
fimplicitct quxcunq; vtilitaa pulchru. At laltem quxadbo- 
nura confert.reipondebir quifpum:jduetfus quem Cc argu- 
rnen t jturrQuod ad bonum rendir. coJucibile. Con Jacibile 
bonii efficit :qaod aliquid erFicit.aliu J eft quim id quod erfi- 
citar:quapropter aliud conducibilc.aliuJ bontun.Cooduci- 
bile.cV puichrum.idcm. Ergo pukhrum tt bonu aliuJ. Neq; 
pulchrum igitur bonnm.neq; bonum pulchrum.quod pror» 
tus abfurdum.TandemfenfuJopinionis.cogitatiooijq; c6- 
uiflis erroribus tnen» rationi diOat, pukhium ellc grjcum 
quan dam.quc animarn.per mentem, vifum,& ju Jitu mouet 
ti allicit. Qupd unepartimex huius>dialogicalce,partim 
ex PhxJro tt Sympouo Platonis clicitur.Qua rarione gra • 
ria harc infit.eV quo nofe nuncupanda.inquiru Socrates, nec 
eamcambiriofofophiftcdeclarjt^uz PnzJroreuelauit, 8c 
Agathoni,qui quamuit ignorarenr.fuam umen ignorantii 
a^nofcentes, docilcs erant. Gratia profccto pulchnrudo eft, 
no rarionc fenfus.quia menri non coueniret , <Jc carteris ten- 
fibus arqne vr aaditui vifuici; competeret.Non rariooe men 
tis.quuoculoi autesque efhigerer. Non volaputis etil ri- 
tione, quu hic non in judicu & vifuduntaxat.lcJ in omoi- 
busfenubosreperitur. Non rariooeauditut folu:oon cnim 
menti vifuiq; conerueret. Non ratione rifut. Aoditainao- 
quemenric|; deetler Non rationeaudirnsvifasq, iTmul.quia 
in vifu audituA; vnjconiuncrit pulchritadoineiTeT: In rno- 
quoque rerb illorum feorfum ab altero jgente. pulchritudp 
nulla. Volumusautem gratiam illam rnbus animi riribua 
coromuniter perdpt.triDut qaoqae obiectitearum inetTe 
commaniter. Quapropter addir rolupuret mcntif , vifus, 
awditnsquc.exeopulcbraseiTe.quodmjxitne omnium ro- 
luputum tnnoxij; funt & optimjr.Si optimjt ide quodcon> 
ducibilesinteliexeris,rcdibitfuperior jmbigutus. Condu- 
obile bonu fjcit.ergobonicauu.Caufj Bc erfecrfi aliud fr- 
go aliud ctSdacibile.aliud bonu. Quo leorar, aliud pulc h tu, 
aliud bonatneiTe. iJeo neqaepalchruro ooaum, neqaebo- 
num pulcbruas. Sin autetn optitnat, id eft.innoxus, tatiles, 
ipintj|es,lucentes,vitaiesque,vt ita dixctim,expofuerit,re- 
n compos etTicieris. Nam pulchritudo nihil aliud eft quim 
fUmmi boni fplendor.fuleent in ijsquxoculis,aartbas,men 
tepetcipiuntur .petcjueillj ad ipfum bonum . vifum , juJi- 
turn.mcnicmqucconucrtens. Quo fit rt pulchnt u Jo cucu . 
luiquidjm diuinx lucis exiftjt, jbono mjoans, in bono ro 
fideni , perbonum tc adbonum fempiternc rcflexus. Hoc 
Socrates myfteriumquoda Diotima fibylla didicilfc aiTe- 



ruir, non fophiftis, fed difcipulii reuelauit. Quid ipfum bo- 

nam.ipfum vnum rerum omninm principium, a£rus purut, 

acrus lequeotia cunctj viuificjm. Quid ipfurn pulchru, Vt> 

uificui aftui i pritno fontc bonorum effloens, Mencem pri- 

mo dininarn idcarum ordineinfiurc decocant, Nuxnina de» 

inde fequrn tu mentetque rarionum fcne coutplens, Aninus 

tettio nameroludifcurfibasornana.Nataras quarto fcnu- 

nibut.formit quioto tnateriam. Sol ptorccxo corpora rifi. 

bilta eV ocolot videntet proereat. Ocnlit, rt vtdeant, \acM 

infoodit fpiritum. Corpora rr rideanrut , colunbut pinsir. 

Neque tamen ptoprius octilia radiut.propriiuecotporibaa 

colorea, ad nUoncm perficiendam fuifiaunt. niii ltuticn 

ipfom rnuro fupra multa i quo roulta tc ptopria luroina oca 

lis Bc corporibus dijtribau ibot, aduenijr.illuirrer.exciter, 

atque roboret. Eodero raodo priroui ipfe actus, id cft , Dcux, 

fpcciem jcturoquerebut lintulii producendo largitus eil. 

Qui fa ne acrui cum in fubiruo pjtien te fufccptui fu cr 1 1 ,de- 

biliieft, & adoperisexecatioocm impoteni. Sed dtuiaiio- 

lit perperaa tc inuifibilis lux, rna femper ptnpibn* adfVat, < * , '**^k 

fbuet.n uificat.excit at.cdplet.aV t oborat. Dc quo diainc Or* 

pbeus.CuDdlafouensatqucipfeferensfuucr omuiafefc. V't 

cft atius omniuro robot aique, bonuro diciiur. Vt vjuiticjr, 

Ienit.roulcet,& exdut.pukhru. Vt in obiettis qox nofcen- 

da font , trw iilat cognofccnris animx rirei allicit , pukhri» 

tudo. Vt in cognofcente potentiaeam applicat cognito, rt> 

ritai. Vt bonum eft,ptocreat,regit, & complet. Vt pulchxu, 

iIIuminjt,gratiamqueinfundit.l'rxpjiatJauterocteoMfe_ li _ii • 
tetornniaadgratiam diuinifulgoriiexcipiendam. Corpo- • untt * t » 
ra quidem proporrione , qu ar ordine , roodo 8c fpecie coo- 
ftat.Voccsharroonia.quxnumerisintertulIitcitie c6ficirar> 
OiTicu •rooiuro tcctitudincad fiucm buuu. Ddciplinas or- 
dine ad ubiecium vcmm. Anifflam puriutepcrauerfionem 
ab inferis.cV conaerfionem j J fupeu.Mentem.per arrernurn) 
in ipfumbonum.intuituro.Perbzcoronia grjdarim Jiuin^ 
pulchritudinu radius pcoetrar. Circa corpus inxqualitate 
numerofa teiulgct, locomotuiqucfabiecu. Citca rooci,in, 
birmoniacxtrjcenumlocum, fedmorudifperfj. Ciruof- 
ficijdifciplinasquecV ioimam,in motu qoidem.fed rarfone 
rirali conliftcnt. CirCJ mentem fupta raorum, in xternj id 
earum feriemicant.Circa ipfum bonuro^acxus punrt, vftam 
tc gratum omnibus iufcrenj. Haecprccor Pctre Mediccs vit 
oroniamprxcla/iftime.rolitadiligentialegas Namnc tux 
mentis mirjm pulchritudinem proifus agnofces, & qtuia 
proxime xd ipfum pulchrum,dequohicdifputJtar, jcccJjs, 
- iueitet. 

SOCRATES. 
H I P P I A S. 

.t. * 

tAfiENs 8c pulchrc Hippia , qaam 
longo intcTuallo Athcnas vcnifti? H r p. 1^"*^ 
Non datur,6 Socratw , otitim. Nam uocatione* 
_ Elienicf ciucs cjuotics cu ciuitatcqua- tctationc er 
piamahquidcfttradlanclurn , mihi prx cxteris Ic- 8* fo P hlft »- 
gationcs committunt,idoneu mc uidiccm ac nun- 
cium exiftirnantes eorumquzapud fingulasciui- 
tatcsdicuntur. Quamobrcfxpc&ad aJjaj vrbcs, 
fatpius etiam Scdcmaximis rcbus Laccdxmonem 
lceatus acccfsi.Quo fit vt hcc Ioca,quod ipfe qu S - 
rebaf,minus frcqucntcm. « o c. Hoccertc,6 Hip- 
pi.i,ftpic n tis pr rt\ cr t <j ; viriproprium cft. Tu qui- 
dem curn priuatim.multa ab adolefccntibus accc- 
pta pccunia.plus ctiam cofcrre illis quam qux ac- 
ccpcris, valcs.-rurn public^parrizruxprodciTe, vt 
decet eum,qui non contemnendut vulg6,icd fum- 
mp inpretio fit habendus. Cxrcrum, quxnam, 6 
Hippiaeaufa,quddprifciilliqui fapicnru magnu . •,. 
cognomcn adcprifunr.Pktacusatqi Was.ftrqul iTcZ$ 
lhaletisMilcfi)tcmpore quiucdcincepsvfqucad aaiomb*ab 
A naxagora,fapicntiq ftudio florucrunr, vel omncs ftwuij T<- 
▼cl piurimi ciuiiibus rebus abftinueir^ipp.Quid 
aliud puras,6 Socr.ucs, qu.im mibccillit.uc in^c- 
ni;,ci3nonpoi]cnt vrraqj prfuara Sc pubhca pru- 
denrer adminiftrarert o c, An ver6 puras quemad- 
modu cxrerxarres incrcmcnru rempore fu/cepc- 
runt,adeo vt noftri remporis arrjfica fuperiori- 
bu»longc prxccllanrritacV facultarcveftram.ftu- 

g ii dium 




76 



Liber vndecimus. 



dium videlicet fophiftarurn,creuifle, ac veteres fa- 
pientix ftudiofosGvobifcum comparentur, viles 
admodum extitifle?H i p p. R ccte omnino loqucr is . 
s o c.Ergo fi hodie Bias rcuiuifcat, i nobis mre u> 
rideretur,qucmadmodu ipfum Dxdalum fculpto- 
rcs aiunt.h reuiuifccs ulia fabricarct, qualia quon 
dam cx quibus Gbi gloriam comparauit , ridicu- 
lum forc. h i p p. Sic fe rcs habct vt ais,6 Socratcs, 
prlfcoi pr«- Vcruntanienprifcoshominesprzferre fempcrre- 
fercdoi fem ccnt joribus confueui,vt& viuentium inuidia, & 
petrecenuo jjg^n^ormn indignationem vitarem, s o c. Pro- 
n **' bc,6 Hippia, 6c fentire ck locjui mihi vidcris. Ego 
quoquctcftari poflum teveraloqui. Namreuera 
veftrafacultas adau&a eft, quz cum priuaris obire 
CorgUr ctjam publica poteft. Gorgias Cquidem hic Lcon- 
tinus lophifta huc patriz iuz Icgatus vcnit, vtpote 
qui cflct ad tra&anda ifta publica munera Lconti- 
norum omnium prc.ftantifsimus:is& ad populum 
concionari przclarc iudicatus eft, Sc priuatim di- 
fputando,cVcum iuucnibus coucrfando.magnuni 
quxftu fccit, ceepitque ex hac vrbc. Quinetiam li 
Proiicus. audirevjs,amicusnoftcr Prodicus&lxpealiaspu 
bjicis muneribiufunftuscft^&nupcrex Cco in- 
fuia publice vcniens,cum in concilio dixiflct.fura- 
mopcreprobatuseft-.&priuatim fui fpccimcpr^- 
bens,iuuenesquc crudiens.pccunias innumcras eit 
lucratus. E prifcis autcm illis nullus vnquam vo- 
luitargcnti merccdcm fequi,aut propriam fapicn- 
tiam in coetu diucrforum hominu oftentarc : adco 
incpti & impcritierant,eosquequanti argcntum 
fitjfatebat. Sed vtcrquc illorum quos modo rctuli, 
plus argeti fapientiafuaquamafius quiuisartifex 
Piotagorai cxqualibet artc cumulauit. Idcmque Protagoras 
•nteCorgii antc iflos cffecit. H i P P. Nihil.o Socrates.egrcgiii 
*lW»eu. hacinrcnofti.Namfividcrcs quatumcgoargen- 
• ti lucratus fum.mirareris. Mitto alia. Vcrum in Si- 
cilia quandoq; profec*us,vbi tunc Protagoras ha- 
bitabat , fummoquc in honorc habcbatur , mc fc- 
nior,cgomultoquamilleiuniorbreui plus quam 
ccntu & quinquaeintaminas collcgi.&cxregionc 
quadain anguiia,Inyca nomi nc, plus quam minas 
viginti:cumq; domum rcdijflcra, patri dcdr.quod 
quidem tam iilc quam reliqui ciucs vchcmeter ad. 
mirati funt. Emmucro mc plures fcrmc pecunias 
quiduosalios fimulquofcunqi vis fophiftascon- 
grcgaflcexiftimo.s o c. Oremprzclaram.potifsi- 
mum Hippiaidargumcntumeft,quanto& tu& 
alij huius lcculi vcteres illos fuperatis. Namquita 
Anaxago- eorum,qui antc Anaxagorztcmporafucrunt,in T 



philofo. xiffcdifsipafle p 
pharcw, tus eft;dequc cxteris illorum te mporum iapicnti- 
bus alia quzdam huiufmodi tradunt,Quaproptcr 
optiroam hanc attulufc conic&uram vidcris,qu6d 
^apientes noftri fupcrioribus priftant , multiquc 
innoc confcntiunt.fapicntcm in primis fibijpfi fa- 
pcre oportere. huius autem hxc cft fumroa, vtar- 
gentum plurimu acquiratur. Ut Jcijv fatis.hocau 
tem rruhidicas, cum multas vrbes, adieris, vbinam 
potifsimum lucratus esf Num Lacedxmone, quo 
rYcquentius cs profe&usf h i P. Non pcr loucm.o 
Socratcs. s o c, Qu»dai??nunquid minimur m p. 
Im6 nihil pcnitus vnqua.s o c. Monftru eft & mi» 
rabile quod dicis,6 Hippia.ac mihidic, V t rum fa- 
picntiatua illosqui tccii vcrfantur difcuntcji , me- 
frorcs »4 vututc cfficerc pois«,neaic;u i r . 1 1 oia- 



ximequidcm s o c. Nunquid Inyciorum riuium 
filios mehorcs rcddcre potuiftif filios autcm Spar- 
tanorum minime?H t p, Abfit.s o e. An fortc" Sicu- 
culi mcliorcs fieri ftiidcnt.Lacedc.moncs ncgligutt* 
h i p. lmo & Lacedxmones idem affccrant. s o c r. 
N um pecu niaru m dcfc&u tua cofuetud i ne carae- 
runt?H i P P. Nequaquam,fatiscnim diuites funt. 
s o c.Cum igitur fapientia affcctarcnt, & fuppctc- 
rent facultates,tuque iilis magnas vtihcarcs airerrt 
pofles jcurnop inde locuplctifsimus redijfti? An 
fortc ipfi Laccd;moncs melius quam tu rilios fuos 
crudiunt? Vis ita dicamus? ac tu confcntis? h i p p. 
Nullo modo. soc. Vtrum iuucmbus Laccdrmo- 
qc perfuadcre non potuifti, \t i ibi adhxrentes ma- 
gis profkcrent ad virtutcm,qu.\mficiim fuisvi- 
xcrintian parcntcs inducerc no potuifti, vt tibi fi- 
lios potius quam diligenti* tu jc committcrent , fi 
modo filiorum curani habercpt?Nequecnim ade6 
inuidcbant filijs,vt optimqs cuadcre noHcnt.H l p. 
Equidcm inuidilfe non arbitror.s o c R.Nunquid 
Laccdxmon bonis legibus inftitutaeft/si t p. do~ 
nis profcdto.soc .1 n ciuitatibus vcro bonis legibm 
inftitutis virtus maximcomniumhonoratur. hip. 
Maxirrtc quidcm. s o c. Tu autc hanc ahjs tradcrc, 
prar cxtcns hominibus optime nofti.HiP.Prorlus, 
o Socratcs. s o c. Qui facultatem cqucftrcm cgre- 
gic doccrc potcft, nonnc in Thcfl ali a magis quan| 
lnrcliqua Grzciacolerctur,lucrarcturquc pluri- 
mum, (imilitcrq, & alibi vbicunq-, hcc ars in prc- 
tioeft? h t 9. Confentancumidquidcm.soc. Qui 
ergo potis eft prxclarifsimis virtutis prscccptis iu- 
ucncs mftitucre, cur non L accdxmonc fummope- 
re honoretur, ibique innumeras affatim pccuniat 
cumulct, ac fimiliter in quacuq; ciuitate Grxcoru 
virtus maximizftimatur ? Atfortc in Siciba ma- 
gis&Inyca^putasiftacrcderedcbemus Hippia.Si 
tu iuifens,credcndum cft.HiP. Non eft,6 Socrates, 
mos patri^s Lac edxmonijs routare leges, aut prz- 
tcr folita filios crudirc.s o c.Qiiid aisfLaccdxmo- 
nibus haud patrium cft , rcctc agcrc , fcd abcrrarc? 
h i v p. Id haud ego afleruerim. s o c su Rcctc vcr6 
agerent,fimelius,non fi dcterius iuuenes crudi- 
r c n t ? H l P. R cct c, vcr ufn pcrcgri nas difciplinas lc< 
illorum non admittit. Alioquin ii quis vnquaro a* 
lius ibi doccdi gratia lucratus eilet, fcito me pluri- 
mumfuiflclucraturii. Lxtanturcrcocum me au- 
diunt,laudantquc:fcdvtdiccbam,lexillorum pc» 
rcgrina vctat.s o c r. Lcgem, 6 Hippia, pcrnuicm 
ciuitatis,an falutcm vocasfH i p. Conftituitur mes 
quidc feotetia,vtiliutis gratia lex,nonnunqui ta- 
men obcft , li njalc fit c ofl j t u t a . s o c. N 6nne vt n> .u 
ximu quoddam ciuitati bonuro legero conftituut 
latores legum,lcgcque fubl.ua, legitime in ciuitatc 
viqere non poflumusr' h t p. Vcra loqucris. s o c p . 
Qtiotics igitur ibono abcrranthi qui leges fcrre 
nituntur ,a legitimo legequc difcedunt. Quidad 
hxc r h i PP.Exadta quidem ratione,fic fc rcs habct, 
6 Socratcs. non tamen fic homincs nominare con- 
fucueriit.s o c. Vtrum,6 Hippia,fcicntcs anigno- 
rantes?M 1 1 r. Vulgus, s o c tt. Qui vcrum cogno- 
fcunt,vulgus funt? h i p p. Nequaquam.s o c n. Ac 
vcro cognofcc n tes ,hi quod vtilius cft magis legiti- 
mum, quiro quod inutile , reueraoronibus homi- 
nibus clfc cenfent. nonnc tatcrisf h i p p i. Fatcor 
cquidc lta rcucra cfli.s o c. An non ita cft,vt fcicn- 
tes cxiftimant?HiP. Prorfus. socr. Prxftat au- 
t cm v t tu ais, L accd;monios difcipUna tua licet pe* 

rcgrina 



Hippias maior, Vcl.de Pulchro. 



77 



regrinaqtwmpatriaimbui.H r p P.Et veraloquor. 
i o e.Quinetia qnecunq; vriliora funt,magis iegi- 
tima funt.Hoceinedicis 6 HippiatHiP.Dixi equi- 
dem.s o c.Ergo fecundu ranonem tuii magis c icge 
eft.vt Lacedxmonioru fili| ab Hippia,quam a pa- 
rentibus doceantur, quandoquide tu magif quAm 
i!!i rcuera prodefles.H i p. Prodeflcm proculdubio 
• Soerates.soe.Contralegem igituragunt Laeedc- 
monij.eumtibifiliosfuoserudicndos aurioblata 
mercede nontradanr. h i p. Allcntior eqnidcm:vi- 
deris enim promediccre-.quamobrem repugnare 
tibi non decet.s o c. Bonaru lcgum oamice exper- 
tes Laconas efle inuenimus, & in rcbus quide ma- 
ximis,cumtamenopiimis legibus vti vidcantur. 
Te vero quando potifsimum laudant Hippia, & 
quibus rebus audiendis prxcipuedele&anturf' An 
videlieet eu illa narras,qux ipfe egregie noAi, aftra 
ctrleftesq; progreflus?HiP. Nulto modo harc fufti- 
nent. ioc. Num geometrix feTmo illos oblcclat? 
H r p.Minimcomniurmnam multiadmodu exillis, 
vt itadica,ne numeTarequidcm fciunt. s oc. Lon- 
ge igirur abeft vr ratiocinationes libenter audiant. 
K i p.Longeper Ioucm.soc. Nunquid lllaquxtu 
acutifsimc omriium hominu intelligis , litcrarum 
fyliabanimquediftinciiones^rytbmorum harmo- 
niarumque naturas? h t P P. Quas,6 bone vir,har- 
monias ac literas/ s o c. A tqux tandc ifta funt.qux 
audicntcs illi lartantur, teq; laudant? Tu faltcm rc- 
fcras, poftquam cgo inucnire non poflum. h i p p. 
Stirpcm heroum atquehominu,& habit.uiones, 
vt vrbes quondam extr uQx fint, ac fummatim o- 
mnc antiquitatis hiftoriam attentc audiunt. Quo- 
circa illorum caufacdifcerc, mcditariq; huiusgc- 
neriromniacoadhisfum.soc. Quam benctecum 
attumeft,6Hippia,qu6d Laccdxmonij molefte 
ferant , fi quis noftros principcs mcipicns a Solo- 
ncrcccnfcat. Alioquineorumnomimbus edifcen- 
dis/atigari te oport uiflct . h i p. Quid fatigari So- 
«atcs?fcmelaudiens quinquaginta nomina,me- 
moriterrepetam.socR. Airf vcro?fcd ego te me- 
moria pollere non aduerteram.Quapropter Lace- 
dxmonios temcritodclc&ari tanquam multarum 
rerum pcrito iam intclligo,tequc pcrindc vti ,ac 
aniculis pueri.ad cofabulandi iucunditatem. k i p. 
Per Iouem,6 Socrates, nupcr ibidcmdc pulchris 
ftudijs,quibus incumbere luuene dceet , diflerens 
admirationi fuL Extat enim de ijs a me compofita 
luculenta quxdam oratio , qux prxcipua vcrbo- 
rum elegantia pollct , fbrma verO & principium 
oratiois eiufmodi cft, Capta,inquit oratio, Troia, 
Neoptolemus Neftorein mterrogauit , qux pul- 
cherrimacflent,quibus nwumbens iuucnis, vir ii- 
luftris euadat. Cui refpondcns Neftor,multa & 
pulchra prxceptarecenfct. Hancequide orationc 
ibioftendi,&hicquoqjtcrtioabjiinc diein Phi- 
doftrati ludo,atqt infuper alia multa auditu digna 
oftenfurus fum. Eudiccs enim A pcmanti tiLms me 
rogauit. Quarcda operamvttu quoquc adfis,& 
alios tccum ducas.quicunq; id genus di&a ludica- 
rc fciant. s o c. Iu nct fi Deus voluerit, H ippia. In 
prxfcntia autem brcue quidda de hoc ipfo refpon- 
de,nam opportunc me admonuifti.Nupcr cnim,6 
vir optime , cum in fcrmone quodam , alia vt pul- 
chra laudarem , alia vituperarem vt turpia, hanc 

Suifpiam in medium dubitationc induxit,mc val- 
ccontumclioscficinterrogans.VndctuSocrates 
2riU^B! en pulchraturpiauecognolcis?potcsncquid puichru 



fitdcfinire?egoautemob ignauiam meamhxfita- 
ui, nequequod acommodate refpondcrcm habui, 
atque exccetu hominum abiens, mihi ipfc iratus 
fum,rttditatemq; mea vehcmenter accufauiac mi- 
natus fum, cum mihiprimumquempiam vcftrum 
qui fapietiam profitemini, obuium haberc, cona- 
turum me id audirc acdifcere, & diligcter prxme- 
ditatu.adeumqui rogauerat rcuerti, vtruriiisca- 
demderedcpugnc. Quaproptcrnunctu.vt dicc- 
ba, peropportunc vcnifti. Doce, obfccro.mc quid 
ipfum pulchrueft-.tonare, inquam, diligcntifsimc 
omncm refpodendo rem apcrire, nc itcrum redar- 
gutus irridear. Noftienim pcrfpicuc, idq; cxiguu 

?uidda eft e multis difciplinis quas tu calfcs. h i p. 
xiguu per Iouem Socrates, & nuliius, vt ita dici, 
pretij. s o c. Facile itaq; difcam,ncq; vllus vltcrius 
me refeilct.H i p. Nullus ccrtc. Vile nanquc & rude 
ftudiu meum eflet.s o c. Per Iunonc bcne loqucris 
Hippia.fi viru lllu capiamus. Veru tibi impcdime- 
to fum,imitatus illu fi tibi rcfpondcti mc oppona, 
vt memagis excrceas. Fermeemmobijcicndi fbr- 
mas quoquo modoteneo. Siergonihil molcftuin 
eft.oppona cgo me tibi, vt vchcmet ius firmiusquc 
perdiicam.H t p. Obijce vt Iubct:nam vt modo di- 
cebam, non ardua quxftio cft, fed ad difficiiiora te 
refpondcre doccrc,vt ncmo tcrcfellerc pofsic.s oc. 

0 quam bene loqueris. A t poftquam tu iubcs,cius 
ipfc pcrfona indutus, te intcrrogarcaggredior. Si 
illi fermoncm tuu dc pulchris difputantcm officijf 
oftendifles , quum primu fincmdicendi fcciflcs.de 

nulio aliopriusquamdepulchro quxfiflct. Mos Eirorfio. rt 
cnim hic fuus, & in hunc modum intcrrogaflet. O cofiteaiui re 
Elienfis hofpcs, n6nne iuftitiaiufti funtquicunq; * 
iufti?Refponde,quxfo Hippia,tanqua pcrcotantc 
ilto.K i P p. Iuftitia profccto.s o c. An non ahquid 
hxc ipfa iuftitiacft<ii i p.Prorfus.soc.Et fapicntta 
fipientes funtquicunq; fapiunt,& bono fimiiitcr 
bona omnia qux bona funt? k i p. Quid prohibct? 
socr, Sapicntia vcrb & bonum fecundum fe efle Coccflbrwn 
oportet. Namfi jpfa no cflent,alia pcr llla nunqui eiTe.quxri- 
taiia fierent?Hip. Siceft.soc. Nonne&puichra tur, i uiifit ' 
oia ipfo pulchro funt pulchra?H i r . Pulchro certe. 

1 o c.Eftnc igitur ipfum pulchru?HiP. Eft procul- 
dubio fcd qnorfum?s o c. Hic ille ftatim qret : Dic 
hofpcs,quid hoc ipfum pulchru cft ?n i p. Num qui 
hxc interrogat, audirc aliud quxrit quAm quid fit 
pulchru?s oc. Nonmihividetur,fedaliud quidda 
eft ipfumpuichru.H i p. Quid hoc abilio diffcretr 
s o c. Nihilnc tibi vidctur? h i r r. Nihil ccrtc,non 
enimdiffcrt. s o c. Conftat autem tcmciius noflc. 
Cofidcra tamcmo quc res puichra eft,ilic pcat, fcd 
quid ipfum pulchru eft.H i p.Intelligo iam .6 bonc 
vir.&quodipfum pulchrumcft,rcipondcbo adeo 
vtnunquAm redarguat. Si verumaiccrc oportet, Primj Jefi- 
fcito Socrates virgincmpulchramipfumpulchru "l^jj^"* 
efle.soc.PrxcIarcpercancm,6 Hippia,&dccorc 
admodu refpondifti. Nunquid ergo u hoc rcfpon- 
dero,ad interrogata refpofum crit & rcftc,ncq; rc 
fcllar?H i p P. Quateilie rationccompiet,fiquod 
omnibus vidctur,& de quo audictes finguli pro te 
teftabuntur, rcfponderisf' s o c r a. Efto fane. Sed 
mecumtpfc, 6 Hippia, quod dicis, rcputo. Illcfi- 

3uidem ita perconubstur. Agc.refpondc mihi , 6 Confutatio 
ocrates,hcc omnia quc pulchra dicuntur,fi quid definiriAii. 
ipfum puichrum eft , per jpfum funt pulchra^cgo 
aute reipondcbo. Si pulcha virgo, ipium puichrii 
eftproptcrquod hxc pukhafiunt.H i p p. Putasne 

g iij illum 



78 



.o 



LibcrVridecirops, 



illum tc rc p rxhe nder e vkctius .11 1 ft: r 11 m ,qua fi non 
pukhrum litquoddicts; Vellitortc apfu» uunt, 
non ab omnibus imfum ir i? s o cR.Quodquidcm 
audebit,6 vir mirifice^erto lcictvtrum vero aufus 
ridiculuseuafurusfit,resipfaoftepdct, Qn<e tamc 
illc inrcret.ttbi dtcere cupto. h i p. Dic um. »oc», 
Qoara lcpiduscs,6 SocT4tes,dtcet-p ulchra cqua, 
nonncptuchrufquatninoraculo Dcusipie laud.t- 
uit.Quid ad bxc,6 Hippta?pulcbrarocquaro npn- 
nc pulchramefle faicbunur?rumquopac'toquod 
pulcnrum ett,cfle pulchrum ncgepuisr n uvVer* 
n.iir.is.b Socr Jtrs.rctteqmppc DeUS cccimt, pul- 
chcrrimae cnim cquc. apud nos lufciiuir.spc. Ad- 
drt illepoit hzc,Lyra pulchra n6on«p uWbr^nip, 
lta.s o c. Qucret itesua>(ccrtus mm epimxjc eius 
mortbus ooKCtura facicns) O vir opfime.pukhfa 
olla,.in no pulchru?HiP.6 Socratcs.qim ade6rudis 
clt, vt m rc icruum vili.i rmi.i mifcejt? s oc. Tahs 
iiic cit.o Hippiatnoeoisn compuis vrbanusq>,fcd 
iora :.uis,nihilq; aiuul ;>: . ut verirati curas. Atta- 
men rcfpondendu iUi cft , & cgo pr jf.ibor . li ol! j .i 
bono figulo fict a lit Uru is & rotiida, fatisqi cocia, 
craales iunt oUx qutjda vtrioq-, aurit* atq, pcrpul- 
chrx , qux firx pattnas capiunt : ft dc uU inqpa oUa 
intOTOget,rcfpondcndumpulchracxiilerc, Quo-r 
modocnim quodpukhru eft, no cflc pukbru aflc-r 
rcmusju 1 r.Nullo pacro,6 Socrates.s-o c. Anu»n 
&ollarogjbit,i!lapulchrj pukhrumi' Rclpondc. 
n 1 p. Sic cifc arbitror,pulchrum quoqj v hac c 1 1 
quttm ex arte efl ri ct um , fcd totu hoc li cu rn cqua 
«t 1 &Virgine,alijsqt fpeciofis omnibus coroparetur, 
Ubcognomcnto tndignu cfl.s o c, ^n Hippia,ian) 

1 intelhgo quid interroganti iUi qui pctit, obijcien, 
(hun fit.O vir ignoras quam lcitum fit illud Herar 
HirjySpecioflisinu firstiaru dcformis eft curo a)io 
generc anirruliu 1 :o m p jr.u x. ncc n 6 o| lar u p ui c !u r- 
nmaturpis eft,fi cum virgtnii gcnere. cpi ci .1 tu t , % t 
iapics Htppias iudicautt.Nonoe uc H ippu.' ii 1 p, 
rffiviujV.". Rocietinc 6 Socratcs refpoiul i it 1 . s o c. R . A y a : .d 1 - 

\ incepscnimfciofietnfcmt>Q^4fiquu>g«nus vtr 
tw P w ginum,6 Socrates.cumdcorutn gcoerc cort/ery, 
nonnc idcmpatictur.qUod &: olla collataoim yir- 
ginc? Anrro tbrmoiiisima virginum deformiseflc 
yidcbttur»n6nnc Heracluus cjiunuuin teltimo. 
niumad Juxilti.hoc ldcm tr.uiit, homipem ictUcct 
iaTitcnulsimum ad Deum fimiAniapparcrc ouq «d 
fapicntiam & formamtk .ilu onu.u? Gontitcbi- 
tnur Hippia, ipeciofiisimam virgincm cum dcof u 
gcnere comparata cfledcfortnem?iti 1*. Qois hu jc 
itocTatci contradixerit? s o c k a . Si h.ec aiinutf.i- 
mus, ndcbit ilico, Sc in huac modurp me itcru co* 

Sllabit l Rccordaris Socrates quid iMcsrogatus 
erisr Atcgo.rccordorequidem me intcrrogatu 
futiic quid tpfum pulchru ut. Tum iUc dicctuntcr- 
rogacus, quid pulcbru fit,Drfpondcs quod non tna- 
cis pulchrum qaim tur pc clfe contmglt, vt tu ;p(c 
i jtcns. k .1 vidcridicam? Dic quidna tu amicc rnihi 
rcfpondrndum cnnlu li s . n 1 v. Hoc ipfitm. s o c r . 
QuJnetiam quodaddcos gcnus hommu piilyhfu 
mhume t i t , coccdct. Si naute ab jnitto ic, dicct U)c, 
rogaflcmquid puichnimnupcquecOi&tu nnlu 
eadem qu; 1 n prxfeotia rcfpondtlfcs,pum rcc^c rc- 
jpondtllcs.^pnetcrca oum obt ipfiuo pulchrti quo 
dccorantur omoia,pulchraq-, .t pp.uc t , quotics illa 
fpecicsadcit , virgo vtdctur ellc, vclcqua, vcllyra? 
u 1 p. Si td Ulc quciiucrit Socnttes/aciiimcrcipon- 
dcbuur qiud ipfum pukbtu fit^qiio cartcra oronia 



on.orantu^,cuiusuc pr^fentia pulcbra vidcntur. 
Incprjiktmut Of^pe^nomoefl,nihilque prseclarx 
rcnnducit , SicnimtutUi rcfponderu , pulchrum 
ipfiim quodqu2xit,ruhilaUudcflc quAm aurum, 
bxlitabit protcct6,ruBqi tc cofutarc tcnt ubi t.Con- Secnada dc- 
it.u cnim jpiul omncs, cukucj, ht>c .uicft, uccttur- fia«io&ui. 
peiUud anteavifumUient,piilchrum videri auro 
pcrornatum. s q c N ctcis Hippu, quam moJcftus Cenfuuti». 
vir iUe li^quamuc difficilc diecnt lbus ailcnriatur. • 
u 1 p . Qujd f u m ;• c| u od rc t^c dicifjur,c6ccd.u ncccife 
eit.hoc enim n tefrMcrit^ludtbrioornnib.erit-socj, 
Atqwi rcfponfioncm luiu non modo no accipiet» 
ficsl flCfmt snc mofocbjc. O iuflatc \ u dicct r i»hi. 
djarn rudcnfartifice put^f! ^tcgofljijvtarbu^ory 
milio iiuk|(> piit.iu- :ih Uu.i.n 1 i . Etrcc^c qujdcoy 
t p c.Rc# t proi.uUub/o, poUquam vcr6 pcritum, 
artificeoi Pbidjap) eflp cppccflcro,ha:c iniupcr ad% 
dct. £ xiAimat id quod* pukhriim vocas, ^btdiata 
ignoraflc? At ego, <j uici iiuxj iiu ;d ic.m: . Tu:n 1 llc, 
qporuam M 1 nc ru. t iH" u lo s i>6 ju rcostct.it, nctj-.re- 
bqugrn vultu,neq) pedes,peqi numi > ,qtundoq tu- 
d«0> fi aurca. fui lic nt , pulchcri 1 uu cx t it ili cn t , lci 
cbitfne*'rcddidituoquoicct?te propter tnictttiab^ 
«rAUit,cti ignorarei aur4cfle>cuiiu prxfcntia pul. 
i.iujoir.iii.iiuintijuibukiicji.uUicrct.quidiliiliic ^ 
diccti refpOdtbimus 6 Hippia? h t r. NUularduu, 
K cvte cni m (cciQ c fatcbtm 1 1 r . N j cbur ncp 4 uoq uc 
pulcbrucit sqc. Scd illc.Cu r 06 pupiUas ctta ocur 
Joru eburoeas fcc if ,ied lapidcas, inucnieos quoa^ 
bcripount :.i; idiscucborclimilitudinc.» Nupul. Tertii Jefi- 
chr u 1 jpide.pulclij u ellc.u H ippu,u ipodcbimu uuo ulu. 
» \ i'-i 1 11 u c c r r<- quum deccns cfi.s o c, Cu vcronoo 
deccnstprpe fatcndu, npcoc? h 1 p. Fatendtii^iartcj 
c u mioimedecet.SQcHis adijcict illc,p vir iapics, 
cl> u r & .iu r ii non nc cum decet.pukhra p ta f cdpuf/ 
cotu '.cto v umdcdccct.» Negabimusnc.anfafcbi. 
mur.etircct^dicere? h i f.t. latcbimur planc quic* 
quid altquid dcect ,pult hru lllud cfiiccrc,s o c. 1 1 ic 
ille «nferetr Vtrum dccet pulcbrz ollx de qua fitpri 
diximus , v bi quit cam igpt' admouerit , plju j bo^ 
nojum leguminumauream fudccpla adderean4f 
nnnc.m 111 i> p. Pr6 Hercules,qualem horninctrt 
nar ras? Nob vis eius nome profcrrc? so c r . Haud 
agnpfccrcs homincm, licct nomen auducs. h 1 p p. 
Vpruntamcoin przfentta indpct;umUlumcfleco- 
giiolcu . s.ui. Curiofus nimium cit,6 Hippia. Lx- 
teriirtt quiddiccmus? Vtr.im potiuscduabustp^ 
decuiis kcguminiik oU^econgrucre?anficulneamr 
liuutort m qu ippc fabaru odoi c przftat , ncq- c ol- 
lidenafrftngensquc ollam dirfundet legumina, r.c c 
aqua jgncm cxtinguct, ncq, couiuas prctiofo pn- • 
uabit obiomo. Cotravcrpaurca tudecula,omnia 
b«c fitciet.Quamobrcm vidctur mihi ficulnca ma- 
gis dcccrc quam aurca , tuli t u quippia aUud dixc 
tis.tf 1 p, Dccet unc mogis, quamuu ego cum ho- 
roinc uUapcrquirenti muumc dilputarcm. s o c. 
Prpbcnimirum,6amice.T>bienimuUbusnomi- 
nibus f epleri pon couenit , curo tam ipeciofo ami- 
ctu cabjcis que or pat ps fis , «8c mtcr pm ocs G r x cos 
fapientta ppUeas:roe aptcm oihfl prohibct, quo 
mious cufllp vcrfcr. me jgitur arttc crudias : mctm 
gratja rcfpondcre digneris. Illc naoque fic dcin- 
dc pergct . St ficulnca dccct nugis , quam aurca, 
nonnc pukbrior» n 1 1» p. Qujndo quidcm quod 
deccto Socratcspulcbriusquam quoddcdccety.es 
coniclfus. s o c K a t e s. Nunquid Hippia,confi-t 
tcndum iiculncam pulchrtorcmcflc quam aurcaf* '" 



Hippias maiof ,VtfWe'pi>Ichro. 



hippi a. Vas t ibi dicam Socrates, quomodo pul- 
^hrum dcfinicns , proUxiseum fumorubus al :. im. 
l)is:sotn a TES.Qiiidni vchm?modotamc pruu 
onthi.dixcrii vtxamcduabus ilUs tudccoUs dcccn- 
Xiorcm pulc hnorcm q^ cxt ftcre rc fpondcndum fit. 
n 1 1'. Atqui <i vis,illam q uq cx ti c u cft ,pu lc h : 1 o r c m 
xflctcfpondc. *■<)(. k . N unc um d ic.ts quod p a u 16 
antc i ncee pt abas- Hac cnim refpofionc, qua jpi u m 
pu U i i : ( ; r. i .turum cfle .o o , n i hi!o p ulc h t n; s, v t arhi- 
xror,auruna,quam lignum hculnttim appircbit. 
-Nurwdcnii6qtud ipfuDxpuiciu^aijcxisi u i p.Di- 
cl cqn »dp : rcquxrcrc runq, m ibi v ulcr i s talc quid- 
d.im pultiirum icfpoJcrcquoJ nunqu.i aUcUi ttir- 
Quarta dc- p C v idcr i qut at. j Q c.Ornnino,6 Hippia, rcc 1 1 nilc 
iu.uk. falu. 4 C g,pi s , a udj rnodo, <Sc vidc fi quis contxa huc obij- 
•cue p( >i-. 1 1 , J iccr cq, tuh il mc laudarc po ll c . Dic pcr 
Dcoscito.nj p-Arocquidc icrapex ,apud qochbct, 
ec v 1 >ic u n q , pulc het i nn u m eflc,vt faxius a I tquis li t , 
dtucs & honoratus intcr Crxcos •. fq; ad fcnccUue: 
& ti c u t paxentec fuos derunctos cgregtq t u ncr c J c - 
xorauic.fit a tiujs fuuprxclarc, attj,xxiagnificc fcpc 
1 1 .i t u r . * 0 1 . H ui, 1) u i,o 1 1 1 pp t.i qujrn tn i r l h\ c & cx 
«cjlcntex, cfcvv^dctctjdjxxifj. pcrUjnonc valdc. tc 
amo.quu milu yidcm fiixnma cum qcncuoicutu 
pro v it lhu s auxilui i . Yu uin tamcniUum nondum 
coprxbcdimus, fcdnunc cffutius no>,miht credc, 
tidcbir.n i p.Improbu,6 Socrausriiijxn.quu cnim 
nihil .iduci fius iila prorure valcat,ri Jcat aurcm, lc- 
jpium i ldclut, ptxrciittbusqucoibus ipfcludjbrio 
cm . s o c.Fortciioje res, hab«;fortccuaex hacxcf- 
poniionc,vt cgoyaucixiar,nqn jplu ijludcxc xneau 
dcl >i t . ii j v . s cd q u i J 1 1.1 : s o c .S j fortc baculu habue 
xi t.neq, cgo fugjcns cum cfTugcrocprxclaxc' n i e c o • 
taitiiconabkur.HjJj.QuidaisiAnxuus dlci3prni- 
■xuu d:i ii boc fcceritjnon vocabitur xn cumcuc da 
bit pocn.israniniutia vcftraciuitas. 5 cxdcrcq,4emp 
• tuociucspcrnututft>o c.Nullo raodo.H i i'.Xon- 
nc Jgitur puiuct ur ,fi tc iniuftc pucuflcnt ; s ot.Nu 
rr/ , iniuitcquidcmjoHippUjliiaha refpondcrcm, k d 
iurc nuhi vidctur-it if. Mihi quoq;, quaruloquidi 
. & tuhxc putas.SOc.Visub; Ju..:n,qu.imobcau- 
Jaxn mc tali.t rc fpondcntcm vcrbcribuvdignum pu 
tc?an tu mc incqgnua taula yci bc abis i ycj xauo- 
ncni adniittcvi it i P. ( >t auc hot ; lict, o Soc ratcs, fi 
xton adini ttcrc, fcd qua rationc id ais?, toc. Dicam 
xodcm modo quo &: paulo antc, imjt,axus il|um nc 
cocam tc vcrba quibu s ilk mccum. \ titur, profcra 
*Uu .i nimium & .ihtiu d.t. Nam fic me prof uMubio 
.alloquctur. Djc age,6Socrate*,.iniJjAccxdijllum 
jCeofcs,qui Dithyramburn utuincojxciqnc pronii- 
ciiisitam procul . i ptopofita quxflipnc^ abcrrari t? 
At ego, quona paao?intctrogabo? Tumille quu 
non pot racminiflc quxfuum fuiflc apfpm pu|- 
chrum.quod onjnuqujluifcunqanci^^pulcrifacrv. 
ficit,lapidcm,UgriJim,hominc,Dcymyacxionem dc 
niquc Si difciplina omncm, lioc ipfum, 6 vu.pul- 
chrum quid efl,pcrquu;o.tu vcr6non,tuagisaudi- 
. flime,()uainlilapis,coiJ allidilict, cv niolaxisqui- 
au°rtr ArT Aunwc aures.ncqv crrdirum habcos.(,^Jj^tc^o 
Biuomi.* pertt 1 1 itus,.id hxc.ua rcib6dcam,numgrauitcxiCT 
rcs,Hippu?Ht P. Qitonainmodo?soc.$jcjnqu.i. 
Hociamcn Hxppuspulchrum cflc duut, qu^inuis 
cgo tUu,vt tu mc nunc,intcrrogaircm,quod orqni- 
bus pulchrum,fcmpcr q, cxiflit. Quid ais? Anmo- 
leflc rcrcs,ti hxc Ji w; u ■ n 1 1. Ccrto fcio, 6 Socra- 
tes,quod dixj oxruubiis cflc pulchrum, oc if a vidc- 



bitur.s o c R. An fjt cr 



;)llc.fcmpcrcniinpul. 



7? 

c^hxumcjMod puJchriJjn^t f /'^Qtn.niiio.f o c.Non- 
nc &i erat, intcrrogahit? h r p. Etcrat s o c. Ad hxc 
il!c,cx nunquid Ehenfu hofpcs.inquit,Achiflipui- 
c hr um ctlc.pofl genitqrcs fuo fepultum cflc cV auo 
illius Acaco, alijsquc qujcuncjuc cx dijs nati fiint^ 
&ipfi&iirnjquedij>?K i x^.In malam rcm,qui'clhof 
homii^?xuQphanccnimfunt,6Socrat.cj,huiijfmO 
dj quxfUonrs. j o c r. Qjii»! ver6?pcrcohtantc ah*6 
hxi: aflcrcrc.non valdc prophanum"; tt r r. rorljta. 
s.o,c, JFprtc igitui; tu is cs, jTTc dicct, quj ctiihhct kc 
fcm,pcr pykhrum cilc dicis a filijs funcrc honorarr, 
paicnuDus parcntarc. An non cx omnibus vntrj 
jHei,9dcs crat.alijqtiequosantca mcmorauimus| 
« i P r At ver6 non dijs J u . ! >a;n . s q c r.. Nec herof- 
ousctiam,vt vidcris.H; r.N^onccrtcquicunqjdco 
rumiihjfucrunt. S q < • I1'is •. cro qui non dcorum? 
Hi r.Huiplis.soiR. Ergofccundum fi-imoncm 
tuum cx hccoum mtmuoTantalo quidcm cVr Dax- 
x!ano atquc Zctograuc, prQphanucv turpccA:Pc^ 
loptvcr6>aIij5qucfirmhtcrgcnitispuIchrum.uj'p^ 
It.i :ui::i vjdctur. soc, AdhxcflIe,Tibiergo vidc^ 
t ur.quo J ii) fupcrioribusrnondicebas, fcpchrc pa- 
r c i irc »,a ttljjs lipeliri, qti andoq, cV qu ihuidi t ur pc 
cont:n^ci: ,nno impofjibilc cfle, hoc omriibus cflo 
puhdu-um.Q^uamobrc fi militcr hoc atqj 1 j^jpetiora 
ill.i, {qijjcct virgo &: qila, hapetutq; ctiam ndicu!.- 
^agis^js pukhru cu,aiijs minim c. Quocirca fic 
me iflef qrripict.Nondum hodic potcv.iWratcs, 
quid , ipfum,dc quoJ quxritur,pulchru fit.cxpr ime 
.teiEtrncritA mc, iu.iurgabit, du fibi tal u rcfppp'de 
bo. Tahs ctt 6 Hippia, plurimij difputatio noftra, 
Quandoqc vero tanquamimpcrniam me.tm 4v in : 
fcitum miicratusjipfc rruhiocciirrir,intcrrog,tJ v- 
trum talcquiddapulqhrum ipujmclTcmjlii • idea,- 
tur.Vcldcquouu alio difputctur &. dcqqo riicnt n» 
fucrit.H i n. Quomodo id ais, 6 Socratcj,s.o c. Di- 
,cap. 0 bcate Socratcs, inquit, ita rcfpondcxc tali* 
dcfincjncptaquippc funt,& f.icdc rctcIiuntur.-ScJ 
aduertc,pum talc quiilda Jpfum pukhru appaxeat, 
quod i nos fijprA tctigjmusycum auru.m diccr,crn l u$ f 
.qujiuidcccnscft^ciicpiilJ-.ruiiKcoti.i.ijtiihu, int- 
ni;n t :a t q, aha om nia, qiubu s ipfum dcccns ciusd^ 
ruxuracopctu.ptilchja £cxi, Vidc igitur numhQV 

2fum pult hi un; fit,cgo autcm iltapafjim con. 
rc confueui. N.un cpid ol)i|ciam, noii jfjticnio. 
Tibivcrodccorum.ipliim pulchitur. cllc \ idctttr? 9-" ,nti <•*■ 
h i p.Ummno, o -Socratcs. s o c r . C aiic.tinus uc j;j r 
ahquo dccipumur. a t r. c aucnduin cuti . \ o t k, Xoufutjtio 
Vjuc itaquc, decorum id vocamus, quod aducnicy 
m Ju ipulchra fingulafacitquibus adefl, vc! quoj 
cil c c fl u- 1 1 , vc ! cx i;s ncutrum? h i p p. Mihi qutdcrri 
Vidctur.soc R a t. Vtrumqtiodapparercpulchrj 
fa^ ir, pcriiulc at li qiiisdcfotmis, anuct u calccisq, 
dccoris ornatus,pulchrior apparc^t ? Nonnc fi dc- 
corum eaquibus lncft.Dtilchf jora quam fint.vidc,,' 
X i facutjdcccptio quxda circa. p u Ic hn i m dccotum 
c lll t i- ucq, cflct hoc quod quxrimus, jH ippui Illud 
quippcquxfiuixnus, quo xcs ocs pulchrx, pulchi x 
luni ; qucmadmodu oiixnia magna, cxcclfu tnagxia 
fuat.hxccnim omnia magnaiuntutqc etiafi noo 
vidcantux, cxccdant tamen, magna cflc ncceiTccft^ 
Sic &c pulchru quxfiuimus, quo pulchra iu 1 1 1 < 
fiuc apparcant,uuc non,quid cliu :' Dccorum qui« 
dcm noncft : pulchnora cninxquam fint,vidcri t a- 
c 1 1 , v t ipic aicoas:qualia vcr6iunt,vidcn non finit. 
QtJodauKrj\pulchracflcfacit,qucmadmodu p iu - 
lo antd diccbam, liuc apparcant, fiuc non,qtud cft 

g (iiij ' djcct) 



LibcrVndecimus. 



diccduro tboe nempe quxritur.fi modo pulcbruro 
quxritur. h i p. Atqui dccorum, 6 Soaates, 8c eflc 
icapparerepulchraquum adcft,rfficit-s oc.Igitur 
impofsibilc eft.qux rcuera pulchrafunt,non vidc- 
ti pulchra.dumadeftquodvidaifacit.H iP.lmpof 
fibile.s oc.Conhtebimur hoc 6 Hippia? omn ja rc- 
ucra pulchre inftituta & ftudiaexiftimari etia pul. 
cbra ab homtnibu* ? vcl contra,ignorari,adc6vt 
dehis bomincspnuatim cV publice acerrimc pu- 
gnent? h i p. Ignorari potius, 6 Socrates, arbitror. 
t o r.Non tamen ignorarerur,fi vt pulchra funt ,ita 
pulchra ctiam apparerent'.app»rcTent autem,fi dc- 
corum pulchrumcflet.ncqueeflefolum, fcd videri 
etiampulchra cogcrct. Quamobrcm fi decoru cft 
quod pulchra facit eflc, cft vtique quod qtixrimus 
pulchrum,non tamcn id quod vidcri cogit : finau- 
tcm videri duntaxat, dccorum efficit, ncquaquam 

}>ukhrurn ipfum eft,quod petimus.efle namque il- 
udcorapclfit.Apparcre autemfimul&efle, neque 
pukhra,nequc aliud qtiicqua efficcre idem potcft. 
£ ligamus iam,vtru dceoru cfle putemus, quod vi- 
dcn pulchra,velquodeiTcfacit.H i r.Quod vidcri, 
6 Socr.itcs,arbitror,s oc*,Pap^,quairiloneinos, 
Hippi.i, ipfms pulchri cogniuo fugit , poftquam 
dccorum aliud quiddam prxtcr ipfum pulcnrum 
clie apparuit . h i P.Pcr Iouem, 6 Socr.ncs.mihi qui 
dem abiurdc nimiums o c.Cxterum,6amice,non 
dum dimittamusmeque enim omnem abicci ipcm, 
quid lit pulchrum inucnicndi.H i p p.'Omnino ipe- 
randum 6 Socrates, nequecnim inuentudifFiale: 
rnihjquippcconfcius fum.quodii paulifper fcct- 
dcnsapud ne contidcrarcm.accuratius quamipfa 
accuratio eft, tibi id cxplicarcm. s o. Heu ncalra id 
voce dicas, 6 Hippia, ne indignctur, longusq; noi 
crTugtat.non vides quantum nos ha&cnus fatigaue 
rit? Vcrum nihil dico.Tu cnim cum folus cris,Faci- 
lc vt tuto inuenies.Sed age per dcos,mc prxicntc in 
uenias : & 6 vis, vt hactcnus, ita dcinccpi vni me- 
cum pcrquirc. Si inuenicmus, benecrit.fi n mimis, 
ego quidcm mca fortc contcntus ero:tu ver6 poft- 
quam abieris, facilc inucnics. fi tamcn nuncinuc- 
niamus,haud amphus tibi molcftus cro, quid tccii 
ipfc cxcogitaueris, pcrcontans. In prxfcntia verd 
con tidcra, nu m tibi i«fpulchrum efle vidcatur. At- 
tendj; obiecrodiligenter,ne dclircm. Hoc vtfq* pul 
pooitur»d- chrumcfto.qtiodvtiJeeft, Cuius quidem rcihinc 
le, »t <)o«- maximeconicdurafaciotquiapulchrioculifunt, 
»«« f geom nonqut impotcs vidcndi, led qui apti & vtilcs ad 
^ ** yidendum.HiP P-Certi.socR.Etvniuerfumcor- 
pusitapulchrura dipimus, almd ad curfum, aliud 
ad ludam. Item q-, animaliaomnia,vt pulchrum e- 
quum,gallumq„& coturniccm,& vaia omnia, at- 
que vehicula, tu m terreftria, tum tmritima, nauei 
atquc rriremes,inftrufflenta.quoquc omma tam ad 
muiicam,quam ad artes alias rcrt i nct ia, item G vis 
ftudiaatquc lcgcs.fingulahxceadem rermeratio- 
ne pulchra vocamus,rcfpiaentcs fcilicct qua c6di- 
tione vnumquodq; natum,velrabricatum,vei loca 
tum vtile cft, Sc qua ratione vtile, & ad quid vtilc, 
& quando vtile.pulcbrum efle diccnres:qaod ver6 
iecundum hc* inutilc,turpe. A n non idcm tibi quo 
que vidctur,6 Hippia? h "i p. Mihi' vero.s o r. r . Pro- 
bcigitur nuncdiamus,prxcxtcrisomnibuiquod 
vtilceft ipium,pulchrum cfle.H i p P.Probc admo- 
dum,6Socratcs. iocr. Nonne quod erTicere ali- 
quid potcft, ad id vtilc eft,quod hoc cfFici potcft: 
quod oon potcft.inutilc? h i r p. Prorfus. s o c R *. 



Potcntiaergo pu!chn?m,impotentia rurpe.H 1 1 1». 
Maximc,nam jcaha nobis omnia iic eflc teftantur, 
tc ciuilia pr;apuc.Quoniam in auitate iiUtatque 
rcpubhca potcntcm eflc, omnium eft pulchcrn- 
mtim,impotentcm ver6 turpifsimum.s o c.Pnecla 
r e loqueris.Sed nunquid ob hanc ipiam rationcm, 
iapientia pulcherrimum omnium, infcttia contri 
turpifsiroum?H i p.Tu vcro quid putas oSocratesr 
s o.Quicicc parumper, odulcis .unice. Nam deeo 
quoddicimus^fufpicor atq^ timeo-H i p. Quid mc- 
tuis SoCTatcs?n6nnc fcitc aifta h*c funtr" s o c. Ve- 
lim equidcm,fcd mccum hoc animaduerte, vtrum 
quis vnquam quod ncque fcit.ncqv potcft cftici.it. 
H i p. Ncquaquam.quo cnim pact6>quod ncquit 
agcrct? s o c. Qjui delinquunt, cV mala agunt,eiii- 
ciuptque imprudentes.u hacc non potuiUent.nun- 
quid cgifl'ent?H i P.Mmimd. soc.At ver6 potentia 
poifunt,quicunq; poflunt ;non enim impotentia. 
H i P.Non cert^.s o c. Poflunt autcm omnes racerc 
quxfaciuntiH i P.Proculdubio.so.Mala vcr6 mol 
to plura quam bona,omncs homines ftatim abin- 
cunte xtate omnem vitam agunt,neque fponte de- 
linquunt. hi P.Vera loqueris.s o cr. Quid porro? 
hanc potcnti.im.atquc hxc vtilia qux ad malorum 
cxecutioncm c6ducunt,num pulchra vocabunus, 
an multum abcft?H i P.Muhiim, vt mihi videtur,6 
Socrates. * o c. Non crgo potens nobis & vrile,vt 
videtur,ipfum pulchrumcxiftit.H i p.Imb li modo 
bona pof su,ad caque conferat. socr. IUud igitur 
reprobatum cft, qu6d potens Sc vtilc,fimphater 
pulchrumiit. Scdnunquid hoc crat,6Hippia,ad 
quod animus nofter reipiciebatf ipfum fciucct po- 
tcnscVvrile ad bonum conftcicndum , pulchtum 
eflTe. H i P.Mihi quidcm videtur.soc R A.Hoccon- 
ducibilceft,an nonfH i P. Valde. s o c R. Sic vtiquc 
pulcbracorpora,pulchra inftituta lcgum.&fapic- 
tia,& aha qux pau!6 ante retulimus, omnia ex eo 
pulchra funt,quo conducibilia funt.H i p.Conftat. 
soc. Conducibilc itaqpc ipfum nobis pulchrum CondnriW- 
eflcvidetur.HiP.Maximc^omnium. sotR. Atqui leaa^eoiu 
c6ducibileeft,quodbonumefficit.HiP. IdipJum. p»lck*»« 
s o c R. E tficicns autcm nihil aliud cft quam caula 
n6nncrni pp- Siccft.socR. Ergoboni caufapul- 
ehmm eft.R i p p.Eft | rofed6.s oc r a. Aliud ver6 
eft caula, aliud id cuius caufa cft.Neque enim cau- 
fa ipfius cauiae, caufa eflc poteft. Quod hinc maxp- 
mcconKAarehcer.Nunnecaufam efTiaentetii e£> 
feconftitit?Hi p. Plane. socst. Abcfricicnrcvcro 
cffcdtum fit,non efficiens.H i p. Verum eft.s oc r a . 
Ahud trTiciens.aliud cfTccctim.H i r p. Ahud ccrc j. 
socr a. Non ergocaufa ipfius caufaeft,fcdciut 

Juod ab ipfa cfTicitur.n i p p. Sic eft. s o c r. Icaque 
pulchrum boni caufaeft,a pulchro iit bonum. 
I t ob hanccauiam vt vjdctur,prudentiam altaque 
pulchra omnia exoptamus, quia opus quod ex his 
gignitur,id eft bonum, cxoptandum cft. Vndc pcr 
ea qux imicnimu s,pulchru m ad bonu m idcam pa- 
tris cuiufdam habcrc videtur.fi t P p.Omnino aui- 
dcm.prxcl.irc cnim loqucris.s o c R A.Num & noc 
prxclare, quod nequcpatcr filiui eft, nequchlius 
vicifsim?Hi p p. Ethoc. socR a t. Enimucro ncc 
cauia cftecjhira eft, nec effe<ftum caufa.H i p p. Vc- 
ra loqucns. s ocr a. Per louem, 6 vir optime, nc- 
que pulchrum bonum cft, r.eqtie bonum pulchru. 
An tibi ex his quxdictafunt.ficri pofle videturf 
h i p.Num mihi,non per Iouem.s o c.Placet nobis 
litud, & aflcrcrc volumus, qu6d»ocque pulchrura 

bonum 



Hippias mai or, Vel, de pulchro. 



bt>r:um,nequebonurn puichrum.H t p.Non per Io 
tiem,non mihi plaoet.s o c.Pcr Iooem mihi quoqi 
•6 Hippia.nihil minus cx his quz di&a funt placer. 
« t P.Ita f.inc videtur.s o.Haud amplius igitur fer- 
mo illc vt fupra, egregius cflc vidctur, quo id pul- 
•chrutn aflerebatur, quod codueibilc vrileq; 8c po- 
tcnsad bnnumaliquod cfTiciendum.imo ilpofsi- 
bileeft,abfurdior iudicandus quam fuperiores illi, 
quibus virginc, 8c fingula quz fupra narrauimus, 
pulchrum ipfum nuncupabamus. h i p. Apparet. 
s oc R.Equidcm,6 Hippia,qu6 mc vertam ocfcio, 
hzfito cmm 8c ambigo.tu vcr6 num fortequid ha 
bes?H i p p. In prarfcntia minime, fed vtaliis dixi,fi 
mecum animaduertero, inuenturu me aliquid ccr- 
tofcio.socR. Atvideor mihiobdifcendiarden- 
temauiditatem moramtuam nequaquam tolera- 
DeWdli an turU5 - Scdecccnunc aliudquiddam mibiinmen- 
genus pul- tem vcnit.Attendeobfecro.Vtrumquodnosdclc- 
ibn. ctat : (non dc qualibet voluptatc loquor, fcd dc illa 

Sx per vifum atque auditum ) t.ile quiddam pul- 
rumfit vocaridum. Namquo pacto rcpugnarc 
poflumus, cum pulchri homines ornamcnraque 
omnia,pic,turz & figmenta pulchra, intucntcs nos 
delcctent? Cantus quoquc pulchri 8c voces,vniuer 
iaque mufica,(ermones 8c confabulationes fimili- 
ter nos afTiciant?Quapropter fi audaci illi pcrtina- 
ciquc homini rdt>onderernus,pulchrum eiie quod 
pervifum audirumquc delc&at, nonnc audaciam 
ciusreprimeremus?quidputas?K i P.Nunc mihi,6 
Socratcs,qutdipfumpulchrumfit, fcitcdictum vi 
detur.s o c.Qu td vcro, ftudia pulchra ac lcges,pro 
pterea pulchra diccmus,quod pcr vifum auditum- 
que iucunda fint,an aha quadam fpccie con tincn? 
k i P.Hzcitaforte,6Soerates,ctfi homincm latet. 
f ocR. Percancm,6Hippia, nonillum quemcgo 
maximc omnium vererer,quottcs delirarem,aut a- 
liquid dicere profiterer, cum nihil dicerem. h i p p. 
Quemdicis?soc R.Socratcm Sophronifci filium, 
quinihilo magis concederet vt hzcindifcuflafa- 
cilc iudicarem,qtiam vt fcire putarem quz ncfcio. 
Hipp.Atqui mihi quoque poftquatn ipfcdixifti, 
aliud quiddam id quodad leges attinct, ellc vidc- 
tur.s oc r. Quiefce aliquantulum oHippia.Nam 
ineademcirca pulchrum ambiguitatcm incidifle 
vidcmur,in quam paulo ante,dum putamus quid- 
dam certi nos habere.H t p.Quo padto id ais,Socra 
t es ? s o c r . Dicam equidcm quod mihi videtur, ti 
quidtamendico. Hzcenimquzad ftudialegcsqi 
pcrrinent,fortafle nonextra fenfum videndi audic 
dique funt. Przterca huncfermonem,quiaflerii 
quod his fcnfibus gratum cft cflc pulchrum , fera- 
mus,necleges inmedium producamus, Atfiquis 
nos interroget, fitie is qucm dico , fiue quiuis alius 
in hunc modum : Quid, 6 Hippia,atquc Socrates, 
idduntaxat iucundumquod (cnlibusduobuspcr- 
cipitur, pulchrumeflccenfeti??quxvcr6 czteros 
fenfus fuauitate perfundunt, cibUs, potus, venerts 
actus.ali.uji huiufmodi omnia, pulcnracflenon di 
c 1 1 ut A n fortc neq; dulcia hzc,ncqi in ienfibus pre 
terqua in audiendo vidcndoq,, voluptate ponitis 
vllam?Quidinqu^,6Hippia,refp6det>imut? h i p. 
Magnas quoqj 6 Socratcs,inefiealijsfenfibusvolu 
ptates affent icmur.s o.Sed illc, qua dc caufa,dicet, 
cum non minus hx,qu.im illz,voluptates fint,pul- 
chri cas cog nomcto priuatis? Quohia, refpodebi- 
mus,nemo cft,qui nos no ridcat, ii dicamus no dul 
cc comdtionc cllc,fcd pukhru : odorc uem fiuuc, 



2 



gl 

non fuancefle,fed pulchrum.Veneris quoq; motus 
dulcifsimum quiddam efle vnu fquiq; zque ac non 
fontcdet,fed eoflpfbs eumcjerccr quifpia,ita cxcr 
ceaxoportct, vtcofpeerui hominuveluti turpiisi- 
mam rem fubducat. Cumhxcdixerimus Hippia, 
illeforfitan refpondebitiintdligo equidc iamdu- 
dum quod vos pudor impedit, quominus volupta. 
tes huiuftnodi pulchras nominetis,quiahomini- 
bus non videantur. Ego ver6 non quxreba, quod 
vulg6pulchrum vidctur, fedquod pulchru ipfum 
eft. Dicemus enira,puto,quid pulchrumefic pofuc 
rimus,partc kihcct cam iucudi,qu; pcr oculos au- 
resq}delinit.Tu ver6 Hippia,potcsnehaceadc vtt 
difputatione,an aliud quippia diccmus ? h i p. N6 
alia przter hxc,6Socratcs,dicemus.so c. Przclarc 
dicitis,infcret ilfe.Si ergo folu quod pcr vifum,au- 
ditumquegratuaduenit,puIchrucft,quodpcr aliu 
fcnfumdelectat,minimcpulchrii.C6ntebimurnc? 
h i P.Confitebimur.socR.IIlcver6ficitcrtim. An 
quodper vifumiucundu, pcr vifum &auditu iu- 
cundum eft?Et quod per auditu iucundu,pcr audi- 
tum & vifum ctia ? Ad hxc nos, nullo modo quod 
pcr altcrum eft.per vtrunquc efTc hocenim quc/crc 
nobisvidcris.Nosvcrbdiximusqtioduiscduobus 
his iucundis ipfum per ie pulchrum clfc.cic fi vtrun 
juc fimul. nonne fic rcfpondcndum? h i p. Sic pror 
us.s o c. Nunquid igitur,inquiet illc,a iucundo iu 
cundtim,eo ipio quod iucundum eft, diferc? haud 
quzro vtrum maior minoruc fit aut magis minus- 
ue voluptatc voluptas.fed vtrum ex pltiribus volu- 

Etatibus vnaquzda hocipfoab alia diffcrat, qu6d 
zc quidcm voluptas fit, >lla mi n imc. N obis qui- 
dem non vidcri dicemus-H > p p. Non vidcri plane. 
s o c r. Sic illc infcrct. N6nnepropter aliud quid- 
dam quam propterca quodvoluptates fint,has po- 
tifsimum voluptates c numero omnium elegiftis, 
tale quiddam in vtrifquc infpidentes,qu6d videli- 
cet naturam quandam habent ab alijs differentem, 
ad quaprofctt6rcfpicicnr.es, pulchras efie illasaf- 
feueratis?nequeenimvifus voluptas idcirco pul- 
chraeft,quia pcr vifum fit.Nam fi illius pulchritu- 
dinis hzc dTet caufa.nullo modo qu; pcr auditum 
flr,pulchra eiTct, cum per vifum nequaquam crli- 
ciatur.Nos autcm vera illum dicereconfitebimur? 
H i p.Confltebimur fanc.s oc. Ncquerurfus audi- 
tus voluptas cxeo pulchra, quia per auditum fiat? 
alioquin quz pcr vifum pcrcipitur, pulchra no e f- 
fct,quippc cum non cadc fit cum illa quz per audi- 
tum cfticitur. Eum viru qui iradicit, 6 Hippia,vc- 
ra loqui fatcbimur?H i p. Vcra nimirum. s o c. Ve- 
runtamc vtrzque,inquiet,pulchrz funt, vt dicitis. 
Dicim usnefK i p.Dicimus certi.s o c. Habcnt igi- 
tur comunc quiddam atq« idem,quod eas pulchras 
cfTicit,qu6dUe ambabus commu nitcr ineft,&vni- 
cuiq-, propnc. Alioqui haud ambx pulcbr; eflcnt 
& vtraq*. Agc mihi tanquam illi refponde.H i p.Ita 
mihi vt ais,videri rcfporldco.s o c.Si cnim volupta 
tes hxaliquid ambz fufcipcrcnt, quod non earum 
vtraqt patcretur,nunqua nuiufmodi paisioncpul- 
chrz exifterent. h i p. Siceft,6 Socratcs. Quicnim 
fieri poteft, vt quod neutra illarum patitur, ambz 
pcrpetiantur.s o c.Nontibividetur.H i p. Atqui 8c 
rcrum iftarum & locutionum huiufmodi pcnitus 
imperitus eiTem.s o c.Iucundz quidcm, 6 Hippia. 
cztcrum fortafsis pcnculum cft,ncmihi vidcara- 
liquid intueri.quoditafehabcat, qualiter habere 
impofsibilc tibividctux. Vidcoautcm nihil.Hi r. 

Nor, 



82 



LiberVndecimus. 



Non eft p«riculuro 6 Socratcs, fcd pmnino planif- 
firoe perlpicis. s o c r. Enimuero pcrmultagcncris 
hums mini animo pbuerfanrur, quibus fidem non 
prxfto,poftquiro non probantur tibi, qui argcnti 
plus ftudio fapicntix,quam cxteri noftri tcmporis 
mortales cumulafti, Ego autc.6 amice,vtpore qui 
nihilvnquam lucratjjs fum, cogito nemcfortaflc 
ludas,ex induftriaq, faUas,afieo mihi multa vidcn- 
t ur.n i v. N emo radius quiro tu intclUgct, Socra- 
tcs.ludam nccne,fi hxcqux ubioccurrunt prorer- 
reccepeTis:nihilenirodjccrcvidcberis,quonianyn 
quareperies,quod curo nec cgo patiar,nec ru,am- 
bo perpetiamur. spc.Quomodoinquis Hippia/ 
fortetualiquiddicis,quod cgo rninus intclUgp, Vc 
ruaufculta mc,quod icntio planius cxpUcabo.M'- 



hiquidc vidctmyquod ncque contigit me eflc, ne- 
qucfum,ncq; tu utriilitcr, hoc ambos pati nos pof 
k/Item aUa qux ambo patimur, neutrum noftrum 
exiftere. h i p. Monftrarurfusafftrrc vidcrisp Scv 
jcrates,& magis ccrtc quim paulo antea refpondc- 
rjs. Attcndc modo,Si ambp iufti cfl*erous,noiine & 
vterq;? Vel fi iniuftus vterq;, n6ne & arobp f Auf fi 
(ani ambo,an non vterq,?Et fivtcrq, noftrum labo 
rat ;n aliquo, vcl vulneratus cft, vcl pcrcuflus,fiuc 
aliud quiduis paflus fucrir,n6nnc idem ambp pcr- 
pctimur?prxtcreafi aurci,vcl argentci.vcl cburnci, 
ac etiam h vis gencrofi,aut iapientcs,aut honorati, 
vcl fcnes,vcl iuuencs,aut aliud quidnis humanum, 
arabocilemusmpnncomnino ncccflariii cflcthoc 
vtrunq; noftruracfl"c?s o cOmnino quidem h i p, 
Cxtcrum ipfc 6 Socratcs res ipfas totas non confi- 
dcras,neq; llli quibufcumdijputarces folitus:plau 
ditis autcmiUco, quia pulchrum dcprxbcndiftis, 
& vnumquodq; diflcicndo aucllitis:atquc idrirco 
ita vos roagna latcnt corpora, continuamcflcntia 
ex naturaiortita.Et nunc adco f irca hxc tc vcntaj 
fugit,vt putcscfle pafsionc aliqua vel cflcnria, qux 
circa ambo quxdam verfctur,circa vcro vtrunquc 
minimcatquc vifcifsirn qux circa vuunquequjdc 
fit,circa aroibo vcro ncquaquam : adc6 abfurdi, tc- 
mcrarij.incpti, fatui cftis. s o c, Talia quidc noftra 
funt, H ippia,non qualia quis optarct,v t trito pro- 
Prooeibiu. ucrbio rcrtur,fed qualia eUc poflunt. Scd lpfe lcm- 
pcr admonendo nos iuuas.Etcnim prius quam nos 
in his adnjoneres,quamftolide afTccti cflcmus, ad- 
huc ubi clanus aperiam:li qux dc his fcntimus re- 
tulero,Dicamne?H i p.Scicnti Socratcs,rcferas:no- 
Uicnim omncm eorum qui in difputando vcrfan- 
fut conduionc. Veruntamcn fi cupis, cnarra. s o c, 
Cupio cquidc. E nimucro vir optimc,ita rudcs era- 
mus antcqua tu hxc nobis diccrcs,vt de mc ac tc o- 
pinarcmur,quod vtcrquc noftrum vnus iit, ncq; ta 
men ambo id fimus quod quifq, noftru. non cnim 
ynus.lid duo fumus. Adco fatui eramus, Nu c vcr6 
abs tc didicirous, qu6d fi duo ambo fumus, duo fi T 
mihtcrvtrunquc noftrum eifc ncccfl'ccft:& fi vnus 
vterq;, vnum pantcr ambos. Impoisibilccnimcit 
vmucriali &conunua cflcntix rationc fccundum 
Hippia,aUter fc habcre.Scd quod ambo cr.it, iutm 
& vterq;:&coui quod vtcrq;,pariter ambo.Nunc 
igitur i te pcrfuaius hic fcdco : prius tamcn 6 Hip- 
pia id mihi memora,vtrum vnus crgo tuq; iinius, 
vcJ tuduo & ego duo.H i p. Quid ais Socratcs? s o. 
Hxc lpfa qux dico. Vcreor cnim apcrtc cori tc lo- 
qui:nam mihi fucccnfcs,turbasquc,quandodiccre 
aliquid tibijpfi videris.Simul autc mihi dicas, non 
ne vtcrq-, noftru vnus,& vmi eflc cotingit vtrunqi? 



H i p.Omnjno.soc. Qubd fi vnus, lmpar qupquc, 
an non v num impar exiiUmasrH i p. Equidc. s o c 
Num Bc ambo cu fimus duo, imparcs iurous; n i p. 
Nequaqua oSocratcs.so.Sedparesambo nonnc? 
h i p. Parcs.s o c. N uquid ex co quod ambo parcs, 
par ctia vtcrq^ noftrii ;h i p. Minimc. s o c, Non er- 
go ncccife cft omnino,yt modo diccbas, quxcunqj 
arobo vtroqi,& quxcunqj ytriqi amboscflc. h i p. 
Non in rcbus huiufmodi, fcd in his qux ipfe fupri 
narraui.s o. Sathabco Hippia Namiftafufriciut, 
poftquim alia fic,aliaaliter fc haberevidentur.Di- 
xicquidcm,fi recordarisvndc fcimo hiccft ortus, 
volupratcs per vifum & per auditum, non hoc pul 
chras cflc quod vtraquc carum habct, ambx ncqua 
quam, vcl qnod ambx, fed vtraq; mimmc, im6co 
au6d &i aiubx habent &c vrraq-, : 8c idcircoambas 
fic ytranquc pulchras cfle, &c tu conccfsifti, &c cgp 
hacdecaufapcr Ulam ipfamcflcnriamquzambas 
fcq tur.ambas cflc pulchras,li modo pulchrz funt, 
ccnfui : pcr cam v c r o qux alteram deicrit,minime. 
E t nunc quoq; idcm cTtiftimo.Vcrum mihi tanqua 
aprincipio dicas,fivoUiptatcs qux pcr vifum & 
qux pcr auditu fiunt,aiubc &c vt raq; pulchrxiiint, 
quod ipfas pulchras cfiicit,n6nnc ambas &c vtracj; 
icquitur;n i p.Prorfus.so c. Ancxeoquod vtraq; 
atqj ambx funt yoluptates pplchrx funt?vci hac ra 
tionc alix quoque vpluptatcs non minus pulchrxr 
nihilcnimrainus voluptatesillascfleconftitit. mc 
miniftin'.H iP.Mimim.soc.Sedquiapcr vifum& 
auditumfiunt,idcirco pulchras cllcillascft dic^u. 
p r o.Ita didtu.s o.Vidc num vcraloquar.Siccnim 
\ t mcminidiximus, pulchrum cflcquod lucundu 
nonquidem pcr fcnlus quoihbct, icd quod pcr vi- 
ftim duntaxat atque auJitu. h i p .Sicprorius. s o. 
N onnc pafsio hxc atnbas fcquitur, vtranque mini 
mc! Non cnim vtraquc iUarum qucmadmodum 
fupra diximus, pcrambas funt,fcdambxquidcm 
pcrambaSfVUaqucrainimc.Eftitai n i r.fcit.s o c. 
N on ergo hoc vtraquc pulchrx funt,quod non fc- 
quitur vtralque : arabo enim non fcquitur vtrun- 
quc. Qjiamobrcm ambo iUa vocarc pulchra fe- 
cundum fuppplitioncm Ucct,vtraque vcr6 nequa- 
quam.anahtcr dicimus i N6nnehocncccflariuro 
cltfH i p.Vjdctur.soc Diccndumncamboquide 
pulchracfl'c,vtraquc vcroncquaquara?H i p.Qutd 
prohibct : s o c r. Hoc mihi araice obftarc vidctur, 
quod quxdam lic adeflc alijs iudicata funt,vt fi am 
bobusadlunt,adfint& vtriquc : & contra fivtn- 
quc,& ambobus.Hzccine omniafunt,qux tu nar 
raiii.Hi p,Erant ccrtc.s oc.Queautcmcgorctulj, 
mmirnc : c quorum numcro crat quod ambo dici- 
tur,& quod vtrunquc.Eft nc ita: >i i P. Eft, s p c 
Vtrum ubi vidctur.p Hippia, ex his qux ipic expo 
fuifti pulchrum cflc i Vt fi cgo robuftus & tu, am- 
bo roouft i. Item fi ego iuftus & tu, ambo : & coo- 
tra,fi ambo,& vterquc.Vcl nihil prohibct ltacon- 
tingcre,vt in ipfis paribus & imparibus actidj t:vbi 
amoo aUquando paria funt > impariavtraque,& al- 
quando pariamecnpn vtraq, interdum talia funt, 
vt exprimi ncqucant ,ambo qucant,&intcrdum ne 
queant. Aliaquc huiusgcnerisplurimaqux mihi 
occurrcre dixcram,quorum in numcro pulcbrum 
poius? num uatibidc hocvt mihiapparct^nimis 
cnnn abfurdtum cfle mihi videtur,vt ambo pulchri 
fimus,upn v t crtj, . Vcl conua,vtcrque pu)chcr,non 
ambo<aut aUud quodlibct taUum. 1 1 anc iptjc cligia 
vt cgo? An iUo potius modo? h i p p. Sic cquidcm* 

i oc. 



Hippias maior,VeI,de pulchro. 

p 



8.3 



s o c.Re&c agis Hippia,vt a Iongiorc inquifitione 
nos libercmus.Si cnim cx his cft pulchru,naud am- 
pliusquod pcr vifum ,&auditu dcledat, pulchru 
crit. Ambonanqucpulchra facit, vtraq-, minimc. 
Hoc autcm impofsibile.vt intcr nos c6ucnit.ii i p. 
Conuenit ccrtc. soc. Impofsibileigiturquodpcr 
vifum,& auditiim lucundum.pulchrum cflc : nam 
fiidpulchrucflct.impofsibile aliquid fcqucrctur. 
n i p. Vcra hxc funt.s o c R.Hic contcntioius illc di 
cct,cxponitc itcrum;\ principio, poftquam iftud 
vosfcfcllit^quidcMcpulchru hocdicitis,quodam- 
babus volupt.itibus incfl, propterquod iftasprx 
cqtcrishonorantcs pulchras vocaftis.Neccflarium 
mihi vidctur,6 Hippia,vt refpondeamus,quod in- 
nox: r funtprz cxtcris voluptatibus, atq-,optimx 
tam ambc,quam vtraq,. An tu aliquid aliud habcs, 
Definitio i- _ uo au aJj. $ differantjH i P.Nihil,rcucra cnim or ti 
batalfapul- * , ' t- 11 i_ i l rr 

^frt 1 mxfunt.socR.Tumille.hocigiturpulchrumcflc 

dicitis conducibilcm voluptatem? Vidcri equidcm 
rcfpondebo.tu vcro?H i r.Et cgo. s oc. Illc vcro ad 

Confutatio hxc. Nonne conducibilccft quod bonumcfficit? 

Efficicnsautem&cffectum aliudcflc nuncconfli 
tit.vndccodcm relabimur.Neq-, cnim bonum pul- 
chrum efl'ct,neq-, pulchrum bonum, fi quidcaliud 
vnumquodqv illorum eflet. Ita cfTc nos illi, 6 Hip- 

Alia deftni- pia.fi fapicmus, lllicorcfpondcbimus. Nefasenim 

ijofrlfjpul -ft^acloqurti non affentiri.H i p.Quidtualiiid, 
Socrates.cun&ahxcclTe ducis, quam contradio- 
nesquafilam,concifioncsqi fermonum, vtantedi- 
xi,in minimarefolutas?lllud vcro pulchru & mul- 
tifacicndumeft, vt quis valcat, prxclar.i oratione 
h.ibita in iudicio, vcl concilio.vel ad aliam quanda 
rjotcflatcm ad qua vcrba fiunt, auditonbut pcrfua 
lis, non minima quxdam, fed maxima prxmia rc- 
portare»fiii|pfius,rcrtim fuarum, amicorumque fa 
lutcm.Hxcfaneomifsis minutis hisquxfliunculis 
complciti dccct,ne dcmens cflc vidcaris,dum dcli- 
ramcnta,& nugas,vt mod6 per tracftas. s o c.O ami 
cc Hippia, tu quidcm beattis es, qui noflri qtiibus 
ftudcrc hominc decet,& ipfc abtindc,vt aflcris,ftu- 
duifti.Mc vcro mira quxda fortuna detinet : quip- 
pc aberro fcmper.arqt cgeo.Quotics autcm inopia 
mcam fapicntibus vobis oftcdo, vcrbis rurfus A vo 
bisobiurgor. Obi|citisemm continuo,qux& tu 
nunc obiecifti,me fcilicct flohda, cxiha, & nihilifa 
cicndatraAare.Dcmumcum perfuaiusavohis,ca- 
dem qux & vos profcro, longc optimum cfic pof- 
fc orationcm clcgantcr & ornati- compofitam pcr- 
orarc in nidicio, & alio quouis coetu, rurfus non- 
nulli e noftris, & lllc vir qtii mc fcmpcr rcdarguit, 
grauitcr incrcpat. Proxim'i!Ic vir mihi gcncre cft, 
& vn.i mecum habitat. Ergo cum primu domum 
ingreflus fum, & illc mc taJiadicetcm audit, intcr- 
rogat quid non crubefcam dc pulchris vite, inftitu- 
tisdifput.irc,cum adeo manifeftc circa pulchru rc- 
dargutus fim.quod ipfum pulchru quid fit ignorc. 
Inquit enim,qua rationc intclljgcs.qux oratio pul 
chrc compofita fit, qux non, aut alia quamlibct a- 
Itioncm pulchra efle, vel turpem,dum pulchrum 
ipfum quid lit ignoras?Et quado itaafFc&us fis,vi 
licrc tc,quam mori prcftare putas?C6tigit itaqj mi 
hi quod mododiccba.vt & a vobis & ab illo male 
vcrl»s accipi.u,malcq-, audia.Sedfortcopercprctiu 
cft hxc omnia tolcrare : ncq; crh id abfurdu, modo 
quippia lucratiu fim.Tantu cnimHippia cofuetu- 

Prouetbiu. dinevrroruqt. profcci,vt proucrbiu illud,quod Pul 
cbra difficilia efle dic » ,m t cll igcrc mihi iam vidcar . 



LATONIS L Y' 

S I S, V E L, D E A- 



M 



M A 



I C I T 
limi 

* * G V M 



1 A. 

» I C I 
1 H T. 



N I 



VB I Socratei cum fbphiflis corumq; fcctatoribut difpu- 
tat.opinionet fallas redarguit, veraifieniticat ponui, 
quara doceat.Namacura ingema rcdargutu taliis.ciiguodc 
inde vcftigio vera venamur.QuoJin Euthydcmo.Piotago- 
ra.Menoiie,Hippia,F.urhypbrone,&: Lylide patet Vbi veni 
eum difcipulit &.- ftudiotit fui fer monem haber.oftcdit ac do- 
cet quodquidccx multisdialogiiincetligitut. In LyliJcigi 
tur curo dc amiotia intcr fopluiiatu Jifcipulos dtfputerur.co 
fucandn falfis poiiut.qu im monflran Jis vc ri». Socratcs ftu. 
det.Qjii verolitde amicitia.cV aroore Platonivfcntentia.ex 
boc librocomjcere.rcd ei libriide Iegibu?ali)i6i mulcuco- 
prchenderepolTurous.AmicitiamclTe vult honclta perpetu; 
voluntatitcomunioncm. Huiui flnem eOe.vita vnam. Pnn- 
cipium eiui.cognationem.Mcdium autem amore. Vt hone- 
ftam dicit.cxcludit improborum bominucontubernia, lafci 
uorumcji congrellui. V t perpet ux leuci adolefcentuloni be- 
neuolcntiat-etiamfi honeftxlint, nonduamicitiatappellaQ 
Hai monet. Vt voluntatit.tignificat non iimilituJinc opinia 
nii cuiurdam vel artii ad amicitiam pet6ciendi furticete.Vt 
cdmunionem bcneuolctiz vtcifiitu-dinem indicat?Huiui ti- 
niteO.vt eduobuianimii t nut voluntite bat.ex vna volun- 
tate vita injjc Jcrr.ii cx vna vita.nuniinu vniui ciufdcmcj; 
ideacfruitio. Piincipium^uocomunionis buiut Jcli fcnuni 
excitatur cogr.atiocfl Cognatiocducnientiain iJca, liJcrc, 
genio,& cjuadianirar corporiiq. affcctionc (ignificat.Nam 
cjuiex vno pendct.tii vnutn.pet vnu. acq; ad vnum reuerti ni 
tuntur.Mcdium &; cjuaii quida ad amicitii tiamci.amorext- 
Ait.Ciim autcamot pulchn dcfidcriu fit>&' aroicuiaabamo- 
re,& ducatur paritet & dicatur.necefleefteot qui amicifutu 
nfunc, pulchrotcflc-Pulchros incjui, cjuoru anirai pulchri. 
Homoenimanimuiefi : Corput hominii inf>rumentum:&c 
cjuifquu pulchiu arnat corpui, non homine, fed ca quz fuac 
hominit jiiu;. Qjiamobrc quptiet cognatio illa adelr,&: ani 
morum pulchritudo concun it.petfccta nafcitur amicitu. Si 
coiporis foima huicanimorum pulchiitudintadiundaeft: 
citiui amare incipiunt,& breui amicitiar habitum alfrquun- 
tur. Quod in Platonu Dionisq; raui.u beneuolctia cotigic. 
Sin autcfoima corporit cum ar.imi deformitateoDiungicur, 
non honeOc comrounionii.fcd turpit congrefTui cupnio ex- 
oritur.Vnde ndamicitia.imopetulaiiapiimu, Jeindedifcor 
dia proficifcitur.Quarc li coguatio deeli.amici nunquam.Si 
adetl cognatio. deeft omnit pulchntudo.iiitctdu bcncuoli 
pottus,quamamici-Sinai'tccognationi pulcbntuJocorpo- 
nt non ammi eftaJiucta.pro amicitic delufeiioobfcccnicfi- 
greflui ardor exoruur. Cum vnutanimopulcher, tuipuaU 
cer.admonittonis& inctepattonit ffudiucognacio ilia parit. 
Qubd lipukbervniut animui.altetiutnec pulchcr efi, nec 
turpit,docendi Jifccdiq. inuicc voluntat ex cognatione pro. 
ueni t.Tandc ex increpatione ilLa,& hac doQnna amiatii n* 
fcitur. QuodquiJcin Phxdrum& AlcibiadcSocrarttamor 
ofredic. Ac vetocognatio pulchtitadinc vtiioque n ait j , uco 
indifTolubUc procteatamicitii.Idcjiin 1'latoms Afleritq^ be 
neuolf ntia cofimt. Atq; hcc.vt t multit colligitur, de amici- 
tia Placonis nofiiifeorcttacft.ln hocaiit dufogo pnmoeot 
quiamoreaburutur a &: fubaroicitix fpccietutpi libidioifer 
aiunt,increpat.Deinde eoiqut ex folacotpotis foima, ama- 
rt fcdignos ciillimicaJmonct. Tertioillot, qui minut vere 
deamicitia fenticbancrcfellit. Poftrcmocallcm quenda fa- 

facibut anirouad vcnandSamicitiamiudicat. Singula mc- 
i au.it in locis]egenttbuipatct-Naa>dumHippothalem&: 
Cteiippumitonia locnq, Jeridet Socracct.quoJ tuipi amote 
captieuenttignificat-Et Jumcoti illit adolcfcctet aj mores 
infiruicamatorei a Jmonec quo pa&o amandQ, Sc quomodo 
vna viuendfi tit.Cumq, amatoiet lnfiituifTct.fccundam dia- 
logi partc adatnatotinftituedotaggreditur.Vbi Idga indu- 
Oionitferie doccc, non vmbtatih nutut corpufcuh forma, 
fcd vera animi pulcbiitudiDe, faptctu fcilicet & prudctia a- 
micot aucupan Jeccre Tertio loco cofucj t,& piimo Solooii 
fententiam.qui amatot inquit amicot cfle. Qui eamen fxpe 
amantet odcrunt.Addiretiam uec amiteiduutaxat.amicot 
eiTc.quia fxpeoJio babeaturquiamant. Vbi concludit rcci- 
procam beniuolenriam. amtcitiam cflc vocanjjm. Dcinde 
EmpedocIemreprxhcJit.quiquamlibet limplicircr lnnilitu 
dincm adamiciciifufficerc voluit-Quod bKuinclfcarrn.in 
multarum timilitudo declarat, que inutJic & oJium Ixpiut 

quam 



84 



Liber duodecimus. 



quim imicuiJ gisnit . Aeeedit poftmodum 1 lefiodi Hetacli 
tiq; opinto.quoJ difnmilia fint amicaldq. falfum efle cx co 
conftat.quoJ odium fi araorcumdtfiimiliafint.amicanon 
fint.ncciuftui vir& iniuftuieV dealiiieodempacco.Quodti 
quid aliquido difsimile fui appetere videatur, vt aridu quod 
eft.humorem.calorcmue quodfrigidum.diccndumcft non 
amare contrarium.fed fuijptius reftitutioocex cottario qur 
rere.Quod enim calore nimio prcter natura fuam vtitur.per 
frigut ad tempetiem naturalem reducitur. Quareno fngui, 
fed temperiem per frigut amat . Idem eft dcccterii contrarij» 
iudicandum.Hn cofutatu opinioncra quandi vt fuam quati 
vatidnansSocraceiinferrVbi trifartaatfeCtioDeianimidi- 
uidit.bonumanimfi.manun, neuttum. Malii bono propter 
diuerlitatem amicumeflcnuoqui. Malummalopropterin- 
iuftitiam Irdi.Ergonechoi inuicemamicoteffe. Neutrum 
quoq; amaremalum,impol»ibilc.maluwimcumobfir,fua- 
pte narura odio fempcr habetur. Reftac vt amiciria tit inter 
bonG ac malum.& neutrii atq; bonum. Etilla quidc in gau- 
dio.in deljdcrio hrc confiftit. Ex quibui dur quxdam amici 
tir fpecin ortx funt. Sed infurgunt obieclionei qurda.qur 
idturbare videntur, quai Socrarw palam infert» folutiones 
verbclam innuit-Prima.quia bonut bono fimilii.timilia ve- 
ronon efleamica contra Empedoclcm di£him fuit.Vbi intel 
ligedum.non diau efle ltmiha nullo modo amica fien, imo 
negatum quod limpliciter quf ltbec fimilitudo ad amiatiam 
procreandam fufticiat. [tem cum fecundo obi jciturrbonus fe 
ipfo fulficit ergo non detiderat alterum vndenon amat.qua 
renecboni amicuiefttF.xponenduroeftqubJ hrcabfurdi- 
tatnonex Platonitmentefcqwtur,fedextrnpeJoclii& He 
radtti difiii.in quibui amom defidenum ab amtdtia 116 di- 
ftinguunt.quarc vna cum amicitia cupiditai perpetua lit ne- 
cefleeft.Plato veroamicitiam habitum qucdam clle vult ex 
amorediututnoeontracxu. Quofit vtaraorfirexoricsami- 
citia- Amicitia vero inueteratui amor.in quo multo plui vo- 
lupiatii.quam detideri) reftat- Ex quo fequitur, vt qui cupie- 
rat.iam dclectetur. Itaq; amidrir habitut non neccflano de 
fiderio ptrfenrit ardorem.fed dcleciationem cxigit. Ergo li 
bonut bonum minut delidcrat, non tamen miuui.bonui bo 
no gaudet, quoJ ad fcruandam amicinr rationemplurimu 
valct. Atquelirc vnaeft amidtix fpedei.intCTbonum vtde- 
licet,atque bonum in gaudio potius quim in deliderio con- 
(Vituta.cft & altera.quf deliderij plus.qtiam voluptatis inclu 
dituntcr neutrum bonumq. exoriens. Qur quidemqua ra- 
tione fiar.i cuius grarta.cV propterquid.in textu fatii patet. 
Defctibit illam pnmovtopinio porrigit.deindepaulatim 
emen Jat.Nam cum dixiflet.ncutrum propter malum inimi- 
cum amare bonum amicii boni amiciq; gratia. ftarim dtctii 
obt)cicdo corrigtc.Vbi pttmum docet.amidtias omneiqur 
ad homineidingunrur,imperfe&aieiTe,& imaginei amici- 
tir qur ad ipfum primum bonum rerumq; ommum refpicit 
autorem.quod pnmo amatur,& caufaeft vt amentur hxc o- 
mnia- Ecquifquiialiquidamar.ipfumprimumranquam fi- 
nem amortt habet.Nam a primo bono bonu omnibus incft: 
aprimo pulchro, gratiafingulit adeft ; bonitai vero ttahit 
noi.allicit pulchr tt udo. Non crgo ifta not inferipra mouct, 
fed ptimumilludin iftii ttahtt cV allicit. llluditaquein iftit 
(imul atqueex iftis.non ifta amamus, In quo Platonti noftri 
ptctas in deum.fummaque religio minfice fulget. Oftendic 
prrterea non lemper nos alteriui gratia amicoi eiTe. Neque 
cnim primum bonum.boni slteriusgratia exoptamui. Item 
non ptopcer malum.bonum cuperei. Quia etiam omni ma- 
lo e rerum nat ura fublato reftaret bonum fuapte natura gra- 
[um,& appetittn iueo qnod sninusbonum,ad bonum ni> 
iut confequendii traherec. Non enim roaltun eft, quod fum- 
mi boni excitat appetitum, fed iplius mintts boni cgeftai a.l 
fui repletionem in fummum bonum conuertic:qur quidem 
non malum, quia nunquam malum ad bonum. & contrariii 
ad contrariutn, fed incnoacioboni pociui nuncupanda. Hif 
ad emendationem illatii prindpium quoddam indudt ami- 
dtir pcrfeetiui inueftigandr. Inquic enim cogna tionem Sc 
naturr conucnieriam amicuiam parerc,<teqaa fatit in prin- 
ciptodiximus-Poitremoiuuenet illoi adolcfceoteique mor- 
det.quod ignorcnt quid raerito amandum iit : qur amicit u 
vera.quo pacto honefte.ftabiliterque conflet ur,4c antequam 
h,rc difcant,temere,procadter,cV peculanccr amicitiam ini- 
re contcndanc.Sed ne illot infeftos fibi redderet,clim ifta ti- 
gnifkauir.eV feipfum v n i cura tllis reprrhendit. Hxcdcxx- 
gumenco frtis. Ad Ly tidem vcnumui. 



SOCRATES. HIPPOTHALES. 
CTESIPPVS. MENEXE. 

M V I. I> T I I I. 



Miccut So- 
cratiil 



B A M cx Ac.iJcmi.iin Lyceumrc- OccatTo 
Cti per luburbiu iuxt.imtxnia, cu 
aJ porti vbifonscft Panopis, vcnif- 
fcm,Hippothalcm H icronymi filiu, 
=J &Ctcfippu Pxanzum,.ilinsquc vn.i 
cii his aJolcfccntcs multosotTcnJi.Cumcj; mc Hip 
pothales vcnicntc vi Jcrct,6 Socratcs.inquit, quo- 
na & vnJc? A t cgo,cx AcaJcmia proficiicor in Ly- 
ccum rcdU.Tum illc, A JcsJu, rcilaaJ nos, inquir, 
non acccJis? Jccct cnim. A J hxc cquiJc, Jccct in- 
quam:fcJ vbina,& apu J quos vcftrum cffc mc vul 
tis?Hlevcro A JcfJu, inquit e regionc mccniorum 
gymnailum quoJJam oftcnJcnsmurocircunJa- 
tum, & ianuam apcrtam, hic ait, ipli &alij quam 
multi,& qui Jc honcfti nos exercemus. Qua potif- 
fimum in re eft hxc vcftra cxcrcitatio > In palxftra 
quq nupcr cft c6ftru£ta,ac vt plurimum in fcrmo- 
nibus, quos tccum hbcnter comunicarcmus. Rc- 
ct 1 agitis.ScJ quis ibi prxceptor ■/ Socius & lauJa- 
tortuus Miccus. Pcrloucmnonmalusillc quiJc, 
fcJ fatis ni.ignus fophifta. Visnc mcintro fcqui.vt 
cosquiibifunt,viJcas? Uinprimis libcnterauJi- 
rc,aJ quiJ ingrcJiar,& quis pulchcr illc. Alius alij 
noftrum viJctur,6Socratcs.Tibi vcr6,quis,6 Hip 

EotlnL-s r Dic obfccro. At illc interrogatus cru- 
uit.Tum cgo,6 Hicronymi fili Hippothalcs,vtru 
amcs qucmpia nccnc,nilul opuscft vt apcrias.No- 
ui cnim quoJ non foliim amas, fcJ quoJ in amore 
progrcffus fis tam procul. Etcnim cxtcris in rebus 
ncbcs&inutilis fum:iJ autcvnum mihimunusa 
Dco Jatum, vt primo afpcttu & amantcs & ama- 
toscognofcamqnoJcum illeauJiiTet, mult6ctia 
magis crubuit. Vcrum Ctclippus quamvrbanus 
cs,inquit, Hippothalcs , qui amati tui nomen So- 
crati rcferre Jctreclas.Qn.oJ li paulifpcr illc hic mo 
rctur,nccabirur afsiJu^ ex te au JicJo.Nobis cnim 
Ju Jum 6 Socrates,aurcs complcuit,furJasqi rcJJi 
Jit nomine Lyfi Jis. Vbi ver6 fubbibit,facilc fit, vt 
vcl i fomno excitati, LxfiJis nomcn auJirc viJca- 
mur.NccaJmoJii molcftuclfct.fitmolcftu !icet,fo 
luta oratione Je illo loqucntc au Jirc.ni carmina& 
comcntationes noftras exhaurire conetur,& quoJ 
molcftifsimum cft,amorcsfuosvocc miranJaca- 
nat,quam pcrferre ncceilc habcmusmunc vcro abs 
te rogaruscrubefcit.Iuuenis,inquam,Lyfts hicef- 
fc viJcturxomiclo autc,nam au Jicns cius nomcn, 
hauJ agnoui. Tu illc, raro nomc cius enunciat, icd 
expatrisnominecu fitvir aJmoJu nobilis, aJhuc 
iuuenisipfc cognominatur:iJcnim mihipcrfua- 
Jeo,ficri non poiTe,vt pucri formam ignores : aJc6 
nanq-, egregia pixJitus cft, vt vcl ca lola notiuo- 
mnibus cilepofsit. Cuiusinquamfiliuseft: Jicitc 
quxfo.Democratis.inquit, Acxonei maximus na- 
tu filius. At cgo,Efto 6 Hippothalcs,vt gcnerofum 
conftantemquc amorem naclus fis. Age ver6 mihi 
quoque qux & his oftcn Jc, vt vi Jca vtru fciis, qux 
aeamatoamantc velaJ (cipfum vclaJalios Jiccre 
oportet. An tu horum quicqua,6Socrates,qu; ille 
Jicit,ponJerandu cenfes?Tu vcr6 amare te iilu que 
hic Jixit,neees?Nequaqua,inquit : feJ nihil copo- 
ncre aut fcrioere de amoribus aio. Ad hxc Ctcfip- 
pus : haud fanx mentis hic eft, led delirat atq; inla- 
nit. Tu ego, O Hippothalcs, nec carmina, nec etia 
cantilcna,li qua in adolefcentulii copofuifti,auJi- 
rc aJmoJu curo:icd qua mcntc tls in pueros amato 
rtos^ntelligcTc cupio. Tum ille Ctefippus ifte tibi 
rcKrcc,iiOHU cih incinir.it fic|Je t vtipieait,quo 

tiJie 



Ly fis,VeI,de amicitia. 



8J 



tidieaudiensa meobtunditur. Maximeperdeot, 
inquit Ctefipp*. Valdenaq; ridiculu eft vtquehic 
prx cctcris amct,dc cius ingcmo, quod ne puer qui 
dc dicat,arfcrrc nihil pofiit.Quc. enim ciuitas vni- 
ucria dc Dcmocrate & Lyfide huius auo, deq; om- 
nibus illoru maiorib' prxdicat,eade & iplc circu- 
fcrt,diuitias,cquoru copia,vi&orias in pytho,Iftb 
mo,& Nemea,quadrigis & cquis , necnon iftis an- 
tiquiora. Ac nuper Hcrculc hofpitio cxceptum no 
bis in conuiuio quodi rctulit, 3» proptcr Herculis 
cognationc pioauuscoru hofpitio Hercule exce- 
pcrat,quippe quum ille quoque ex Iouc & filia cu- 
iufda pnncipis populi natus cfict.quc. quidc & ani 
culz canunt.Ccwraq; humfmodi permulta,6 So- 
crates.Hxc fijnt , qux hic narrido canendoq; audi 
re nos cogit.Quc cu audiiTcm,dixi,0 ridicule Hip 
pothales,antequa vieeris.encomiu inteipfiim co- 
ponis cantasq;. N6 in me,inquit , 6 Socrates , hxc 
vcl paro,vclcito.Non putas,inqua.Qui ifthucdi- 
cis?inquit ille. M axime omniu in te vnu odx he rc- 
dundant.Nam fi amicu talc apprxhcndcris , orna- 
mento tibi erut laudes eiufmodi , tanqua triupha- 
tori cuidi,cu amicu huiufmodi nadtus fis. Sin au- 
tem fcfcllerit.quo maiorcs illi laudcs tribuifti, quo 
maioru cxpcrs cs bonohi,tant6 magis ctia ridicu- 
prrceptu in j us iudicaberis.Quicuq; igitur in coparandis ami- 
cis fapit no prius quenquacorii laudat,qui ipforu 
famiharitatc fuerit aiTecut', futura naq; fbrmidat: 
pleriqi enim cum laudari ic,& extolh fcnttut, raftu 
& iniolentia tumcfcut,an no idc tibi videturrMihi 
ver6.N 6ne quo fuperbiores funt,eo difTicUius ca- 
piuntur? Venfimilc eft . Quahs tibi venator ilJc vi- 
deretur ciTe.fi quis ita feras expcllcrct, v t &tutiores 
fierct,& capi ditTiciliiu in polteru poficntrlners vi 
dchcct.Atqui fcrmonibuscatibusq-, no dcmulcere 
fed cxaccrbare potius homines, nonnc hominis cft 
imperiti? Videtur. Vide igitur.6 Hippothales , ne 
his omnibus obnoxiu reuq; tc ob poehs ftudju red 
das. Arbitror fanc nullu te oonu poeta exiftimatu- 
rum,qui feipfum poematclxfent. Nullum per Io- 
uem,qux cnim hxc elTet abiurdi tas?Ob hac profc- 
O.0 caufam tccu,6 Socrates , mctc mca comumco: 
& fi quid habcs ahud,cofule,qua rarioe quis aut di 
ccndo,aut agcdo concihare fibi quos amct, poisit. 
Non facile,inqua cgo,di<ftu cft . Verum fi buc me- 
cucolloquioiungcreSjtibifortc oftcnderc,qux iUi 
diccnda fint.pro his qux loqui tc, & canere lfti nar 
rarunt. N ihil impedimeto tuerit. Si enim vna cutn 
Ctefippo ingrediaris,& ibi fedcs difputu, fiu fp6- 
tc.vt ar bitror,aderit. N a audiendi apprime auidus 
cft. Ac ibi etia Mercuriaha celcbranies , tii iuuenes 
tu pucri in vnu coucniut. Ad te igitur adueubit,& 
niii id fccerit, Ctefippi famiharis cft propter Mcne 
xcnuhuius confobrinu,cuiusillcfoci'eftcharifsi- 
mus. Acceriat itaqi hic illu , fi minus ipfe o fe accef 
fcnt.Sic agcndu eit,inquam ,& fimul apprxbenib 
Ctefippo,in palxftra proiequutus fum , & aiij not 
a tcrgo fcquuti funt. Ingreisi autem iuuencs iacriti 
cantes inuenimus,& facra ferme perac^a,illos aute 
comptos.calculis tahs q; ludctcs , partim in ipfo ve 
ftibulo foris, partim in gy mnafij angulo , pari jm- 
pari ludebat,calcuIos c calathis quibufdam dcbgc- 
tes.Hos fpeclantes ahj circuftabat , e quibus Lyfis 
erat,qui aftabat inter tuuenes & p ucros coronatus 
& ommbus fpecie prxftans,nec puJcher tantu , fed 
& honeftus,& bonus exiftimandus . N os aut c co- 
fpc&u vbi quicti locus crat , confcdimus inuiccm 



diiTerentes.Conucrfus Lyfi\frequcter in nos ocu- 
los coijciebat, vtpote g propius accedcre c u pcrct, ; 
fedfolus accedere vercbatur. Intcrim Menexenus 
inter ludcndu c veftibuloingrciTus eft^meqj & Cte 
fippuconfpicatus,confelTum venit. Quc Lyfis m- 
tuitus,fecutuscft,&iuxueu atTcdit. Aduentarunt 
infuper alij.Hippothalcs aiit poftqua muJtos con- 
ueniile perfbcxit,lat ere cupics,ci ie rccipic,qua vi- 
deri no poflc a Lyfidc arbitrabatur,ne fortc illi mo 
lcflus forct ,& ficaftans audiuit. Ego vcr6 Mencxc 
nu lnfpiciens.O fili Demophontis inqua , vtcr vc- 
ftru natu maiorPAmbigimus, refpondjt illc. Nun- 

51 11 id etia vter gencroGor fit ambigitis , inqua cgo. 
'rorfus mquit. An etia vter pulchrior fit.Subriie- 
runt ambo. Vter veftru ditior fit, haud quaqua in- 
terrogabo. Amici niq; cftis.none^Et maxime qui- 
dcm,refp6dcrunt.Amicoru vcr6 comuniacfle di- 
cutur,quapropter hoc nihil ditTertis , fiquidc id ve 
rc de amicitia dicitis.Colcnfcr unt. Sed cu pcrcota- 
ri vellc vter iuftior & tapietior eflct.interrupit nos 
quidi,qui Mencxcnu accerfiuit,dices illu agymna. 
uj magiftro vocari. Vifus cnim mihi eft ucrorii an 
tiftes. Abijt igitur , & cgo Lyfidc intcrrogaui. Dic Colloquu- 
ace,6 L yfis,vchcmetcr te pater ac matcr amat? VaJ- |!° b * Dfuo : 
dc.Annobeatiisimutoretecupiut^Quidni? Vidc- amnun a< j 
tur tibi beatus iJle q fcruit,& cui nihil coru quq co locjueiulu a 
cupifcit^igerelicet?Nonper Iouc,inquit. Ergofi »luciatur. 
te pater & matcr amat,beatuq; fieri volut , id omni 
opera dihgentiaq; curabunt, vt bcate viuas . Quid 
prohibeti Permittcnt iuq; quodcunq; lubct ciri- 
ccrc.nec tuis cupiditatibus aduerfabuntur.Pcr Io- 
ue,6 Socratcs, mihi in plunmis obftat . Qui ifthuc 
aisfDum te beatu exoptdt , te impcdiut quominus 
id quod vis facias?R cfponde ad bxc.Si cupcrcs ah- 
quo patris tui curru pcruehi , capicns habcnas , qn 
pugnat.nunquid permitteret?NihiI minus.Quem 
ergo permitteret? E ft auriga qda a patrc mco mcr- 
cede codu<5tus.Quid ais?Merccnario paretcs tui co 
ccdunt potius,qua tibi hbcra equoru adminiftra- 
tionc?&argentuprxtereahuius opcris caufa cro- 
gabunt . Sed quidna ? Mulos ver6 lugatos duccrc, 
lorisq; cxdcre tibi coccdctf Cur mibi cocetTcrint; 
NulUnc vcrbcrarc hos licetfEt valde quidc.mubo- 
ni vidclicet.Scruo, an hbero? Seruo. Seruu itaq; vt 
videtur,pluris faciut , qua tc filiu , fuaq; potius ilh 
pcrmi ttunt.qua tibixiq; quodhbct faccrc permit- 
tut tc vero prohibet. Quinetiaad hxc mihi rcfpo- 
dc.Tcne tibijpfi dominari permittut , an no? Ncq; 
id vllo padto. Quis tibi dominatur ? Pxdagogus. 
Nunquid feruusr Scruus noftcr. Graue vero hberii 
fcruo fubijci.Sed quid agcndo,pxdagogiis hic tibi 
impcrat?Du ad magiftros mc ducit. Et hi quoquc 
prxceptores tibi impcrat. Omnino. Multos igitur 
dominos principesq; tibi pater fpontc prxpofuit. 
Scd cu domii ad matrc redicris,tcnc finit quicquid 
placcat agerCjVt beatusfis,vclcircalamficium , vcl 
circa tcla.,qn tcxit/An gladium forcipcsq;,radiu m 
acpe&en,cxtcraqilaruhcij inftrumcnu attrecure 
finct?Tu ille ridens,per Iouc,inquit,6 Socratcs,n6 
vctarct folu,fcd & cxdcrct,fi ungere audercm.Prb 
Dcus,iniut lamnc patri , vcl matn aliqui intulifti? 
NulJi prorfus.Qua ob caufanrte bcatu fore,& ar. 
bitratu tuo difponcrc finguJa nolunt , & quotidic 
teficcducant , vt fcmpcr alicui ieruias , & vt breui 
complcc>ar , nihil pro tua voluntatc agas i Quo 
fit , vt mhil tibi prodeflc ta amplx diuitix vidcan- 
tur:quidoquidc quiuismagis,qu.ituhas admini- 

h ftrat: 



8<5 



Liberduodecimus. 



l 



ftrat:& quod m .11 n s eft ,ncc cti.i corpos U gcnrr o- 
lum,quippc cu ali* hoc .il.u &couuruautnuilu ha 
besimpcriUjoLyh^^nccvlli^voti copos crTiccri*. 
Modupcraxatern licet^oSocratej. Videnc minus 
id lit ,quoJ ubi impedimcto dt , 6 Dcmocratis fili. 
Iiichee,vtarcurror,8c patcr,& matcr tibi coccdut, 
nec ctatc proue&iorc cxpcdtant , quocies legi fcri- 
biuefibi abquid optant . Tibi cmm , vt arbirror, 
prxcxtensdomefticisjftacomituint.Maximc.ln 
his tibiliccttA tcnbcndo.qiu legcdo qucuisordi- 
itebteraruiiruarei£Bquado lyr.i furrus , nihil pro- 
hibct , vt optnor,parc tcs tui,quo minus intcndas, 
vel remittas<hotdorum quahbct , & pullas,& pul 
fes pIcctrovNon ccttc. Qu ld ln caulacft,6 Lylis, 
quod in ijF.pevmittut , in fupcrioribus prohibeatr 1 
C^omamtftaqiudcmicio,illacoauiiijnoro . Ln 
optimc LyfisiWonxtatem cxpcct.it patcr ad licen- 
riam ubicvfaibcdam , ied ciim prrrmi te fcnicrit rc- 
ipfo prudccjorcrnc£c^rum , ihco & tuaomnia , & 
te hbcrc tibi commmct. Spcro cquidc- Quid por- 
ro vicini,n6nnccadc rauone fequa& parentes er- 
ga tc gerent? V icinum cenfcs ribi iiix domus com- 
• miiluruingubernationcm.li tc uitclJcxcrit in rcta- 
"™ ltl °|(tniliari periuorcmeiTc,anipfumperiemiruOratu- 
t>.. '• ■ rum?Mihicommillurum puco. Arhcnielcs quoq; 
csoi dubitas,quinrcpubliramubic6mendcnt,quuin 
.viiuul. c vc hcmc tcr te iaiicrc pcrcepcri nc?N 6 dubito. Quid 
rcsc magnus? vtrum cjus hhu natu maiorcm , cuius 
AfixregnufuuiruiA,pcrmirtcrc incuxaru cainiu 
i4i s quicquid veht inijccrc,podusqua nos.ii ad illii 
proreiu,planu ci faccrcraus nos apparandj oplonij 
peritjorcs etTc,quam fihu ? N os videhccc . £ t tllum 
nihil proriusynos aute etiam u fabs multu capicn- 
tes,immittcrc vcllcm*,ccrtc pcrmittcrct . Qiudni/ 
E t ii iihus eius ocuhs xgrorarcr, nunquid pcrmirre 
rcr cum fibi oculos at trcctarc, an prohjberct , cum 
medicu illu non exiiiimarct? Prohiberet fanc.Nos 
autcm fi modo putarct mcdicos clfc, nihil impcdi- 
ret,ctiam £ vcllcmus patcfattis palpcbris, & cinere 
iupcrinrufacurarcr' Vcra loquens. Quinctiam cx- 
tera omnu nobis comittcret , potius qulm vel ii- 
bijpfi,velhbo,inquibus fapicntiorcs nos cflcpu- 
Ouitum fi ^ Cl -Neccflc c ^»° Socratcs. Sic fc rcs habct, amice 
°r"d|g™ [a ! Lyiis,Gngulairt quibus prudctcs furaus,cundi no 
lii^, «tfetit bisconccdent,cV:Grxci,&Barbari,tamviri,quim 
prudcoua. mulleres ? & in i}s arbitratu noftro agemus, ncc vl- 
ius fpontc nobis obftabir , quo minus & nos hberi 
fimus,& alioriun duccs . Er quum nobis hxc con- 
ferant.noilracrunt.Qux vcr6 ignoramus,ncmo 
nos vt luber,agere pcrmittct , lcdoirincs pro viri- 
bus repugnabunt,non extranci tantum , vcrum pa 
rcntes ctiam , & quod nobis propmquius eft , nos 
quoquc ipli non hobis,icd ahjs miniitrantibus : & 
hxc cum nullo nqbis emoluracto fint,anobis ahc- 
na cxiftcnt . Confentis .- Confenuo cquidcm . Ali- 
cuine hominu amici erimus, amabirq, nos aliquis 
in his rebus,in quibus inuules fumus ? N unquam. 
Ergo ncc te pater,nec vllusahum quenquamdih- 
git .qu.ucnu . cit inutilis.Non vt videtur. Si itaque 
lapienseuafcris,omncsamici ubi , & famiharesc- 
rut. Vuhs enim & bonus cris. Sin minus , ncc ahus 
quiiquam tibi,nec^>arcntcs, ncqs propinquiamici 
erunr. Poteftne aliquis in his fupcrbc lapcre atque 
In hii quc fa gloriari.m quibus nondum quicqium iapit ? Qul 
jjimui . glo- ^huc rieri poteftrSi tu prxccptore indiges,nondii 
Mrbimi». £»p»*?Nondumccrte. Nonergo fupcrbc fapis , fi 
nit lapis. N on per louem , vt mihi vidcor. Qux cu 



auditTem,in Hippochalemconuerti ocalos,arque 
poium abfuit qum offenderimivcnit enim mihi in 
mentc diccrc, O Hippothalcs,hoc padko cum ado- 
lcfcenabus difputandum , corripicndo iUos atque 
dci)ciendo t non blandiedo,vt iplc agis,dr corrum- 
pcndo?Scd cum vulillc m illum maximum , uirba- 
tumq; ex antedidbs , rccordarus fum quoddudum 
prxlcns Lyfidcra larcrc volcbat . Rcccpi crgome- 
jpium,hnguammcohibuj.Interea reucrfus Mene- 
xcnus,iuxia Lyhdem,vnde (urrcxcr.u , ailcdit. Tu 
Lyfis bbndeadmodu&amicc, cla Mcnexenomi- 
hi fufurrauir in aures:0 Socrates , qux raihi djcis, 
cadcobiccro Mcnexenoquoquccdillcras. lpie,in- 
quam,LYiisillirercrs.Nam attcnte nos auicuita- 
iti. Actcnrc fanc,rcfpondit illc. Da lgitur opcra , vc 
dihgctcr rcmintfcaris, quo llh fingula peripicuere 
rcras.Qu.6d ii quid forhtan fubtcrfugerit, rurfusi 
mc rcquircs,cu mc prim u coucncris. Nauabo opc- 
ram,& hoc cert6 fcito 6 Socratcs,illc refpodit.Scdr 
noui laltem aliquid illi dicas,vtego audiam,do~ 
nec redcundi domum fit hora. A r cgo, agcdum cit, 
prxfereim cum ipfe iubcas , lcd cogita qua rauone 
niihi opitulcris,li mc rctcllcrc Mcnexenus hiccon- 
rendcrit.Anignoras contentiofum eilcjllu. Pror- 
fus,& idcirco te cum illo dtfputantem audirc pcr- 
cupio. An vt ndiculus habear?Abfit , imo vt illura 
caitiges atque cocrceas.Haudfacilccftcvcbcmcns 
cnim &facuduscft,Ctifippidifcipulus. Adeft prx 
terea quineuam Cttfippus ipfc, an n6 vidcs ? Nihil 
cures,6 SocTates,agc oofecro diflcras. Diilcredum 
vidctur. Vcrumifta nobis icorfum abahjs coiio- 
qiictibiis.Cur.tnquit Ctilippus,folihxc tntcrvos 
agitatis : Quin alt js ctia vcftra hxc impcrrire . Im- 
pcrnendum cile refpondi . Hic porrb nonmhil ex 
ijs qux conferimus,rainus percipit , putaque Me- 
ncxenum intclligerc:quocirca pcrcontan ab illo 
meiubet.Quid non interrogas? Intcrrogabo. Dic 
amabo , 6 Mcnexene , quod abs te quxram innara 
mihi eft ab ineuntextate poflefsioms vnius cupidi 
tas quxdam,qucmadmodum cVin ahjs. Vt ecce 
quidi equos defidcrat , aliquis canes , alius aurum, 
honores alius,hxcequidcm paruifacio,necraultu 
ifta me mouent. A cquircdorum aurem a rnicoru m 
defiderio flagro. Quarc amicum bonu habcre ma- 
hm,quamprctiofifsimamcoturnicem, autgallum 
& per loue potius qulm cquu atq; cane, quinct i.i, 
vt opinor,potius,pcr Cancm , qua Danj auru adi- 
pifci,vel ipfum Dariu capere, optimu amicu elige- 
rt.Videus quam fim araicitix auidus.Quando jgi 
turte& Lylidem animaduerto,ftupeo profccto, 
vosq-, reliccs cxifti mo, quod in ram tcncra xtatc co 
lutui,tancum munus brcui & facilc cofequuti fiie- 
nus,& tu hunc tibi ta tacilc tata bcncuolctiacon- 
cihaueris,& hic te mutub fit amorccoplcxus: tan- 
tum vcr6 a mc munus Id abcft , vt nec etu quo pa- 
ct o altcr alteri ajoicus fiat, intclliga. Cxtcrum hxc 
abs te,tanqua pcrito quqrere cupio,quare mibi re- 
fp6dcas,oro,quado quis aliquc dihgit , vtcr vtrins 
amicus eflicitur?amansne amati,an amatus aman- 
tuian nihil intcrcftfNihil,inquit,interefle mihi vi 
def ■ Quid ai s ? i n qu .i ambo inuice amici hunt, fi aW 
ter untum altcru am.u?Mihi quide vidctur. Qui4 
porro?an non repcriri potcft amans quidam,cui 
amicus luud viciisim inamicitia refpodct?Poteft. 
Nunquid & odio haberi amicum fxpc contingitr 
Quod nonnunquam amatoribus crga amacos acci 
dic. Amatcs cmin quam ardetiitime nynunquam, 

mimme 



Lyfis, VeJ.de amicitia. 



8/ 



Nifi rterq; 
inui . neu- 
ceramicus. 



Amicoi Ju- 
■_: u da fien. 

Homeruj 
o4if» f 



minimc redamatur,im6 & odio quandoq; habcn- 
tur. An non vcra tibi diccrc vidcor? Venisima. 
Nonnc in his hic quidem amat, illcautcm amatur? 
Certc.Vtcrcrgovtriuscft amicus?amansnc ama- 
ti,fiuc rcdamctur,iiuc odio habeatur r" An amatus 
amantis? an ncutcr ncutrius tiic cft amicus , quum 
non vtriq-, vicifsim amat?Sic fc rcs habcrc vidctur. 
Alitcr itaqi nunc quam lupra ccnfcmus.tunc enim 
vifum cft.it altcr folum diligat,ambos amicos cflc: 
nuc cotra, nifi vtriq; intcr le diligat ,!ncutru amicu 
clTc diccndum. Apparct.Nihil igitur illi amicu cft, 
qui amat id a quo minimc rcdamatur. N6 videtur. 
Ergo ncc amici cquorum funt,quos cqui non mu- 
tuo amat.ncc amici coturnicum.ncq; canum , nec 
vini,ncccxcrcitationis amici,ncc fapientix.nifi fa- 

fiientiaillos vicusim amct:amat ncmpc hxc fingu- 
i,non tamcn anuca hcc lunt. Quaraobrcm menti- 
tur Pocta illc,qui dicit. 

Fclix cui dulccs pueri,cui copia cquorum. 
Et cui turba canu cuiquc hofpcs lit pcrcgrinus. 
Ncquaqua mihi vidctur. Vcru dicerc tibi vidctur? 
Vcrum. Amatu igitur amati amicu cft, vt apparct, 
6 Mencxcne,fiuc amaucnt,fiue odcrit:qucmadmo 
du tcncriorcs pucri partim nondum amit , partim 
odcrunt , quando a parentibus vcrberantur , tunc 
lanc du vehcmcntcr odio habeat, gcnitonbus funt 
omniu charifsimi.Opinor cquidc. Non crgo amas 
amicus fecundu hanc rationc , fed amatus erit. Vi- 
detur. E t odio eft inimicus,non qui odit. Apparct. 
Ita multi ab inimicis amitur,& odio ab amicis ha 
bcntur,& inimicis amici funt,amicis contra inimi 
ci,fi amatum potius quam amans, amicu eft. Qux 
autcm eflct hxc abfurditas,6 dulcis amicc?Im6 un 
pofsibile id quidcm,amico inimicu , inimico ami- 
cum efle. Vera loqui videris , 6 Socratcs. Et fi hoc 
ficri nuilo modo potcft , reftat vt amans amati fit 
amicum.Apparct.Similiterquod odio habet, ini- 
micum cius quod odio habctur.NccciTe cft . Eadc 
nobis nunc crunt qux & in fuperioribus coccden- 
da,quod plcrunque amicum iit aliquid non amici, 
plerunque ctiam inimici , quotics non amantc val 
faftidicntem quis amat. Nonnunquam inimicus 
erit non inimici,vel & amici.quado non faftidien- 
tem quis odit,vclfaftidit amantcm.lta videtur. 
Quid ergo dicemus,fi neq , anutes amici crut , nc- 
quc amati,nec amantes amatiq^nu alios quofiiam 
prxtCT iftos amicos inuicc ciTcdiccmus : Per louc, 
o Socrates, quid rcfpondeam non inuenio . Vidc,6 
Mcncxcne , ne fortc minus re&e in fupcrioribtu 
qucfiucrimus.Tum Lyiis,Id,inquit,iruni videtur, 
6Socrates,&ficfatus crubuit. Vifum nanq, mihi 
inuitum illuefFugiflc quod dicebatur , cx co quod 
attcntius animaduertebat.Conftabat aut , cu alio- 
qui aufcultaret,no itafcfc habcrc . Ego itaqj volcs 
Menexenu quicfccre , & illius philolophia nimiu 
delc&atus.hc Lyfidem alloquutus fum.OLyfis, 
vcra mihi loqui vidcris,quia lt rc&c confidcrauuTc 
mus,haud ita nuc aberrarcmus. Quare ne vltcrius 
hac via pcrgamus . Etenim ardua mihi quafi via 
quxdam afpcra confideratio ifta videtur . Scd itcr 
quod nunc mgiefsi fumus , pocurum adminiculis 
pcragcndu.Hi nanqi nobis tanqua patrcs atqtdu- 
ccs fapientix funt.Dicut profec^tono malc,du qui 
amicifintjadmonct^honuncs prxtcrca conciliato 
ris Dci ductu amicos fieri volunt. Sic cnim aiunt. 
Dcus fimilcm fcmpcr ducit ad fimilcm , & notu ta- 
cit. An noiun hxc aliquido carmina incidiftif 1 u- 



cidi.FortaiTe & in lapictiuimoru fcripra, in quib* 
cadc hxc affirmant,limilc limili neccliario lcmpcr 
amicum eflc. Atq; hxccft corii fcntentia.qiu de na- 
tura& vniucrfotra&arut.Vcradicis . Nuquid bc- 
nc dicunt?Fortc.Et hoc fortc cx partc vcru cft,for- 
tc ctiam cx toto:icd nos nondu m intclligimus. Vi- 
def cnim nobis prauus prauo,quo propnus adhx- 
rct,& frcqucntius cum co vcrfatur.co magis immi 
cus fieri.Nam iniuriam infcrt:ficri vcr6 ncquit , vt 
qui infcrt,& qui accipit iniuria, amici fint , nonnc 
ita?Sic prorfus.Hac ratione media pars illius fcntc 
tixfalfacrit,fiquidcm praui fimilcsfunt.Ccrtc.Vc 
rumihi vidcnturbonosdiccrefimiles cifc inuicc, 
& amicos:improbos autcm,vt fijpe dc illis dicitur, 
nunqua vcl iibijpfis.vel inuicc fimilcs cflc , fcd fto- 
bdos pcnitus & inftabiles.Qui ver6 fecum ipie dif- 
fentit,nullo modo cu alio confcntict , nec vili ami- 
cuscflepotcrir.Nonnctu idc cxiftimas? Profc&6. 
Id crgo,vt mca fert opinio,fignificat, 6 amicc , qui 
fimile fimiU amicum efic dtcunt,qu6d folus bonus 
foli bono amicus,malus autcm ncc bono nec malo 
vnqua rcucra amicus crBcif .Confcntis? Aftcntior. 
Habemus iamqui fintamici. Na ratiodicTat cos 
qui boni funt,amicos cxiftcrc.Conftat.Idc egoar- 
bitror. Sed eft quod mc pcrturbat . Et vidc quxib 
quid fufpiccr.Similis fimili qua tatioc fimilis, ami 
cus, & talu tali vtiUs cft. Imo fic etia cofideremus. 
Simile quodcunq-, cuiuis fimili quod emolumcntu 
aut dctrimentu infcrre poteft , quod no ipfummet 
fibijpfi inferatfAut quid pati cx illo , quod non cx 
i&piofimiliterpatiqueat?Hxcitaqicu taba fint, 
vt nihft fc inuiccm iuuct , quo pa&o ab Ce inuicem 
cxpetunturfNullo modo. Q_uod non expctit.quo 
modo amicuf* Nullo. An forfita fimilis fimiU qua- 
tum fimilis,non amicus?bonus autcm bono , qua- 
tum bonus,no quantii fimiUs^unicus exiftit ? For- 
tc.Quid ver6,nonne bonus quatenus bon*eft , ea- 
tenus fibiipfi fufTicicns?Iu.Sibijpfi fufticics, in co 
quod fufticit fibi nullo penitus lndiget. Quid ^phi 
bct?Qui nulloegct.nihil cxpctit.Nihil fanc . Si no 
cxpctit.nccamat.Non.Qui non amat,noncftami 
cus.No videtur.Qiiomodo igitur boni bonis ami 
cicrut,q ncc abfcntcs mutuodcfiderat fefc, vtqui 
feorfim vterq^ fufficiat fibi,nec prxfentcs alter alte 
rius opera quicqua egct? Talcs viri quanam ratio- 
ne fe inuicem magmfaccrc poftuntr N ulla. Amici 
nunquam crunt,qui fe inuiccm non multi faciunt. 
Nunqua.C6fidcra iam,6 Lyfis, quo delapfi fimus, 
&nuquidomninodcceptiruerimus. Quo pacTo^ 
AucUuiiam olim ab aliquo,(equidem mcmini ad- 
huc)quod fimili fimile aducrfum,&boni bonis ini 
miciisimi fint. Qm & Hcfiodi teftimonio vtebaf, 
dicentis ngulum inuidcrc figulo , cantoicm quoq-, 
cantori, & mendicu medico.Et in aUjs fimilitcr nc 
ceftariu ille putabat,firmUa inter fe inuidia , xmula 
tione, cotetionc abudare, amicitia vcr6 diisimiUa. 
Inopem porr6diuiti amicu nccefsi(atcfieri,& im- 
bcciUu auxiUj gratia forti,&medico fimilitcr (gro 
unte,omne-quoque jgnaru,pcritu dcfiderare atqv 
diUgerc.Addcbat prxterea maiora quxda,tantum 
abeftc amicu vt fimilc fimili fit,vt cotra, contrariu 
maximc , maximc cotrario fit amicifsimu. Vnum- 
quodqj cmm appetere no fimile,fcd cotrariu:vt ari 
du appctcrc hunudu,frigiduvcr6caUdu,arnaru dul 
ce,acutu obtufum,vacuu rcpletionc , plcnu vacui- 
tatcm.cxtcraqi fimiliter.Contrariu enim cocrario 
aUmcntu pr^ bcrcuimile autem fimiU minime frui. 

h ij Enimucro 



Similellmi- 
li ainicum. 



Definitio 
quxdi inu- 
coriun. 



Cofutatio. 



Senteria He 
fiodi , no fi- 
miliafedilir 
fimilia viJc 
ri. 



88 



Liber duodecimus. 



Proaerbiii 
Pulchruami 
curaclk. 

Proprieta- 
tes pulcLri. 



Triagene- 
rJ.bouu.ma 
lii, ncutru. 
Alia diffini- 
tio amico- 
tum. 



E nlWMltlb.fi fu Jalis, qui talia docuit , facundus & 
ckgans quid.i vir cllc viiuscft.Bcnc cnim dixit.No 
bis aute quid vkkt ; Probc , mquit Mcncxcnus,vt 
prima fronte .ipparct.Dicimus itaq; cotrario con- 
trariu amicifnmu eflcf Vtiqj.Sit ua , 6 Mcncxcne. 
Sedquxfo , nonnc ahcnu hoc & cxtrancu ? Confc- 
ftim jn nos vltro iniurgcnt f.ipictcs ifti,qui rcfcllcn 
di facundu pollet,& a uobis quxrcnt , an nontint 
maximc contrana , odium & amicitia. Quid iftis 
refpodcbimus ? Nonnc rcfpondcrc cogcmur cos vc 
radiccrefCogcmur. Nuquiddicct mimicu amico 
amiciiiVcl amicu lnimico amicum;Ncutru.Num 
& raftum iniufto,vcl tempcratum lntcpcrato ? aut 
malo bonum?Non mihi vidctur. Atqui li fecundu 
contrarietatcm amicii eft alicui aliquid.amica hxc 
cflc oportct.Oportet fanc.Qiurc ncc fimili limilc, 
ncq; contrario cotrarium cft amicum? Non vidc- 
tur. Agc & hoc aducrtamus , nc nos magis ctia hoc 
fallat,qu6d amicii rcucra nihil cx his qux dixitmts 
fit,led quod ncq; bonum,neq; malu , amicii quan- 
doquc boni cfticutur.Qind ais?Ignoro & iplc pcr 
Ioucm . Vacillocnimob fcrmonisambiguitatem. 
Et videtur,vt vctus habct proucrbium , pulchrum 
ipfumanucu eflc. Apparct cmm mollc quiddam, 
lcnc,ac pinguc , idcoq; in nos facilc fortc lllabitur, 
lcrpit & pcnctrat quali lubricum quiddam atq; lc- 
nc.Dicoenimipfumbonu pulchrum eflc.Nuquid 
& tu?Et cgo.E quidem diuinas tibi ld profcro,bo- 
ni & pulchri amicum cflc,quod ncq; bonii cft ncq; 
malum.Quorfum hxc vaticinor,audi. Vidctur mi 
hi tna qucdam gcncra cflc. V num bonum,alterum 
malum:poftrcmum,quod ncq; bonumcft,neq; ma 
lum,tibi autcmrMihi quoq;.Nec bonu bono, ncc 
malum malo , ncc bonum malo amicu cllc , qucm- 
admodu ratio fupcnor pcrhibct.Rcftat li quid ali- 
cui eft amicum,vt quod ncc bonum ncquc malum 
cft,amiciiUta'itbono,aut tahahcui quale ipfum 
cft. Nihil cnim malo amicum cft. Certc. Ncc tamc 
fimile fimili, vt paulo antc monftrauimus . Profc- 
cto.Non lgitur cnt illi quod ncc bonu cft, neq; m.i 
lum,amicu id quod id lpfum talc eft.N on vidctur. 
Solum ltaqi quod nec bonum, ncq; malii , ioli bo- 
noamicumlicripotcft. Ncccflario fcqui vidcuir. 
Nunquid rcctca nobis,6pucri idmodo cxpofi- 
tum cit ? Si ergo ianum corpus conlidercmus , mc- 
dicinxartc non indigct,ncc auxilio prorfus vllo. 
lufticicntcrciiimic habct.Vndcfanus ncmopcr i- 
plam fanitatc mcdico cft amicus.Nemo.Scdqgro- 
tans vt puto pcr lpiinn morbu . Qudinif Morbuc 
quidcm malum mcdicinx vcro pcritia bonu quod 
dam & vtik. Sic clt. Corpus cx co quod corpus, 
nec bonum cft , ncc maluin . Vcrii. Cogitur autem 
corpus proptcr morbum quxrcic & amarc medi- 
cinam. A pparct.Scquitur , quod ncc bonu eft , nc- 
quc malum , boni ainicu propter mali prxkiiti.uu 
ben. V idctur. Conltat autcm id hcri , prius quiun 
illudobmah prxicntum raalumcfficutur.Ncquc 
enim malum crtccium cft loco boni quod appctit, 
cuiiisuc amicum cft. impofsibilc nanq; cfle often- 
dimus,vt malum bonoamicu fit.Impofiibiic pro- 
cu Id ubio. A nimaduertitc quxfo quod dico. N on- 
nulla quippc allcrotalia hcri , qualc ld quod illis 
adcft:uonnulla rainimc : perindc ac fi quis vdlct co 
lorc quodam aliquid intingerc , adciict quodam 
modo tntecxio colorato. Adcflct. Nonne tuc quo- 
quc talc coloratu eft.qualc ipfum ciTe iblct : Haud 
jntclligo.Sic fortc intclhgcs,tiquis comaj tuas qur. 



flaux funt , cerufa rucauerit , vrrum albx fi ant i an 
potius vidcautur?Vidcbuntur. Vcruntamcn albc- 
do ilhs adcrit. Adcrit. Nihilo magis tamc albx ad- 
huccrunt,&prxfentecandorcncq; candidx criit, 
ncque nigrx. Vcra loqucris.Scd quando 6 amice,le 
ncttutc canefcunt,tunc, talcs hunt , qualc id quod 
aducnit, canicolou* prxientia canx. Quidni? 
Hoc lllud cft quod quxiiucr.im , nunquid omnc 
cui talc ahquid adcft , confcltim tolc & lpfum cua- 
dat : an potius li ccrto inodo adcft , talc hat , ahter 
minimc. Hocmodopotius. Eadcm rationc quod 
ncc bonum cft,ncc malum , quandoq; prxfcntc ma 
lo,nondumcltmalum.cftautcm,quuin lam talc 
cualit.Omnino.Quando nondum maJumcft pix- 
fentc malo , prxfcntia hxc bonum appcterc cogit: 

Crxfcntia vcrb qux malum rcddit,& appetitum 
oni,& amicitiain rcijcit,nequc cntm vltcnus ncu 
trum cft,fed inalum . Amicum vcrb malum bono, 
& bonum malo cflc non potclt . Non ccrtc . Ob 
hanc vtiquc caufam his qui lam fapicntes funt, tu- 
tiushaudanipliuscfl'cphilofophandu,liucdi),liue 
homincs hi lint,ncc cos ctia q adco corrupti igno- 
rantiafunt,vt lmprobi fint clfecti , ncmini quippc 
malo,&pcnitusignoranti philoibphandum .Kc- 
ftant lgitur illi quibus malum id,ignoratia fcihcet 
adeft,ncc tamcn rudcs pcnitus ignorantcsq; lunr, 
imb & iuam ignorantiam agnoicuut , ob qu.im 
animaducriioncin philolophatur , ld cft fapictiam 
amant^noiiduni boni aut mali . Mali enim ncqua- 
quam philofoph.intur, nec bom ctiam . Nam nec 
contranum contrano,ncq; limili ltmilc fupra no- 
bis amicum apporuit.Kecordanuru?Rccordamur 
ianc.Omnino,o Lyfii,atquc Mcnexenc, quid ami- 
cura tit,& quid non , tnuenimus . Id cnim tam cir- 
caaniraam,quamcircacorpusfupra conclufimus: 
quod nec bonii cft.ncc malum, propter iplam m.i- 
h prxfcntiam,bom amicum fieri.Hxc omma con- 
cclicrunt. Etego vaidclxtatus fum,tanquam ve- 
nator,quiid quod vcnando inueftigabam cxlen- 
txntiafuerira confequutus . Deindc ncfcio quomo 
do cxtrancaquxdam & abfurda fuipicio mihi lub- 
or tacft,qualiminus vcracflent,qu^fuprac6ccflc- 
ramus. Atq; llico turbatus inquam, Papx , 6 Lyfis 
atq-, Mcnexcne , fommum quodda nadti vidcmur. 
Quorium hxcrTClpodit Mcnexcnus . Vcreor ne in 
hosdeamicolcrmoncs falfos,tanc|uain homines 
fuperbosatq; vanos incidcnmus.Quarau6c?Hac 
planc.Vtriicnimamicus aUcui'amicuscft,ann6; 
Ncccflario.Vtrii nullius gratia & proptcr nihil^in 
gratuaiicuius,&proptcraliquid? Ccrtc alicuius 
caufa,& proptcr aJiquid. Nunquid amica eft rcs il 
la,cuiusgratiaarrucus,alicuiuseftamicus?Anfor- 
tc nec ainica,ucc ctii immica?Haud fatis intelligo. 
Vcrifimile cft , verum fic & tu & lpfc , vt arbitror, 
mchus lntcUigcmus. Acgrotantem medici amicu 
cflc diximusf Diximus. Nonneproptcrmorbum, 
& iamtatis gratu mcdici eft amicus ? Ita . Morbus 
maium ? Quidni ? Sanitas bonum , an malum , an 
ncutru?Bonu. Przdiximus corpus , cu nec bonum 
tit,ncc malum propter morbu idcoqi propter ma- 
lum medicinc, anucueflc,bonum ver6 racdicinam. 
caufa verounitatis amicitiam medicina nancifci- 
tur , fanitas autem bonu. Prorius . Amicumnc,an Neutruni 
noamicumlanitasf Amicum. Morbusinimicum? quodeit.jp- 
Pcmtus. Quodcrgo nec bonu cft nec malum,pro- P ,er nuu »f 
pter m.il u tn inirmcumq', , boni amicum cft , boni 
aouciqucgratia. Patct. Ergoaimcicaufaamicum tub«au 

proptcr 



Lyfis,Vei,de amicitia. 



89 



propterinimictimcft amicu. Opinor. Agitc pue- 
ri.poftquam huc difputando dcuenimiis,atrenda- 
mus obiecro diligcmcr,nc fortc dccipiamur.Prin- 
cipioquodarnicumamici amicum Fa&um dt , li- 
mile videlicet fimilis,quod impofsibi!e efle in fupe 
rioribu5coniiitit,cquidem prxtermitto.Sed ifliid 
tamcn confidercmus,nc nos prxfcns opiniofallat. 
Mcdicinam faniutis gratia amicumcfle diximus. 
AfFirmauimus.Sanitat igituramicumf Valdc. Si- 
amicum,alicuius gratiacft amicum.Eft. Amici fci 
licct,fi fupra conccfla pcrmanet.Et amici.Nuquid 
& illud iterum amici cauia amicu erit? Ccrtc. Ne- 
ceifarium eft,vt hoc progrcflu ad prtncipiu quod- 
dam pcrucniamus,quod no vltrl in amicum aliud 
refcratur , fed in id quod primum amicum cft , cu- 
iusquc gratia cxtcra omnia qiiz fic dicuntur , fint 
amica.Ncccflarium.Hoceft quod modo dicebam 
confiderandum , nc rdiquaomnia quxamicagra- 
tiaillius prxdiximus,unquam fimulacra quxdam 
cius nos dccipiant , illud autem primum rcuera fit 
amicum. Confidcremusigitur hoc pa&o. Quod 
quifque multi facit,vtputa pater filium,rcbus aJijs 
ommbus anteponititaiisque vir ex co quod filium 
mulufacit, alia quoque nonnulla ob illum mul- 
tifacit- Exempli caufa , fi illum cicuta ebibifle (cn- 
lerit,vinum plurimifaciet.fiquidcm hocvcncnale 
curaturu fpcret. Etmaxime quidem. Nunquid& 
amphoram in qua vinum>Valdc-Num pluriscfti- 
mat tunc calicc fiifti!c,aut tres vini cyat nos qua fi- 
lium? an contra potius Ce res habet ? Vt omne hoc 
ftudium non iftarcfpiciat , quz alterius gratia pa- 
rantur:fcd in illud tendat , cuius caufa cztera quz- 
runtur. Ncq, vcrumcft quod fxpedicimus ,quod 
argentum & aurum multifacimus. Omnis quippe 
intctio xftimatioq-, cius folius eft,ad quod ifta pa- 
rantur.An ficdiccmus. Maximc. Eadc quoquede 
amico ratio cft.Quxcuq-, enim amici cuiufda gra- 
tia,amica nobis cfle diximus,improprio vocabulo 
nominauimus? Amicu autcrcucrailludefle appa- 
ret,in quod hz omnes quz vocantur amicitic.,ten- 
dunt.Sic vidctur.Quaproptcr reueraamicum,nul 
Amicum. j. amici erauacft amicu. Veru. Hoc igiturreie- 

nu' i\ ami Z 0 . . ■ ■ ■ n r tr , 

j„- ;g a e n &umcft nonamicuamicicuiuidam caulacileami 
amicum. cum. Sed nonne bonum amicum cftr" Sic opinor. 

Num propter raalum bonum amatur? & itafe res 
babetf Si ex tribus quz diximus , bonum , malum, 
ncu tr um ,duo accipiatur,malum ver6 abcat,& oi- 
hil attingat,ncc corpus nccanimam ncc aliudquic 
quam cx his quzdiximus fecundum fcipia necbo- 
na cfle.nec mala , nuquid inutilc pcmtus tuc nobis 
bonu cfletfSi cnim nihil nos vltcrius lzderet,nu!lo 
boni fauore indigcremus. A tque ita iam manifeflii 
fieret,quod propter malum, bonum quxfiueri- 
musyamaucnmusquecquafi bonum fit mali reme- 
dium.malum ver6 morbus:& cum nullus fit mor- 
bus,nu!la mcdelaindigeamus. Anfic natura infti- 
ttitum eft ipfum bonum , vt propter malu amerur 
a nobis , qui intcr bonum malumqi medij fiimusf 
ipfum ver6 fuapte natura nil confcrat?Ita vidctur. 
Amicum itaque illud , in quod dcfincbant cxtera 
omniaquxalterius amicigratia amicadiftafunt, 
longc aliter quam Ula fc habct. lllacnim amici gra 
ttaamica vocatafunt:ipfiuu autem quod rcucra 
amicum eft , contra amicum cfle inimici caufa no- 
bis apparuit.quod fi uiimicum abcflet , haud am- 



plius nobis eflet amicum.Non,vt mihi prciens ra- 

tio pcrfuadet . Si malu extirparctur , vtru per Ioue 

fames nulla,fitisuc reftaret, aut huiufmodi qcqua? 

a n forte famcs aliqua relinqucretur, cum homines 

cztcraqi animaliaefl'cnt,neq; noxia tamcn? & fitis 

appetituquc rcliqui,nec mafi tamcn.malo penitus 

extirpatio? An ridiculaforfitan quxftio eft ,quid 

tum cuenturum fit?aut non?Quis enim nouit?Scd 

tarocn hoc nouimus,quodnunc quidcm accidit 

cfurientem Izdi, accidit & iuuari. Vtique. N6nne 

fiuentem quoquc,& aliahuiusgcnerisqualiacun- 

quc cupicntcm,quandoquc vtiliter,quandoq; no- 

xie.quandoq-, ncutro modo appctere accidit? V al- 

dc. Si mala pcrdantur,quz mala non funt , cum il- 

lis vnaintcrimcnturrNcquaqua. Erunrigiturap- 

petitus nec boni nec mali , etiam fi mala fucrint in- 

tercm pta. VcrifimUc. Fierinc poteft , vt qui defidc- 

rat aliquid,atquc ardct, id ipium non ainct ? Non, 

vt mihi videtur.Hac de caufa ctiam dcftructis ma- 

bs,vt vidctur,amica nonnulla rcftabunt.Ita.Sinau 

tem malum caufa cflct vt alterum altcrius cflct ami 

cum,fublato maio nihil amicu cllct ; Nam fublau 

caufa,id cuius caufa crat,remanere non pot.Probe 

loqucris.Nonne fupra intcr nos couenit , amicum 

amare aliquid , & proptcr aliquid? ac propter ma- 

lum,id quod nec malum eft,nccbonum , ipfum bo 

num amare?Conuenit.In prcfcntia aut,vt vidctur, 

alia quzda caufa vici&im utdii apparct. Videtur. 

Nunquid,vt mododiccbamus,defidcrium amici- 

tiz caulacft?& id quod dcfiderat,defiderati eft ami 

cumtuncquadodcfidcratrQu6dvcr6fupridixi- An 

1 ,r r \ - num amict 

mus.amicum ellc, nugz quzdam funt , vclut poc- tiz wli ^ u 

ma longumcompofituf Fortafle. Enimueroquod 

appctit,illud quo indiget , appetit. Idipfum. Indi- 

gnum itaq-„ amicum cft illius qtio indiget. Sic opi 

nor.Eget quodlibct co quo eft priuatu.Quid pro- 

hibctf Eius igitur quod propnum& cognatum 

eft,vtvidctur,amor,amicitia^ippetiti6queexiitit, 

6 Mcncxcnc atquc Lyfis. Concedimus . Quarc Sc 

vosfi amici cftis inuiccm, natura quodammodo 

propinqui eftis . Et maxime quidem . Et quifquis 

alius defidcrat alium,6 pueri,aut amat , ob id dcfi- 

dcrat , & diligit atquc amat , qu6d propinquus il- 

licft vcliecundum animam,velanimz confuctu- 

dinem,aut morcs,aut fpcciem:alioquin nunquam 

diligeret. Cofcnfit planc Menexcnus. Lyfis ver6 ta 

cuit.Scd ego,quod inquam , natura proprium eft, 

neccirarium eit vt amemus. V idetur. Ergo neccfla- 

rium eft vt lcgitimus,& minitnc fimulans amator, 

vicilsim ab amatis amctur. His Lyfis atque Mene- 

xenus vix tandem annuerunt. Hippothales autem 

lztitiageftiens,vultu& colore vario fuit.Czte- 

riim volens diligentius fermonem dtfcutcre , hcc 

adieci. Si propnum , & fimfle differunt , dixiimut 

iam,6 Lyus atque Mcnexenc,quid cft amicum;fin- 

autcm idcm cft fimilc atque proprium,haud facile 

eft fermoncm fupcriorem rcijcere, qu6d non fimi- 

lc finuli fccundum fimilitudjnem inutile;inutile 

autem,amicumnulIo patjlo. Vpltis igitur poft- 

quam diflcrendo vclut cbrij fac^i fumus, fatcamur 

aliud quiddam cflc proprium , aliud fimUe? Volu- 

mus proculdubio. Vtrum bonum cuiqj proprium 

poncmus,malumautemalicnum ? An malum ma- 

10 proprium , bono bonum , ncumim dcnique 

ncutrum ? Singula hzcfingulis propria nobis cfle 

n iij viden 



9° 



Liber decimustertius. 



vidcntur.Rurfus , 6 pucri , incos quos aprincipio 
de amicitia rcdarguimus,fcrmoncs nuoc incidi- 
mus.Nam iiiiuftusiniufto,malomalus nominus 
amicus crit quam bonus bono . Ita vidccur . Quid 
porr6 fi bonum,& propiium idcm cilc dixcri- 
mus.nonnc bonus bono duntaxat amicusrOmni- 
no . At iftud quoquc confutatum a nobis iamdu- 
dum cxiftimauimus.Rccordamini? Optimc. Quo 
igitur fermone dcmccps vtamur?ad niniividciiccr. 
Opersepretium itaque eft inftar fapicnrum iniu- 
dicijs qux dicta funt , enumcrando rcfumcre . Si e- 
nim nec amantcs , ncqucamati , ncc fimilcs,ncquc 
difsimilcs.nec boni,nccproprij,nccaliaquotcun- 
que dinumcrauimus , quorum propter multitudi- 
ncm haud mcmini,fi inquam nihilcr iftis'amicum 
eft , nihil equidcm quod affcram , amplius habco. 
Cum ifta dixilTcm,animaducrti qucndara e maiori 
bus natu moucrc , fcd ilico tanquam dxmones 
quidam pxdagogi tam Lylidis quam Mcncxeni, 
vnacum fratnbus illorum , domum cos rcdirc iuf- 
ferunt. Hcfperus enim vcncrat. Primum itaque 
nos, & alij circunftantcs pxdagogos rcpulimus. 
Scdcum iuhil nos curarent, & oarb.irc quxdam 
ingerctcs grauiter fcrrcnt,nihdominus pucros vo- 
carent , illorum procacitatc victi,cuctum diflolui- 
mus. Vidcbatur cnim nobis , quia rcfto fuccubuif- 
fent.mhil habcrc,quod in mcdium nftcrrenr. Poft- 
eaiam abcuntibusillis,ad Mencxcnum Myfidcm- 
que conuerfus,hxc brcuitcr intuli . I n pr.tfentia ri- 
diculi incptiqi cuafillc vidcmur , tam lplc grandis 
natu ,quam vos pucri. Siquidcm lfti abcuntcs nos 
carpcnt , quod amicos muiccm noscifc putcmus, 
cgoenim mc vobis annumcro, cum nondum qiud 
amicus fitjinucrurc potucrunus. 



PLATONIS THE- 

AETETVS, VEL, DE 

S C I E N T I A. 



EPITOME MAR- 

SILII FICINI 1N 

THB AETVM, 

vei, 

V V SCIENTIA. 



Dl 



.IALOGVS Jefnentia PctreMedicetinforekal- 

'tiui.ic dignaimiio ingenittut acuiirioe quxthooet 

mottct , quarum capica , folutioacsquc in hoc corapendio 
rumnutim aniituduertes. Ybi qutd tciencia non ficqtud 
fit,& rode, & quomodo , dUputarum repetie» . Socratet 
quidero auid fcientia (it , incerrogat • Thextetut aatem re- 
(pondcc icieocum efle geomernam .antiuneticam, cxtc- 
ratque hitiai generis diliuplinas, & artcs lingulat. Hanc 
Socratet rcfpontiooem tanquam interrogationi minui con 
Dcfinitio gruam rcfpuit. QuUcuminterrogaretur qaid fcicntia fit, 
■ct eaumc nonquid . fcdquot fcientiafiUJit.ouumerat,»: cutut fcien- 
rationct ti- tixwm t eiponit.QuieBimar»thmeticamdicu,nonfcien- 
tioU. riam ipfam , fcd numerandi fcientiain : 4: qui geometriara, 
mertendi fcieotiam dictt . Deinde ridtcula refponfio eft, 
efi per ignou reddatur.Nemoeoim poteft quid hxc fcieatia 
numerorum vel figuram lit , oofje, nili quid eft (ctcncia, 
ooaeric . Prxtcrca luperftua refpootioelt . Nam curn pollec 
naucu complc&i ipliui ftacatiz rauonem , dinnme raadu 



Scicntia "an 



lingulii Infinitum iter ingreditur. AfTcri poft hxc Trotago- 
rxdcfinitioucra , tcientiam feofiimefie Jncn tii- Homiuem 
quippc Protagorai rcrum omrtium raenfuum ciTe cenfet, 
rxifteutium qaidctn vt lunt , non exiftcntium autcm , noo s ' K '" [l - 
fum.&quxljbcccuiquctajiacuc.qaalia cuiquc vidcntux. * en ' iu * 
Qualci cnim ict qux func , taict (entiri • Qualct fcntiun- 
rur, tales phantalix.id eftfenfui incciiori videri. Ouoetfici 
vult ■ vt fenfut fcicntia fit.In hoc fanc Thalet M ilcliut . Ho- 
mcrut , Epicharmut . Empedoclet , Heraclicus , Protagorat 
confenfcrunt .Nam cum inquu Thalei,aquara ommum ciTe 
prinripium , Sc Horaerux pacrcm omnium Occanum.ma- 
trem Tcthydcra ciTc , omnia ofteodunt in fluxu verfari.Hos 
rcliqui quoi memoiauimut.imiiaci , mhil eiTe vmjuam , fed 
fieri fcmper vnumquodque dixerunt . Vnde mhil in fc abfb- 
lute cale pociut eftc quam cale , fed pcr mocum , mixtionem, 
relationemque Tniui ad aliud.buic quidem tale , illi cale , oc 
fieri,& videri.Quodomniain mocu lint.exeoconftarepu- 
tanc , quod a mocuomma tiancquod auccma mocuomaia, 
cxeoconi|ciunc ,uudd aquo quidque fic , per llludic coo- 
feruacur.Sed cam illa qax ad ammam , quam quxad corput 
percinenc.mocu i exeracatione (ieruantur.oiio corporeque 
pereunt . A roocu igicur omnu- Prxccrea quandiu ccelo- 
rum fphxrx moucncur , mifcencur quacuor elernenca.Qua- 
cenut ifta mifcencur,cacenuiinrenora gignuntur:quxpoft- 
quim genua func.exercica tione fcruancur.hec igicur omnia 
motuscrficic ■ Addunc quod ex calore gcnerauo , caior ex 
mocu lol» vel collilione corporum prouenit . Quid autem 
nthil fecundum feipfum vnum aliquid fic.fic exemplo indu- 
cunt : albedo , Se quifque color, nec oculorum afpc&ut eft, 
ncque corporum motus . fcd cx afpc&u motuque medium 
quiddam refulcac.idcft calitcircaoculot pafsio.Ecex diuet- 
U afpiciencis difpolicione Tarioque intuendi modo , colo- 
rei vari| , 3c alilt alij , videntur , Si fiunc . Pixterea radio- 
rummotus varius corpota pulfani , oculosque ferient,di- 
uctlas jcomiuformesimagines offert. Quincciamfxpedi- 
uertis hominibus ammalibusque ctrca idcm diuerfutcolot 
apparct & cft : fzpe quoque eiJem , Sc circa idcm , quan- 
quara non eodcm , fea alio tcmpore.ob nacurx ipfiusmu- 
tatioaem.Opinanturigitur qmcquideft.efle motam.Mo* 
tatautem fpecietduat, Tnamto agendo.in paciendo aice- 
ram. horum mocuum cotnmixnonc , omnia , vt ipfi aiunt, 
conficmntur.Euentus fpeciegeroiai ,oumero infintti fuac 
feiilibilevideUcet.acque fenlus , qui cum feofibilifit fem- 
peratquecongreditur • Quociet emm fentiendi vit aliqaa, 
Cc ahqmd ilh confbnum vna cohxrent , eorum concuitu 
duoquxdam ptoueniunt circaidquod obiectum cft.fpe- 
ciei lciioenda.color.fapor.o Jor.citeta.juc huiufinodj : dt- 
cavim animx.lenfui. Qijibut difianctis , ifta non fiuatt 
Quofit,ex i|t qux quiaque fenfibus ofreruntur. aihil a- 
le fuapte oatuxa vcl uie lit , fed com lcnlu coogredieoi alus 
aliud tiat . Nihileoim agent vci patieot fecundum fetpfum 
efl , fed in alceroo congrcfTu vtruoquc. Quaic nihil feipfb 
vnumaliquideft, fcdadahud & alicui fempcr fit.neceftvo- 
quam , vcrum ficfluitquefemper. Hxc autemex eoredat- 
guit Socratet , quod ebtij , & hi qui phtcneiim patiuoiur, 
<k infam Sc dotmicncet cum fbmtuaoc . oecnon qui fcn. didoruxtu 
futalio quodam modo corniptot habenc,vcra fenrire fe, 
& cogitaic affirmant , cura omoia camcn illorum nfa falfa 
ciledtcamut .Qaoefficitnr, vt non omnia qux videncur, 
vcra tint.In eandem dubitatiooem cadunt , quxcuoquc tu 
giiancetfobriiq: fenuredjcimur. Nam xquuferme tcmpus 
f omoo,& vigihx vtafstm damui.Idcirco Jubium cft.vtrum 
hxcao jlla pociut fomoiaxalfaqi tiut .,Qm verb appatccu o- Refponfja 
mnia >era cile opinanti volunc.lic vtique refponderent, proueorx 
quod virixagenrniinpatientiuraucarictiionc» Jiuerla pro- a j Socratc. 
oucunt: flc ooiecta qux fentiuotur , agunt fecundum pa- 
rieotii feofiu attcUioncm. Hxc in rigilante . Sc dormiencc, 
xgrounte , 8t beoe Talente alia eft.Quaproprer & alia iodi- 
cia fiunt , omnia tamen rcra : quia omnia cuique talia lunr, 

2'.iaha ludicantur. Memiritfle eaimoportet ouod lupradt- 
:um , oil fui oatura abfolute Taumauqtud cllc, fed ad alte- 
rum,oc alteri , tk. alcet iui ellc , quicquidaliquid cft. Imb fie* 
riquicquidficaliquid.efleTerbmhir. Hxc icaque fibi mui- 
cera cofonaat : fecundura Homerum lc Heraduum , omnu 
fiuere t fecuodum Protagoram , rcrum ommum menfuram 
efTe hornjuecn.fecun Juin Thextecum, facntii cllc fcnfum. 
AJucriuscoiica Socrates argiuuenutut . Si fenfut /ciencia a\ kta j 
eft , bruta qux magu quam homo (eofibut valeut , fcieatu „„. , 
prxftabuat. Item ft verafuat quxcunque videncur , caiufli- ' 
bct hoaunis cogiutionei xquC t ett s funt , nec v II ui alio U- 
picuor.oechomioc Deui.Acccduadhxcqubdujanii cflcr, 
docendirfiifpuundi.redarguendi ficuitai , cumoihil difce- 
ie oportct eos , qut vcic dc iingalis iudiuot , ncque inqui- 

rcncla 



Socratii 

futatiopr 



tatio. 



Theitetus,Vel,dc fcicntia. 



9' 



Prougotr 
alrcra ref-b 
fi* 



Cbm Pro- 
Wgu: jm. 



Refponfio 
Ptougorx. 



rendj (int qux quifque pofiidet , neque redjrguendum ali- 
quid tic ; quandoqnidem cogitationcv quxlibet verx funt. 
Prxterea U idem eft (cntireacfcirc, vt vidcrearque audrre, 
cum prunum literai infpiciunt pueri nondum crudiri .vi- 
dent cai.fauncigiturjut G ivefcirediuntur.diunturetiarn 
non vidcre Etcum prirnum barbaroi fua pionunciantes ju- 
dtmusjiondum illius linguxpcnti, iicutaudire,iic& tcire 
qux ptafcrunc alfirmabiinus-.quod ti quis intelligcre neget, 
neget limihter & audtre. R efpondebit ad vlt imum boc Pto- 
tagoiav, quod videmui audiuimusue.faie: qud ignoramui, 
nec fentire quidem. Vt tn lireritfiguram,fituspartium,& co 
lorempueri vident , & videntesfciunt . Vocei batbaratau- 
dicuccs , mox acucutn , & graue vt audiunt iu fciunctltten- 
rum vetb vocumque fignificau cum noa fenrianr , piorfut 
ignorant contu illum bc inrcrtur.Ex boc , 6 Prougora, fc- 
quttur . vt cum lignificata tciunt . alio quodam quim feafu 
(aanr . Sctentu icaquc altud quiddam clf quim fenfui . Itetn 
ii v tdere (cire eft , non videre nefcitc crit. Quod autcm quis 
vtdit didiattjue & memintt , fcit.Sjrpe verb id non vidccer- 
go & nefat , quapropcer idem fimul & fcit Bt nefcit. Prxter- 
ca fi vno oculo aliquid videat , alio claufo nihil cernat , iilud 
vides pariter & non videt • Quare lmgiofut quifpiam dixe- 
ric:Sividcrefarceft.&non videre ncfcire . idctn faifimui 
& nefcii. Adde qubd cum quid eminui& conruieprofpi- 
cti.videi quidcm.nefcn tamen.cum dubitet Non igttur fci- 
entia fenlut eft- Kefpondcret fort e Proragorat , pnmo qui- 
dcm dr merooria & fcicntia diftmguendo- Nam curo pri- 
mum fentien Jo quii pacicur , mcmonter tenere incipit , de- 
indeeciam nonpactcndo mrrniait , cum icerum ldemfentit 
patitur^ue.reminifdtur , tn primo qutdcmfat actu.non ha- 
bitu : in (ccundo , babitu,noa acautn tertio.de tStu fimul & 
habuu ,qajrciacerdum& (at & nefac. Ncqae umen brc 
coaturu. Nam noncodemmodo quo fcictgnonc Ergo 
cum non viJrt.meminit tatncn. fcit babttu,actu nefcit Hrc 
vcrd contrarta non funt. Et cum i Socrate diatur aliut alio 
fapientior . refpondet Procagout noo ex eo tapientet quoi- 
•Jara.iniipicnres aliot eile vocandot , quod ali| vera , ali| fal- 
taopincncur-Namopinari vouniqueuquc illjqux quifquc 
patiiur.pati ea a quilius mouctur.mouet i ab bn qur agunr, 
agrre il ta aux fnoc , qux (itnc vera eiTc- Ex quo omnet opi- 
xtari vcra concludit , non umen omoei booa atque decora. 
Sapientet aiTerit eoi.qui bene arFctt i quarcunque orfcrunrur 
vt bona futapiuncbonaq. iibi puunt, & vtputii.fuac Infi- 
piences illos.quimaleatfecn.mala ludicant, & malalibi fioc 
oux iudicanc.Contra id quod dicicur .omnetvera opinari, 
ltcSocrares.Accidicinomniviu5t linguliifjrtltjubus , vc 
exiftimemus iu quibufdi nofmetipfus verc ludicare, in non- 
nullts alioi.quifquc enim taculucem aliquam profitctur , & 
alcert m alieiu jrcccbcedic Autenfhmjtio hec veu.auc fal 
ueft.Vtnnquefequttur.noaomnesbomtnct vert paure. 
Nara ii vera cxifturutio illa.verum ent quod quidi in mul- 
cis vereiudjcat.inquibusnotfalsoopinamur. Non ornnet 
igicur vcra opinantur.Sia falfa , ergo in boc falrern fxpe de- 
apimur.quarcuoa omnitopiaio veu. Quinctum fxpccb- 
cingic.v c qux vnus,vc vc:a coeicjcab omoiom aliorum opi 
nioneabhorrcanc.illaigitur iTlt vcij.UIij jlijt videbuncur. 
Eruntigiturfalfa , t jmcn plui qujro ven , quo pluret func 
quibuttaluqujmquibus vcra putantur. Non eigomenfu- 
ra rcrum itle.fcd ali| ■ Qiurc non omnes menfura rctum 
omniumfuacttcra Prougorx fentenna , quoJomnii opi- 
nto vera tit , ParaJoxoo eft , ic prarcer ommura ferme fen- 
ieutiara.ex qno omne pene genui homtnum falfam ctui opi 
nionemccntctrquodii veracitommt opinto, verum & hoc 
rniuerfale iudtaum ergo vi falCi pautur.it a & eft Prougo- 
rx iptiut poticio.qua diatur otnncm opinioocm eflc venm. 
Nam feipfam.icadicendo, fjlUmeile coacedit- Et fidixcrit 
falto putare illos.qui ab eiut dtejn abborrent , hinc quoque 
idem fequicur.non omnem fctliccc opinioncm ctTc vccLPtx 
cercaqut ignoru.racTuraeitisquodigoorat cfle netjuu Qui 
dubiUMgnorac omnet homtnet dubtcancraulu crgo igoo 
rant-Mon omuet icjqucomnium menfuu func Cumque di 
ecqualia cuique fitigula vidcntur,talia func , abcrtac Qur 
■anquemedianxattisignaristalubna corpon noxiiuevt- 
deacUT.non lempcr talia funt .fxpe illot opisto fallit: 8t ouje 
vii. u vcl tioxia in reipublicx adminiftrattoocauei delibc- 
raniiodcccrount, non iempci rcipubliex ulu func Obfunt 
•r.im mult j , qur profutura fperabant:cV quf aocitura.pro- 
func Qucd ii iplum lalubrc , & vtile aon (ola opimonc bo- 
minumque confnetudineconftancfcd aliquam luapte nacu» 
rafublf jntuui babcnt.muico magn honcltum ipiumatque 
booum.qiuppcvttlium pitnapiuin ctt,& nnifaQuapto- 
ptrr nec io htt qux ad corpotts curam.nec tn tilti quxaoani 
li retpubbcx gubcroacion£ fpcctauc , qualu t ui.j, im- 



I 



guia videntur.ulia funt.Etenitn fi quaccunque videnturt r j • 
Jia elTent.quotiei quit furuu prxdiccret.verc nimirum prar- 
fjgirecquodquidcm fallumcft: R arbcnim fucou ulia ve- 
aiunt.qualiacogitancur.Ec fi quis dcfuturii ludicjcrtbqui- .. , 
uii id agic , fed ainfex de hit qux ad ciut irtrm (Vecfant • V t 
tuturam febrcro mcdicuipouusqrtim mulicus.futurajiico- 
fonanuam muticui meliuiquam medicus prxuidct. Hitde- 
nique cbfucatis occaiionem fumcns SocTatci a libcrute vd 
feruttutcloqucndi.de libettacephilofopbiiium.& fcruitute 
ciuilium ac rhetoru difputacqualii fit vttorumq; viia t quo4 
philofopbi finit eft.ab humanitmalisad fupcina bona con- 
fcendere : de prxmift eorum qui corleftu petunt . pcenit eo- 
rum qut terrenii inhiant Qua dtgreisionc pcrafta ad propo 
fitam quxftioncm reuercicur. Eius fundamccum crat Hcta- 
cliti fencentia.quAdomnia moueantuc Cuiutcbcrariu Par- 
menidet , & MelilTus , & Eleacet Zeno (cnferunc. Oraocc- 
nim vnum & tmmobile pofucre. Quoru dogtna Plato tn li- Plato appro 
bio.De vno rcru omnium prmcipio.quem ti jduximus, ex- bat Parnte- 
ponit & approbac ( 6cra vab Heraclicum & Prougorami uiJedicenrc 
motuidiuttione diOercre incipit. Motutduo funt geaera. omnia clTc 
Vnuifrcundulocuramotutilecudum tcinacuumaltcr- La- vnum& un 
tio illa.alccncio harc dicicur.Laaooii (pcciet dux,tralitus & mobile. 
arculacio. QuU vel de loco ad locum ht iranficui , vel ctr ca Oiftinctio 
kxura vnum eundetnq circuitut.Motut vcrbio ipfa rei nto- rtjotionuni. 
tr uatura, aut fecundura fubftantiam , aut circa quantiucj, 
vel qoalitatrmefficitur . Sifecundum fubftanttamadipfum, 
eiTe auid mouetur , generatio : li ad aon effe . corrupcio.Sc- 
cunaum quantiutem ad maiai,incrrmentumud miaiM^e- 
crrmctumdicitur-Motuiqutdequalicacein qualiutem, af- 
feclio nominatur . Sortitur dciade vana ex vari|i qualiuri^ 
bus nomiaa.Nam qui ad calorem.calefactio : ad fngut, fri- 
~efactio : ad colot em.color j tio.fi rnilitci que de crtcru. Di- 
itncaone pr.r mi 1L1 quxiic Socracet , fi mouentur omnia ( v> 
trum duobut illii moc' geucribut fingula , aut vao quodam 
mulu.duobui alia moueancur . Si voo quodam mulca . fe- 

Suitur n 6 magsi illa moueri quim ftare. Nam li moJo quo» 
am raoucntut ,q uoda mmoJo & quiefcunt Optnio vero tl- 
lorum nbid vulcled omniaomniooiinc vllo lcatu moueti. 
quo fic vc omntbut roocibut agitentur. Ergo durn rct elo- 
co ad Iocudi reruntur , ex arfecbonc intenm in atfectioneta 
lugitcr traufcuot.vt ex calore in frigui • albediae tn ni- 

fredinem,vel contri . Quxricur , vrrunt fub vna quadam 
anun fbrma altquanculura mancanc . oecnc • Si manenc, 
fcquicur vc non omnii ftacuifit expulfui.Si non pcrroa- 
nencdum quid calidumaut album pronuucutur , Jclinit 
calidura e(k vel aibum • Imbpriuiquam proaunciatio in- 
crpta dclinat , dcfinit cueforma. VnJe nihil vnquam ve- 
re' pronunaatur aur pcrcipicur : nccmagii calidum illud, 
quani non calidum , album quim noo album cll prrdican- 
dum.cnm in nullo conliftac,& fit &non fit panter dum 
proferr ur. Quam ob caufara reru formac nobis ignocx fuot. 
Idem de feafu dicendum. Nam aec vifus ia vilionc, nec 
inaudtcndo audtcus momeucurn permanec Quoarca non 
magii viJete aucaadire.quam oon videre,& non audiit 
contingit •etiaradura vidcre& attdjre no« profitcmur. Es 
quo (eqaicur, vt fublatts(eniibusfubUcaiir& fenfuumve- 
ncastqua fublaca,nullo modo dicrodum (cnfuura (atnciam 
-ede. Addit&alumrationera,ad cuius incelligentiamad- 
uerrenJum eft , qubd Plato nullam corpon cognitioaem 
tributt , quemjdmodum nullam vium Quod viuit, iJ feo- 
tit : viuit antma , & anima fennt. In corpotc autem iiec > na 
nectcnfui , fed vitxfenfusqueoperaiieclarantur. Ideoquot 
fenfuiqumquealll vocaoc, tpfc organa qrunque fcnfui ap- 
pellaii vult , nihilqucbis inftrumcnui fenure.fcd per hoi, 
quafi meatui ab vna quadam animc vi (entiri lingula puuc, 
qurm fcnfum communem vocat , io quem vndiquc e bnga- 
lucorponiorgaiiif ,vcaJ cencrura ciiluIi c cncu • tcfcr.tia 
lincx, varix pafsionei influunt. Colonca quijem pcr ocu- 
los, per aures foni , per naret odoret , fjporcsquc pcr ltn- 
guam , dcnique per totum corput caior , frigus , fiumiduro, 
bccura , grauc . lcuc. moUcdunun . lenc , alperum > rarum. 
dcnfum,acutum timilttec& obcufum.QubJanirna ifta non 
mulcti , (etd vna vt (cocuc , patcc : quta (cnuendo colorem. 
diamtti non eiTe voccm & laporem fentienJo.non clTe odo 
rem proiiuaamai.Noa poceit altud ab alio JtJtinguere, qui 
noa vtrunquecognotcit. Nullum organii cadem quar& *• 
liuJ otganura potrigit:& ii raJcm.oon eoJcm tnoJo idcir- 
coeoruraquaifeofiuncur JilbiiCtio.nbiiiotgJniv eft, fcd m 
vnaquadam vi aatmr pcrcipicnce linguia,& lingula iimul a 
lingutis difttngueoir.Cjux cum ipfa hxcomnia folapofn.1 , 
quod nac etiam Pcnpjtctta ncgaacquid muitu fenfibuf 
opus cittHic feafus qucm communcm vocaat«oinaibus aai- 
malibut ftatits nacu incft. Pixtci quar» cft & alia vit , qaam 

h iii) pnanca 



P 2 



LiberXXXIII. 



phanufiam.opinionem. eogirauorieroquenominat. Coioi 
pkSr.r,! o oftieittm efl.de hii , qox communu fcouu pcr orgaoa qtun- 
" „"V° qoe fcnticiudicare non, qoale folom.fcd quid funt. quodeo- 
'^SL nim vnumquodqueidero eft fecum.ab alio aliud, voum feor 
"TTT" fum.iocYavero fimal doo vel cru . limilia item fle diutroiUa, 
■' Bia.»tilia.noiu,acab»noina- 



pinio, cogi 
uuoc 
Tii efl . . 

tVnfiim eom bona.Tel mala.polchra.corpi; 

munTaoud ucioonado percurrercaliud applicareeum aUo, & prx 
PUtonero teriu & iWa co prarfeonbu» compaure. luqoehac ti ef- 
' fcntum,»niutem.numer6,idem,alteru,umilitudinem.djlii 
miUtudinero.pulchru curpe,bonu.rnaloro.Tule, lnutilc ludi 
camui.Quod eqoidem itidiaam com non flaum naris adlit, 
fed longo poft tempore , uecomnibus anmulibu s , fed qoi- 
bofdam.patetqoodalu qoadam vi prxcer communem fen- 
Atm hxc perapirau».Hanc phantaiiam pettettam, ck opinio 
nem nnncopat Qux umen ipu n6 forhat. Naro hcc omnu 
proprirfquodam.& particulari modo, ccrto fub tempore lo- 
coque , & condirione iudicac . Scimui auccm noi de i|fdem 
in eenere , 6c vnioeiuU modo etiam lodicare, noo qoid niic 
homo hic,Tel vbi hoc Ttilc.Tcrom qoid ipla fcmper horoa- 
nirar.qwd pafiim vulieai ipu fic.Idcoq aUa Ti opiu eft , qux 
vniuerulet rarionct rerom generatiro perapien» de Tna dif- 
currat in aluro , difcuirendoqne arguroentecur. Quod qiu- 
dem in nobi» fien dum fyllogifraoi nettimui , nemo dubi- 
tai.HancurionemTelcogitacionemdicimoi vniucrialetii: 
cii opinionc ipum , parriculare rarionc cogiuuonemq; nii- 
cupemu». Ad hanc dcmq; men» accctiicqux omnet uuooet 
reru noo difcurfu.fed tiropliei Aabiliq; intuicu peicepicoam 
fopnmocom ac cempai.ftatui & xteraiu» euedcbec Mo- 
tu» quidem & teroptts in urionean mente ftato» eft, tt cter- 
nitai.Non enim aliudpoft aliud difcie , fcd limol oronia te- 
nct.Supa mentem ipu animx Tnica» eft fummi bom chara 
Ctecqoa non rerom rarionibu» ideisque , fed primo rerum 
omoium priodpio , quod ipfum vnum eft , ioogicor . Cum 
omnet aaimx viret, qox in cogniuone Terfancur euumera- 
tx liotA fcientiaincognitionecofiftac , io quapociftimum 
vi feientia tit , Tidenduro . Senfoi quidero non coauemt , Tt 
multuum urionibui conftiuc.tV hac prxcipux.quia feiifu» 
illecommunet eflentut terii no ludiut , fed pafuones quaf- 
dam corporumfolummodopcrcipit Quifquis ignorac ef- 
fencii.ignorac 8c vcriurero, Qui Teriuu» cleexpcri.a faeo- 
ui nimiDroalienu» . Non ergo m fcnfu foeucia , vbi aoima 
non per fc , fcd per corpn» perapit , acqoe ideo fxpe dfapi- 
tur. Sed in phaniafiatorfitan , 8c opmione confiftit , vbi ef- 
fca ria» iam perapimuccV aoima per fcipfa lioc co rporii mi- 
tufterio iodicat. Atquehxcfcncentufecundo locoThexte- 
co placet.qubd fcienua iit opimo, non quxUbet umen , fcd 
opimo vera:falfa autcm opinio,igoouocia. Com veio The- 
xtetu» opinionem io duodiftinxiBct.veram.ac falfam.qux- 
fiuit ilico Socratet.quomodo ulfa opmio caTe pofsic V num- 
qoe fopponicquod quifquii opinatur, aut ea qux nooit , aot 
quxnon nonic opinarar. Vodeiohunc roodum rarioaaa- 
tux. Qui opioatur raiu.oanquam ex eo falfa opuutur, quod 
piueealiqua qux nouit , aUa quxdaro efie qux criam oooic. 
Nam qui vcraq; nofcit ,aliud pro alio nunquam accipic Ne- 

3oe qux non uouit.alia quxdaro qux 06 nouic Nihil enim 
euUiquuiodicac.qux nunquam in cogicationem veoe- 
tuot.Neque quod oouit. id quod nunquam nouic : auc cu r. - 
trl qood o6 nouicid quod nouit eflc. Qois eniro pto igno- 
to nocnm.TeJ pio noto ignotnm acciput t Hi» igitot modu 
opinatifalu.nollus pofit videtar. Fort*ver6aiio quodam 
p»Uo ulu homiae» opioantor , cum ea qox ooo foot , opi- 
nantnf-Ex quo falfa opinioeritxa qux n6func opman.Sed 
neque id fieri poteft.Qiufqoii emm videt.vnuro aliquid vi- 
det:qui voum aliquid vtdecexiftcns qooddam videc-qui tc- 
ro non exiftent Tidet.oec Toom aliqoid. Qui non vnum aU- 
qoi4,oihil:qui nihil videt, nec videt quidcxn. Eigo aut ooa 
Tidec , aat quod eft Tidec SuniUcer de audatuac cxceru fcn- 
fibut aftirmaie poflumu*. Quamobrem com opioio fcnfum 
feqoacor.quicooqoeopinator , Tnum aUquid opinacor : qoi 
Toum aliqoid opinator,cxiftcni aUqutd opmatorxrgo quod 
eftopinatur.qm Ter6nonexiften»,etiaro nec Tnum aliquid. 
Si non Tnum aliqutd.mhil igitar.si nihii opinatur^iec opi- 
natur quidcmluqoe aot n6 opinacur omnioo , aut quod eft 
opinatut Quapropier neque hoc modo ulfa aUqui» opiua- 
bicur,quod qux noo fuoc opinernt .Accedit modui aUo» qoo 
cotnmoutio ficiu tc ibod oro alio aecipiamu» : tc pro pol- 
cbroiurpc,5f proTtiliiouuie quodquidemSociaie» tu te- 
{tllit.Opinan.fccom ipfo loqoieft, du oobifcum * loterro- 
gimui.refpondcrouiuifirmamu» atqoe negamu».Ncceft lo 
cutio hxc tntrinfcu extnnfecofermcinedecerior. Inextuo- 
fecover6fcrmonenullu»vnquim diatquod turpeeft.efic 
pulcbnim:& quod homo, bouem eue:quod par , impar , auc 
bui uloiodi aliquid- Quarc molco mirnu cogiundo aflictet* 



hoifi v num aUod eife-Nam aot nnfci t vtraqoe . ant alterum 
folum.Si Ttraque.nunquam Ttiqoe commutarecfi alterom, 
ncqoe ficetiamqood eoim cognofcit , nunqui pro illoquod 
nondum in cogiutionem vemt acciperet. quo fit tc nodora 
inuentaraeflevideacur.quomodoialia opmionobi» mfic 
Vricorhic Placo,& in PhiIebo,Sophifta,atque Mcnonc . fcx 
nominibui ad eandf tioi aoimx pertinencibui, ad fcx illio» 
otfiaa figoificanda.Naro curo poft fenfum comrounero ani 
maeaderoqox& cororouiuifcnfoi apprxhendic , opinance 
potenria petapicprima ipfa perceptio > iraaginatio dicuur. 
Vr apprxnenfa cooferuac^ncmoria. Vc icerii qox feruaoicin 
fcipurefumic,rerninifcencia.Eccom refumendo dealioia 
aliud quati qoada rariocinario difcorrit , cogitatio. Poftquf 
vcr^diiairlu pc-r.i;;.j .iltimiaiu: .;h.|.:idvcl nc^Juii..Ji ;uiu. 
At vei6curo opinionepercepuper fenfom atque memona 
anima cogiuuonc rebngci iu in hxc refpiat velut io illa a 
quibut ifta manarunt.tV qux imagi net funt ret verat efie pu 
ut.picturam quandaro.dc phantalum Placo nominac Ec cu 
cercam inducit etfigiera,ccrcbn naturam nequaqaam incel- 
Ugic Noo enim dixic in corpore , fed in animo ceream ctti- 
gtem efle. Comver6in iacorporeonihillit corporale,per 
traoilationemquaodam operumquefimilicudincm pouut, 
quaica vc verbafonant,hxcintelltgendafunc Nequeincor 
pore figi vult rciii imaginet , neq; in animo ab externii ob- 
letxumngi.fed veiexnaiunfoa habereillai aoirooin , vel 
occafione ab extcrnit moubot coiporiiqoe paliiomboi fum 
pta io icipfum fua vi format lationetquc concipere. Qutde 
hi» dobiut.Placooit fommi interpretti comctaria legacHu 
expolicit ad opinionit iallx modoi redeundum eft . Tnducit 
plunmot Socracet , Bc mulcot refpuit . & vt fophiflarum fa- 
fluro repriixuc,fxpcqaxconceflaabilUifunr,iterum atque 
icerum confuut.Taodemex Platonitrnencecolhgenducfl, 
quod quando fenfibile quoddi pnmo nobtt occurric , eiusqi 
ocxurfu fenfui in nobii erticit ui ,4 a feofu memoria.ac deio- 
de rorfui idcm nobii obi)cicur,memoriam pi xccdc tem cum 
fequeoccfcnfu compooimoi.dc in hit iam dicimui Socratet, 
equut.igoit . cxceraque huiufraodi. Acque hxc opinto qux- 
dam nuncupacur.componenribui nobu prxcedente memo- 
nam cum recence fenfu-Et quoriet hxc quxcolligicur,ioui- 
cem confonaocopinio vera exiftic : fi duionaoc , opinio fal- 
fe.Nam fiqoit dom Socrarii fpeciemin rocmoria feruac, Pla 
conem ipfum orfendac , putecque fcob quanda uroilitudinc 
Socrau rurfu» occurrere.poftmodom Plaroaii fenfom veluc 
i Socute hauricni , mcmorix Socratii ipfum accomroodet, 
opinio talfa refulucAtq; hoc pacxo opinio falla fic ex colla- 
rione fcnfut ad cogitauone.Fu 8c alio modo , collatione cn- 
mocauoneque cogicacionit vmut ad alcenus cuiufdam cogi 
ucioncm.pocefleniroquiinumerorum quoriidam Lpeciet, 
qux io mcmoria latent ,etiam abfq; prxfcoce fcnfo.cogitan- 
do innipf permocare.ica n X ll.proX l.eccoouaX I.pro 
X I |.upm.Veromdobiutioquxdamfuboriiur.Namqai- 
cunque fpeaei fcmacfacea quonim fpcciet habccho! ergo 
fcit nomcrot . Stn commuuc , ignorac Qjure firool eadem 
•Sc lcit ,Sc igoorac.Kefpondendum, non efleabfurdo vc it qoi 
Toomodofcii , ignoret alio.Namit habicuquidem feic ,a- 
ctaignorat . Quoarca hit nihil impedieniiboi , dnx falfx 
opimon 11 fpeaet muencx funccV paulo aoce expoutx. Ori- 
tur&aha dobiutio.Qoiafiqui«dumfcieacut daoiuquo- 
randam habcc , commuundo fali6 opioctur,(V alrcium 
proalcerocapiac, videtux rem ipfam cuiu» habcc Ilic. ujui, 
ignorare : & qood deccria» eft Jaeocia ipta.dc non ignoi an- 
tu ignoiare.curo ipfa fcienria commueaciooii cauia oc.igno 
rantix coramutatio . Quod li ua efl , cum fcicuciaignoure 
not faciac , nihil prohibec qoin ignonncia fcire erhaac Re- 
tpondec ad hxc Thextnoi , ponendam in animo infcictx ti- 
cnt ot feientix fpcc lcni , 8c qm alterom pro aitera ovpic faUit 
atqoe iu pcr ignorantia m pociut quam per fcientiam igoo • 
ran. Rciponiio hxc miotme lumcit , quin eodem modo 
qoo ec fopra.qoxretor , ficomroouc ea» inuicem fpccse» , v« 
tram cognolcac vtrxnque , aoc tgnoret , aut altCTam noric t 
alteram ignorauerit. Vnde fupcrior cootroucrfia omnu 
redibic Item fi ponenda fpeciei qna feienua nofcitor, & qu» 
infciu , iterum fpeaes aJix qmbui fpecies hx oofcuocur t 
ponendx funt , 8c alix rurfui qntbus illx.atque iu in in> 
iaiium progrediemur . Quocirca non iu , ted alicer ic- 
fpondcndam. Nam dicendum enc.Tt Soctates fupra ce- 
cigcrac , quod non rerora ootionet perrouuuooii caufat 
foot , fed confulio notionum , negliglentia diutui na.cirer- 
na fimiUtudo haod exacie difcofla. Non ergo fciencia , lmo 
a>nfufione,negligcncia, decepcione<{ue ignonre viderour. 
quanquarahxc baudabfolucciudicaripnuipofliiac • quam 
quid eft fcsenria , fuerit declaratum . Nam per lucem lene- 
bras , per (enom tilcotium,per bonum malum . per verum 

falfum 



Formx qux 
funtin ani- 
ma , non ex 
fuot q fiuu 
extra. 



Qux vera, 
qux falfao- 
pinio. 
Dux fpecies 
opiniou fal 
fx. 



Thextetus,Vcl,de fcientia. 



falfara dignofcimui.Anrc^igirurquid fcientiaefc, definien- 
dum videtut, quimfalfa opiniodcclaranda,ti pcrfccte illam 
comprchendcte cupimui. Hioc Thcxtccus . Uicneum elfc 
veram opinioncmaiicric-Quod quidcmcx eo confucac. So- 
cratct,quod oratoiu faculus pcrkudct, non docet : qui pcr- 
fuadccopimoneminduac ,& opinionem Tetam , cum vera 
rcfett , neque tamen fcientum . Nam de bis qui- in mocu 
liiocfempci,& jliislcjluci liabenc , cctta nunquara fcien- 
lia cft.Talia veib funt huruana negotia , de quibus otacores 
agunt.ptxfcmmcumfxpcadcacredcnda aivditotet iodu- 
cancdequibus iplidubitit , & quibus nunquaincerfueTunc. 
Addit poli hxc Tbextctui Lcucippi , & Cyccnxi Theodon 
dcfiniiionem Scicntiaeft opinio vetacum tatione. & idcit- 
coquxrationem habent , foiri potTunc :quxracionecaient, 
xninimc. Et Prodicus Chius Leucippum imicacui , elementa 
tcrurti , quia liraplicia funcproptcteique line tatione.igno- 
ta elle aUeiutt :cotnpotica vetb cumtationem habere pof- 
linc , noca . Kacionem quidera dcfinicioncm , & ocationcm 
quandam decJarautem tei fubftitiara ptopriet acemque in- 
telligunt. Qjixquiapluraincludic , fubielcura& pixdica- 
tum , interdumctumcopulam .ideft verbum,& nomina, 
compolictimquoddamlignificac.Elemencum rerbfitnplex, 
ideoijiie tationii expcn , & ignotum relinquicur . Duo qux 
di&afunc,Socrjtcsconfutat,ptius quidcm poftenus hoc, 
quo dicitur.E Icmen ca.quia iimplicia.ignoca : qux cx hii cf- 
lecrafunc .quia compotiea , nota. Ueinde pnus illud , quod 
fcientu lic cuin racionc opinioveta. Et exerupli caufa pto 
cleinentisliierasaccjpic.procompoltcofyllabarD.Veruqux 
dehis tradit.de rebuiomiubui intelligi vult Prima contra 
illos tacio eft . Quia qoemadmodum compolica ab elemen- 
tis depeti den t , ica compoticorum cogn itio ab elemen torum 
cognitionepcrficicur.Neq;eoim linecaufa.queacaufj funt 
cogoofci poiTunt.Qujpiopcei unpolsibileeft.ignotatit ele- 
mcntii fate compouca . Item fume compotitum quoddam, 
vt ecce So.primam nomiuii Socratici fyllabam . Virum fy I- 
labahxc vtraque elcmentaeft ? An vnaquxdam fpecicsex 
cieraeotii congrcdicncibm nau f Si vcraque , crgo quitquu 
fyllabam hanc.lo, oouic , vcraqucctemcnca oouit ■ lucctro- 

facusque quid eft fo.f.iV o, tefpondcbit . Ec li f, & o.ignora- 
it,fo,uunquamcognofcec.Nam qui verunquenefac.nefcic 
& ambo.lmpofsibileigitureft ignotatii elemencii compo- 
iicanolic.Scddicctfortealiquis ,fyltabam,& voamqiunq; 
fpecicm.ooo elemeota.fed vnum qutddam ptxter illa enfte 
le-Qucm Socratei lic incerrogac: Vccum fpecies hxc , & fyl- 
laba partei habcac necne.Si habct.cocum quoddam eft,& o- 
mne . Totum verb , & omne , nihil aJiud ctc quam paicet o- 
mncs.quodin numerripacct. Etenimtocus numetus . nthil 
aliudeftqujraomncsquasconunet vnitacet .acque itafpc- 
cies hxc conftabic ex pactibut, & paites eo ipfo quod erunt, 
totiut erunt . Sicuc ergo nota fpcacs.it j & clemcnu cogni- 
ta. Nam ti fpeciem nofbt.totum & omne nofcit • Si totum 
& orane.nuliam iptiex paitibutemsdceilecogoofcit- Ergo 
linguljs fac pacces habere, tingulat i taq; nofcit:quas ti igno 
ranc vtrum omnes adlint , nccne , fcite non potetic ■ Impof- 
tlbile igitur ignoratis elemencis fpeciem nolccre . At ti quii 
dixcnt Ipecicm ipfam vnam patces nulias babereex eo qubd 
clemcnu quibui conftat , parteseius noo fuot | fcquicur vt 
limplcx,& impartibilii tit Quatc ticutelcrnenturaquufira 
plex . ignotum didumfuu , ita & fpeciei ipfa quia iiroplei, 
lgnotaciledicctur.ldeocjuc nullomodo fieri poceft.ve igno 
i Jt 11 clcmcnt is fpeciei , quxex hit fiuot , nofcantur . Quod 
cx eo quoque petfpicue paecc , quod in (ingiilii artibu s nin- 
damcutum cuiufquc attis intelligendx cft , clcmc r. c j cetum 
ipfatum dc quibus ars ipfa agit , comprxhendere. Alioquia 
labor omnii cft irticus . Hoc denique confutato . Socratet 
iam prioapalem propoiicionii pactcm rcfellereinapit , vbl 
dicebatur, Saencumeile opinioncm vcram cum ratione. 
Tria eoim tatibii nomine ligoifican potTuocauc oratio, aut 
per elemcou rci difcurfui,auc definitio . Si pcimum > omnii 
optnio fcientia erir.Siueenim vera feu falfa opioemur.qood 
(entimui feimone proferre valemui l ergo tattone opioabi- 
tur.etiamqui falfa opinabicur . Si Jecundum,quoc*ci quit 
perclcmcnudiicurtet.fcicjedicetur.Id verb idnrco fallum 
elt , qoia elcmenta difcurreodo tranfponere poceft , brdi- 
oemquc peruertere , & elemc.it u m vnius rei in aliam quan- 
dam rctcire.A rni elcmencum altenus accomraodare . Qui 
vcro ifta cooiundit , fcirc non eft dicendiu . Si teieium , id 
eft deiinitionem iotelligit , & fdentiam vocac opiniooc i t - 
ram cumdefinicione, licconcta illum arguraeotatur. Defi- 
aitio lncerpietatio dirfcienrix cft : ideo quicunque definit, 
prxccr rci communia dijferentum ptoptiam alsignat. Sed 
qui<$ociacem vcic, & Tbextetum opinatur , vcrura diife- 
tenciat opinando Socratii , & Thexteti percipit.nccnc ? Si 
oon percipie,aec vere opinatur,aunquam cnixn aJicrun» 



93 



abaltero verediftinguerem , nif! differentiat vtiiufque di- 
gnofcerem . Ergo eo ipfo quo veic opinacur , ditfercnciai 
callet. Quarcnihil opuseft prjrter opiinonem veram.ati- 
dcrc racionem , id eft ditfcrcncix nononcm . Verum dicet 
fortc quifptam.in ipfa opinionc fcnfum qucndam imaginj» 
tioncmquedirfercntix includi , ponus quam certam diffe- 
rentiz natuialit intelligctura .ideoqueaddendtiin fcienrie 
definicione.di<ferenci.T incclligenni. C6tta hunc tta Socra- 
resarguiiiccatut- Ablurda profedo defioino eft , qua idcpcr 
idem defcribitur.Cum vetbdicimut lcientiaincllc opinio- 
ncm veiam cum racione , id cft cure dirfeicntixintelfigen- Septem defi 
Icientiamperfcientiam definiraui . Naxn iiuclligentu mtionesfcie 
dilfetentix.diJfctcntixfcientiaeft.vndefcientia erit opi- tix tedditx 
nio veracum fciencu diffctencix , quod dictu ridiculum eft. j fophiftii. 
Ex his ommbus iam falfx fophiftarum definitiones redargu 
tx funt.Trima.qux dicebac uienciam ctfc lingulas , qaat Ji- 
fcunt iir.facultaces : fecunda.qux fciencum elle fenfum : ter- 
tia , fcicntum ciTe opinionem vet am. quaru , fciencum eJTe 
opinioncm vetam cum fcrmonii prolatione:quinca , opi- 
nionem veramcumdifcucfuperelemenca:fexta,opinroacm 
veram cum ditfctcncix imaginacione : fepcima , opinioneen 
vetam cum faencia di tfercntix ■ His demque redargutii vi- 
denducft quid J^latodoccacquippcin feito librode Repu- 
blica Broncinum.& Atchycam Pycagoiicoi iniicacui , duo 
retum genetaponic, incelligibile fabcec , & fenlibile • Illud 
ftabilc& incotporeum : hocmobilc corporeum^uc. Viam 
adilludoofeeudure racionem vocat, vumad hoc fenfum. 
nocionemcommunem illius intelligentiam: huius.opinio- 
nem • Sed vcrunque gcnusbifanam diuidic. Vulc emm ef- 
feintelligibilcprimum.& fecundum:iueoideas,ideftdiui- 
nxmencisrpeciesnocionesquc.&menccs alus ,& anitnac 
contineti' in hoc numecoi,& figuras . Numeri quippe & 
figurxquamuu incorporalu tiuc,camen quia diuitioncm a- 
liquam fufcipiunc, non pandignicacequaimpartibilei fub- 
ftaunx cenfenda funt ■ Illocum cognicionem ptoprio no- 
mtneiotellecium.horum cogtcatioocm locclleciualem vo- 
cac.Seulibilequoqucpati diuitionc patticur.in primumfci- 
Iicct,& fccundum. In primo locac corpora omnia corporea- 
que-ln fccundo vmbias,& imagioes corporam.fiue in aqua, 
meia fpeculii appareant. Et eas ica fchabete ad corpora , vc 
mathematica ad diuina enftimat. Perceptionem cotporum, 
credulicacera pioprie nominat : vmbtaru imaginanonem. 
Deinde cirea vrabraicorporum.velcorpora.vclraachema- 
tica.fcienttamcJTenegacfedin folo iotellcctu diuinorum 
eam locat.Quod & in hoc dulogo tigmficauic in pnodpio, 
cure fcieoua & fapieotii idem elTeproponeret. Nam Japien 
ciiefTe dtuinoriiconccraplacione vbiq, ceftacur . Quo vero 
diiicrat inteilcdtui iple.id eft fcicua ab opinione.in libro De 
natura hu vet bii ofteudit : Si iocclleftus reta6; opinio dux 
res funcoecefTe eft ideas per fcmet intellecf u potiui qui fco 
fucomprxhendi Sin vcio.quibufdam vidctur , vera opicuo 
ab inccilectu ml dilfeic.omnia qux corpotea fentunus.cct u 
habenda funcSed opinor duo ellc diccnda , proptetea quod 
vtraque magna dirtcrcntia diftant : quippe quorum alterum 
doctuuanobis inlinuac.alcerum perluationis alTumpcio. Al 
tctum quidem feraper cu ratione vcra : poiro line vlia ratio- 
ne alterum. Alteruin corum nulla ratione traducibilc , alte- 
rum nutani ioceruquc-Quid,qub<i rcctx opinionn omnii 
homo particepi ? Inullectui aucem dei ptopriui , & pauco- 
rum adreodumelcctorum hominum t Eadem terme iu Me- 
none P bt lc boque teftatur . Quid ergo ficieotia eft ? Diuina- 
rum rerum certa tacione compcxheutio Hxc incclleccu, pn 
mo ac Jemper. In ratione fccundo . nec fcmpcr . Nam rario 
cum inter intellcctum opinioacmbue medu ttt , quotiei ad 
inferiora porrigitiir , opinionii repietur ertoribui , & diui- 
na cogit ji c detiitit . Cum verb ad mentem fui ducem con- 
lacrtuui^uiooiiimcogaicionemiuuricQuacnpioprio no 
mincin menteljpicncum , in ratione remioifcentiam l la- 
to nuncupat- 1 c ideo de obftctncia faculute per quam re- 
minifcimur . hoc io dulogo diJpu tauit , vc noo modo quid 
fciencu Jit , vcrumeciam quomodo acquiratur iotdligcro- 
m us Imo & v nde iit & pcr quem^xpkcuit : dum dixctec Se* 
cratem Dei iuflii oblretriao muaere fungi ■ Eft ergo 
faencia , diuiootum cetu ratiooe comprxhen- 
iio , in mente reiideui , in ranoncra pro- 
tluent , Deomentl infcru , adule- 
c 1 1 o > pteceptore io taciooera dco 
afpirance redu cta , rationem 
in mentem dingcm, 
mentcm cum .ii- 
uinitatecon^ 
iuugeot. 



94 



EVCLIDES, TERPSIO, 

CRATES, THEODORVS, 
T H I AiT II»"- 
* 



Liber decimustertius. 

so- 



m 



O D O N E , 6 Tcrpfio , an ia pridc 
rurc vcnift if*T e R.Pridcm fatis,ac tc 
in foro quxfiui,& mirat* fum qu6d 
rcperircnecjuiucnm. e v. N6 cram 
in vrbe. t e r. At vbi? e v. Ciim in 
portii defcodiflem.offendi Thcxtetu , q. Corintho 
c caftris Athenasfcrcbatur. t e r. Viuiisnean mor 
tuus? e v. Scmiuiuus, vulnenbus cnim quibufdam 
arNi&uscft,&quoddctcriiis,morboetiidiuturno 
in caftris eft conrc£us.T e R.Num dylcnteriar' e v. 
Hac ipfa.T E R.O quale virum rcfers in difcnmine 
pofitura.E v. Prxclarum admodii atq; optimum,6 
Tcrpfiomi paulo antc nonullos audiui, qui eu cir- 
ca re militarc miris laudibus cxtollcbit.T e r. Nec 
miru id vidcri dcbct,imo Iongc magis mirandu cC 
fct.li cotra fe haberet. Scd cur no diucrtit Megara? 
K v. Propcrabai domu.Ego enim & cofului & ob- 
fecraui.lcd illc noluit. Quinctii comitatus ipfum, 
cu co difccdcrc recordatus fum Socratis, atqj admi 
ratus quim diuinc & ixpc ahas, & dc hoc maximc 
vaticinatusfuerit. Nipaucisdicbus antcquacvi- 
tadeccdcrct.obuiifacVThcxtcto adhucadolcfcc 
tulo,cucodifleruit,ciusq-,indolcm&probauu,& 
admirat* cft. Dcindc mihi Athenas profecto ratio- 
nes difputationis illius auditu raaximi dignas fin- 
gulas cnarrauit,atqi infupcr addidit, prxftitcm o- 
mnino virii futuru, fi adolcucrit . Ac vcra nimium 
prxdixiflc videtur.T e R.Ccrtc.fcd quinam fcrmo- 
nes? nu rcferrc potcs?EV. Non vcrbisper Ioucm, 
fcd literis.Etenim rcucrfus domu ftatim comcnta- 
rijscos pcrftrinxi:dcindc pcr otium rcminifcendo 
latius fcripli , & quotics Athcnas proficifcerer , ii- 
quid cxcidiflct, Socratc interrogabam , atq; huc re 
dics cmcdabi . Quo faftu cft,vt vniucrfa penc dif- 
putatio illaconfcriptafit.T e R. Vcraloqucris. Au 
diui enim hxc a tc pridc,& ifta nofle cupics,te qux 
fiturus huc fqpc accclsi.Quid ergo nuc obftat.quo 
minus pcrcurramus ? E nimucro quiete mihi opus 
eft.Ni ex agro vcnics,dcfeflus fum.E v.Ego quoq-, 
Erincii vfq-, Thcxtctii comitat* fum, quiobrc libc 
tcr admodii rcquicfccrc. Eamus ergo. N&bis enim 
quiefcctib* pucr ali ^uis pcrlegct.T e R.Probe. e v. 
Hic.6 Tcrptio, libcr cft non iu compoiitus , quafi 
Socrates mihi referat.vt reucra rctulit, fcd quafi cii 
Cur in dii illisprxfcnsdifputet,quibul'ciidifput.uremihinar 
logu perfo- r juit. Hos autctn georaetram Theodoni & Thex- 
nx lo<jucn teru f g ,acdi ce bat. Ncigif in fcripturamoleftu ci- 
cTntu" fct,fiinqui,&inquit,confcnfit,&negauit,iipiui 
H6e locum interponercf,hisvitatisSocratcipfumvnacuillis 
imuatui cft difpuuntc induxi. T E R. Scitc Euclidcs. e v. Hcui 

A l ^ r °eA' b ' tU.accipc 1,bru aC lc £ C * S ° C *' S ' C y rcnci >° Tnc °- 

de Seoeuu- dore> p W ^ teTlsiru hicu«effent,cmxad eosfpe- 
ftant abs te potifsimum exquircre,hqui illic iuue- 
ncs geometrix, aut altcri pbilofophix ftudio ardc- 
ter incumbcrcnt.N ucautcm magis noftros.quam 
illos amo,potiusq-, intclligere cupio quinara c no- 
ftris luucnibusinvirosproboscuafun merito vi- 
deatur.Hxc ipfe pro viribus fcmpcr exploro,& ab 
alijs ad quos mucnes coflucrc video,ftjpc percotor. 
Tcaut non pauci fe£titur > & mcrito.Natn &alio- 
rum gratia,& gcometrix maximc, cocurfu dignus 
eflc vidcris.Si quem igitur na&us cs mcraoutu di- 



gnum, hbcntcr audirc. tkeo. Atqui , 6 Socrates, 
& mc rcfcrrc &tc aufcultarc dccct qualc c vcftris d 
uib' adolcfccntc lnucncnm.Qui li formoius cflct, 
laudarc illu vcrercr, nc cui foriitan illius amore ca- 
ptus vidcri poflcm.N unc aute nc mihi fuccenieas, 
non cnim clt pulchcr. Simibs tibi cft , limo nafo & 
prommcntibus oculis , qu.iuis minus illc quim tu 
lnhismodum cxced.u,liberctcculoquor,lcito in 
primis mc nullum adhuc adolcfcctulu rcpcriffc, li- 
cet cii mulus vcrfatus fucnm,tam mirabili naturx 
fclicitatc donatu.DifFicilcadmoducft.rcpcnrcho 
minedocilcm limul&prxcxtcris mafuctumatqi 
cum ommbus virilc. Equide ncc fuifle vnqua cxi- 
ftimo.ncc eflc vidco,q. ita natura fint mftituti.Cx- 
tcrum acuti vt hic fagacesq;,& mcmoriofi,&doa 
lcs,vt plurimuin iraciidiam impetusqi prxcipitcs 
funt,proruunt cmra atq-, raptatur , qucadraodura 
finerctinaculisnaues,&fiiriofi potius quafortcs 
cxiftunt. Graucs autc fxpe cu ad difciplinas fc cofe 
runt,fcgncs,torpcntes,obliuioli funt. Hic vcro ita 
lintter , libcre,fuauiter,cxpcditc,maximacii raiiue 
tudmc ad dilciplinas quxftionesqi graditur,vt nec 
lubricus quietusqj oleifluxus mollior& fuauior 
vidcatur , & vt rnirii fit tantu ingeniii tam mature 
lfta pcragercs o c. Optima nuncias , fcd cuius no- 
ftroruin ciuiura filius cft? t h Eo.Nomcnquidcm 
cius audiui,fed mcmoria excidit.Eft aut medius iJ- 
le eorum qui huc acccdunt paulo antc cxtra ftadiii 
vngcbantur,at nunc vncti.K & focij fui quidihuc 
aducntarc vidcntur.Aducrtcvtruagnofcas, nccne. 
s oc r a. Agnofco^quidcm.Sunienlis Euphronij 
filius eft,vir,6 ami. e,proculdubio talis,qualcm tu 
filui narralli , probatihimiante omncs,qui patri- 
monium amplum rchquit.icd nomc pucn nonau- 
diui. t h e o. Thc^tctus,6 Socratcs,nomen eft,pa- 
tnmomum autcm eius tutorcs difsipaffc vidcntur. 
Vcrunumcn hbcrahtatc mirificc pollct. s oc r a. 
Generofum hominem narras.iubc huc tllum accc- 
dere& nobilcum ledcrc.TH e o. Fiat. OThcxtctc^ 
acccdchucad Socraum. socrat. Vcni obfe- 
cro i hcxtcte,vt raciplutn cotempler, qualcm vul- 
tumprxreram. inquitcmm Thcodorus , vultu me 
tibi limilera cfle,qu6d li vtnufquc noilriim lyram 
iimihtcr tcmpcratam aflcrcrtt,\ trum confiitim id 
crcdcremus! anmuficu^ne ciict prius lnquircrc- 
musr theae. In^uirercmus. s ocr a t. Et li ta- 
Icm repenrcmusjcredercmus vtic^uc : finautcm mu 
iicxcxpcrtcm,mimmc?TKE. Itacft. s o c r a t. 
Nunc crgoficurxnobiscft noftrum vultuum fi- 
mihtudo , vidcdum vtrum pictor lit qui dicit ncc- 
ne. T h e. Sic videtur. sockat. Nunquid pictor 
Thcodorus? T h e. Non,quodfciam. socra t. 
Geomctricus autcm?T h E.Maxunc quidcm,6 So- 
cratcs. s o c r a. An&aftroriomus,dialecticus, 
muficiu,& rcliquarum difciplraaru pcritusfT h e. 
Mihiquidcm vidctur.s oc r A.DumcrgoinaJi- 
qua corporis partc confimiies cffc nos prxdicat, 
laudans quodammodo , vel vituperans , non mul- 
tumillifjdeiadhibcndum. the. Nonvtapparct. 
socka. Siquidem vcroabanimi virtute iapicn- 
riaque laudaret , nbnne conucnirct hxc audienu, 
laudatu ipfum confiderarc,laudabo autc fcfc often 
dcre/T h E. Omnino, 6 Socrates. socrat. Vidc, 
igitur,6amice Thextctc,tuaintcrcft oftcdcre,mca 
conftderarc.ScitocuThcodorus multos mihitam 

Ecregrinos,quim ciues laudant ,nullum maiori- 
us ac tc laudibus cxtuhffe. the. Bcnc eit.,6 Socra 

tes 



Fadei fimi- 
I» Socrati 
refcrtux. 



Homine in- 
geniofumor 
rnanfuetu at 
«jue vuilem 
repetireduT- 
ficiJc. 



Nefcicri 
Uuditautri 
tupera, noa 
eft adbibca 
da fiJe». 



The-etetus,Vel;de fcientia. 



m,fcd vi<Jerteiocans^ixcrit. s oc. Noeft mos hk 
Thcodori vcvu nc rcnuas qux concelfa funr , obij- 
cicns quodhiciocisagat, nc tcft.iri cogaf. Non fa- 
clleeft cius reftimoniu ref»t.irc,fed audacrcr in co- 
ccfsis periiftc.T h e. A gcndti cft,fi ubi vidcf .s o c r . 
Dic agc , diicic aliqua .) Thcodoro geometrica?- 
T h E.Equidc. * o <t. Qiiar vcro ad aftronomia har- 
moniamq;,& diakt-tica fpcc~tant,difcis? 7 h e. An- 
nitor equidem.soc.Egoqitoq;,6 pucr , & ab hoc, 
&abalijs,quosaliquidhoru iptclligcTe arbitror, 
& quo ad alia in his modcfatc me haheo , cxigutim 
veroquiddamdubito,quodtccum, & cu iftisinue 
ftigandum. Quarcmiriircfpondeasoro. Annon 
difccre cft,fapicnttorem in eo fieri quod quiiquc di 
Anidcm fic icit? T h e. Idipfum. soc. Sapientia vcro lapicntes 
iapiencia \ funtqmlibct iapictes? t h e. Ccrtc.soc. Nuquid 
ntw ' hocin aliquo i fcienua diffcrt? th b. Quidnam? 
s o c.Sapicntia videlicct.In quibus icientes , in i jf- 
dem & iapicntesr' the. Quid probibct? s o c. Idc 
igitur lapicm&icientia cftr t k B.Idcm. socha. 
Hocilludcftquoddubito, ncqiconcludcre mccii 
ipfc valcoquid lcientia fit, habcmus quid ad iftadi 
camus^Quid cfle aiferitis? quis noftrum prior ofte 
dct?Quifquis vcro abcrrauerit fcmpcrq; ballucinc 
tur,alinus,quemadmodu pila ludctes pueri dicut, 
fedeat.Sed qui vincet , nihilqueabenarit, Rexcrit 
nobis , & iubcbit quicquid refpondcri voluerit. 
Quid ftlctis?N6nncpre. defideno dimitrendi inci- 
do in rufticitatc?cupiens vos in difputationem in- 
duccre,amtcosq; & familiarcs inuiccm ficri. thh. 
Minitnc hoc,6 Socrates,rufticu fit.Scd ex his pue- 
ria aliquc rcfpondere tibi iubcas. N a hcc difpu tan- 
di ratio infucta mihi cft,& afluefcere nuc xtas pro- 
hibct,hos autem magis hxc dccent,** «nge magis 
proficict.Rcucracnim rauentusin oranibus pro- 
ncit,& vtcccpifti,ncdimittas Tbe$tetum,iedeum 
interrogxs o c. A udis hoc , 6 Thextcte , qux dicit 
Thcodorusreui tu,vt opinor,libeter obedies.Neq; 
cnim ras cft,vt huiulmodi ln rcbus fapientiviroiu 
uenis min' parcat.Ingcnueergorefpode, quidcfle 
leicr.ru opincris.T h e. Parcndum cft , 6 Socrates, 
quando quidc vos i mpcratis,li qua cnim in re ab er 
rauero, corrigctis. s o c. Faciemus proculdubio,fi 
quo modopotcrimus. the. Vidcntur mihi fcien- 
tiz circ , qux quis a Theodoro difcerc poteft , geo- 
mcrria,& rcliqua,quc rn fupcrioribusenumerafti: 
prxterca ccrdonum ahoru mq; opificu artes , & o- 
mncs,&fingulxnihil aliud,quam fcicnux funt. 
s o c .Gcncrosc ac magnificc,6 amice, de vno roga- 
tus, multa ac varia pro fimpiici dcdiiU. thf. Qua 
rattoe id ais,6 Socratcs? s o. Fortc nihil dico, quod 
tamcn putcindicabo. Quouesartemcerdonicadi 
cis,nihil aliud ajs, quam conficicndoru calceorum 
lcietiamrT h e. Nihil aliud.s oc R.Quid porr6 , cu 
tc£tonica,id cft fabrilcm axtcm?num ahud quam li 
gneorum opcru fcientiam: T h E.Nil ccrtc. socr. 
In vtrifq; igif td dedaras , cuius vtr.»q, fcienua eft? 
THF.Protc&b.soc.Quxftiovcrd noftranohxc 
crat,quoru fcicntix,& quot fint, non enim nume- 
xadi gratia qtixrcbamus, fed nofccdi quid ipia fcie 
tia lit. A n m lnl dicofT h e. Imo rc&c.s o c. Aducr- 
tc & hoc : fi quis nos de aliquo horu vihum vulga- 
numq; pcrcontctur.vcluti dc luto,quid cft,ciq; te 
fpondcamus,lutum coru qui ollas, lutum coru qui 
puppas,lutum corum qui latercs fingunt,nonne ri 
dicuh videamur?T h E.fortc. soc, Primo quidem 
quod putcmus cum qui inicrrogat,intclligu c cx il 



95 



Primailim- 
niciofacdt. 




lo noftro rcfponfo pofle , fi dicamus lutum , & vcl lenoto (iro • 
puppariorum,vclaliorumquorumcuq;aniricum F" a 'B ,,ot * 
tantumaddimus:autputas nomenquifpiarei cu- r, P'°P nu * 
iuiquaintelhgit.quinonouicquidfitipfa^T K b. 
Nullnpadto.s <>« r . Ergoncq; icientiamcalccori} 
intelligit,qui fcientia minimc nouit.T h e. N6 ccr 
tc.s o c.Ccrdonicam quoq-, no intclligit , quifquis 
ignorat lcicntiaro,& aliam vllam artem. t h e. Sic 
cft.s oc. Ridiculaitaq; rcfponlio cft , fi quis lntcr- 
rogatus quid fcictia fit,att|s alicuius nomen refpo 
dcat. Alicuius cmm cflc fcicntiam , cu non hoc ro- 
gctur,illc rcfpondet.T h e. Videtur,s o c R.Ptxtcr- 
va,cu hccat fimplicitcr ac brcuiter reipondcre , pcr 
immcfum circuuagacur. Qucadmodu in quarftio-. 
nedc luto,lcuc quiddam , & limplex referri poteft k 
quod tcrra humori commixta,lMtumeft. Cuius au 
tcm fit lutum , prxtermittcndu. the, Facilc nunc, 
6 Socrates , ita vidctur. ViJt ris enim pcterc quod 
nupcrmihi,&Socratihuictibiin nomine fimili, 
diiputantib.us m mentem vcnit.so c.Quid iftud,6 
Thcxtetc? t h E.Thcodor^bicdepoteftatibus fcri 
pfit magnitudinis tripedalis, & quinqucpcdahs, 
quod longitudinenolintpcdali magnmidim co- 
mcnfuratx.Eodemq; mododifcurrens, & cbcicns 
fingula vfqueadmagnitudinem li-ptcm & dccera 
pedu,ineatandcconftiUt. Nobisigif talc quulJ.i 
in mente vcnicbat , o.a in£nitx numcro potcftatcs 
erncrferuntjconandumeftquiinvnucompr^hen- Late/a ha- 
dantur,quo omncs exprimamus. s o c r. N um igi- i ut tetugo- 
turinuctumtalequrddamcft?THE. Mihi quidcm 01 funt me- 
vidctur^confideratuquoqi.soc R.Dic.T h e.Nu- ^J* ,,er tri * 
merum omnem bifani diuilimus . Ynum qui poA at^ri^Spw 
fit xqualis xquahter ficri , quem in figura tetrago- longitudme 
nocomparauimus,quadrangularcm & xquilate- incoinciura 
rum appellantes.s o c.Probe. t h. Et qui inter huc ^ 1 '"' P° ten 
mcdiuseft, cuiufmodi funt tria,& quinque, &o- mif"?bilU 
mnis numcrusquinequuxquahs xquahter ficri, pioJu&um 
iedvclmaiorrarius,velminorlxpiu$ fumptus fit, cnim illonl 
maiusq; & rainus ipfum latus fcmpcr cotinct, fieu eft fS 04 ' 6 K 

i- i- - . • - - trjeono . vt 

rxalterapartclogioricompar.tuimus,& nuracru _ 4t ^ 
altcra partc longiorcm vocauifAUs.s o c r a . Egre-, 
gic-quid tu poftea?T h e. Orpncs lincas, quxxqui- 
latctum,& planuin numcrumquadrantjongitudi 
ncmefledehniuimus:quxautcm.altcra partc lon- 
giorem,potcftates,vtputa qux longitudine illis,nc 
quaquam commenlur abilcs fint,planis autcm qu^ 

Iioflunt ellent commcnfurabiles : & circa fohda a- 
ludquiddarahuiuiraodi. socr. Optimcommu, 
6 pucrt.Quare Thcodorus haudquaqua falfi tefti- 
rrionij rcus forc videtur.T h E.Enimucro,6 Socra- 
tcs,quod de fcientia quzns , qonita vt dc longitu- 
dinc & potctia rcfpondcrc valeo , quanqua huiuf- 
raodi quiddam pcrquncrc liiiiu vidctis.Quo fit vt 
falfus Thcodorus vtcifsim apparcat.s o c. Quid ve 
i o : 1 1 tc a currendi velocitatc LtU(|airet,addens nuU 
1 u ex pueris prornpuorcm, curfu vidifl'e:dcinde cur 
rcndo & ab adult,o,& cclerrirno quodam vincaris, 
vnuputaresmihuscumtc vercIaudalIe?TH e. Ne- 
quaquam^ o c R.Scicntiam vero,vt paulo antc di- 
ccbara,lcuc quiddain i mic n t u , an grauc potius fu- 
premumq; dicis? the. Pcr Ioucm fuprcmum ali- 
quidarbitror.s oc R.Conhdc viribus tuis, teftimo 
iuumij, Tbeodori neparuipendas. Annitercomni 
ftudio cu de alijs,tii etiam de ipfa fcictia, rauoncm 
qujd fit,cofcqui.T h e. Annitcdi caufa, oSocratcs, 
hxc agemiu.s o c. Agc iam bono animo efto, cere- 
gic nanqi modo cxpofuifti . Conare imitis rcip^. 

fionem 



5*5 



Liberdecimustertius. 



QMetrices- 



Dian» fteri- 
let obftetri 
cci tieri v c 

CUII. 



fionem illam dc potcftatibus , quemadmodum cas 
multas vna fpccie comprxhcndebas, ita & fcietias 
multas vnarationccompledi.T u s.Sciro,6 Socra 
tes,me id ixpcnumer6 conatum fuifle , dil has tuas 
quxftioncs circurerri audirem. Vcrum nequc mihi 
ipfc perfuadcrc poflum idoneum ad hxc me eiTc, fa 
tisue habercneq, aliu audire, vt tu pxcipis difpu- 
tantem , fcd nequc ab inquifitionc tamen dcfiftere. 
s o c. Dolcs,6 araice Thexrete, ex eo qu6d non va- 
cuus,fed grauidus es? t h e. Ignoro,6 Socrates,fcd 
quid mihi acciderij dico. s o. O ridiculc,no audifti 
eflc rne filium obftetjicis gcncrofx admodu & fcue 
rx.Phxnaretx?T h f . A udiui equidcm. s o c. Num 
quod & in eadem arte verfor audifti?T h B.Nequa- 
quam. s o c.Scito ita cflc , nec mc tame coram alijs 
prodas.Latuit enim hactenus omnes,quod hac ar- 
te prxdirus fim,& hi vtputa ignorantcs , hoc qui- 
demde me non prxdicant.fed quod abfurchfsimtis 
furo,& homincs in ambiguitatem induco,hoc au- 
difti? t h e. ld prorfus. soc r. Vis tibi caufam hu- 
iusafsignem? the. Quidni Velimfs o c Qualcs 
fint obftetrices , cogita , ac facile quod volo perci- 
pies.Sciscnimquodnullaex illisquadiu concipit 
paritq; parturictibus opitulatur,fcd cii iam ad foe- 
tum incptx funt ipix.THE. Prorfus.soc*.. Cau- 
fam huius Diana ferunt , qux cu ftcrilis fit , partuu 
tutela fufcepitjfterilcs obftetriccs fieri vctuit, quo- 
niamhumana naturaimbecillior eftad artcs carii 
rerum,quas hunqua experta cft, his autc qux pro- 
pter xtatem concipcre iam non poiTunt, id impera 
uit fimilitudinwnfuabonorans. the. Verifimilc 
id quidcm.s o c. An non id quoq; probabilc,ac ne- 
ceflariu eft,qux prqgnantcs finr,& qux no,acutius 
abobftetricibus,quaabalijs animaduerrit' thi. 
Omnino.s o c.Quinctiam medelis, & incantatio- 
nibus obftetrices excitare , moUircue partus vexa- ' 
tiones valent,& xgrc paruncntibus opitulari, foe- 
tusq, educcre,& fi intempeftiuu forc vidcatur, ob- 
tundere atq, retrudere.T HB.Vcranarras.soc* a. 
Nunquid & hoc de illis audifti, qu6d ranqua pro- 
nubx in coficiedis coniugi js aptifsimx funt?quip- 
pe quc, optimc callent,quara cui iugare ad gencro- 
fxprolisprocrcationeoportcat.T h E.Haudfatis 
id noui. so cilmb fcias in hoc gloriari non minus, 
qua in vmbilici ipfius prxcifionc.Quid cnim^lte- 
riusne,an ciufde artis eiTc putas, curarefcolligercq} 
terrx fru#us?& rurfus dignofcere,quodiniolum, 
quim plantam.quoduc fcmen iacere deceatf* tmi. 
Eiuidem.s o c.In foeminis autem,6 amicc, altcrius 
facultatis hoc,aJterius illud exiftimas?T h e . Haud 
lane conuenics eft.s o c.Haud ccrti, fed propter in 
iuftaabfurdamqimaris&foeminx comunctione, 
cui lenocinium nomc eft.cociliadi matrimoni) of- 
Qutre ob- ficiumfugiunt obftctriccs caftx,vcrcnturq> nepro 
ftctncer ne~ laudabili ftudio lenocinij notetur,fiquidcm legiri- 
hnt eiTepro m is obftetricibus folis conuenitrcc"rimaresfaemi 
■ ubx - nasqiiugarc.THE.C6ftat.soc. ltaqi,idcftobfte- 
tricum officiu,opera mea quodambdo leui*. Ncqj 
enim accidit muticrib',vt aliquado fimulacra, ali- 
quando res vcras pariat. Hoc vcrb haud faciledif- 
ccrnereeft.quod h coringcret, maximfi prxclarifsi 
mumq, obftctricu munus cflcr,veru ^ fjufo difcer- 
ncndi/Tu vcr6quidfcntis? T h e. Idcro profcfto. 
bftet' «oc.Artivcr^Tnexadelf quicquidadiJlarumob- 
ewSocrani? ftetriciamdiligctiamattinet. Veruinhoc prxftat, 
g> maribus nonfceminis parturietibui fuccurrit, 
& a> arumarum foctus non corporum fpcculatur. 



Potifsimum autc arti mcq hoc incft.poire videlicet 
djligcntercxaminare,fimulacrumne& falium ,an 
natiuu ac verum quidda luuenis cogitario pariat. 
Quinctia quod ooftctricibus , idc & mihi accidit. 
ftcrilis fum,& fapientia vacuus: & quod mihi obie ^ Ur Socn- 
ceruntmulri,quodintcrroge fingulos , rcfpondca ,c ' in,CTI °" 
nulii,proptereaquia niful habea, quod iapicter re- «fpon^jMt ' 
fpondcrc pofiim,verc nimiu obicct.it huius profc- uuiKjuim. 
cto hxc elt caufa : parturientibus fuccurrcre Dcus 
me cogit,generare jpbibuit.Quocirca no fum ipic 
quidc,vUa in re prorfus fapicns,neq', cxtat aliquod 
mcx mcntis inuentu cx mc natum. Qui vcr6 mccu 
vcriantur,principio quidc rudes apparent,fcd mca 
deinde coiuctudine hi quib' Deus ipfe fauct , miru 
in modum proficiunt,vt & fibijpfis,& alijs vidcn- 
tur,hoc tame conftat,qu6d nibil vnquara a mc di- 
fcunt,im6 ipfi in fcipfis cgregia mulu poisidcntes, 
inueniut. Obftetrici fanc muneris Deus & ego cau 
fa,quod hinc maximc conie^are licet. Nam mulri 
quonda hoc ienorates,fcqi ipibs cauiam exiftima- 
res,mc quide ipreucrunr^brti ab ahjs pcrfuafi:vn- 
de ciriusquadcccbar,a mcdiiccflcrunt. Hi abcun- 
tes,ob prauum coogreflum c^tera aborfi funt:atq) 
infupcr qux cgo obftctricia ope ex animx illorum 
vifcenbus iam crucra,male' nutrietcs, pcnitus pcr- 
didcrunt,quippccumfaliaatq-,fimulacra veris ni- 
miu anteponcrent.Poftrcmu & fibi & alijs indotci 
funt vifi. Quorum e numero vn* Lyfimachi filius 
extitit Ariftjdes , alijqi pcrmulri. Cum vero ad me 
reucrrunrur,congrcflu meoiterii indigcnrcs , cuq) 
minfice affectanres , nonnuUis ftatim dxmonium 
mcumcongredi prohibet, quibuiHam contra per- 
mittit,qui dcnuo valdc prohciunt. N a & hoc cu m 
parturkntibus comunc familiarcs mei patiuntur. 
Vcxanrur enim , & diflicultate diu noccuq-, multd ' 
magis quam illx replcntur.Quc quide dolorc tam 
cxcitare,quAm fedare arrificium meum valet. Atqi 
ira quidcm ifti habent. Quandoquc ver6, 6 Theav 
tete,a. farcundi mihi no videtur,aducrtcs qa opcra 
mea no indigct,cos libcntcr cum abjs in matrimo- 
nium copulo,& vt cum Dco dicam,acute pr^fagio 
quibus potifsimum coniuntti proficiar.Quorum 
mulros Prodico tradidi, mulros cria alijs iapicnri- 
bus diuinisqi hominibus. Hxc , 6 oprimc , omnia 
hac ob cauiam alrius repetij. Angi cnim tc coccptu 
quoda grauidu fufpicabar,quod & ipfc puras.Co- 
mirre crgo te mihi ranqua ooftetricis filio , & ob- 
fterricix t.icuh .u is longe periro , & qux perquiro 
annirere pro viribus refpondcre:& fi ex ijs,qux di- 
xeris difcuricrj mihi , fimulacru potius qua vcrum 
appares rcfutauero atq; abiccero,ne fucccfcas oro, 
quemadmodum primo partu pucrperx folcr. Mul 
1 1 iam,6 mirifice adolefcens^iduerius me fic affccci 
funt:vt vei morfibus inuadcrc vcllent , fi quado de- 
liramcntum aliquod lllis abigercm , non puranrcs 
id a mc beneuolctiafieri,cum cos latcret quod nul 
lus Deus maleuoius eft hominibus, ncc ego tale aU 
quid malcuolctia facio. Mihi planc nefas efle vide- 
turadmiRerefalfum,ac verum rcfellcre.Rurfusigi 
tur a principio Thextetc , quid fcie ria fir,vr pores, 
exponcrercnra:quod vcr6 non pofiis, nequaquam 
dixeris.Sienim De*volucnt,adiuucritqi, potcris. 
T h e. Cum tu ita,6 Socrates,iubeas, turpe cfl*ct,fi 
quis fuam fcntentiam non proferrct. Videtur mibi 
quod quifpia fcit,id fcntire quod fcit: & vt nuc ap 
paret,mhii aliud fcientiaeft,quamfenfus.socR a. 
Qua gencrofc rcfpodifti,6 pucr , fic cnim loqui eu 

qui 



SccuJa Jefi- 
rurio, fcicn- 
lia ellc fcu- 
fmn. 



Thextetus, Vel, de Scientia. 



97 



Omnei fa- 
pictej.exce- 
pto Parme- 
nide dixete 
omnia fcm- 
pertranfmu 
un. 



Ignii vnde- 



ExeTciria c5 
feireadcor- 
pui St ani- 



quiquicquam dehnire velit, oportet. Sedidcom- 
mumter confideremus, vtrum fcetus hic folidus, 
an vanus extftat.Scnfum ais fcientiam efle. thia. 
Aio. s o c R. Vidcris vtiquc definitioncm fcicntix 
haud abiccTum intulifle,ied quam Protagoras mo- 
do tamen alio,inducit. Inquit enim.rcrum omniu 
menfuram homincm cfle, exiftentium quidcm vt 
funt,noncxiftcntium vcro,vt non funt. icgifti vn- 
quam?T n E.Legi cquidem fxpcnumcro.s o c.Non 
nc iic ait:qualia fingula mihi vidctur,ulia mihicf- 
fc:qualia vcro tibi,tibi quoquc talia : homines autc 
vtriquefumus.T h E.Sicccrtcait.s oc. Atquipro- 
babilccft fapicntcm virum nequaqua delirare. le- 
quamur igitur. A n non fxpe Aante vcto codc, alius 
noftrtim riget, alius minimc ? & hic quidc leuiter, 
illc vchcmcntertT h E.Proculdubio. s o c. Vtrii di- 
cemus tunc vcntum ipfum in feipfo fYigidum, aut 
non frigidu,vel Prougorx credcmus, quod rigcti 
fit frigidus,non rigenti minimc?T h e. Videtur.s o. 
Nunquid ita vtriquc apparct?T n i.. Iia.s oc. Appa 
rcrc autem fentirc cft? THE.Eft.soc. Phaotafta ita 
quc& fcnfus idem in calidis cxteYisq-, huiufmodi. 
Qualu nanq; fcntit quifquc,talia cuique vidcntur 
cue.T h e. Vidctur.s o cScnfus igitur cxiftentis rei 
fcmper eft,& falfus nunqtu,quippe cum fcictta iir. 
the. Apparct.soc.Nonncper Gratiaru numiiu 
egrcgia iapiens Protagorascrat f&c hoc nobis ho- 
munculisde plcbe obfcure fignificauit,difcipulis 
autc in arcano vcriutiexplicuit.T n e. Qup pacto 
id,6 Socrates,tnquis?s o c.Dicam,ncc contencnda 
quidc,quod nihilin fcipfo vnum ccrtumeft,neque 
xc£tc ipfum ex Cc hoc quidda, aut quale quid dcno- 
minare poteft.Etenim fi magnum appcllas, rurfus 
par uum ctiam apparet:& fi graue,leue iteru m. E a- 
demq; decxteris ratio,quafi nihil fit vnumaut ali* 
quid,aut quale.Sed ex latione motuq, &alrer na co 
mixtione fiunt omnia qux elTc dicimus, non re&c 
denominantcs. N ihil cnim cft vnqua, icmper aute 
fit.Et in hoc omnes pcr ordincm upicntcs exccpto 
Parmcnidcc6lcicrut,Prougoras, Heraclitus, Em 
pcdocles, & poctaru in vtroque pocmatc finmi,in 
coraceduEpicharmus,Homerus in tragccdia.Na 
cum Oceanum diccret dcorura generationc,& ma 
trcm Tcthyn,oranucxfluxu motuq, gcniu prx- 
dicauit. An non id proferrc videtur?T h s. Mihi ve 
r6.s o c.Quis crgo aducrfus tantu exercitus.ciusq, 
duccm Homerum pugnarc audeat,quin ridiculus 
habcaturrT h e. Arduu cft,6 Socratcs. s o c. Arduti 
abfq, dubio Thcxtcte,prxfcrtim cum hxc huic lcr 
moni argumento cfic pofsint,quod vt cfl~c,aut ficri 
quicqua vtdeatur,motus facit,non cfleautcm & in 
tcrire,quies.ignis cnim calorquc qui alia gignit,& 
regit.ipfc cx latione fri&ioncq, cmcirur:bic autem 
motus cft an non hzc ignis origorT h e.Hcc ccrt c. 
sock. Quinctiara animalium genus exciidem na 
fcitur.T h E.Quidni? socr. Quid corporum habi 
tus/an non otio & torpore corrumpitur,excrciu- 
tione autem motuq-, piurimum coleruarur? thb. 
Iu. s o c. A nimx qtioq, habitus difciplina & mc- 
ditationc,qux motiones funt,doc~trinas conicqui- 
tur,ieruatur,atque perficitur: Otio autem,id cit ne 
gligenria,& pigritia, nihil penitusdifcit, & fi quid 
didiccrit,obliuiicitur.T h | a. Et maxime quidcra. 
s o c. Bonum itaquc um in anima,qtum in corpo- 
remotuseft,quics vcr6 contrarium. t h e A.Vidc- 
tur.soc.Prctcrcainijsquc, fercnitates traquillita- 
tcsq, vocatur,hoc aflero>quod quietes putrcfaciut 



atq; pcrdunt,alia ver6conierUant,itaq, Colopho- 
nc nunciti dcmque adigam.ipfam fcilicct catcna au 
ream infupcradigcns.quaquidcmnihilaliud prx- 
ter folcmHomcrus intclligit: quuquoufqucfolis Catena au- 
circuitus per fcuerat,omnuudeoru, quam homi- ™^'j ma * 
num funt, atq, icruantur. finatitc hoc quafi ligna- 
tumftaret,confeftimomniadifl'oluerentur,cucni- 
rctq; quod dicitur, furfum dcorfum omnia. the. 
Mini quoq;,6 Socratcs, eadem qux dicis ientire vi 
dctur.s o.Cogiu igitur fic,6 optimc,circa oculos: 
primum quidc colorc qucm dicimus album, non 
cflc ipfum aliud quicquam extra tuos oculos,ncq, 
in oculis, neque illi tu locu ccrtum attribuas. Iam 
enim eflet in ordinc mancrctqi, ncc in gcncratioae 
vltcriuseflet.TH E.Atquomodof' soc.Scquamur 
fcrmonem fuperiorc,nihiI fecundu ieipfum vnum 
quidda ponctcs,atq, ita nobis oigcr albusq, & qui 
uis alius color cx incurfu oculoru motuquc dcbtto 
genitus apparct.E tvnumquodq; quod colons no- 
mincappcllamus,ncque imprimens oculos,neque 
imprefltis crit,lcd mcdtus quida c uiq; propnus at'- 
fe£tus. An tu aflcrcrcs,qualis tibi vnuiquiiq; color 
apparet,talcm cantbus etia,& fingulis animalibus 
apparerc? t h E.Non pcr louem.s oc. Quid autera 
alteri homini,& tibi?num fimiliter vnufquifq, ap- 
parcrc vjdctur?An potius ncc tibjjpfi idc,eoquod 
nunquatibiipfcfimilis?TH E.Hocpotius quamil 
lud opinor. s o c. Si igitur idquo mcnfuramus,vel 
quod attingimus magnu, vel olbum, vel calidu ci - 
iet,nunqua in aliud quodcunq; incurrcns,aliud fa- 
ctum ellet ipfum quidc, vtputanihil muutum.lin 
autcm mcnlurat u quod attingimus, vcl album, vcl 
calidu efl'ct,etia ti nihil accidat aliud, patiaturuc, 
ipfumquoqucnihil patiensmtitabitur.Nainpr;- 
lentia araiccmira qu;da,& deridcnda facilcdiccre 
cogimur, vt ipfc quoque Protagoras , & quifquis 
alius ciufdcm fcntenti; cft,confiteretur.T h e.Quo 
paclo?& qualia dicis? s o cJBrcuccxcraplum acci- 
pc,intelligcsq; quodvolo.Talos fcx fi quatuor »p- 
ponas,plurcs cflc,quim quatuor dicimus ac dimi « " 
dio fupcrare,vndc icfqtiialtcra proportio nomina- 
tur.Sin duodccim,pauciorcs dimidiumcji.nec ali- 
ter dici potcft. An tu alitcr?TH b A.Equidem nullo 
modo. s o c.Quid crgo? Si te Protagoras, an aiius 
quiuis interrogarct, potcftne abqtud, 6 Thextete, 
maius autplus aliter htri,qu.imadauc'tum?quid 
rcfpondcrcsi' t h E.Siquod mihi vidctur, oSocra- 
tcs,ad hanc quxftioncm protulcro, non pofle afle- 
uerabo. Sinautcad fuperiorempofitioncm rcfpe- 
xero,ne nuhifortc rcpugncm.poflcdicam.s o c.Be 
neatqucdtuincper Iunone,6amice. Ergovt vide- 
tur,firefp6derisitacfle,Eurypidisilludcueniet,Vt 
lingua irredarguu maneat,mcns autc rcdarguatur. 
T h e. Sic ccrtc. s o c. Si igitur cgo ac tu facundi u- 
picntcsq;cflcmus, poftqua omnes menris angulos 
cxcuisiflemus,mox velut cx abundanti fuas quifq, 
vires periclitantcs,& in hac harcna fophiftaru mo- 
re congrcdientes,orationibus coflicTtarcmur. N uc 
autcm vtpotcrudcs, volumus hxc primum lccun- 
dumfeipiacontemplari,cuiufmodt fintquccogi- 
umus,&vrrum conucniat nobis intcr nos,an non. 
THE.Maximcquidcid vcltm.s o. Necminusego: 
fcd cum iu affcctt fimu$,(ranquillc prorfus,vtpote 
otioli itcrum fpcculcmur, nihil fuccedentesinui- 
cem ,led reuera nos ipibs excutietes,quaiia fint hxc 
in nobis viia phant.iimataquc. Quibus primu con phirauiuu 
fideratis diccmus,vt arbitror, nihil vnquam maius 

i mintas 



98 



SA 



Liber decimustertius. 



Philofophic. 
pnncipium- 



Opinio iice 
tiCi nihil efle 
inuilibilc. 



Opiniodicc 
liumvniucr 
(um efle mo 
cum,& prx- 
ter motum 
Bihil. 



minusue fieri,vcl mote,vel numcro, quandiu xqua 
lc fibijpli pcrmanet,n6nnc ita?TH e a. Itaprorlus. 
soc.Dcindecui ncc additur, ncquefubtraruturali 
quid,hoc ncquc crefcere vnquom, neqj decrefccre, 
iemper autcm xqualc coliftcrc. the. Valdc quidc. 
soc. Tcrtioverodicemus, quodantflnoner.it, & 
pofteacft,nifi fiat,& factii lit,cfle non poflc, th b. 
Sic profe&6 videtur. s o c Hxc vtiq; tria conceifa 
pugnant intcr fe nobis in animo, quado de talibus 
illis loquimur,velquadofatemurmefenc,dum ta- 
tus maneo, nulla in parte auctus minut lisuc, codc 
in anno tc iuucnc maiore nunc clTc, poftea vcro mi 
norc,cum molcsquidcmea ablatanon iit,fedtua 
duntaxat adaucta.Sum nanqt. pofteaquod antc no 
eram,nihil tamc fac~tus abfquc cnim hcri f.ictii efle 
impofsibile.nihil aute molis amitrcm, nunqu.i mi 
nus cftcdtus fum. Etalia hums gcncrisinfinitain 
multisaccidut,lihccadmifcrimus.Dicage,6Thee. 
tetc.Viderisenim mihi haru rcrum non impcritus, 
T h E.Pcr dcos,6 Socratcs magnoperequid iftaiint 
admiror,interdumq, ipfa maximc inlplcicns tcnc- 
bris oftu ndor.s o c.Theodorus,6 amicc, non malo 
detuoingcnio coniectaflcvidetur. Maximecnim 
philoibphis hoc vfu venit, vt admirentur. Neq, c- 
nim aliud prxtcr hoccft philofopliix principium. 
Etqui Irim Tluumantis, id cft admirationis tilu 
efle tradidit, non abfurde originem eius explicuit. 
Scdvtrum pcrcipis,quam ob caufamtaliafuntcx 
quibus Protagoram loqui aflcuerauimus,an nonr* 
T h e.Nondum mihi vidcor. s o c. Gratia itaq, mi- 
hi habebis,fi tibi viri,im6viroru ccleberrimorum 
intclligcnt jx veritatcm abdicam rcfcraucrof 1 the. 
Quidni habeam? & ingentcm equidera. s o c. C6- 
tcmplare iam,& fimul diligenter caue ne quis pro- 
phanus hxc audiat. Prophanivcr6 funt,qui nihil 
abud cflc putat,quam quod pugno tcnere poflunt. 
Aciioncs vcrogcnerationcsq,& quicquid inutfibi 
le eft,in eoru qux funt numcro nequaquam habct, 
T h e. Duros nimium & proteruos homincs,6 V- 
crates,memoras.s o c.Sunt hi quidc,6 pucr, a mu- 
iis admodu alieni. Nccdcfunt alijquidamelegan- 
tior»s,quoru tibi myfteria narraturusfum.Pnnci. 
pium autcm deinccps erit cx quo ca qux modo di- 
ximus manat, quod ialicet vniucrfum hoc motus 
eit,&aliudprxter motiinilul. Motus vcr6 fpccies 
dux:& multuudincquidcm vtt.iq, infinita,potcn 
tiam autcm altera agcndi, altcra paticndi babct.cx 
harum cogrefli) copulfuq-, mutuo efFectus cueniuc 
numero intiniti, fpccie gemini, fcniibilc vidcliccc 
ac lenlus,qui icmpcr cum fenfibili coincidit,atquc 
congreditur.Scniuu hxc nomina funt, vifus,audi- 
tus,olfadu$,guftus,ta^tusqifrigidoru,&calidoru. 
Quos fequutur vo4uptates,dolorcs, cupiditates,at 
quc timores,alijsq; alfectus innumeri quidcm line 
nomine,nominati quoqj permulti.Gcnus aute fen 
iibile fenlui cuilibet eft cognatuOmnigcqis vifio- 
nibus t colores omnigeni;aunbus itidem voccs,cx- 
terisqv fc nli bus alia lenlibilia cog nata lirmlirer ad- 
funt.Quid igttur,6 Thcxtcte.fcrmo hic ad fupcrio 
ra?aduertisnc?T h E.Haud equidem multum,6So- 
eratcs. s oc, Vide igitur,num hoc pacloadexJtum 
perducatur.Hlud enim libi vult:omnia hxc vidcli- 
cet vt diximus agttari,horumq, motibus velocita- 
tere tarditatemuc lneilc. Quatenus igicur tarditas 
ineft,ineode &ad proxjma, motuobtincc,atq, ita 
gcnerat.Qux ver6 lic gignutur,vclociora funt. 1 c- 
runtuicnim, & in lationc illoru motus cit . Cu igi» 



tur oculus,aut aliquid corum qux accefsit, albcdi- 
ncm,fcnfumquc cognatii gignit,qux nunqua nata 
fuiflent dum illoru altcrutrum ad aliud quidda ad- 
ucnt.tflct,tunc fancintcrim dum fertur viiioqtiide 
ab oculis, albcdo autc ab co quod colore tum cx /e 
cdit,oculis vilionc rcplctur,vidctq,,& fadus cft no 
viiio,fcd videns oculus. Quod vcrocolorctumex 
fccdit.albcdinc replctumeft,foctumq, noneft albe 
do,fcdalbumiiue lignum fculapis,(iucquiduisa- 
liud quod fortc iit colore huiufmodi coloratu^o- 
dcmcu padtodc alijs,vt decalido & duro,cxterisqj 
omnibusiudicandu.Nihilcxhisipfum fecundum 
fc quicquam cfle,quod & in fuperioribus difputa- 
bamus,icd in mutuo cogrcflii omnia ficri & omni 
gcna,proptcr motum.(Vuoniam tam agens, quam 
paticns vnum aliquid cflc pcr fc haud firmitcr,vt a- 
iunt,cogitarc licet.Ncq» cnim agcns quicquam eft 
pnus.quim paticti c6grediatur:neqj patics prius, 
qu.\m agcnti.Quod cnim cogrcditur alicui,& vim 
crFicicndi habet.vbi in aliud incident,ibi tum pri- 
mii paticns apparet.Ex ijs omnibus fequitur,quod 
ab initio quoqucdiximus,nihil cfle vnum fecundu 
leiplum.fed ahcui fcmper fieri, ipfum aute efle vn- 
diquc cxcipicndu.licct nos in fupcrioribus confue- 
tudincquadaatqjinfcitia,illo icilicct ipfoeflcvti 
ixpius coatfti fucrimus. Veruntamc.vt fapientu fcr 
modic5tat,nullo modo prxdicadum cft aliquid vcl 
alicui',vcl mci.aut hoc.aut illud,aut aliquod aliud 
nomcnquodcxiftcntiamiignificct:fcd iccunduna 
turam cnunciarc oportct,quod agantur,qu6d fiat, 
quod corrupantur,quod mutenturmam iiquis ali- 
quid lcrmoneconlilicreafleueraucrit,facileredar-- 
gui potcrit.Oportct aute & llgillatim fic loqui,at- 
que dc cunctis in vnu coll«c>is:in qua collationc ho 
minc ponut,& lapidc, & vnuquodqv animal ac fpe 
cicm.Hxcnc,6 Thcartete iucunda tibi eflc videtur? 
eaqs tanqua tibi placeatdeguftabisrTH a.Ignoro ( 6 
Socrates,& dc te ctii ambigo, vtrum ifta tanquam 
tux menti cofona rcfcras,an mc potius tctcs. s o c. 
Non recordaris,amice,me nihil norii fcire, nihilqt 
ralium vt meum mihi vendicarc ? fum cnim iftoru 
fterilis.te aiit obftctricis ritu agito atq; exerceo,at- 
que huiusgratiateincanto,&quxquifq-, iapientu 
cixit,guftanda prxbcodonccfcntcntia tuam in lu- 
ccm cducam.Cum dcmum cduv^ta fucrit, tunc pri- 
mum examinabo,fitnc vana fterilisq;, an fcecunda 
& folida. Anda&er igitur & conftantcr bencatque 
viriliter opinionem tuam in his, qux tc rogaucro 
iam pro me.T h E.Roga igitur. s o c. Dic num tibi 
placcat, nihil efl'e,fed ficri fcmper bonum acpul- 
chrum,&quotcunq-, paulbantcdinumerauimus. 
T h e. Dum te audio diflercnte, mirum in modum 
probabilia,& admittenda vidctur.s o c.Ne pr;ter- 
mittamus ergo qux rcftant. Reliquum cft enim.vt 
defomnijsmorbjsqi cumalijs,tum infaniamaxi- A f n ^^™ n ' 1 '? 
mcdici«& deeoquod pcruerievidetur,vcl auditur, trrprotaeo 
vel alitcr quomodocunquc fentitur.Nofti enim in ram. 
his ommbus lermonc que fupra retulimus finc vlla 
controucrfiaconfutarj,cum fenfus in ipfis prorlus 
dcctpiatur.Tantumq; abcft,vt omnia qux apparct 
cuiq;,eafint, vtcontri nihilcorumqux apparenc 
cxiit.it. t u E.Verifsimanarras,6 Socratcs.s ocra, 
Qu6 deinccps,6 pucr,illc cofugiet,qui fcnfum fcic 
tiam affirmauit,quxue cuiquc apparcnt, cidem & 
taliaeflc,qualiavilafunt?TH e. Pudct meloquivl- 
terius Socrates. Nihilcnim habeo quod in mcdiu 
aticj.tm.Quod nanq; pofucra,dctcrrendo penitus 

fubucxtifti. 



Thextetus, VeJ,de Scientia. 



99 



fubuertifti.Reuera ncgarc nuncjuam poflcm qu6d 
furctcs fomnuntcsq; taifa nimiu opinctur,cum il- 
lorum nonulh dcos cllc fc putcnr, ahj auium inftar 
volare fe crcdant.s o c. N unquid iguur non & hac 
dc lftis cotroucriia cogitas,de ibmnio prcict tim & 
ambiguidt k?th E.Quamnamrso c R.Eamquamfxpcteau- 
circaibmnu dillc cxiftimo,quotics quxntur qua potifsunu co- 
* reivcrji. JC £tiiraoftcndi pofsit,vcru dormumus orancs nuc 
&quc cogitamus iingula fomnicm%an vigilcmus, 
& rcucrainuiccmdiilcramus. the. Profc&odu- 
bium eft,6 Socratcs,quia id coniccrura quis difccr 
ncrc valeat.Adc6quidq;ad vnumquodq; vclutrc- 
ciprocum colcquitur. Namquxmododiflcrcba- 
mus,nihilprohibct,vt fomniantes colloqui vidca- 
mur.Et quando in fomno fomnia rcrcrre nos arbi- 
tramur,miru in modum hxc lllis iimilia funt.s o c. 
Vides iam quam facile ln controucrliam vcniatur: 
quandoquide vtruinfomnu anvcrx resiint,qux 
vidcntur,ctiam ambigi potcft.prxtcrcacumxquu 
tempusfitquod fomnodatur, & quod vjgilix.in 
vtroq-, contendil noftcranimus prxfcntcsopinio- 
ncs,vt vcras aflcrcre. Quamobrcm pari temporc & 
hxc vcradiccmus,pari&illa, & invtrifquc obti- 
nebimiu.T n E.Omnino. socra. Eadcm quoque 
dcmorbis furoribusq-, ratiocft, nifi ^uodtcmpus 
impar.T h E.Rc&cadmodum.s o c.Nunquid logi 
tudine breuitateue tcmporis vcrum dcterminatur? 
th E.At iftud plurimum ridicuhim cflct. s o c. An 
alio argumeto oftenderc potcs qux cx tft is opinio- 
nibus verx funt?T h E.Non,vt mihi vidcor.s ocr. 
A me igitur audi qux fortita refpondcrct hi qui ap 
parentia fcmper ci cui apparct veraefle volunt. Sic 
cnim tc,vt opinor,interrogarcnt. O Thcxtctc nun 
quid quod aitcrum omnino cft,candcm aliquando 
potcntiam cum altero habcbit ? ncc idcm partim, 
partim altcrum, fed nenitus altcrum intclligamus. 
T h e. Impofsibiiceft igitur, hoc huius idem quic- 
qua,vel potentia,vel quocunq-, modo habcrc,quan 
do ommno alteru cft.s o c. Nonnc difsimilc quoq; 
neceilario cflc fatcamur?T h e. Mthiquidemvidc- 
tur.s o c.Si quid crgo alicui limilc,vcl difsimilc tit, 
aut libii pli,.tiit alteri,quatenus limilc fit, idcm:qua 
tenus difsimile,altcrum eiTici confitebimur. thf, 
Neccflariofequitur.soc.An non fupra concclsi- 
mus miilta,atqucinnumcraagentia ctic, fimihtcr 
& paticntia?T k E.C6cef*imus.s o c.Quin &quod 
altud cft ab alio.cum alio & alio mixtum non cadc 
fed altcra gcncrabit. t h e.Sic prorfus.s o c r. Dica 
mus vuquc mc ac te& alia fccundum candcm ratio 
nem,Socratcm fcihcet benc valcntcm,& Socratcm 
xgrotantem,vtrum fimilc hoc llli, an ditirimilc efle 
diccmusfT h e.N unquid xgrotantcm Socrate to- 
tum hoc inqtus illi toti,Socrati fcilicet bene valcti? 
t oc.Rc&c nimiumaccepifti,hocipfum dicebara. 
T h E.Difiirailc planc&alterii.soc. Nunquidfic, 
vtdifsimilcr t h e. Neceflccft. s oc. Dormicntem 
quoquc & vigilantem & quxcunque fupra narra- 
uimus,fimiliceraiTcres?T h E.Equidc.s oc.Quodli 
bet eorum qux naturactTiccre quicquam polTunt, 
quando accipiec ianum Socratcm, vt altero mc vce 
tur,qtundodebilem,vtaltero:T h E.Quid(u?so c. 
Etalterain vcroqigigncmusegoquidem paticns, 
illud aute efticies? t a s.N il prohibct.s o.Quotics 
vinu fanus bibcsfuaucacdulcc mihi vidctur.T h b. 
Ccrte. $ o c. ExJus porro qux conceila i u nt, agcns 
& patiens^iiilccdincm lcnlumq; progenuerunt, & 
«craque moca:& fcnlus quidcm a paucntc cxiftcs, 



fcntirc linguam cfFccit : dulccdo aut a vino circa il- 
lud mota,du!cc vnum fanx linguxtanictic,quain 
apparcrc fccit. t h e. Sicprorliis fupcrioracocclfa 
funt.so c.Cum vcro mexgrniantcm accipit,prin- 
cipio quidc non cundc rcucra aprchcndit,diisimili 
nanq; aducnit. T h E.lta cft.soc.Dcindc aliaqux- 
damSocratcsficafTcctus & vini potiogignut:cir- 
calinguam,foporis am.ui icnfum:ctrca vinum, fa- 
c7tam&motaamarmidinc:& hoc qtudcnonama- 
ntudinc,icd amarum,inc vcro non lcnfum, fcd po_ 
tius fcntientcm.T h E.Omnino.s o c r.E t cgo nihil 
vnquam ahud iiat iic fcntics. altcrius cmm altcr cft 
fcnlus, & alicnum aliudquc fcnticntcm cfticitmcq; 
illud me talcm efticicns.aliquando congrcdicns aJ- 
tcn,idcm gcncrans, talc quicquam cxiftct. A b alio 
cnim aliud gcncransalienum altcrumq; fict. T h e. 
Vcra hxc funt. s o c. Ncc cgo mihijpli talis,ncc il- 
lud iibijpli talc cfticictur.T h F.Non ccrtc.s o.Nc- 
ccflarium aucc alicuius mc ricri quado fcnticns fio. 
fcnticnscnim nibil icntire impofsibilccft.& illud 
quoq; ncccilc.ahcuiticriquoties dulccautamarii, 
autaliquid huiufmodi rcdditur.dulcc namq; nulli 
dulcccifcnon potcft.T h E.Siccft omnino.so.Rc- 
linquitur igitur,vt opinor.liuc iimus.non inuiccm 
cllc : iiuc iiamus,inuiccm ticri:quandoquidcm no- 
ftram ellentiam ncccfsitas ipia conctiit. ConncdiC 
auccra aliorii nulli.ncc nobis ipiis:inuicc crgo vin- 
ciri.lcquitur.Quaproptcr litieqtiiscllc aliquiddi- 
xcrit,huc ticri,ita .\ccipicndu cft, aliciu cilc ticriuc, 
vcl alicuius,vcl ad ahquid,ipfum aut in fcipio quic 
quam cilc vcl iit r i , nc\], tpfc quifquam protiten de- 
bct,ncc alteri aflcuerati conccdcrc,qucmadmodu 
ratio fuperior admonct.T h E.Siccft prorfus,6 So- 
cratcs.s o c.Nonnc quandoquidc mc clficiens mi- 
hi eft non ali M cgo quoquc ipfum fcntio, non alius} 
T h E.Quidnif s o c. Verus itaqj mihi fenfus mcus: 
mex nanq; cflcntix fcmpcr cxiftit, & cgo fecudum 
Protagora,iudcxtamcoruquxfunt, vt mihi funi, 
quam corum qux non funt, vt non funt. the, Ita 
vidctur.s o c R.Quid um obftat.quo minus fcicns 
cxiftam,qucmadinodu & fcnticn vqinppc ctim ncc 
dccipiar,nccabcrrcm cogitationc circaca, qux vel 
func,veltiunt;T h e.N il prorfus.s o c.Egrcgie igi- 
tur lpic diccbas.fcictiam nihil aliud cllc, quam fcn 
fum.ln idcm fanc hxcconcurrunt,fccundu Home 
rum quidem & Hcraclitu, & omnc id gcnus, vni- 
ucrfadccurrcre,fluminis inftar : fcctindu vcro Pro- 
tagoram upientiisimum hominc, rcrumomnitim 
clic mcnfura, & poftremo iccundu Thcxtctu con- 
ccisis fupcrioribus, lcientiacflc ienfum. nunquid, 
6Tbextece,opinionchacdicemus cflcquati cuam 
prolcm nuper abs tc quidcm gcnita v i mc autem m- 
luccm obitctriciaquadaopcraumcducTarQuid vi!f ^ 11 '- 
ais?T h F.Ita ncccll"cefl,6 Socratcs.so c.Hac.vt vi- 10 ^* 4 ** 
dctur,qualifcunquc fit,vix tandem gcnuimus,poft ^P 1 "** 
partu vcro,vt mos cft,quinta die ab cius natali folc» 
niacclebrates circuIudifputationudifcurramus,vi 
dcasq-, nc nos failat, ii fortc cducationc dignanon 
litjicd inanis & falfauut num cenfes tu natu tuum 
omnino alcndu,ncc vllo modo abijcicndu? Anror- 
ce iircprobatu vidcris pnmogcnitu tuu,non mole- 
ftc fcres c medio tolli? t h B.Thextctus,6 Socrates, 
xquo animo fcrct.ncquc enim morofus eft. verum 
dic per deos, an non rta ii rcs habec? s o c. Difpuca- 
tiorus valde aiudus es,atq; virbonus,6TI>eodore, 0|i ( r 
qui mc putcs arcam quadam ellc iermonum , vndc re "iocrjtei] 
mox proma monftrcmquc hxc non ita fcie habcrc: protucacur. 

i ij non 



IOO 



Liber decimustertius. 



non aduertis quid fit,qu6d nullus rcilicet vnquam 
fermo a me m.inat,fcd ab co fcmpcr qui mccum di- 
Jputat.Eqtiidc fcio nihil prcrer cxiguu quidda,hoc 
cft cum fapicntc aliquo rationc inirc,& eam pro vi 
rili pcrcipere.Et nuncquidc id ex hoc conabor,no 
ex mcipfo dicerc. t h e.Rc&ius ipfe,6 Socrates,lo- 
qris.Quarc fic effieias.oro.s o c.Scis,6 Theodore, 
quod ex diciis amici tui Protagorat in primis admi 
ror?T h E.Quidnam?» o c.Cxtcraquidcm fatis mi 
hi placuerunt, dum probat quod cuiq; videatur id 
illi exifterc : principium vcrO miratus fum oratio- 
nis.cur dc vcritate fcribere aggrcflus non fuem di- 
cat,vel Cynocephalum rerum omnium menfuram 
cfl"e,vcl aliud quicqua mirabilc cx his quc, fcntiunt. 
quomagnificc fatis & prorfus contcmptimcxor- 
ius cfl*et,oftcndens quod nos cum tanquam numcn 
propter fapictii mircmur, cum nihilo plus fapiat, 
quamranaGyrina, nedumquam hominum quif- 
quam.alitcrne dicemus ThcoJore? Si enim cuique 
vcrum eft quod quifquc per fcnfum opinatur, ncqj 
alterius aftctturn alter mclius iudicat.ncqj opinio- 
ncm altcrius difccrnerc alius alio magis quid iit po 
teft,vcrane fit an falfa,fcd vt fxpc iam rcpctiuimus, 
quiiq, fuafolum opinatur,& caquidc rc&a omnja 
atque vcra funt, cur,6 amice Protagoras, ipfe adc6 
fapiens extitit, vt aliorum prseceptor mcrccdcctii 
amplacxhibita,dignus admodumfit habitus,nos 
aut rudiorcs,cius q-, difcipuli iudicandi? cum tamc 
quifq; fapietix proprir menfura fit. aut quoraodo 
non dicamus ln his Protagoram non nugari? Sru- 
dium quoq-, mcu obftctriciz facultatis vt tranfca, 
quantu rifumcxhibebimusf Imo, vt opinor,& o- 
mncdiflercndiofticiu.Nam conatusiftcdifcutie- 
di refellcdiq; vicifsim phatafias & opiniones,cum 
ic&x fint cuiufque omncs, nihjl cr u nt aliud,quam 
magna& longadeliramcnta,fi vcra Protagora* vc- 
ritas illa,quam vocat,cft atqui non iocatur illa, fcd 
velut ex ady to libri cft locuta. thb.O Socrates,a- 
micus cumfim,qucmadmodum ipfc modo dicc- 
bas,nunquam patcrcr concedentc mc Protagoram 
confutan, ncque tibi rurfus prxtcr mcam fcnten 
tiam repugnarc vcllcm. Agcigitur omnmferum 
cumThexicto. Etenim apte nimium,diligentcr- 

?uc obfccutus tibi fuiflc hadtcniis viiiis cft. s o c r. 
i Lacedxinoncm profecrus Thcodore ad palar- 
ftras,aliosquofdam mcrtes nudato corporeener- 
ccrividercs,an non opcr^-prctiumduccres fpecicm 
tua nudis membris palam,cum illis coicrre? thf. 
Quid vcr6f fi mc pcrmittcret qticmadmodum vos 
inprxfentiapcrmifliiros fpcro,vtcgo quidcm fo- 
lum fpcctem,nequc in gymnafium rapiar, vir dura 
iamcute, illiautemlibentiuscumiuniori mollio- 
Prouerbiu, r jq UC | uc }eritur?soc. Atquilitibi id,6Theodore 

iucundumcft,nequc mthictiam cft moIeftum,vt 
du, mjfcj do ,.<•*» j • > 

niolcftum. tnto prouerbio fcrtur. Aggrcdiamur itaquc rurfui 

fapientc-m Thcztetum. Dic obfecro Thextcte pri- 

mum.quxmodo percurrimus-.nonne tuquoque 

mirabcris,fifubitonihilominuf appareas lapicns, 

quamquilibet bominum,vcIdcorum?aut nuquid 

Protagorcam illam menfura,ad dcos minus,quam 

ad honuncs pertincre putas Itkb. Non pcr loucj 

adcoq-, quod rogas magnopcrcmiror:duraenim 

fupra exponcbamus,quararionequod cuiquevi- 

dctur,id cuique vcrum cft, fchc admodum dki v i - 

dcbatur,nuncautcm contraria confcftira optnio 

fubit.soc.Iuuenisadhuc es,6amiccpuer,& idcir- 

c6concioncfacilc perfuadcris. Ad bxc cntm Pro- 



tagoras,& quiuis alius eius fi-dt ator dicct.O gene- 
roli pueri,atqt viriconcioni animuadhibetcconfi 
dcntcs, deosq; in mcdium inducitc, dc quibus ego 
vtrum fint,an non fint,ncq; loqucndum, neq-, fcri- 
bendu cenfeo:& qux multi audientes admittercnt, 
hxc dicite,(quod graue cflct,nifi quihbct vir cuili- 
bet bruto fapicntia longe prxftaret)Demoftratio- 
ncm vcr6 neccfsitatcmq; nc vlla affcratis.fcdvcnfi- 
mili tantum rationc vtimini.Qua fi vcllct Theodo 
rus,aut quiuisalius geomctrain difputationibus 
gcomctricis vti,nulliusprorfusxftimaretur. Cofi- 
dcratc igitur tu limul atq-, Thcodorus.vtru fcrmo- 
ncs tantis dc rcbus ratione probabili tantu conlir- 
matos recipcre vchtis.T h e. Iniufte & tu, 6 Socra- 
tes,& nos rccipcrcmus .5 o. Scd iam alia rcs,quem- 
admodum inter tc & Thcodorii conucniebat con- 
fiderada.T h e. Alia certc. s o. Sic vtiq-, cogitcmus, 
fit nc ide fcietia & fenfus.an aliud. Ad hocenim o- ' 
mnis fuperior fcrmo vergcbat,& huius gratia pcr- 
multa,acq, mirandatctigimus,nonne.TH E.Siceft 
omnino.soc.Confitebimurquxcunqi vidcdo.vel 
audiedo fentimus,eadcm omnia fimul etiam fcire? 
vtputa barbarorii vocc antcqulm didiccrimus,di- 
cemus non audirc quado loquuntur?an audirc fci- 
rcquc fimulf & litcrarum prorfus ignari cum illaru 
contextum afpicimus, numvidcre nos casncgabi- 
mus?an & fcirc fi modo viderim*,aflercmus?T h e. 
Idipfum.o Socrates,quod in his cerniraus & audi- 
mus,fcire affirmabimus-.horum quidc figuram co- 
lorcmq; infpiccre & fcircfimiliter, illorumautcm 
acutam voccm & grauem audire paritcr atqj fcire. 
Quae ver6 grammatici & intcrprctes dc his traduc, 
ncquc fcntire videndo & audiendo; neq; ctia fcirc. 
s o c. Optimc, 6Thextctc, neque in his repugnan- 
dum tibi, vt magis inde proficias, verum afpicc & 
aliud quod ad hcc acccdit, & confidcra qua ratio- 
ne rcpclli vitariquc pofsit.T h E.Qiijd ifthucr 1 s o c. 
Hoc fancifi quis percotetur.ficrine pofsit, vt quod 
qtiis quandoque fciuit, & adhuc memoriatenet fi- 
xumqueconicruat,idipfum tamen nefciat. In lon- 
gum profeci6 fcrmoncm traho,qucrerccupicns v- 
trum aliquis quod didicit mcraoria rctincns haud 
nofcat.T H s.Qui hoc fieri poflct,6 Socrates?Mon 
ftrum quod dicis cflct. s o . Num igitur dcliro, ad. 
ucrte obfccro. Vidercnonne fcntire dicis,vifioncm 
que fcnfum?T h b. Aio.s o.Qui aliquid vidct, n6n- 
nc idcm fcit quod & vidct.vt pixfcns fcrrao propo 
nit?T h E.Cert^.s o.Mcmoria aliquid vocas? tmb. 
Voco cquidcm.s o c. A lu u i u s nc ,.i n nullius? tkb. 
Alicuiuscerte.s o c. An non carum rerum quasdi- 
dicit fenfirqucf t h E.Harum prorc&o.s o c.Quod 
quis vidit, quandoquc meminit?T h e T.Memjntc. 
ioc. Nunquid etiam cum claudit oculos? an cutn 
hoc faeit,protinus obliuifciturf th b. Abfurdum 
hoc dic>u,6 Socratcs,eflct.s o c. Cogitur tamcn id 
rarert quifquis fermonem fupcriorcm feruarevelit, 
aliter au tcm minime. thbo. Ego quoquc pcr Io- 
uem fufpicor, ncquedum facis intelligo. Dic oro, 
quo pauo?s o. Hoc fanc.qui vidct, idcm fcit quod 
& vidct,vt confefsi fumus : nara vi(ioncm,icnlum, 
fcicntiamque idcm cfle conucnimus.T h B.Conue- 
nimus.s o c.Qui vcr6 v id 1 1 ,.it quc idco fcit, memi- 
nit quod vidit, veldaufis ocults, neq; tunc aliquid 
vidct.T h b.Sic accidit. s oc. Non vtdcreautc,ne- 
fcirc cft.ltquidcm vidcreicireerat. thb, Vcmm, 
s o c. Conungit itaquc quod quis quadoq-, fciuir, 
ctiam dum mcminit,id nefcire,fi nonvidct.Quod 

quidcm 



Thextetus, Vel, de Scientia. 101 



qtiidem fi rteret.monitrumquoddam foreprxdixi 
mm. THf. Vcri!oqucn>. ^o-CR.Nonnihiligitur 
impofsibilc vidcturaccidcre,fequisfcietiam acien 
inm tdcmeflc poiuerir.TH F.Sicapparct. sock a. 
Ahnd ergo vrrunqucfatendum.T h E.Videtur.s o. 
Quamobrem quid fcienria fita principioitcrum 
perquircndum.cauerum quidnam agimus,6 Thex 
tete?T h P.Qua de rc perconraris?s o c. Vidcmur v- 
ttque mihi tgnaui galli inftar, antequam vicerimus 
ad cantandum ftatim profihentes d difputatione. 
th E.Quiifthuc.soc.Contradicroric videmurad 
ueribs nominum concefsionrs confcfsi,& circa ta- 
le quiddam verfari verba rimari.in ipfisq; confifte- 
rexumq-, n6rabulas,fed philolophos noseflcpro- 
rtreamur.nihil aliud tame,quam acres illi viri clam 
facimus interim.T h e. Nondum quid velis tntelli- 
go.so e.Equidemquodin his fcntio,explanarcco 
nabor.quxftuimm nitquidqui iliquiddiciracmc 
minir.nefaat : oftendcntcsq; eum qui vidit,clau(is 
ctiam oculis recordari,nee viderc t jme,nefcium fi- 
mul & memorem demonftrauimm,quod mmium 
iropofsibik. Atq;ita Pror.tgorca f.ibula prorius e- 
uanuir,ac tiia fimul, qux fcnium fctentumqticidc 
eflc cancbat.T h E.Conftjr.s o c. Nequaqua ita, vt 
arbitror,6amice,(i pater alrenus fabulc iupcrcflct, 
ftd vehementifsime propugnarct. Nunc atitem or- 
phanam ipfam infequtmurexpoliamuusq; : neqtie 
tutorcs quos rdiquit Protagoras.c quoru numcro 
vnus eft Thcodorus hic,fuccurrcre volunt.Verum 
nos iuftitix gratu illi fufrYagari aggrediemur. t h. 
Non ego quidem,6 Socrates, imo Callias Hippo- 
nici filius rerum Proragorz tutor.Nos profccto i 
nudis fcrmonibus ad geometriarh repcnte deflexi- 
mus.Gratia tibi tamen habebimus,ii illi opem tulc 
ris.s o c.Scitc loqueris.oTheodorc. Aduerte igitur 
qua via fuccurram.fiqim minus vim vcrboru ani- 
maducrterit,qua plerunq; affirmare quicquam, & 
negarciblcmus,abiurdioraetiam fupcrtoribus co- 
fiteri cogetur. Dicam tibi quemadmodu,an Thex- 
tctorT k e. Vtrifq; communiter. Refpondcat autc 
iunior.Namfilabatur,miniispeccabit. soc. Dif- 
ficilimamautcm quxftionem dicoea vcrocft hu- 
iufmodunu fieri poteft,vt qni aliquid nouit, quod 
nofcit ignorct? t h E.Quid refpondcbimus Thex- 
Prooerbiu. teter 1 T h E.Impof-iibilc ego quidcm puto.s o c.No 
vtique,fi vidcre.fcirc cfle poiueris.quid enim refpo 
deas incxplicabili qucftioni, puteo quod dicitur 
inciufus,fi qtiis tevtr lntrrpidus interrogouerit ma 
nu altcrum tibi tcgcns oculum, vcrum tccto oculo 
veftcm vidcasr THEO/Non hoc dicam,fed altcro. 
socr. Annon idcmfimul&vides,&noo vides? 
T h e. Ita quodammodo. s o t. Haud equidcm, di- 
cet ille iubco, vcl quxfiui quo patto, (cdvtru quod 
(cis idem & neicias.In prxtcntia vcro quod non vi- 
dcs,vidcre vidcris:& fupra confefliis eft, vidcrc qui 
dcm lcirc clle.non vidcre autc ncfcire.Colligc quid 
cx his aducrfus tc conctudatur.T h E.Contraria pla 
nceontm quxpropofuentm. s o c. Pluraforiitan, 
6 minficc puer,tibt talia cptigiflent,fiquis a te qux 
fiflet.vtrum fcirc Iiceat & acute,&obtuie,& comi- 
nus quandoqtie fcire, eminus verd nequaquam,& 
vchemcntcr idem atqucremif!e,cxreraquc pcrmul 
ta.Qux quidem infidiando vir clypcatus, & ad di- 
ccndum mcrccdc condudhis quxrcns, quado idem 
fcientia fenfiimq; ponebas, te in auditum, olfadii, 
ac ce^tcros fcnijjs ordine inicciflct, ftudtofeq; & fe- 
dulonimirum rcdargiuflct.atq; tc comprxltendcs 



non prius tc d i rm li (Tct.q uira tu eius exquifiram fj 
pientiam admiratus ab eo vinctus cfles : vbi captus 
atqi iigatus tanta te ipic pecunia rcdcmilics, cj u.it.i 
tu & illc ftatuiflcus.Quam igitur rationc, inquies 
t orl.tn, pro tutandis opiniontbus fuis Protagoras. Pro Prota- 
aisignabit? Ntinqiud aliud tcntjndii cft ? thb. Et E orJ - 
maxime quidc.s o c.E t hcc vuq; nmnia quc & nol 
ope illi tcrentet dicimm,& contra,vt arbitror,pro 
grcdictitr,defpiac's nos pcmtus, atq; iu obicct ans: 
Bonus lftc Socratcs cum pucr ab lpiointcrrogatus» 
cxtimuit,vtrd quis pofsitquod mcminit.idc iimul 
& ignorare,& ille pcrterru* negauiflct,ex co quodr 
rcm ipfam ptofpicere non potucrat,ridicu!u mc ia 
difputationc moftrauit.rcs .iutc',6 tgnauifsimc So- 
cratcs,ita fe habet. Quotics cx mcis aiiquid quxrc- 
do confidcras,ii lnterrogatas rcfpondcat eadc <] ux 
ego etii rcij>ondcrem,rcfeilaturq-, mc quoq; rcd.tr- 
gurum exintmaro.Sin alia,ipfum folummodo qui 
rcfpondrt. Pnncipio, putasne aliquc concctTuruin 
ubi,memoria adcilc cuipiam, quido non amplius 
patitur,carum ret u qua-. p.tiius fucrit, & ipfam t j- 
lcm paisionc eflc qualis tucr.it dum patcretur i pcr- 
multumabcfl.Anformidjtutumcenfes admitterc 
quod pofsit altquis idem nolle fimul & ignor jrc? 
Qtipd fi forliti minus audcat,daturum fpcras eun- 
dcmeflediisimilem r.utu alicui pnufquafiatdtf- 
iimilis exiflcnti i magis iutcm hunc cllc aliqucm, 
fed non hos,& eos quidem inn nitos ctfcdtos,liqui- 
dcm dusimilitudo hat,ti modo aucupia vcrborum 
\iuat inuicem oportucm?Cxrcrum,6 bcatc, gcne 
rolius ca qux dico,aggrcdcre, meque ii potcs rctcl- 
Ie,qu6dnonproprtj cuique noftrum icniusfiant: 
vcl etia ii proprt) lint, nihilo magis quod apparet, 
illi foli fiat ; vel li cl! c oport eat .nomin.trc 1 uV.u ,c u i 
apparet. Suesautem& cynocephaJosdumnaxras» 
non ipie folii bcftiam imitaru,ledeos qui audiunt, 
vtidcm quoq; inmeaicrtptalibi pcrmittaut, pcr- 
fuades. Ncquc reclc facis. cquidcm vcriratcm ha- 
bere fe aflero, qucmadmodum fcripfi. menfuram 
cnim vnumquenqucnoitrum corumquxiunt,& 
quxnon funt,cflc : Ced magnopcrchocipio .ihud 
.i I) alio difcrepare, quod & huic alia funt, apparcnt 
quc,& illi alia. S jpicntiam vero & tapictem virum 
nullo modo cxiflcre ncgo.Imo hunc ipfum i jpicn- 
tem voco,qui lllius conditioncm cui m alavidc tur, 
luntque, pcrmutans, bona apparerc & eflc libi ta- 
cit. Scrmonem autcm mcum, rrc vcrbis dunt.txat 
perlcqucrc.vcrum fic planius iterum quod dico, 
pcrdiice,& m mcmoriamdittum fupcriusteuoca, 
qu6d xgrotiti amara videnturquxgufiat,& iiint: 
bcnc volenti contraria funt,atquc videntur,5apic- 
tiorcmvtiquc horumncutrum cx boc oportct af- 
I "crcrc,ncquc eni m id fieri potcft,nequc aiicrcndum 
xgrotantcm infipicntcm cifc,quia hxc putct, tanu 
contri I apicn t crn ,qu u diucrii. Permuundu m ve- 
r6inalterum habitum.AUerenimhabitusmchor. 
Simihter indifciphna ab altcro habitu inmeliorc 
pcrmutadum. Sed medicusquidcmmcdelistranf- 
mutat,fophifta fermonibus.Kcmo enim ctticit, vt 
quifals6opinatur, vcrc deindc cxiftimct:quippc 
cumca,quc non funt,opinari ncmo vaJcat^necalia 
prxtcr ilta qux patitur.nxc auti fcmpcr vcra funt. 
faccre tamen quis poteft,vt qui deprauati ammi ha 
bitu cognata iibi o pi n ,uti r , l.m j dcinde metc diucr 
I .» quxdam exiftimct, qux plcriquc ob impcritiam 
phantafmata veranominant. hgo autemmchora 
alijsahadico,verioranequaquam. Sapicntes prx- 

i ii) tcrea, 



2 



102 

terea,6amice Socrates, nullo pafto ranas nucupo, 
jm6fccunducorpora,medicos:fecundura plantas, 
agricolas. Aio equidc bos viros plantis fuis pro dc- 
prauatis fenfibus quotics tale ahquid xgrotat, bo- 
nos intcgrosque, & vcros fcnfus infcrre : fapientes 
quoq-, & bonos rhetores ciuitatibus bona pro ma- 
Jjs vidcri iufta eificerc:quoniam quicunq, ciuitati 
cuilibet luita honcftacn vidcntur.hxc funt & illi u 
JUqtundiu fic puut : fcd fapicns pro mahs his fin- 

Sulis,bona & ludicari & cflc efficit.Eadcm ratione 
sphiftacos qui erudiuntur, fic crudirc potens, u- 
ptens eft, dignuscjv ampla merccdc apud auditorei 
habetur. Atqucitaali) upicntotcs alijs funt.ncquc 
vllus tamcn falfaputat;& tibi hoc ipfum,vclis,no- 
lis,cumreru mcnfurafis,admittcndu. hiccnimfcr- 
no in his fcruatur.Cui fi quo modo a principio ite 
rum repugnare potcs, repugna orationc cogrcflu s. 
Quod fl intmogandovis,interrogado pcragc.Ne- 
quc cnim hoc fueiedum, fcd ommum maximc his 
lui utu&menus iunt,perfcqucndu. Sic tamcn id cf- 
jce,ne intcrrogado fis injurius. A bfurdum cft pro 
fcdr.6 cum virum.qui virtutc mcditari lc prxcipuc 
profitctur.in fermonibus fcmpcr iniuriu eflc. Afri- 
ccrcautcm lniuria in his cft, quumquisnonfeor- 
fim qiudem certando excrcetur,fcoriim verb diflc- 
rendo:& in tllo quidcm fcilicct ccrtaminc iocatur, 
fallitqi pto viribus,in hocaut,difputationc vidch, 
cc t ,fcr 10 agit & corrigit difputantem, cos illi du b- 
eaxat crrorcs indicans, quibus ipfc & ex ipfo & cx 
prxtcri 1 1 s difputationibus abductus cft.Si itafccc- 
ris,feipfos qui tccum verfabutur,non te,pcrtuiba- 
tionis defectusq; fui cauucfle confitcbuntur, tcqi 
protinus fedtabuntur & diligct, fripfos cotra odio 
habcbunt ,& a fripfis ad philofophiara confugict, 
vt alij quodammodo cfiWti , habitutn priftinum 
dcponant;finautem contraria feccris.quemadrao- 
dum alij quoque permulti,contraria ct u tibi con- 
tingent,&familiarcs pro philofophis,ftudjj huius 
inimicos, cum adolcucrint, reddes. Si igitur raibi 
parueris, quod&fupradiciumcft,haud>hoftjJjtcr 
conientiolcque,fcdplacido mitique animoaiTcn- 
ricns,confiderabis quomodo moucri dicaraus o- 
Hima,& quomodo quod cuiqi vidctur,hoc & pri- 
uatim,& publice fiti& ex his inquircs vtrum idcm 
an aliud tcicntia fit,& fenfusmcque vt modo ccepi. 
fti,cx verborum nominumqup confuctudjncdjflc 
res, qux multi quocunquelibet , trahcntcs, varios 
dubitationum inijciunt fcrupulos. Hxc, 6 Thco- 
dorc.in dcfenfioncm amici tui tcntaui pro vinbus, 
paruaquidcm a paruis.Si cnim ipfcviucret,fortius. 
magnibcentiusq', pro feipfo pugnarct.T h i.Ioca- 
ris,dSocrates,namforT4tcr proiUocertafti. soc, 
Rcclc loqucns, 6 amicc.Scd mihi dicas. Aducrtift I 
nc quod lam pride Prougoras nos incrcpct , quod 
cumpuerodifputantps mctupucrili aducrfusriui 
fcriptadcpugnemus?cumqi ipfc gcnus hoc vrbanj 
utis rcijccret, rncdiocritatc vcr6 in omnibus mire; 
tolleret,fcrio in eius diclii vcrfari nos jutsit }thi, 
Quidni, 6 Socrates, animaducrtcrim? s o c, Quid 
crgoeiubes nos lUi parercf t h E.Sutnroopcrc.s o c, 
Ccr nis bos ocs.cxccpto tc,pucr os cflc? Quarc fi iUi 
crcdimu*,mcfimulacte oportetinterrogidovicif 
fim,& refpondcndo ferio lcrmonem cius cxamina- 
rc, ne iterum nos incufct, quod ludcntes cum puc- 
ns.fcrmone fuumexagitcmus, thi. Quid prohi- 
betquin Thcxtetus mcbus,quam multibarbari vi 
i j l'c ru t an tc m tc aiTcquaturr soc.Non umcn t c,6 



Liber decimustertius. 



Theodore, mclius. Ne igitur cenfeas oportere me 
amico tuo dc t "u n ct o orone opc aftCTrc, te ver6 nul- 
lam: vcrum agefis vir optimc,fequcrc mc paulifpcr, 
quoad hoc duntaxat inucniamus, vtrum tc dcccat 
i» nguris gcomctricis efle rocfura,aut omnesxque 
ac tu in aftronomia citerisq; facultatibus, in qui- 
bus tu mcrito prxftarc vidcris,pcriti fint.T h i.Uif 
fjc ilc cft,6 Socratcs, v t qui tibi afi>idct,roganti non 
refpondcat.Dcliraba profcAo paulo ante, cum di- 
cercm te coccflurum mjhi,nc ad pugna accjngerer» 
& Laccdxmonioru morc nc compcllcrer.Nunc ad 
Scironc potiusdeclinarevidcris.nam Lacedxmo- 
r>ij cxui,vcl abirc iubct.Tu autcm Antxumiroiu- 
ri vidcris.Congrcdicntcm nanq^ non prius dimjt- 
tjs,quani nudatu tecuro ccrure cocgcris.s o c.Co- 
gruam, pThcodorc, morbi mri fimilitudine repe' 
rjfti.Robuftiortamc illiscgofum.Innumeri cnim 
iam Her cules & Thcfei fortxs in diccndo viri mccu 
congrcfu, dcfatigat i funt, cgo tamcn nihilo magis 
defifto,adc6 roc cxcrcitatiois buius vehcrocs amor 
inualit. Ncque tu igitur mihi inuideas,quo minus 
mcc u cxcrcitatus,tc firoul ac me iuues.T h e. Haud 
vltr.i rcpugno,ducat qua 1 ubct . Prorfus banc quafi, 
faulcm nccrisitatcro quam tu conftituis,conui&o 
fcrcndacft.Ncqj tamc vtraca,aux propofuifti,mc 
tibi cxhibcrc polfum, s o. Sat iftud crit,fed id roihi 
diligcntcr oblerua, neclaro in puerilc loqucndiri» 
tum labamur, & ob eam caufaro, nos aliquis itcru 
carpat.T a e. Conabor unc pro viribus.s o c.Hoc 
igitur in prunis,quod i'u pr.i tetigimus,rcfumamui 
ac vukarnus,vtrum rcctc,nccnc fcrmonc lihus im- 
probaucrirnus.quo illc vnumquenqt ad l.ip icn tcrn 
libimet fuftlccrc dicit.Nobis porro concrisit Pro- 
ugoras,in co quod rochus,vcl dcicrius intcr fc ple» 
rofqi diffcrre,& eos upicntcscfle.an non ': r h i o. 
Concefsit.s o c.Si cniroipfefuahxc prxfens cofcfl 
fus cflet, non autcro nos in rius tauor cm concrisijCp 
femus,nihil opus fit rcpctcndo cadcm confirmarc. 
N unc autc cum videri fortajTc potsit,non (atis jdo 
neos dogmatu illius aflcrtores nos cflir.prjftat pcr- 
fpicuc, vt fe res habct conccdcre. Naro non parum 
intcrreft,fic an ahtcr habcat.T h e o. Vera loqucris. 
s o c.Igitur non ex alienis,fed ex ipfius dutaxat fer- 
nionc, quam breuifsiroc confenium accipiamus. 
T h E.Qui; s o c. Sic. Qupd cuiq-, vidctur,id illi cui 
vidctur ctTc dixit.T h B. Dixit cprtc.s o c.Nunquid 
igitur & nos, 6Protagotas,hominisimohominu 
omniii opinioncs dicirous,aflcrirousque ncminem 
prorfus partiro quide fe,quaro ahos fapicntiorc pu 
tarc,partim ver6 aljosupictiores,quaro fe- An noq 
cnim in maxjmis pcrjcuUs, quotics incaftris, aut 
roorbis,aut roar j nucluant, quafi dcos habcnt cos, 
qui fingulisin rcbus pr^ftant^cruatoresqi fuos pu 
tant,nulla alia re cc t c r i s ,quam feicntia prxccllctes> 
& per omnia bumana quxrentibus prxccptotcs ac 
duccs fuijpforualiorumqianimatiu atqiopcrum» 
qui comunjtcr xft i man t u r t am ad doccndu, quam 
ad imperandu fuff iceref In his omnibus quid aliud 
diccmu s, quam quod homincs inter fe fa pic nt n &z 
jgnorantucflc putct?T u r. NibilaUud.s oc.N6n 
nc lapicntiam vera cogitationcm cfle ducunt,igno 
rantum vcr6/alum opinionem? theo, Quidnir 
i o c. Quorfum^ Pi otagoras, fermone vcrtcmusr 
Ytrumhomincsvcraferopcropjnaridicemus? An 
aliquando vcra, falfa nonnunquam r Vttinqi cniro 
icqu 1 1 ur , v t non fempcr vcra,icd vtraqi opincntur, 
AttcdccnjroThcodorc,veUtnc Protagoras autni 

forfan 



Thextetus.Vel, deScientia. 



103 



for f.in ipfe contcndercquod nemo quifqua fit,qui 
quenqu.i vcl impcritu cflc, vcl falu opiruri putct, 
th EO.IncredjbjIehoc,6Socratcs,soc. Atquiin 
banc neccfsitatcfcrmoillc dciabitur , qui mcnfura 
omntura homincm prxdicat. theo. Quo pactof 
soc CumtuaUquid apud tc ftatuis, dcindc mihi 
opiruone tuamdcclaras,ubi quidcm fecundum il- 
bus fexmonc vcruracfto,nosautcm,n6nncfcntcn- 
tixttiz iudiccsncripoil'umus,anopinari fcraptc 
ycxaiudicamus? Quin potius innumcri homines 
tecu quotidie pugnant contr a quam tu opinantcs, 
putatcsq-, te perpcra ludicare atq; opinari.T h e o. 
Per loucm , 6 Socr.it es, quam plnruni funt , vt in- 
quu Homcruf ,qui milu cx hominibus ncgotia t .1- 
ceiTanc. t o c.Quid crgo? Vis dicnnus,tunc tc quiV 
dcm tibijpftvcraopinari? penniiltuauisauif.ilu:' 
the. Ex nisquzdicuYunt, ncccflario icqui v ijc- 
tur.s o c *. Quid 1 pii Protagorx? Anmni pccdTi* 
riura^Si enim ncc ipic putailchominc cilc tncniu- 
r.un,nequectiam multi ifti, vt ncqucputant,nulli 
haoc vcritatccfl'coporteret,qiiaipic fcripfiuSin- 
autem ipfcquidcmcenfijit,multitudo autc noco- 
fentit,fcito ia primis quo plurcs funt hj quibus. no 
vi dctur , quara quibus vidctur , co nugis non cfle, 
quaelTe.T h e o.Neccflc cft.fiquidcm licundii opi- 
nioncs fingulas,&crit,c\ noent.s 00 Deindchoc 
habct fc pulchcrrime. Illc cnim circa fuara opimo- 
hemdidcnticnuuicptcmm,quaiUumn)eti;i crc- 
dunt,quodammodo vcram cil c corucm it , Jum ve- 
raopinaricun&osfatctwr. theo. Abfqucdubio. 
soc. Annon fuaciTcfalum admutjt,fi ludiciurn 
illorum,quifaiiajllu opinari volunt,vcrucifcfate- 
turf t h e o.Ncceflanum.s o c n. Ahj aiue fibijpfts 
mcntiri ncquaquam coccdunt.T n £ p,Non ccrtc, 
s o c. Hic verb 6t banc vcra opinioncm cx his,quc 
fcripfit/atetur.T h e o. Patct. socn.Ex omnibus 
igitur, quz Protagoras edidit, arabigetur, im6 ab 
illo ipibmaximccoccdctur.nara licum,qui cotra- 
dicit,vcra opinari eoccdat.tunc fanc &c ipic Prota- 
gora,c6htcbitur,hcq,canem, neqj qucuis hominc 
clfc mcnfura, aut omnium, aut vnius ctiamquod- 
cunqi non didiccriu Annoniu?T h eo. Iucertc. 
s o c. Cum crgo ab omnibus dubitctur,nulU Pro- 
tagorx vcrn.u vcraeru, nccali|s,ncq,ctufibi)pli, 
theo. Nimisin amicurncu,6 Socratcs,inuchi- 
mur.soc.At vcr6|6 atnice obfcuru cft an, & rcctu 
prctcruchamur. Verifimilccftcnim,cu icnxorfuc- 
rrt,iapicntiorc npbis quoq; fuiilc Qu 1 (i rcpctc hu 
mcru tcnus hic crrucans nos inuadcrct,in multis. 
tam medclirantc, vtprobabjlccftyuum tc cofcn- 
ticntirefellcTctydcindc auinus cuanciccret. Vcru- 
tamc" vti nobis iplis ulibus oport c t ,qualcfc uq, 1 u - 
mus, &quz vidcnturcadc icmper fateri. Et nuuc 
quidc qucmlibct concelliu udicarnus , boc iplum 
vidclicet aliquidaliod ciTe, proptcrea 9 alius alio 
fapictior infcuorucexiftat. theo. Mihi quidem 
vidctur-s o c Niiquid in hoc maximc infiftosc ier-r 
monc diccmws,quod ipfi quoq; coccfsimus, adfti- 
pulantcs Protagorz:mult4 qujdc quz vidcntur>ca 
cuibbct eu%calida,ficca,dulcia, cxtcraq; huiufmo 
dtfQuod ii in quibutd.i ditTeirc aliii ab alioconri- 
tebitur^circa falubria,cx noxu, aiTcrct vtique non 
quamlibct mulicrcula l pucllamq'„& brutum ad ic- 
ipfumcurandu pcrfalubriu cognuionc furticcre: 
kd in hoc, ii vfqua alibi, maximc ditTcrre. theo. 
Idcm mihi quoqi vidctur.s o c.Prztcrca,n6nnc ln 
cuuhbus ctum, honcfta tk turpia ,iufta & iniufta, 



t.i 



fanctaqi & impia,quzcunq) ciuitas vnaquxq; cxi- 
ftimans ponitlibi Iegitima,cadcm re vera vnicuiqi 
ciTcdicctr 1 Atqjin his nihilo fapicntiorcciTcpriua^ 
topriiutu,ciuiutcqiciuitatc? At vcroin coquod 
vtilu&inutilia fibiKfpub-ftatuut,hic,ii vfquarq 
alibi,c6fitebiiurcanfu!rorc confultorc,rcmpubli- 
cim rcpubiicain vcritatc inucnicdadirTcrrc. Ncq, 
audcbit ynqua hoc admittcrc, vt quzcunq; ciuitas 
aliqua vtiiia fibi putans inftituit, cadcra fcinpcr tlli 
conducant. Scd tibi quidcm dico,in iplis iuiiis m- 
iuftiscjn fanctis itcm & prophanis przfidiu cauiic 
ponut, nihil fcjlicct coru fuaptc natura fubftanua 
ahqua babctc /cd quod comiiniter vidctur, id tum 
cuin vidctur, vcru cilc, & quadiu vidctur. E t qui- 
cuucp.noaomnino fcntcntia Protagorx rcrerunt, 
ficquouamodophilofophatur.Nos vcrp»6 Thco- 
dorc,difputatio c difputauonc maior fubinde c mi 
norccmcrgcns,occupat.T h e o.Haud igitur otio- 
fi fumus,6Socratcs. s o c r. Haud vidernur.Et fx- 
pc .ilus,o bcatc vir, hoc aoimaductri, &: nunc ma- 
ximc,quod non ab re qi. ;>. u n<- , diutius m philofo- 
phia verfantur, vbi ad toni fcic contuler ut, ridiculi 
rhctorcs prorfus apparcnt. theob. Quaratione 
hoc ais? s o c. V idcntur hi, qtii in iudicits , 6c foro 
ab incuntextatc iadanf, ad cos qui in philolbphia 
& huiiumodi ftudijs afiuefacti fiint cnllati, vt (ct* 
uisinterhbcro5cducatiscfl'cli:nilcs,THE.Quopa- Dc philofo- 
fty>soc.Excoqu6dhisquidc,vttudiccbasJcro- ^ h ^ re °j* 
pcrotiumadcft,otioq,uanquilloconfabulantur: fp UMa< jj, 
qucmadmodum,&: nos in prcfcntia tcrtib iam fer- 
moncm inftauramus. Sic & illi,liquid vltra propo 
fitamquxftioncm,quod magiscps forte dclcdct, 
incidcut, qucmadmodum 1 n prxfcntia nobis con- 
ungit,nihil curat, probziusnc an brcuius loquan- 
tur,modo veritatu compotcs fianullli autem tcm- 
poris anguftijs in loquendo iblicitantur. Vrgct 
cnimaquadcrluens, ncq, licct dchis,qux cupiunt Nunqol li- 
vcrba racerc:fcd ncccisitatcm aducrfafius aftcrt, li- txrc diewe 
bclli rbrmulam adduccns , exuaquam nihd dicen- ora,<) repor- 

• . .. ... * lclrJvc! 111- 

dum,quodiuramentu calumnixcaucndx vocant. fcmp^r 
Scrmones autcfcmpcrde confirruocotraeumdo- roetucdam 
minumqui in iudiciofcdct, & manu fcntentiate- eu " e * 
net.Certamina quoq, nunquam fruftra,fcd ad rcm 
femp.ixpeetude necc& vitaagif.Itaq-, his omni- 
busdecaufis intctiacresq-,fiunt,fcicntcsdno tara. 
verbis adulari,qui opcribus obiequi pufillanimes, 
cx nonrcctis animuprxdiuhcunines. Namarami 
magmtudine, rc&itudine & Uberutcm icruitus a 
pucntu fuftulit,cogens obliqua pcrucrfaq; patra- 
rcfacinora,dumd]icriminamagnaformidinesque 
mollibus adhuc incuterct animis,qux omnia,cum 
non pofsint,cum iuftitia &c vcrjtatc perfcrre, cofe- 
ftim in mcdacu mutuasqj injurias coucrfi, flectii- 
tur vndiq-, atqueconfringuntur,adeo, yt nihil am- 
plius fanx mctis habcntcsexadolcicctibus inviros 
cuadant,facudos iapicntescj-,,vtipfi put.tt. Atq-, hi 
quide talcs funt,6 Thcodore,noitri autc chori ho- 
mincs visrercramus? Andimittctcs potjusad icr- 
raonc propofitu rcuertamurine, vt pauloante di- 
cebarnus,icrmonis libertatedjgrefsioncquc nimiu 
abutamur?T k s.Nullo modo,6 Socr.itcs.fcd rctc- 
tamus. probcnanq; dicpbas quodinphilofopho- 
rum choro no nos icrmonibus,ied noois icrmones 
icruiant, &c vnufquifq; illorupcrfici Jnobis fufti- 
nct tum, cu nobis vidctur. Ncc cnim, vcl mdcx, v 1 
fpeccator,qucmadmodu poctis illis,ccnfor, &: do- 
minus noftcrfururus,nooisprxfidct.s o.Dicamus 

i iiij igitur 



104 



Liber Decimustertius. 



igitur poftqua tibi videf , dehis qui principes funt. 
Quid cnim de hi$ qu i philofophix ftudio abutun- 
tw? illi igitur ab tncunte xtatc prirou quidem vii 
inforumignorant,neq-,iudicium,autcontiliu,aut 
conciliu ciuitatis aliud vbi fit, norunt, leges autem 
decretaq„vel promulgata,vel fcripta,nccvidct,nec 
audiunt.FaOionesautcfodalitatum,qu? ad magi- 
ftratus creandos fpc&ant,& c6grcflus,& cccnas,et 
lafciuioraconuiuianeq-, fomniantquidc. Iam be- 
nene an malc vrbs iamolim habuerit, aut quod cui 
malum,turpfsue nota a maioribus fuis, feu fcemi- 

Ptooetbiu. m*M v » ris ut,magis cos l*"M u * m maris » vt dici 
folet,arenx. Atq, he^c omnia ctiam nefcire fe nefcit. 
neq, enim vulgans glori? gratiaab his abftinct,fcd 
reuera corpus duntaxat lllius in vrbe habitat, atqj 
vcrfatunmcns autem hcc omnia parui,im6 nullius 
xftiraans,pafsira volat,vt ait Pmdarus, & qux fub 
terra funt , & qux fupra dimeticns, & arteccelum 
tranfcendens, omnempertcrutata naturam rcrum 
omniuquxad vniucrlumpemncnt .hisautequx 
propc funt folis, nullo raodo applicans fc. T h b o. 
Qup padto id ais.6 Socratcs?» o c. Quemadmodu 
Tbaktiica- jhjiete, d um ccclum fufpiceret intentus fideribus 
in foueam cadentc Thraccnfis qued am eius ancilla 
concinna& lepidaarguifledicitur,fpquxin cce- 
lo iunt,pcruidere cotendcrer.qux vcr6 proxima& 
adpcdes,non vidcrct.Idem fimilitcromnibus, qui 
inphilofophiavcr&ntur.obijcipoteft.Latetcnim 
philofpphu non modoquid agat eius proximus, 
fcd fer£ homonc fit, an brutu. Quid aut homo ipfe 
fit.&quid ipfiusnaturxmaxime conucniat agere 
autpati.exqrit.&laboriofc pcrfcrutaf. lntelligis, 
6 Theodorc,an non?T heo. Intelligo cquidcra, & 
quoddicis,approbo.soc.Enimuer6,6 amice,vtin 
uiperioribus diximus , fiquado vir talis, vcl priua- 
tim cum aliquo.vcj publicc in iudicio, fiuc alibi de 
his.quq ad pedcs,&in confpccru funt,diflerereco- 
gitur,rifum mouet,non Thracenfibus folu,verum 
ctia cxtcrisgentibus,quippecumin foueas ambi- 
guitatesq; multas propter harura rerum impcritia 
lncidat. Vbiabfurdaquxdamincptitudo ignauix 
noum inurit. Namcumforti viiupcranduj ali- 
quis cft , nihil habet quod in opprobrium affcrat, 
vtpote vitiorumignanis,quandoqujdcm fingula 
finguloru mala nunquam animaduertit. ergo tan- 
M difputi- quam nefriusiiridetur.Inlaudandisquoq;extol- 
tionciforen lcndisq; hominibus , quum nihilfimulet difsimu- 
fc* meptu» lctucicdapcrteridcatfdclirus cflc videtur. Etcnim 
phiiofopb'. quumtyrannumjautregemlaudari fentit.vnum 
qucndam fubulcum , aut paftorem ouium.vel bu- 
bulcumcxto!licxiftiinat,qu6dabundcmulgeat.id 
ramc intcrclfc cenfet, quod rcgcs & tyranni infcn, 
fius & infidiofius animal curcnt & mulgeat. Agre- 
ftes ver6 & rudes non minus propter otium,qu.\m 
paftores , iflos cfle necefle eft , fic mcenibus in vibc 
circundatoSjVtpaftorcaulain monte. Cumvcro 
agrorum deccm millia iugera,aut plura etiam pre- 
dicari audit.quafi magnum quippia ab illo qutha- 
bet,pofsideatur,exiguaquxdam audirc fcjputat, 
quippcquivniucrfum terrxorbc fpc&ucfitfoJi- 
tus.Quotics prztcrca qs gcneris nobilitate refcrt, 
quodicpteauosdinites omnes cnumcrare valeat, 
hebetis nihilq; magnum propter ignorantiam co- 
gitaritis aniroi laudes huiuftnodi ccict,quafi ad to- 
tius mudi natura refpjcerencqucat,& videre quod 
innumerivnumquenque noftmmaui atq; proaui 
antcccflerunt, quoru m numcro diuites & inopcs, 



regcs & fcrui, Barbarique & Grxci innumcrabile» 
prxccflere.Quinetiam quando quis ftirpcm quin- 
quc&viginti maiorumdinumerat,&in Ampbi- 
tryonidem Herculem originercfert.indigna mc- 
moratures illividetur.Quodenimillciam indeab 
Hercule quintus & vigcfimus talis cft, cu talc fbr- 
tuna frccrit, etiamfi quinquagefimus ab HercuJe 
fit,ridet,tanquacos, qrcputaic, & abigere infanx 
mcntisvanitatemnopoisint.in hisomnibus phi- 
lofophus vir vulgb ridiculus habctur, partim quia 
fupcrbus contcmptorq; apparct, partim quia qux 
palam funt.ignorat & ambigit. t h e. R cm ipum, 
6 Socrates,vt accidit,enarrafti.s o c. At cum is ali- 

3uem,6amice,ad fuperatrahit,& illa paratus hinc 
ecedere, mifsis litibus ffl cjuibus quxritur in quo 
cgo tc , aut tu me Ixferis , ad ipfius iuftitix iniufti- 
tixue fpeculationem afcendit,quid vtraqj fint,qi'0 
ab alijs omnibus inter fedifcrcpcnt.vcl ctia cotro- 
ncrfiailladimiflaquaqiixritur, vtrum rcxbeatus 
fit,qui multu auripofsidct,ad cotemplationcm re- 
gni ipfiusbeatitudinisque humanx atque mifcric,, 
qualia cuiq-, fint,& quo p.ifto humanx naturxco- 
ueniat hoc adipifci,illud fugerc.quado inqua,opor 
tct dehjs omnibus ratior.c reddcre pufillanimem 
illum, &acerrimucaufidicum,tunc fanc vicifsim 
pcenas philofopho pendet. Vcrtigincm cnim pati- 
turabexcclfa ipecula caligatibtis ocutis, vtpotc q 
fupcrnc jpfpicerefit infolitus. Mcerctquoqv,titu- 
bat,& barb.irica profert.Quorirca rifum no Thra 
cibus,neq-, rudi cuipiam mouet,neq; cnim perfcn- 
tiunt,fed illis potius omnibus qui libere,& procul 
.ifcruili vitaeducati funt.H^c,oThcodore,vtriuf- 
queconditio. Altcraquidem hominis illius,qui li- 
bertate &otioefteducatus,qucphilofophum vo- 
cas.Quicum reucra vitupcrari non debcat,tamen 
fatuus & ineptus apparet, quoticfcuqi icruilia ag- 
grcd itur miniftcria,quum neq-, ftramentorum far- 
cinas colligare,ncq, obfbnioru condimcnta confi- 
ccrc,ncqucadulatoria blandimenta verborucon- 
fingcrcpoflct. Alteraeft hominis illius conditio, 
qui hxc cxpedite celcriterq-, fubminiftrare potcft, 
fcd dcccti liberi hominis veftitu comod^ vti nefcft. 
Sermonis infupcr harmonia conucnienri deorum, 
& hominum beatorum vitam veram cancre pror- 
fus ignorat. theo.Si cxtcris hominibus ea qux Impofribile 
dicis,6 Socratcs,xqueacmihi pfuadcres, pax am- ^ ™*J.* {"'^ 
plior,& mala pauciora inter homines nafceren- „ an . 
tur. socr a. Atimpofsibilecft,6 Theodore,maJa MaU io ia- 
penitus extirpari. Nambono oppcfitum aliquid fcnotibus. 
cflc fcmpcr ncceflccft.Neque illa umen apud dcoj 
locum habcre poflunt. Naturam ver6 mortalcm, 
regionemque infcriorcm neceflari6 circumeunt. 
Quarc conandum cft,vt hinc illuc quam cclerrime 
fugiamus : fuga autem eft, vt Deo fimiles pro viri- 
bus erFiciamur. Dco fimilcs cfficit,cum prudcntia, 
iuftitiafimul & fancr.itas. Cxtcrum, 6 vir optimc, 
haud facilc id per fuaderi poteft,quod no illius gra- 
tia cuiut vulgus exiftimat, fcqucnda virtus , & vi- 
tium fugiendu:hoc eft, ne mafus videaris, vtqi bo- 
nus aparcas.hxn.inq; anicularum nugx mihicfle 
videntur. Sed quod vertim fit , itadicamus . Dcut 
nufqua & nullomodoiniuftus,fedqu.\m iuftiisi- 
mus , totam videlicct iuftitix compfexus potefta- 
tem,nihilq-, ilIiusfimiUus,quaiuftifsimus homo. 
Circa hoc vera induftria & rortitudo viri, necnon 
incrtia imbecillitasqiverfatur.Horu fanc cognit io 
vera virtus & fapicntiarignor atio contra , uucitia 



Thea:tetus,Vel,de Scientia. ioj 



& improbitas manifcfta. Alix ver6,qux facultates 
fapicntixq-, vidctur, in ciuilibus quide magiftrari- 
bus moleftc, iunt,in artibus autc cxtcris illibcrales. 
IIH igiturquialiquid inique patrauit , & propha- 
na vcl dicit, vcl facit, ct multo tutifsimu cl t ,li nihil 
vafiricie pofsit , nec artibus malis vtatur. Exultant 
enim opprobrio huiusgencns homines, fcq^ mini 
meabie£tos,& inanes homunculos vidert.nec ter- 
rz,vt dicitur,pondus iners:fed viros tales qui ttito 
inrepublica verfari valeant. Idcoqi veritas cxpn- 
menda eft q> eo magis talesfunt,qualesno puunt, 
quo mintis putantaniuftitix quippe mu !a A igno- 
rant,qui ignorat minimedccet.Neq-,enimeft,qua 
fbrfitan opinantur, verbcra atq; cxdes,qux fxpc hi 
patiuntur,qui iniuftu mhil cgcrunt,& iniufti ixpe 
deuitat.fed ea potius qux vitari no poteft. t h e o. 
Quam dicis? s o c. Cum in rerum ordine.oamice, 
exempIariaduofint,diuinumquidcm bcatusimu, 
quod verb Dci expcrs mifernmum,non videtes lta 
rem fc habcrc,ftultitia cxtrcmacu dcmctia occupa- 
ti,latenter huicquidc fimilcs ob adtiones iiuquas 
reddutur,illi contradifsimiles.Cuius profccto dc- 
lidri pccnas pendcnt,dum vitam tlli conucmcntem 
cui umilcs cffecti funt,ducunt.Enimucrb li dixeri- 
mus,quod hos quidem, ntfi a ncquitia cclTauerinr, 
vita fun&os locus ille malorum expers non capiet, 
iftic autem proprix vitx timilicudinc gerent icm- 
per vnacu malis mali verfantcs-.rcfpondcbut aftuti 
malitiofiq-, homincsdeliramenraquxdamfcfcau- 
dire. t h EO.Et maximc quidem,6 Socrates. s o c. 
Nouiequidem,6amice.Vnum hocfaltem tllisac- 
cidit,qu6d (iquando priuatim.rcddcrc viciuum,& 
aftcrrc in medium rationes eortim.qux vitupcrant 
neceiTefitjVelintmvirilitcr difputadi moram pcr- 
peti,neq-, ignaue rugere:tuncdcmu,quodo bcucc, 
abfurdu eft.fua etiam ipforum didta improbabur, 
corumq; rhetorica penitus euanetcit,vt mbilo dif- 
ferre a pueris vidcatur. Vcrii his lam tine cumprav 
ter propofitum fint, imponamus. Alioquin matc- 
ricsvndiquc plurimaconrluensfcrmonca princi- 
pio inftitutuobruet. Reuertamungitur adprio- 
ra,fi tibi quoqi videtur. thf. Mihi quidera tfta,6 
Socrates, nihilo moleftioraauditu cotingunt. Fa- 
cile nanqtie quaxtate fum hoc ailcquor. Vcrunra- 
mcnfitibiplacet,redcamus illuc vndedigrelii fu- 
mus. s o c. E 6 profe&o d ifputando deuenimus, vt 
diccremus cos qui clTentiam omncm in agitationc 
poncbant.quodue cuiq-, videtur,hoc eidcm cxifte- 
Te,in cxteris qtiidcm rcbus vchcmentius hoc aficr- 
turos,in iuftisautcmnominimum:quod omnino 
quxcuq; ciuitas,vt iufta fibi apparctia ftatuit,bxc 
eatenus illi iufta funt, quatenus ftatuta pcrmanct. 
At vero neminc rbrtem ade6futurum,qui idem in 
bonis vtilibusq; contendere audcat,quod vidclicet 
qu^cunqv vtilia fibi apparctia inftituit ciuitas^hsc 
catent» illi conrercntia funt,quatcnus talia ftacuta 
fucrint,nifi forti quis nomc dixcrit-.hoc auti ad id 
quod volumus fcommaclfet potius.nonnc? th g. 
Proculdubio. s o c. Nomc nc dicat-.icd rem nomi- 
nata fpe&et.& quod talc ciuitas nuncupant, ad id 
codendis legibus refpicit , ac lcgcs lingulas quoad 
put.it & potcft,qua maxjtne fibi vtiles codir.N um 
aliud in legibus tcrendii intcdit?T n B. Nibilaliud. 
« o c. Nunquid voti compos femp cfficitur?an fx- 

rtii- falhtopinio^THS. Sxpcnumcro falbtar- 
ftror. < o c Hac prxterea ranone qutfquc magu 
hxc eadcm confitcDitur,fi quis dc omni lpccie pcr T 



conrctur inquavtilecofiftir. Eftautem quodara- 
modo & circa fururum tcmpus. Namqtiotics lc- 
ges condimus,vc in pofteru profuturas condmuis, 
quod quidcmfuturumrcctiusvocarcmus.T H eo. 
Maxime. s o c * . Agedum ita,vel Protagoram.vcJ 
quemuisaliufirdtatorccitisintcrrogcmus. Ommu 
rcrum hominem,6 Protagora, mcnftiram allcri-, 
ris,alborum,grauium,lcuiu,& vniufcuiufqi taliu. 
Namcum ludiaariam illnrum vim in fciptb conr 
tineat, & qualia patitur , talia ludicet, vcra libi, & 
quxfunt,iudicat. An non ita? theop. It.i plonc. 
soc. Nunquid&futurorum.o Protagora, dice- 
mus, habct in ic ipfo vim iudiciaru .- & qualia pu- 
tat fibi hxc fbre,talia libi exiftjmanti contingunt. 
cumraedicinxquifpia impcritus in fcbnm fclc in- 
curfiirutn putat,atqucitafcfecalcfact.u m: mcdi- 
cusautcmrepugnat,conrraru opinatus:vtrmsil- 
lorum veram opinionem futuram ducimus i num 
vtriufque? & mcdicoquidcm nequecalidum , ne- 
qucfebricitantcm futurum, ied fibijpfi vtrunqtic? 
THlo. Ridiculum quidem id cilct. s o c r. Quin- 
etiamde vinoqtioddulcevcl auftcru futurumfit, 
agricolx, noncithariftx opinio prxualet. theo, 
Quidni? so c.Nequc dc confonantc,difibnanteue 
futuro, gymnafticus mehtis quam mulicus opina- 
tiir,quoddcindeipfigymnafticoc6fonans eficvi- 
debitur. tmbo, Nullomodo. socra. Quando 
verbparara menfa ofteicndx funtcpulx, acde fu- 
ttira ill.uum fuattitatcaliquid prxdiccndum, non- 
ne coquiopinio potior quam alterius cuiuslibct 
popinariximperiti?Deeoquod velcft \ rl unt h;.i- 
uc cuique, non pugnamus, fcd dc illo potius quod 
in poftcrum cflc cuiquc& vidcridcbct:vcrum libi 
quifque idoneus iudex, an tu potius Protagora 

S|Uodcirca iermonesprobabilcfingulisin iudicio 
uturumeft,rcctius quam quiuis rudium prcuide- 
res?THEODO. In hoc ipfb in primis, 6 Socrates, 
prxccllere cunclis Protagoras cft prorclkis. soc. 
O mifer.ncmo pcr Ioucm illum obl.it .1 pecunuic- 
dtatus ruiilet , mti familiaribus pcrfualitlct , quod 
probabilc in poftcrum crit, vidcDiturcj-,,neque va- 
tcm ncquc alium quemuis mclius qtiam fe vnicum 
prxiagtre. the, Verifsimaloqucrts.s o c. An non 
legum quoqi lationes vttittasq; ad futuru i . h a u ■ 
& quilibet abfq; cotrouerfia fatcrctur cooftitutio- 
nem rcipubli. ab co quod vtilc cft , lxpras abcrra- 
re? t h i o. Valde. i o c *. Satis iam aducf fu* \>\ x 
ccptorc tuumdicturafit,quodfater4 cpgituriahw 
alio iapicntiorcm cxiftere,cumqi ulcm mcnfurara 
cfte.Meautem cumex.pcnicictujixfim,nihil mcn- 
furam ficri,cogit, quemadmodum fcrmo nuper 
illiui vTgcbat,quod vidclicct feuvelimfiue nolim 
talis cficm. thiod. Exillo,6 Socrates , raaximc 
conuinci ilUus icrmo videtur, & cx boc nopnihi), 
quod aliorum opi nioncs validas cffi c 1 1 :hc_ v cro lcr- 
mones illius palara reprobant, falfoscxiftimantes. 
soc.R at. In multis infuper, 6 Thcodorc, dcprx- 
hendi hoc licet , non omnem ommum opinionem 
veram cxiftcre.Sed circa prxicntcm cuique pafsio- 
nem, ex qua icnfus , & fccundum fcnfus opinioncs 
iufcunf,dirficilius deprxhenditur fcnfus opinio- 
ncsqi vcras non clfc. Fortc vero nihil dico. Nam li 
aiTccutx funt,couinci non pofluni:& qui lllas ccr- 
casatm icicntiasefieafiercrct^brfitan tion abcrra- 
rcnt.Et idcirco Thcxtctus hic haud ab rc inquit 
fcnfum& icicntu idemefic. Quamobrc propius 
acccdcdumcft,quem.idinodu Protagoreus fprmp 

prxcr 



ic6 



LiberDecimustertius. 



prxcepit,&hancagitatam eflcntia pulfandoexa- 
mmandum,intcgrumnc ancollifum fonurcddat: 
pugna vtit]; dc illa non mcdiocns,ncc intcT paucos 
extttit.T h I o. Pcrmttltufanc abcft,vt vilis coten- 
tio Gt,qux pcr Ioniam pafsim propagatacft:fiqui- 
dem Heracliti ftudiofi huic fcrmoni fummopcrc 
fuffragatur. soc. Propterca,6amice Theodore,a 
primordijs hxe infpicjenda funt, vt illi opponunt. 
Moi Hen- th ■ o. Omnino.ctenim, 6Socratcs,de Heracliri- 
dicicoru in ^i^veljVt tu ais, Homencis, ac ctia antiquionbus 
difpuundo. .^ is ^ £phciios,cos prxfcrtim qui pentiorcs vi 
dcri volunt, non magis, quam apud oeftro cocitos 
loqui licct. Planc enim fcripta illoni impetu fcrun- 
tur. Moca autc expcdatioq; in fcrmonc,& qucftio 
nibus,&quicsintcrrcfpondcnduinterrogandiicH, 
minus illis adeft, quam quod nihil. Imoaiam mi- 
nus,qua nihikadeo paru viris illis rcquictis in ani- 
mocihfcd ftqiieillorualiquade rcinterrogcs,tan- 
quamexpharctraobfcura vcrbuladeprometcs fa- 
gittant. Erfihuiusratione perqiiiras,altcraquad.i 
lcd nominc mutato fcriutmunqua vero curo illoru 
aliquo qtiicqtii pcrhcics , neq; tpfi inuiccta. Idquc 
vnii oblcruatifsimc curat,vt nihil ftabile,aur in ler 
mone,aiitinanimisfuiscircpcrmittat,putates (vt 
mihivjdetur)idipfumftabilccfl'c,atq-,id totisviri- 
bus infcctanttirA' vndiqtic vchemcntcrcxpellunt. 
soc Forlitan,6 Theodorc,hos virosin pugnavi- 
difti,in pacc ver6 ncquaqua. Ncq-, cnim amici tibi 
funt. Vcrum r.iliaquxdam difcipulis fuis, vtarbi- 
tror,inotiodicut,quoj limileslibircddcrc voliit. 
T h E o. Quibtis dilcipulis, 6 bcatci' Neq; cnim in- 
tcr iftos altcraltcrittsnt difcipulus, lcdfpontcna- 
fcutur,vndecuq; cotingit eorti qucncr, rurorccor- 
ripi. Atq; altcr altcrum fctrc nihil exiftimar. Ab his 
itaq; rationc.vt modo diccbam, nulla vnqui acc j- 
pics, nec volcntibus, ncc inuitis. Nos aute oportct 
tanquam propofiuone acccpta cohdcrarc.s o c r. 
Scitcloqucris.fcntentiamliquidem aliamquanda 
acccpimus a prifcis pocmatc vulgus hominum ce- 
lantibus,quod origo aliorum omnium Occanus 
fcilicct atq; Tethysfit.quodq; fluxuslint omnia, 
nihilq; coliftat. A rcccntioribus aute atq* ijs fapie- 
tioribus rcm adco clarc dcm6ftrantibus,vt vcl ccr- 
doncs coru fapicntiam audicndo pcrripercnt,dcfi- 
ncrentq; ftultcputarecotiftcrepartim rcs,partim 
contra moueri,abijs inquam acccpimus moucri 
omnia,quos autoresilli vencratur.Propcmodu au 
tem 6 Thcodore,oblitus cram qu6d alij his cotra- 
ria monftrarol:vniucrfi videlicct congruu nomcn 
eflc hocexiftcnsiminobilc,&alia qtixcunq; Mc- 
liflei Parmcnideiqj aducrfantcs his omnibus aflc- 
ucrit,qu6domniavnufunt,idq;vnuipfum in fc- 
ipfoconfiftitjlocuinquomoucatur nullu pcnitus 
habcs.Quid de his omnibns,6 amicc,dicendufien- 
fim nanq-, progrcfsivtroruq; mcdij clam etufimus. 
quodfi nullo padopropugnatcs abeamus imbeL- 
les, parnasdabimiu mftarcoriiqui inpalxftris ad 
Kftea ludunt,quando ab vtriufq; apprxhcnfi in co- 
traria diftrahtitur. Dehis itaq; pnus agcndti vidc- 
tur,quos primo fluentes fcilicct aggrcfsi lumus. Et 
fi quid probabile dicere vidcbutur,cu illis vna, nos 
ipiostrahcmus^alioscfifugereconates.Sinautc qui 
vniticrfum ftabrlc ponunt, vcriora protulcrint,rc- 
fueiemus ad eos ab iUis,qui etia immobilia roouet. 
Atfincutn vcrilimilcaliquid adducere nobisap- 
pareant, ridiculi ciudcmus, putantes nos viles ho- 
munculos raagnum aliquid fapcre , cum nihil nifi 



prifcisillisaciapictibusvirisdcrogaucrimus.Vide 
igitur,6 Thcodorc,vtru prxftct necnc tantu fubire 
penculum.T h b o.Nullo modocomittcndumcft, 
o Socratcs,quin vtrortiq-, fcnla quid vcri.quid falfi 
habeant,dilcutiamus.soc. Difcuticndum cft i.un, 
poftquam & tu idvfquc cocxpctis. Vidctur vtiquc 
mihi difputatjonis huius principiuamotu iumc- 
dum,quo fcilicct motumoucrioiadicant. Quod 
autc dicohuiufmodicft,vtru fpccic vnam motus 
inducant, an quemadmodttm mihi vidctur fpccies 
duas.Neq; id tamcn mihii61ividericupio,fed tibi 
quoq;, vt pantcr ambo qincqd oportucrit patia- 
mur.Dic igittir. Nunqtiid moueri dicis,quado lo- 
cu quid cx loco mutat,vcl in codc vcrtitur? thio. 
Equidem.soc. Ergovna hxc fpcciescfto.Atcum 
eodem mloco quidpcrmancnsfcncfcit, vcl nigni 
cx albo, vcl cx molli durum cfficitur, aut alia qua- 
dam altcratione mutatur, nonncaltcra hancrao- 
tus fpcciem mcrito nuncupabimus? thfo. Mcri- 
to.s oc Exhisncccflariucft gcminas fpccics mo- 
rus cxifterc,altcrationc fcilicet,motumqj localem. 
th e o. Probe. s o c r. Hac diftindionc prxmifla, 
ad cos qui moucri omnia voliit, iam pcrgamus, & 
huncin modumintcrrogcmus. Vtrum quodlibet 
fntcmini vtroq; modo moucri,alteratu pantcr atq; 
delatum? aut aliquid vtroq; modo, aliquid vnico/ 
thfo. Equidcm quodallcramnon habco,axbi- 
tror tamcn illosvtroque modo diciuros. socr. 
Alioquin,6amicc, agitat iimul& coniiftentia fi- 
bijplis vidcbutur, ncc magis moucri omnia, quam 
ftare omnia licebit ailererc.T hio. Vcra loqucris. 
s o c r. Poftquam moucri ipfaoportet, abfentiam 
vero motus illi c6pctere,omnia vtiqt fcmpcr omni 
motu mouctur.T heo, Ncceflario iequitur. s o c. 
Hocagc ex corum didlis confidera.caloris lcilicct, 
vcl albcdinis,vel cuiuslibet gencratione. Nonc di- 
ximus eos putare vnuquodquc horu fcrri fimul,cti 
feniuinteragcs,& paucns?&patiesquidclcnfibilc 
dfc.no lenfum,agcns autc cfticiens clfc aliquid,no 
tamcn qualitatccflc? Fortcqualitas cxtrancu tibi 
nomen videtur, ncq;fic in gcneredidtum percipis, 
in partibus igitur audi. Agcns cnim ncq; calor, nc- 
que albcdo,lcd calidum potius albumq; , cxtcraq; 
codcpado.Recordarisjtanosfupra dixiflc,nihil Nibil per Te 
iccundulciplum vnumahquidclic, nequciniuper ^iamdcSe. 
ageni, aut paticns.icd ex vtrifquc vicifsim congre- 
dientibus fenfus & fcnfibilia cmanatiapartimhCr- 
n quatia quxda, partim vcro fcntirc? theo. Me- 
mim,ac cur non ita dicat? s o c. Cxtcra igitur pr^- 
tcrmittamus, licne,analitcrdicat. Id vcrovnucu^- 
iusgratiadifputatur,diligcnuus cxquiramus.Mo- 
ucntur,vt dicitis, fluuntq; omnia. N ^nnc.^T h e q. 
Ccrtc.s o ctAn non vtriiq; lllis quos diftinximus 
moubus, dclata limul,& alterata? the. Quidni.fi 
modo perfcdc moucu llla nccefle fit^soc.Si igitur 
ferretur folu, ncq; tamc alterarctur,poilemus dice 
re qualia quxda nuut,qux icruntur,aut quomodo 
diccmus?T h e o. Hoc pado.s o c. Quoniara vcr6 
ncq; id pmanet,vtalbtimfcilicet,quodfluit fluat, 
fed permutatur ita vt huius ipfius fit fluxus albcdi- 
nis,& m aliu colorem uanfitus,ne vllo modo per- 
manercdcprxhedi potsit, vnti poflumus aliquado 
colorem altque pronuciare ita, vt red£ dcnomioe- 
raus?THEO. Atquiquo pado,6 Socrarcs,autia 
hoc, aut in alio vUo id fieri potcft, fi qu ide dti pro- 
nunciamus cotinuo fiibtcrtugit,vtpotc quod iem- 
pcr tt u u ; ; s o.(^uid porr6 dc quouis fcnfu dicendu, 

vt 



Thextetus.Vel, deScientia. 



107 



vt videndi velaudicdi? nunquid in vifione,aut aa- 

ditu aliquado pcrmanererV heo.M inimc omnni, 

fiquidem cuncta mouentur.s o c.Ncque igitur vi- 

dcrc quicqua potius,quam no vidcredicendu,ncq; 

alio vllo fenfu vti magis quam non vti,cum omnia 

pcnitus tranfmutentur.T heo. Non ccrte.s o c r. 

•Veruntamc ienfus ipfe fcicntia eft, vt cgo Thextc- 

tusq; dtximus.T h b o.Dictum quidem.s o c. Non 

igitur fcicntiam magis,quam non fcientia refpon- 

debamus quid fcientia fit intcrrogari. t h e o . Sic 

ccrtc vidcmini. s o c. Opportunc itaq; refponlio- 

nem llla cmcndarcmus,iidemonftrarcc6tendere- 

mus qu6d omnia moueatur, vt rectailla refponiio 

vidcatur.hoc autem,vt vidctur , apparuit , quod fi 

omnia moiientur,rcfponfif) qu.rlibcr, dcquocuq; 

quisrcfp6dcat,xquere£taeft,quaid fic fe habere, 

& no (ic haberc ie refpondetur.Quod fi magis fieri 

diccndu.nc ipfos lermonefiftamus. theo. Redtc 

loqucris. s o c R. Prxtcrquam in hoc,6 Theodore, 

quod ita & no it.t diceb.t .oportet aute neq-, hoc ita 

dicerc. Nequcenim ampliusita mouererur,neque 

rurfus no ita. N6 enim motus hoc,fed nomf aliud 

imponcndu ab ijs qui talia diflcrunt:quonia nunc 

ad eorum fuppofitione verba non habcnt, nifi fbr- 

tc di Jtionc hanc, fctlicct non quomodocunq; ha- 

berc vidcantur, quxquidem potifsimu ipiis con- 

gruitinfiniteprolata.T KEO.Valdccouenicns illic 

bxc dictioeft. s ocr. Iam,6 Theodore, quod ad 

amicu tuum arrinet,expediuimus:nccdu concefsi- 

mus illi quclibcthomine rerumomniu cfle men- 

ftrra, nifi iapicnsquis cxift.it. Scientia iniuper cfle 

fenfumminime cocedcmusfecundu rationeillam 

<jux moueri omnia pr^dicat, nifi fbrte* Thextetus 

hicalioquodamododicat.TH e. OptimedixJfti,6 

Socratcs. Hiscnim peractis mequoque ab hiscx- 

peditu eflc decct.vt intcr nos conucnerat. Poftqua 

vero difputatio aduerfus Protagoram fine accepit, 

nedefiftitequxfo Theodore, antcquam tu& So- 

crates percurratis cos infuperquiftareomntavo- 

luerunt,quemadmodum pau!6 antcpropofuiftis. 

t h e o. Cum fis iuuenis,6Thcxtete,ieniores iniu- 

riafaccredoces,dumpacta tranfgrcdi exhortaris. 

lcd accmgcrc tu,vt rcliquorum Socran, li vclit ra- 

tionem reddas. theae, Libentilsime tamen ea de 

qutbusloquoraudirc.T h eo. Equitcsin campum 

prouocas,cu Socratc ad dtfputandum accrrfis. In- 

terroga igitur, ax<p audies. s o c Videor equidem, 

6 Tbcodorc,in his quc Thextctus iubet,ipii tntni. 

me pariturus.T heo. Qjiid obftat quo mmus ob- 

lequaris? s o c. Etfi McluTum atq; altos qui vnum 

confiftcnsvniucrfum dicut.vcreor neforte onerofi 

videamur illos cxagttates, minus tamc, quam vni- 

cum Parmemdc vercor.Parmenides aute,vt Ho. 

mencis vcrbts vtar, vcrcndus mihi accrq; vidctur. 

Hoc inloco Collocutusfumolimcuillofcncadmodum adhuc 

Plato Ytde- adolefcens.mihiqivifuscftprofundaeeneroiamqi 
torcurn Par . <■ ■ ■ r \ e •■ - * 

ijcicn- omnjno iapicntiam poisidere. rormido ltaque nc 

dictaeius voccsq-,nequaquam intclligamus:quod 

autc verbis fubintelligit,multo magis nos lateat:ct 

quod maximu eft^cuiusgratiadifputario intcr nos 

coepit, quid fcictia fit lnquircs, indilcuflura rcli n- 

quatur, propter difputationcs tcmerc irruentcs.fi 

quiscis obfcquatunprcfertim cu amplilsiraa qux- 

ftio illa qua modd induximus , fi prxter propoii tu 

& quali digrediedo tra&etur, indigna nimiu pal - 

furafit:& fi lattusexactiusq-, pcrficiatur,fcientix 

ipfius inucftigationeimpcditiua.Ncucru vcrodc* 



mcn 
twc. 



cet.fid magis Thertcri fcetum circa fcienru obftc- 
triciafaculrateinlucceducere,&diligcter exami- 
nare.T h e. Si ita videtur,ita agcdu eft.so.Hoc igi* 
tur Thextcte circa fupra dicta infup colidera. fcn- 
fum effe fcientia refpodifti,an no?T h E.Certc.soc. 
•Si quis interrogarct, qu6nam alba & nigra homo 
videat,quoucacuta& grauia audiar.oculis vt ar- 
bitror,& auribusrefponderes.TH s.Equidc.s o c. 
Vti nominibus verbisq; comunioribus.neq; cxa- 
&ccurioieq;difquirerc,ixpenumerogcr.crolianii- 
mieft,contrariu autem illiberalismonnunqua ta- 
men ncceflarium eft, quemadmodum in prxicntia 
examinare cogimuriquacxpartercfpofio tuami. 
nusrecta fit.attcndcqux refponfio rcctior, vtrum 
qux dicit quo videmus id oculos clfcia n qux dtcir, 
perquod videmus. Itcquoaudimus aurcs,anper 
qttod audimtis.T 11 r . Potius mihi per qux fingula 
ientimus,qu.\mquibus (cnrimus rcfpondenduvt- 
detur,6 Socrates. s o c. Abfurdum quide id elTer, A, J, U( l ,f 
6puer,fimuItinobis fenfus qucmadmodu ligncis ^*" 
equis infiderenr,& omniahxc in vnam fiueideamj 
fiue animam,feu quomodocunq; vocaridcctt,mi. 
nimetcndercnt,quapcrifta tanquam pcr organA 
quxcunm fenfibus fiibiaccnt lcntiamus.THE.Mihi 
quidem hoc potius.quam tllomodo videtur.s oc. 
Idcirco iftatecum diligcnter pcrquiro, vtvidea- 
mus.vtrum vno quodam eodem quod infit nobis, 
pcroculos quidcmalba& nigra percipiamus, per 
ali.t ver6 organa alia quxdam : pofsisq; interroga- 
tus,in corpus fingula h^c referre. Prxftat foriltan 
te ad fingula refpodere, quafn mc tui vice gerendo 
defatieari. Dicitaque.ea perqux fcnris calida & 
ficca, leuhatqtdulcia, n6nnecorporis organafitt* 
gulaponis?an alteriuscukifpiam?T h E.Nulliusal- 
terius. s o c. Nunqutd fatcberis qux per aliam po^ 
tendam fehtis , per aliaffi ientire non poflVvehiti 
qux pcr auditum, eadcm pervifum:& contra quaf 
pervifum,eadcmpcr aiiditum? th e. Qjiidni f.t- 
tear? % o c. Si quidcrgo de vtrifq-, cogitas, non vri- 
^ue pcr aliud organum , nequeetiam pcr aliud de 
ambobusidfentis. th e. Noncertc.soc.De voce 
atquc colore vtrifque fimut , primu quidem id co- 
gitas, quod vtraque funt. the. Cogito. socra. 
Itemquod alterutru abalterutro diuerfumeft,& 
fibimct idcm. the.EII ifthuc. s o c. Quodue am- 
bo,duo fiint , vtrunque ver6 vnum. T h e. Id quo- 
que. s o c. Potcft inuiper vtrum fimilia intcr it,vel 
dKsimili.t Ent, nidicare. the. Fortc. s oc r. Hxc 
vtiqueomnia per quod potiisimum de ipfisexifti- 
mas? N6 per auditu, non per vifum, comune cirea 
illa quicqua accipi potei>. Hincprxtercaq> dtd- 
mus.coiectare licct. Si cnim dc vtrifqi iudicari pof- 
fet,fitlsane fint,an non,pofies ^pculdubio declara- 
re quo iudicaresiidqt novmtm,n6 audita,fed aliud 
quidam eflcconftat. the. Curnon ltngux visid 
etTiciat^s o c. Scite loqueris. Illa vero potentia per 
quod ttbi oftcdit quod fingulis cft c6mune,quod- 
uefupcr fingula,quoefle& non efic denominas, 
qux pauI6 antc dc his pcrcotabamur, qualia orga- 
nahisommbus afiignabis, per qux idquodientit 
in nobis fingula ientiat?THE. Effcntia ais & ipfum 
nonefle, fimilitudincmq; &difsimilitudine,nec- 
non idc & altcru,vn'unquoq},et alium circaillum 
numerum vnumqucnq-,. patctenim quod quxris, 
per quod potifsimu excorporeis inftrumcntis ipia 
animapar &impar,& quc iequutur,pcrcipiamtis. 
s o c R. Egregic admodum, 6 Thextcte aJIequei u 

atque 



io8 



Liber Decimustertius. 



atqvhxc ipfafunt,qux interrogo. the. Pcr louc, 
6 Socratcs quid dica ignoro, mfi q> mihi ab mitio 
videbatur, nullu huiufmodi proprmm organu his 
vt illis accommodari.fcd ipfam potius pcr icipfam 
anima,communioncm in oninibus mdicare. s o c. 
Pulcheres,6 Thextetc, nec vt aicbat Thcodorus, 
dcforrrus.Naquipulchrcloquttur.pulchcrcftatqi 
bonus, Acccdit ad hxc quod ingens mihi bcncficiu 
cotulifti.Na pTolixa graui dtfpuutionc mc hbcra- 
Anima ane. fti, poftquatibi vidctur anima quxdi pcr icipfam 
iua per fc animaducrtere,nonnulla pcr cor pons vires apprc.- 
cor^ujcom 1 hcnderc. Na hxc mca icntetia erat, qua tibi quoqj 
■HfliMlil, cupicbam pcrfuaderc. thi. Mihi ccrtc pcrfuafum 
cft.socn. Quorumin numcro eflcntiam ponts? 
Hxe fanc maximc ad omniatcquitur. the. Eorii 
quxipfapcr fe amm.i artcdat atq-, aflequitur.soc 
Nunquid Sc firtule difsimileque, Sc idem Sc alteru? 
the. Ethxc.soc. Quidpulchrum&turpc,bo- 
- numqv&malum?THE. Horumquoqimihivider 

turmaxime omniueflcntiam lnuicemcofidcrare, 
reputansatq-,c6paransin fcipfaprxtcrita prxfcn- 
tiaq; ad futura. $ o c. Aducrte Sc noc, rci durx du- 
riticm per taftumfentiet,&molUsfimiU ratione 
molliaem. the. Ita. s o c. Eflcntia vcro, 6c quod 
funt,mwuamq, contraiictatcm,ipfiusq-, cot raric- 
tatis eflentii ipiaanimaper fc volutans,fcV inuiccm 
cohferciUjdifccrnere nititur.THE. Ommnoquidc. 
focAn non ftatim natis hominibus atquc brutis 
naturalis quxdam facultas adeft,quapaisioncs pcr 
corpus manantcs in anima fentiunt? Ratiocinatio 
verocoparatioqi iftorumad eiTcntia vtilitatemcj 
vix tanctc poft longa curricula temporis, frequci:u 
ftudio &difciplinaaduenit quibufcuqi compctit? 
T h E.Ita prorfus. s o c.Num veritatc co pcrcipcrc 
poiTumus,quocflentiam nonpcrcipimus? T h t. 
M mirnc. s o c.Cuius autcm quis veriutc caret,hu- 
ius fdentia vllam habct?T h f . A t quo pa&o id tic- 
ri poflctfs o c. In pafiiorubps igitur fcictia nequa- 
quam incft,in ratiocinatione tamen quc, circa illa* 
verutur, ineflc videtur. ciTcntia quippc vcritateq; 
boc attingere poflumus,ilUs ver6 ncquaqua.T h e. 
Conftat.soc Numidemillud& hocvocas,cum 
tanta intcr fc diffcrcntia difcrepentfTHB.Haud U- 
•Deeft io ncdcccrct.so c.Quodilltnomcn attribuisfcilci- 
Grzco. Jicet qtF cll vidcrc,audire,odorari, *guftarc, cale- 
ficri/rigcficriqi? Num fentirc?THE. Khpfum.quid 
cnirh aliud? s o c r. Vniucrfum igitur boc fcnlum 
Senfai non vocas:' T h E.Ncccflc.s oc r. Huic veriubs perce- 
percipit ef- ptionccoucmrericgauimus^ucflentiamnonpcr- 
lenuaxn. cipiat. th B. Siccft. s o c Ncqifcicntixigiturco- 
pos erit.T h k.No.s o c.Ex his fequitur,6 Thexte- 
te, fcicntiam Sc fenfum nunquam idem forc. thi. 
Nunqua penitus. s o c In his perfpicue patuit,a- 
liud ferifum,aliud icicntiaeflc. Vcru non huius gra 
tiadiflercrc caepimus,vtquid f< u ntia n,on hr,imo 
quid flt,inucniremus.Eatcnus ver6difputido jp~ 
cefsimus , vt fcicntiam in ienfu nullo modo qux- 
renda iudicaucrimus , fed ia co noic potius , quod 
tuncfortituranimus,cuiplc fccundu icipfumcir- 
ca illa qux funt,vcrUtur Sc ag 1 1 . t h e. Atqui hoc,6 
Socrates,vt ipie arbitror, opinari vocatur. s o c r. 
Rc&earbitraris amice. Et nuc ab initio rurfus ad- 
ucrte,dclctis cx aio cudtisfupcrioribus,nuquid ma 
Qtundo iit iuspcrfpicias,poltquahuculq',cucctuscs.Q_uiduc 
opmio. fcientia fit,itcru cxplica.T h B.Opinionc quaiibct, 
6 Socrates,faentudicerc impoisibilc cft,cu & fal- 
U queda opiruo fit. Apparet aute opimo vera kic- 



lietermioa- 



tia eflc.idqi a mc nuc rcfpofum puu : quod fi aUter 
difputado deinceps videbitur,aliquid aliud affcrre 
conabimur.s oc EugeTbextete.fic promptoaio 
difputare decet,neq-, vtcoepcrastcrgiucriari.Siem Secfida fc><- 
iufccerimus,altcrucduobuscontinectuutquod ux ^ 6 * 0 ** 
aftcctamus inucnicmus,aut certc quod lgnoramus 
minus nos fcire putabimusmcqi mcdiocrc lucrum 
id cnt.& nuc quidc quid ais? An cum dux fint opi- 
nionis fpccies, vera vna, & altcra falfa, opinioncm 
vcra fcien»ia dcfinis?T h e. DcfinioJioc enim mibi N 
in prc/eptia vidctur.soc An dc opinionc deinceps 
ab lmtio pcrtra&andum;T h fi.C£uidnadicis?soc 
Turbat mc nunc 8c fxpc abas,adc6 vt in ambigui- 
Utc plurima quo ad mc ipfum Sc quo ad alios vcr- 
ier,cxphcarc non valcns qux nam fit hxcin nobis 
affcc^io,qu6uc pacto adueniat.T h E.Quxna hxcr 
s o c r. Falfo fcilicct aUqucm opinari.dc quo nunc 
etia arnbigchvtrum id omitumus, aut alitcr quam 
fupra conftdcrcmus. thl. Quidni, 6 Socratcs,fi 
quo modo deccre ccnies?prxcUrcenim tu & Thco 
dorus in fupcrioribus dc otio diccbatis, cp nihil in 
talibus vrgcat.s o c, Opportune admonuifti toni 
cmm haud ab rc erit unquam vcft lgiu itcrato pcr- 
currerc-^pr^ ftat namqi parum bcnc,quam multum p _ ftir - 
non fufticicntcr determinarc.THB. Prxftatfane. bene.quim 
s o c r. Quomodo igitur, & quid dicimus? t.ilum nultum oo 
plerunquc opinioncmeflc dicimus , & aliquc no- '^*' 1 
ftrumfal£iopinari,aUumvcra,quafih(ccxnatura ' 
jta le habcantr'. t h E.Dicimus abfqi dubio.s o c R. 
Nonne hocnobistacircaomnia,quacircafingu- Hoffe tc 1- 
lacopetitfnofle vidclicct, vclignorarc^nadifccrc gnoruc,cir 
Sc obUuiici , vtpotc iftoru mcdia,imprxicntiarum ^ ^ * 11 "" » * 
tr jnico,cu nthjiad propofitu nobis confcrat.THB. ^ *' 
Nihil prorfus, 6 SocTatcs , aliud prxtcr noflc, vet 
ignorarc circa vnuquodqi reUnquitur.s o c.N6n- 
neigitur neccflarium cft opinantc opinariilla dc 
quibus nouit aliquid, vel non nouit?T h b. Nccc£- 
farium. s ocr. Qjjineuam noicentcm ignorarc 
idcm,vel ignorantem nofle impoisibiJeeft/ 

• Quxuouu.cj putarcquxnouit. « Mir.Fid- 

Qux non nouic.ea puure ijux non noui t , ai. 

Qax nourr,ea putarc qu x non nouit. 

Qux non nouit ,ra putare cjux nottir. 
T h s. Quidmi' s o c. N um qui faUa opinatur qux 
nouit.ea putat non eaefle, ied aUaquxda qux etia 
n o ii j : cx vtraqi nofces,vtraqt rurfus ignorat? tkb. 
At ficrihoc ncquit, 6 Socrates.s o c. Anfortequx 
non nouit,ea putat aha quxda cflc qux non no u 1 1 ? 
& <4 neq-, Thextetu, neqi Socrate agnouit,cogita> 
re vnqua potcft Socrate Thextetu,vel cotra Thcc- 
ictu SocratceiTcfTHE.Nunq.s oc.Ncqi tami qu; 
quis nouit, eaqux no noun,ciTe putatrneqi rurfiis 
qux non nouit,ea qtix nouit. the. Monftru cnim 
eflet.<ocC^opattoigiturfauaquisopinabiturr 
Prxter hc-c quidc opinari non iicct,quado quidcm ^*J~^J? 
omnia velnoicimus, vclignoramusdn his autem 
nullo modo falfa opinari quis pofle videtur.T h b. 
Veraloqueris.s o c. An fortc, non iu confidcran- 
dum quod quxrimus, fccudum noflc tc non nofle 
proccdcndo,fcd fccundum nofle & non efle? ths. 
Qui lit hucais? soc.Ne fimplcx fit.quonia qui quc. 
nufquam funt, in quacunq; tandcm re opinatur ,is 
oon potcft no falfaopinan, quomodocunqi tandc 
cogitet. T h E. Dccens id quoqtie,6 Socrates. s o c 
Quomodoigitur,quiduercfp6dcbimus Thexte- 
te,U quis nos intcaogct(pofsibilc eft autc vnicuiqj .j. - 
quoddico) Quifnam bominum ipfumquod non 0 p, n e tu ,^jr 
cft opinctux?uucdcaUquo corumqux lunt,fiue uoacll. 

ipfum 



The£tetus,VeI,de Scientia. 



tpfum fccudu feipfum? Ad bec vuqj rc fpouebi muj; 
quado fcilicet quifpuopinado verano opinatur. 
aut quid dicemus?T H e . i> ic c c r t c. s o c.Nu & abbi 
talc quid accidit?T h i. Quid iflbuc?s o c. Vt ahcis 
videat quidcm aliquid,videat autcm nihilf tmio. 
Et qiiona padto? s o r. At ver6fi vnum quidd.i v 1- 
dct,cxiftcntium quiddAvidct.anipie putasvnum 
in his qux non funi,eile?T n e.M inime. »oc Qui 
ergo vnu aliquid videt,exiftens ahquid vidct. the. 
Apparct.s o c. Et qui aliquid audit, vnum abquid 
audit.acexiAcnsaudit.T h E.Profcdte.soc.Itcqui 
aliquid tangit, vmi aliquid tangit, dc exiftens infu- 
per,li quidc vnii.T h E.Et iftud.soc.Qui aute opi- 
natur.nonnc vnu aliqiud opinatur?THE. NcceiTa- 
rium eft.soc.Et qui vnu aliquid,n6nnc cxiftcs ali- 
qiud/T h e. A iTentior.s o c.Qui crgo no cxiftes o- 
pinatur.nibilopinatur.T h i.N6 videtur.s o c. At 
qui vt vidctur,nxhil opinatur,omnino non opina- 
tur.T h B.C6flat.s o c.Impofsibilc igitur cft,quod 
noneftopinari.fiuede aliquo corii qux func,fiuc 
ipfum fecundu ie ipfum.T h»o. Impofiibilc vidc- 
t ur . s . v . Aliud itaqi eft opinari ralia.qua ea que. no 
Terauimo- jimt opmari.T H E.Auudapparct.soc.Ncqiigitur 
atu * lic, nccj; vt pau!6 ante cofiderauunus , opinio falia 
nobis ineft.THE.Nonccrte.soc. Atinbuncmo- 
du boc forlitan appellamus?T h e.Qucjs o c. Abe- 
nam quanda opinionc, fal ra opinione eflc dici- 
mus.quado quis aliquid corii quc, funt,aliud quid- 
di coru qiue & ipialunt^ut animi cogiutio mu- 
tarit,cfle dicit.lic cnim cxifles abquid fcmper , fcd 
proaUoabudopinabitur:cuqj abeo quodcogita- 
uit aberreniurefaliaopinaridicctur.T h e. Kuu:- 
fimc mihi nuc dixiflc videris.nam quotics abquis 
propulchroturpe,vclc6tra ^pcurpi pulchruopi- 
n.uur.totio falia opinari no ab rc mdicctur. s o c. 
Contcmnis mcapertc,6 Thextecc, ncque vereris? 
th H.Quorfumhxc?soc.Haudcnim puto,vidcor 
tibiquod reuera falfum eft apprxhcdiflc , i ntcrro- 
gatus vtrum poftit vclox tardi.aut lcuc grams, vel 
aliud quiddacontrariu non iccundu natura pro- 
pria,veru fccundu naiuraconuarij fibijpficoua- 
riu ficri.Ne igitur id rruftra aut temcrc audcas, Jj- 
nutto.placetquc tibi.vt ais/aUa opinari,cfle jdi cp 
& abcnaopinari.T h e. Mihi quide.s o c. Licet ex- 
go, vt ipfe putas, altcni quidda vt altcru, & non vt 
illud cogitationc poncrcT hio. Licet vuqj. s o c. 
Quado id igitur racitcogiuuo, an non ncccflc cft 
ipiam,aut vuaq*,aut altcrii cogiurcfTHt-N cccflc 
oiao.s o c. Aut iimul,aut fcorliim? T h e. Et iftud. 
Coeitare 5 ° c-lpfi"» cogiurc,num idc quod Sc cgo.vo- 
qu»d. casfT h b. Quid tu vocas? s o c. Scrmonc quc ipia 
anima apud ic voluit circailla qux confidcrat.rcm 
tibi.eamq, vt muume pcritus.dcclaro. Hoccnim 
mihivulctur.cogiutionc fcibcct anima mhil aliud 
agere,qua fc cum jpfiun diflcrexc,intcrrogando re- 
fpondendo,affixmado, atqj ncgado. Poftqua vcro 
dcfinit,idcmquc fiue tardjus,fcu vcloctus animad- 
acrtens aflcut, ncqj vagatur,banc ipfam opimonc 
Opinari a4. ponimus. Quamobrc opinari loquiappcllo, opi- 
nioncmqi fcrmone, nonad aburo, ncque voce, lcd 
filentio,& ad fcipfum.Tu vcro quid fcntis?T H eo. 
Idcm. s o c tv a. Quando igitur aliquis altcru,opi- 
natur alterum, tunc vt vidctur ad lcipfum dicit^al- 
tcrum eflc altcrum. thio. QuidnJ? s o c, Rccor- 
darc oblecro,fi quando tccum ipfi; dixeris , pul- 
cbrum omnino turpe, vcl uuuftum cfic iuftum: 
imo t vtinfummadicam, nunquid pcrluadcre ubi 



vnquam conatus fis,quod maxime omnium altcni 
fitaltcru,anprorfus contra:nccin fomnijs vnqua 
aufus fueris tccum diccrc, q> paria prorliis imparia 
fint,velabudquiddambuiuiinodi.TH BOD.Nun- 
quam ccrtc.s o c Nunquid alium qucmpiam fiuc 
prudcntem, fiue infanum, aufurum cxiflimas fccu 
loqucndoex induftriafibipcrfuadcrcbouc nccel-.. 
iariocquum,vclduo vnumefl'c?TH e. Minimcpcr 
loucm.s o c.Sifccum loquiopinaricft,nemodum 
vtraqj dicit, opinatur, attingitq; animo,profcrrct 
vnqua opinareturq-, alreru cfk aiteru. Mirtamus t fi 
placet, vcrbu hoc altcrum, hocaut^ eft quod volo, 
neminem opinariturpc cflc pulchrum,aut abud 

3uicqua ciufdcm gcnchs. thi. Mitto cquidcm,6 
ocratcs,mihiq; quodais,admodum placct.soc. 
Quare fieri nequit,vt qui opinatur ambo, alterum 
eflc altcru opinetur.THE.Patct^ o c. At ncq-, is qui 
altcrum oninatur tantu,altcrum minime, vnquam 
alterum cflc altcru opinabitur. the. Vera narras: 
nam cogeretur etiam quod non opinatur artinge- 
re.s o c.Ncq; igitur qui ambo^neqiqui alteru opi- 
natur,alicna opinari potcft. Quapropter q fallam 
opinionc aUenaopinaridefinit,nihil efficit. Vndc 
ncq, hoc modo, ncq;lccundu fupenora opuuonc 
fallam nobis incflc coftat.T h e. N6 vt vidcf. s o c. 
Vcruntamcn,6 Tbextctc^i boc non cllc apparuc 
ric,mulca& abfuxda coriceri cogcmur.THE. Quc- 
nam?s oc. NonpriusdicarJbi,quam omninoccV 
lidcrarc contcndcro:pudcrct cnun mc noftri inijs 
qux dubiumus, fi confiten qux dico, cogercmur: 
icd fi inucncrimus, bbcr iq; cuafcr imus, tum dcmfi 
dc abjk loquemur,quibus uba vfij vemunt,vtpotc 
ipfi ab bujufmodi ridiculc errore pcnitus aliem.fin 
aucc omnino dcficicmus, humilcsfacri,vcluti flu- 
Ctiuui 6i naufca paticntcs,otationi nos permittc- 
mus,vt vclcoculcct nos,vcl aga( qu6 vclit.Itaq; fi- 
qucm exitu inueniam quxflioms nuius, tam audi. 
t k E.Dic mod6.soc.Haud fatebor rcdtc nos coith 
feniiiTe,quado coccfsimus,qu{ quis nouit,opinar| 
non poiTc ca qux nonaouit, atq; mctiri. Imofieri 
quodamodo potcft.T h E.Nuquid ais,quod ic ego 
tunc fufpicatusfum,quandoidule clfc diximus, 
quod nonnunqua cgo Socrate nofccns , cminusq-, 
aiiumjgnotu mihi profpiciens. Socrati mihi no- 
tti cflc puunm?contingit cnim in hoc quod dicis. 
soc. N onnc ab co tam dcpulfi fumus,quod cfticic- 
bac,vt q nofcimus^ognofccntcs minimc nofcerc 
mus?T h e. Prorfus.s o c.Nc igitur fic ampbus, fed 
iftomodo pouamus.ac fortc quifpiinobis aflen- 
t:c:ut , n>s lcj..sii aducriabicur. veru ad id aucn- 
damus in quo ncccflariumcft fermonem illum qui 
omma inucrut,cxaminarc. Vide itaq; an alicid di- 
cam, poteitnc qui ante ali o^d lgnorauit, poftca di- 
fccre?TKE.Potcit ccttcsoc. Nonnealiuddcjnceps 
atqj aliud?T h e Quid obftatrs o c. Pone cxempli 
cauia,ccrcam vnam in ammis noflriscrfigicm, in 
hoc maiorc,rainorcm in illo, in boc purions cerx t 
fordidioru dunorisuc ih abo,in quibufila moflio- 
ris,in nonnullis cuatempcracx.T h e. Pono. s o c. 
Donu igitur hoc eflc dicamus Muiaru matris Mc- M*ter Mufi 
moux, Sc in boc quicquid coruqux aut vidcmus, ™ m ' Memo 
aut audjmus, aut lpfi cxcogitamus, mcminiflc cu- 
pimus,infinuances ipfum fcnfibus incclbgecijscj^ 
velup anuluiignances cxpnmimus,quodqj figna- 
tumtticrit,mcminimus nos,& icimiisquoad bgu- 
ra perinanct-.atcumabolctur, vcl inlcribi ncquic 
obluufcimur atq, ncfcimus. t h t . Sic cfto.s o c x. 

k Qui 



UO 



Liber Decimustertius. 



Quicrgofcit quidemiua,confidcrat autemquic- 
quameorum qux videt velaudit, videvtrum hoc 
modo t .ih.i opinctur. tmio. Qu6nam}socR a. 
Qux nouit eiTe putans , nunc quidcm qux nouit, 
nuncver6qux nonnouit. Hxcvtique fupranon 
rcdtc confefsi fumus , impofsibtfia conhtentes. 
T H e o d. Nunc autem 

Hcc Mare, In notitiaGnefenlU. 

Ftantn. Nofle.auod nouit. 

NoiTe.quoJ non nouit. 
Non nofle.cjuod non nouit. 
Non noUc.cjuod nouit. 

Infenfurolo. 
5entire,quod fentit. 
t tiemife.a.uod nonfenrit. 

Non fentire.ciuod non len tit. 
Non fcntire.cjuod fentit. 

In unicj; lurctis. 
Nofle rentire^;,<]uod nouit & fentit. 
Nofieacfenure.cjuodnouit Sc non fentit- 
Nofle ac Gcntircquod fentit & non nouic. 
Non nofle 6c no lentirc, aupd no noutt fc n5 fen ti t . 
Non noflb St non fen tite, cjuod non nouit tt fennt. 
Non nofli Sc non fentire, cjuod non lcntit Si nouit. 
S unt 6t alix coniugatiotics.cjiLr quia cx bu facile fieri 
poflunt^mtifla: luni< 

quomodo dicis?soc . In huc modum de illis a prin- 
cipiodiftingucndo dicamus-.cp iftbuc quod quif- 
piam nouit,eiusqueinanimo monumentum fer- 
uat,non fcndt autc, exiftimare ncquit aliud quid- 
dameflccorumquodetiam nouit, imagincmq; il- 
lius tcnut.no fenttt autc, cotraq; qttod nouit, pu- 
tarc efle quod non nouit .cuiustic nullam fcruat 
imagine:& quod non nouit, idinfupcr quodnon 
nouit:& quod non noutt,id quod nouitMUt quod 
fentit,abquid aJiud eoru qux ientit:fiuc quod fen- 
lit.aliquid quod minimc fcntit:aut quod nofentit, 
corum abquid qux non lentit : Gue quod no fcntit 
quicqua cxhisqurfentit. Multoq-.minus putarc 

]>oteft quod nouit>icntitq;,& feruat ilbus imaginc 
ecundufcnfum.eflealiudquiddam quod ctia no- 
uit,& ient it ,& (eruat eode modotaut quod nouit, 
& fentit, & retinct, rectc quod nouit, putare: Siue 
quod nouit & icr.ru, & fimiliter retinct, id ctTc q» 
ientit-.feu quod neq-, nouit,neq; fentit,id efle quod 
nec nouit,ctiam neque fcnut:Qu6due ncq; nouit, 
neque tcn 1 1 1 ,id quod minime nouit: Qupdue ncq; 
nouit.neque fentit,id quod minimcfcntit. Hxc o- 
' ninia talia l im t , v r nemo in cis falfa vlla ratione opi 
nari valeat.Rcftat ergo vt in quibuidam huiufmo- 
d i fi modo alicubi tale quid accidat. thi, In qui- 
busna?Videamus, obfccro>an magis ex ipfis intel- 
ligam. nam in prxfcntia haud aiicquor, vt in qui- 
bus noutt aliquis,ca putet cflc alia quxdam qux & 
nouit & icntit,vel qux non nouit.icntit tamen,vcl 
qux nouit icntitq-„e.i qux & nouit & fentir. Qua- 
rc nunc longe magis quam fupra deficio. socra. 
A gc, fic iteru audi. Equidem agnofccns, Thcodo- 
rum.eiusque Gmulacru memoriatcnens,Thcxte- 
tumq; fimiliter,interdii quidcm ipfos video.inter- 
dum non video.& tango quandoq;, alias minime, 
eodcmq; pacio & audjo,& alijs ienfibus apprghcn 
do:fa»pcctia fcnfu vos nullo percipio, icd lntra me 
fcio nihiiominusatquc mcmini.T hio n.Prorfus. 
s o c.Hoc itaq; primu cx his quc expofiturus fum, 
animadu«te,quod poteft quidem aliquis qux no- 
uit,non fentire, poteftctiam fentirc. the. Siceft. 
s o c. N 6nne & qux non nouit, fxpe ctiam ncque 
fcntit,& fxpc folummodo fcntit? t h f . Veru boc 
quoquc. s o c k. Vidc an magisin prxfentiaidiajn 



aflequaris.Socratesdum Theodoru Thcxtetuque 
agnofcit,fcd ncurru vidct, neq; alio fenfu illos per- 
cipit.nunquamfecum ipfe ThcxtetumeflcTbeo- 
doru opinatur.Quid ad hxerr h e. Vera funt.soc. 
Hoc fanc primumeratex his qux dicebam. t h e. 
Erat. s o c. Alt cr u crat hoc,quod dum vnum i vo- 
bis agnofco, ignoro alterum,& fcntio ncuthi,nun 
quam cum qucm cognofco, illum cfle qucm igno- 
ro,exiftimo.THE.Probc. soc. Tcrtiuver6 iftud: 
dum netitru cognofco, ncutrumqi fentio, nunqua 
cum quem ignoro, alium quendam quem rurius 
ignoro,elle arbitror.atq; itadeinceps oiafupradi- 
cta repetita fimiliter puta-.in quibus ego nunquam 
de tc ac Theodoro fafia opi naoor, ncq; cognoiccns 
neq; ignoransvtrofq;,neqt vnum quidcm nofccns, 
ignorans alteru.eadcmq; de ienftbus ratio,fi modo 
percipis.T h E.Pcrcipioequidcm.soc. Rcftatita- 
quc vt falfa in hoc opinemur, quando tc Tbcodo- 
rumq; cognofccns,icr uansquc in cxtera ilta ciTigie 
vtriuiq; figuras longocx tempore , tanqua anulo- 
rum vciftroru fignacula,neq-, acute cemcnsvtrofq;, 
tento propriu vtruifq; fignum propnc vifioni at- 
tribuedo cius accomodare veftigio vt agnitio fiat: 
ied abcrro, & inftar eora qui commutaris calccis 
crrant,eommuto, & vtriufq; viiionem ad alienum 
iimulacrum transrero,& GmiUaqu^dam parior ijs 

Suxin fpcculistranfucrforefultantjcum aipeccus 
extrra in finiftra cpmutat. Atq; ita dccipior , na- 
fciturquc aliena opinio,& idcft quod falfii opinari 
vocatur.T h E.Omnino,6 Socrates,opinionis paf- 
fio talis eft,qualem mirificc figurafti.s o c.Pr$ter- 
ca quu vtrofq; cognofccns, vnu infiipcffentio, al- 
terum minimc, cognitionem vero alterius non fc- 
cundii fenfum habeo^uod fupaitadixi, nectu me 
inteUexifti.T h E.Non ccrte.s o c.Hoc tamcn dice- 
bam, quod qui agnofcit alterum atq; fcntn.&co. 
gnitioncm iccudum fenfum ipfius habct, nunqua 
putabit ipfum cfle aUum quendam,qucm agnoicit 
quoque & ientit.cui 6sue cognitione icctidu m fen 
lumhabct.Eratnehocr^T h e.im6.soc. Pretcrmif- 
fum quodammodofuitquodmod6 dtcitur,ciiin 
fupcnoribus aflcreremus faliam opimonc contin- 
gcrc, quocics quifpiam vtraq; nofcens & vides,auc 
ahoquodam ienfu pcrcipiens^&vtrorumq', figna- 
culatcncns,noniecundu ipfius proprium fcnfum 
vtrunq; habet,verum inftar impcriti fagittarij « fi- 
gno procul abcrrat, quod quidcm mendaciu nun- 
cupatu cft.T h B.Nec iniuria. s o c. Et quando vni Quibntnoa 
quidcmfignaculorumadeft fenfus, aitcri minime, opwi» 
quod vcro abfcntis fcnfus cft.prxfenti adfcribit, 
omnino h*c cogitatio fallitun&vt fummatim di- vidctur. 
cam,circailla qux quisnunqua aut nouit,aut ien- 
fit, falli mentiriuc, & faUam opinione habere non 
poteft, fi quid modo vcrt nos nunc quidcm loqui- 
mur.Cctmim in quibus nofcimus,& ientimus,in 
ijs ipfis opinio vera vel falia verfatur:qux cu c con- 
fpcctu directoque nixu propria fimulacra colligit, 
iigurat6;,veracft. Cum vero tranfuerfo atqueob- 
liquofalfa.T h E.N6nncprxclare hxc,6 Socrates, 
di^ta funt?soc. Cum hec audicris, idem vehcmcn* 
tius alTcres. Vera porr6 opinari pulchrti eft.menri- 
ri turpe. t h E.Quidnifs o c. Hxc vtiquc hinc ma- 
ximc ficri tradut. Cum alicuius in animo ccreaef- 
rigiesilla profunda & multa, lcnisq; & probcfub- 
actacft,quxper fenfusinfluunt inhoc iniculpta, 
quod Homcrusanimxcorvocauit,ccrxhac fimi- Aninut cor. 
Iitudinetn fubintelligcns, vtpotc pura fignacula & 

fundi 



Thesetetus,Ve), de Scientia. 



iii 



funditusinfideriadititurnafitint. Acprimoquide 
Qni memo homincs lic inftitutt ,doctles 1'unt Si acun, dcinde 
t ci tt acuti. etiam memorcs, poftrcmo fenfuum fimulacra non 
commutant, vnde vera nimirum opimrur.nam c u 
finr ca pcrlucida & ampla in rcgione, velocirerdi- 
it r i bu up t ,d i tudu nt q; in p ropriam effigiem (ingu- 
!.i ,o u .t- quidc exiftentia veraq-, vocantur, nnq, ta- 
lcs fapientescfledicuntur.an non idetibi videtur? 
Qot imrae- T H e. Mirum in modum.soc. Quando igitur dcn- 
tnotes. fumahcmuscft cor.quodfapictifsimus Poctalau 
dau tt,vcl cum lutulcntum, nec cx defecata ccra, vel 
mollc nimis, vcldurum, norcdtc omnino fe habet. 
Qui rt\o- Nam mollis mmium ccra cclcrcs quidcm ad pcrci- 
cet. % »f- piendum cfTicit,fcd eofdcm obl luioios. Dura ver6 
■j j^'" contra,dtumemores,iedineprostard6sq; adpcr- 
' cipiendum:&: qui denfam & afpcram lapideamq-, 

vcl tcrream vel rcculcnram habcnt,obfcura fimula- 
cra contincnt.obfcuraquoqi qui dura : profundi- 
tas quippc noadcft. Obicura pnterca qui mollio- 
rem.na cx cofulione facilc cuanefcur : quod (i prc- 
tcr h xc,i n uiccm qu oq-, cogcfta fint, ob fcd is i pii us 
anguftiam, fi quide exigua fit animula , obfcurio- 
ra quoq; iIJis fimulacra hcnt.Hominescrgo huiuf- 
Qoi proni modi omnes,qualcs dcfcnpfimus,ad opinionc fal- 
aJopioionc fam proni rcddutur. Namquuquid vidct, aut au- 
falUm. diut,autcogitat,quiafinguIalinguIis mox rcddc- 
Qui ignan- tene q UCUnt)Iar< j, f untj prxuaricanturq ( :nam pcr- 
ucxfc vidcnt plutima, audiuntq-,, & ahud fxpc pro 
ahocogttado dcccpti COciptU n t : a t <n ; hi f.tlii, men- 
tientes,ignari vocantur. the. Rectifsime omniu, 
6 Socrates, loqucris.s o c. Fatcndum igitur falfas 
hominibusopinioncs incllc.T h e. Valde.soc. Et 
vcras infup.T h b. Et vcras.soc.Iam vtiqt fatis co- 
ftareputandumduasopiniones eflc.THE.Magno- 
pcrc.s oc.Importunus rcucra moleftusquc admo- 
dti.6 Thcxtetc.virgarrulus cflevidef.TH e. Qjior 
fum hxc dicis^s o c st.Ruditatcm mcam,ac vt vcrc 
dicam,garruiitatem mcam molcfte rcrens.na quod 
ahud quifquam nomen imponat ei.qui ob ingcntj 
tarditatc fcrmoncs furfum dcorllim vcrtit,quum 
pcrfuaden ncqucat,& tanquam hebcs cxpcdire d i- 
fputationem omnmo nullam valcat, &r dubitatio- 
ncs cuadcrc? T h e.Tu vcro quid molcftc fcrsfs o c. 
Nontantum zgrcpatior, veru&dubitaui quid- 
nam rcfpondeam,tiquisitaqucfierit,'6 Socratcs, 
repcnftt lam opinioncm falfam non tntcr fc fcnii- 
bus,non coqitationibus,fed tn fenfus &cogitatio- 
nts congreflu coliftcref At ego fatcbor,vtputo,glo 
rutbundus,quafiegregium qurdda inucnerimus. 
t ii i . Mihi quidcm videtur, o Socratcs, haudqua- 
qui turpc eflc quod nuncoftenfumeft.s oc.Nun- 
qutd tgitur, inqutet illc, homincmquc cogitamus 
duntaxat.videmus vcrb ncquaquam,equucflenu- 
qtiam opinabimur, quemin prxlcntia nec vide- 
mus, ncc t angimus, veru folummodo cogiramus, 
nihilq; aliud circa illum icntimusf Hxc equidc, vt 
ubitror,ad'crcre mcfatcbor.THE.Ermcrtto.ioc. 
Tum i!lc. Vndccimqu;quis folumcogitat,lccun- 
dttm hanc rationc.nunqua putabitefleduodccim, 

31»$ctia folummodo cogitat. Quid ad hxc rclpon 
cs?th e. Rcfp6dcbo:q> vidcnsaliquis aut tangcs 
foriitan vndccim,duodccim cflc putarct-.queramc 
in cogitattonehabct,nunquafimiritcr mdicarct. 
s o c.Quid porr6,inqutt, ccnics ahquem apudicic 
cogitaturum quinqtK & icptem, non homincs in- 
quam,quinqt & feptem, ncc aiiud quicquameiuf- 
tnodi, icd ipia quinquc & fcptcm oux dixjmusib* 



incrTigie monumenta eflc,&faiiain fllis opinari 
pofle nemtnem? Hxc mquam, fi qui ita cofidcrcnt 
iecum, ipii pcrquircntes quot funt,nonnc illorum 
aliqui vndecim, ahqui duodecim uidicabut? Nura 
omnesdtiodecim cfl'cilladicent,atquc putabunt? 
theo. Non pcr Iouem,vcrum plcriquc vndecim: 
& fi quis maiori dc numcro quxrat,magis fallitur. 
Arbitror enimtc magisdc omni nttmcro dicere. 
soc n.Rc&cfcntis. Animaducrtc igitur,num& 
hocaccidat,hoccft, vtipfaduodccun qux incfTi- 
gie funt,vndccim cfle quis putct. thet. Vidctur. 
s o c r a. N onne hocad fupcriora rcuoluitur? qui 
enim id patitur quod nouit , aliud quiddam quod 
fimtlitcr nouit,cirecenfct,quodtanquamimpofsu 
bilcfuparefpuimus. Etexhocipfocofitcri qucm- 
Iibct cogimus /aliam opinioncm non eflc, ne vnus 
atq-, tdem eadcm fcire fimul atquc neicirc cogatur. 
t h e. Vcra loqucris. s o c. Ex his iam conft.tt t opi- 
nioncm falfam altter cilc dcfiniendam,quam cogi- 
tationis ad fcnfum permutationc.nam li ita cfl'ct t 
nunquaminipiiscogitationibus fallcrcmur. Ntic 
autcm velnuila eftopinio falia-.vclfi quacft.quz 
quts nouit,vt ignorct fimul,fieri potcft. Vtrupo- 
tiuseligis?T k b t. Ambiguam,6Socratcs,clcctio- 
ncm propofuifti. s ocr. Amboquidcm adnmcc- 
rc.ratio vetarc videtur . Veruntamcn audcndum 
omnia. Qu^td ii pudorcm deponcrc audcamusr 
thet. Quiopacco.socR. Auiiquid ipfum fcirc 
fit pronunciare. t h e. Cur hoc impudensr' s o c * . 
Haudfatis aducrtiflc vidcris, quodomnis nobisi 
pnnnpio fermo, inucftigatio icientixfuit,tanqua 
quid ipia fit ignoramus. thit. Tcnco. iocka, 
Nonnc impudcntis anitnicft,vt fcicntiam igno- 
rantes,quid fcirc fit,oftcndant f Verum,6 Thtarte- 
tc, lampridem a puritate difputandi longc vaga- 
mur.millicscnim dtximusItxc,cognofciinus,non 
cognofcimus,fcimus,ncicimus,quali aliquid inui- 
ccm mtelligamus, cuius intcnm ignoremus fcien- 
tiam. Ergo &c nunc quoq„li placct, vocabulis lftis 
vtamur, ignorarcfcihcct, & intclhgcrc, vt ilhs vti 
conucnit.li quidcm fcicntixcxpertcs fimus. t h t . 
At quo pacio his fublat is,6 Socratcs,difputarc va- 
lcrcs?s o c. Nullo,dum qualts fum, tnanco-.poflem 
tamcnquoquomodo,iic6tcntiofus cflcm. Et nuc 
li quis talisadcflct, abftincrc ab his vocabulis pro- 
fitcretur, & nos ab hts qux ipfc narro, vchementcr 
dcccrrcrct. Poftquam vcro hmpliccs & ignaui fu- 
mus, visne profcrrcaudcam , fcirc ipfum qualc iitf 
Mihicnimopcrxprctium cflcvtdctur.TH e. Aude 
pcr loucm. Nam his tibivtcnti vcniam dabtmus. 
soc. Audifttn'qujd hoc temporc fciredicanteflcr 
t h e. Fortc,non tamen in prcientia memini.s o c. 
Scicntia habcrc, hoccflcdtcut.THE. Siccft.soc, 
Nos autem paulum pcrmutantes, fcicntiain polst- 
derc dicamus. Quxresfortc,qu6nam hoc .tb 1II0 
ditTcrat.nihtlo foriitan.quod autcm vidcatur mihi, 
idpoftquamaudiucris, mcctim cxaminato. th e. AliuJ «ftrd 
Modo pofsim.socR. Haud fanc pofsidcrc idcm cntii habc- 
quodbabcre vidcturxcufiquiscmpta vcftc,illam ^''q"^*" 
icruans,& vtiarbitratufuopotcs,nonfcrat,habc- *° 
re quidcm illam minimc conhtcrcmur , polsidcre 
vcro.TH a t. Etrcctcquidcm-soc.Vidcprztcrca 
vtrum ficri pofsit, vt qua fcicntiam li mihtcr pofsi- 
dcat,no habcat:pcrindc ac ii quts fylucftrcs aucs,li- 
uc coltibas , iiuc qualuis alias vcnatus , auiario do- 
miconftruclo nutnat, quodammodo haberc fcm- 
pcr tllas dicetux^qiua polthlct. Jhe. Sanc. s q c r. 

k Ij Quo 



Liber Decimustcrtius. 



Quodammodo verb no habcrc, fed poteftate qui- 
dem eiTc, cumque in colubano eas inclufent.pofle 
quoties vclit capere, & habere quihbct ad votii ac 
rurfui dimittcre:& hoc illi liccre facere,quotiefcu- 

?iuc libuerit.1 h b . I ta cft.s o c.Rurfus queadmodti 
upra m arurais nefcio quod figmentu ccreu mach: 
natifumus,ita& nucinquahbct anima auiarium 
quoddi omnis generis auiu fabriccmus;quaru abc, 
feorfim ab alijs ducrctis grccibus pcruagctur, alix 
numcro paucjc,nonnulIx folx palsun quocuqt co- 
dgcrit.volitent. th >• Fiat.quid tum poftca? s o c. 
Hanc c-rucam in pueris vacuam eflc dicamus, loco 
ver6 auium fcicntias intelligamus:& quifquis fci- 
entia naclus, hoc cocrcuitambitu, hunc inuenifle 
d idicifleq-, rcro ipfam cuius fcietia eft,&hoc ipfura 
cfle fcirc.T h i.Efto.soc.Deinderurfus quamcuq-, 
vclit fcientia aucupari captamqj habcre, lterumq-, 
dimittcre : hxc inqui , omniaquibus cxprirocnda 
nominjbuslint,confidcra.nunquidcifdcmquibus 
antea.cum acquifita duntaxat poisidcbantur,in 
alijs?Hincforteclariuj meintclligcs. Arithmctica 
artcm vocas?THE.Voco.soc.Hancfuppone fcien- 
tiaru omnis paris & imparis aucupiu cfle. theo. 
Suppono.s o c. Hacarte arithmcticus ipfe fcicn- 
(iasnumcroru quafi mancipia quxdam fubiectas 
habct,&alijstradit.THE.Prorfus.soc. Eumq-, qui 
tradit, doccre dicimusiqui verbaccipit , difcere:& 
eu qu i habct ex eo quod in ipia cauca pofsidet, fci- 
re,TH».Maximc.soc.(^^icquutur,cUhgcterani- 
nuducrtc. Quiperfcctus arithmcticuscft.nonnc 
omnes fcit numeros?omniuquippc numcroru in 
eius animo fcientix infunt.T h e. Nil obftat. s o c. 
Nonne bicinterdumvclfecum ipfe intcrna,velex- 
tcrna quxdam qux numero conftant, dmumcratf 
t h e T.Quidnif s o c.N umcrare autem nihil aliud 
pofle ponemus, quam confiderarc quantus quifqi 
fic numenu.T h i. Nilaliud cerri.soc. Quod ergo 
fcit, tanquam nefcius confidcrare vidctur,is quem 
icire omncm numeru confefii fumus.audis ambi- 
euitates huiufinodirr h n.Equidc.soc.Cum colu- 
baru poilefsioni & aucupio compar aucrimus, du- 
pkx aucupiumeiTc diccmus:vnu antc acquifitione 
pofsidcndi gratia:altcru poftquam acquifiuit pof- 
teditqj,grauacapicndiraanuque tcnendt illaipfa 
quc, quis diu pofledit. Atqi ita quoruiampridc lci- 
cntiis difcendo prcdicus cft, quxue antea nouic, ca 
jwru difcerc potcft, rcfumens cuiufquc fciencia, & 
tcncns : cogitationc fcilicer ,qui poisidcbat quide 
nntca,in manu autc no habebot.T h e. Vera narras. 
soc. Propterca pauld antc qucrcbi,quomodo no- 
sninibus cft vtcndum,cum de ijs loquimur, vtputa 
qu.ido arithmeticus numeraturus cft, vcl lciturus 
cramaticus. Tunc enim fciens , iteru iecu iplcqux 
icit,difccrc tcntat.T h e. At abfurdueft boc,6 So- 
crates.s o c. An foncdicenduquxncicit^avd nu- 
mcrare, vcl legerc, cu ipfi iam hteraru oninium vel 
numcroru intclligcniia tradiderimusrT h «t.Hoc 
quoq, abfurdu.soc.Visergodicamus nihil curare 
posquoraodocunqt nominibus icicdidiiccndiqt 
quffqs vtat? Poitqgaverddetcrroinauirous ,aliud 
quidda cfle fcicntum pofsidcrc.ah uu habcre,quod 
quis pot4idct,ne pofsideat , fieri no poiTe dicimus. 
Quapropter nunquaaccidit, vtafiquis quodfcit, 
ide & neiciat.Falfam tame opinionc circa idipfitm 
accipi pofle.Nam accidcre poteft vt fcipntia vnius 
pro altenus iciencia capiamus,quando aliquis no- 
ftrum vnamquandacx internii lcicntijs aucupas^ 



proillo aliasn praruolante deceptus apprxhendir. 
Vcluticum vndecimduodecim cflc putat,ipforu 
vndccim fcientiam loco icictix ipforu duodecim, 
cum vtraqt istus maneat,capicns quafi pro coluba 
palumbc.T h e.Vcrifimilc idquidc. soc.Cu ver6 
qua aft cct at , a p p r c hc nd 1 1 , tunc expcrtc cflc racda- 
cij,& c a quxfunt opinari dicendum. Et hoc roodo 
vcra & faliam opinionc cxiftcrc, nihilq; ex ijs qux 
nos fupra turbabani,impedirocto nobis forc For- 
tc mi hi aflen tieris,an quid agcs ? t h f t . A flcntiar. 
s o c.lam diicrimcn illudjeuafimus,que nefcire ali- 
qui qux fcjunt t cogcbatur. Naroqux pofsidemus, 
ne poisideamus no accidir.ncqi fi fallamur, neque 
fi vcre iudiccmus. Vcruntamc aliud quiddam gra- 
uius mihi videtur.T h E.Quidna hocrs o c. Si icic- 
tiarumcoromutatio^alia hatopinio.THP. . Qui 
ifthuc ? s o c. prirnu quidcm. Nonne valdc abfurdu 
cit, vt qui rei cuiufilam fdentiam habct,eam ipiam 
ignoret,no ignorantia quide,fed ipfis ciuidem fci« 
entiar Dcindc rcm hanc aliam quanda,cV contra iU 
lam hancdreexiftimet?quamprxtcr rationc hoc 
cft,quod prxfcnteicietiaanirous cognofcat nihil, 
ignorct ommarE nimucro fccund u hanc rationcm 
mhii prohibct,quin ignoritia pr<j fc ns, noflc quic- 
quamcrFiciat,cxcitasqi vidcrc,li k k ntia ignorare 
qucnqua dteccrit. T h fl.Haudrccteforfitan,6 So- 
cratcs,aues induximus,cum folas in animo icictias 
poneremtis^>portcbatqt infdtias quoq-,vna cura 
iciendjs in anj mo conuolantes, inducere, cVaucu- 
pantcm homincm nonnunqui fcientiam, ixpe in- 
idtiam circa idcm acdpientermcumq', in fciedam 
incurrit, vctaopinantcrrucum ignorantiam, falia. 
s o c. DitTicile cu tc n 6 laudare Thextcte, quod ta- 
mcn dixifti, iterum animaducrte. Efto cnim vt ais. 
Quiinignorantii incidct,faka,vt ais,opinabitun 
nonner th e .Ccrte.s o c. Non tamc fallafe opinari 
putabiCT H l. Non ccrtc s o c. Sed vera potius, Bc 
tanqua fcjens affjcictur ad illa in c^bus errat. thl 
Cur non?s o c. L t idcircofdcntiam nacluin fc ve- 
nando,non infcjtji arbitrabitur.T h e.Patet.s o c. 
Iam longo quodam circuitu in primam rurfiis du» 
bitationcm relapfi fumus.quippc contentioiusxe» 
dargutor Uk iUbfidcns.dicet, Vtruro,6 boni viri, 
vtranqj nofccns aliquis fcienui & inlciuam quam 
nouit,aliam quandam quam ctiam nouit,eflc cen- 
fet? aut neutram nofccns, quam non nouit , aUam 
quam ncc nouitraut vnam cognofccns quide^lte- 
iamininimc,quamnoujteameflc quamnon no- 
uit:vel contra quam non nouit^am ejTc quam no- 
uiti Vd uirfus mihi dicetis , fcicntiaru & infcitia» 
rumf».ictjas ciTcquas qui pofsidct,inalijs quibuf- 
dam ridiculis caucis fiuc ceras figmcnus includcs» 
quatenus poisjdct,icit, etiam fi i n pr o m p t u no ha- 
bcat. A tqi ita cogcmini jn j nfin itu circa idc rcuol- 
ui, nihil proficicntcs. Quid ad hxc,6 Thcxtcte rc- 
ipodcbimus?TH e. Per louem,6 Socratcs,quidre- 
ipondcndum fit, nefcio. s o c.N6nne ratio nos,6 
pucr,rccte Sc increpat,& admonct,n6 rcd c falfam 
opinionc prius quim fdentii inucftigajrc,& indi- 
fcuflam fcientiarchquuTc? impofiibik autem clt 
ifta cognoiccTC,antcqui fuiiicjctcr fcictiadcfinita 
i i r : t h e. Neceflariu,6 Socratcs,quod ais in pr^fcn 
tia,aiTercre,soc.Quidcrgoa principio rurfus dc 
fcictia diilcr» rousjNondii cnjm diccdo dcfcisi lu- 
mus.THE.N6 certc,fiquidc ipie no rcnuis.soc.Dic 
agc.quo p.KAocadefinictes,nobiGpfis minimc fld- 
ucrfabimur.^T U a.Qucmadmodum fupri contcn- 

dimui. 



The£tetus,VeI,de Scientia. 173 



dimus.nihilentm alntdhabeo.socn. Quomodo 
fuprar*THE.Veramopinionem fcientiamcflc volc- 
bam.nam vereopinart procul cftabcrrore:& qux 
a vera opintonc proficiicuntur , decora omnia bo- 
naq, funt.soc. Qui 6 Thextcte,in tranfcundo riu- 
mine prxit fcquctibus,cum lnterrogant quam alta 
fit aqua,ipUoftcdct,inquit.Quod u & nos ingref- 
fi pcrquiramus, fortc lmpcdimcntum ipfum quod 
quzritur,dcmonftrabit,manentibus nobis nilul 
patebit.THH.Probc loqucris.eamus iam quxfituri. 
s ocr. Annonbrcuis inueftigationishoceft? Ars 
ctenimvniuerfa argumcto nobis cft fcicntu id mi- 
nimecflc.T he. Quarationc?quxue hic faculusr' 
s o c. E oru qui prz czteris fapictes funt, quos ora- 
torcs & cauGdicos vocat.hi liquidcm artc fua pcr- 
fuadet,non docct .inducut enim auditores, vt qux 
ipfi cupiunt,opincntur. An tu aliquos adcb in do- 
cendo vehcmentes exiftimas, vt cum latrocinijs a- 
lijsque iniurijs nulli teftes interfuerint,ume com- 
miflorum fceieru veritatem ad aquam pauca do- 
ceant?THE.Nullo mododoccre illos,fcd perfuadc- 
rc puto. s o c. Perfuadere autem, nonne idem aflc- 
ris quod & opinionem incuccre?T h e. Idcm pror- 
fus.soc. Nonncquando iudiccsiufte perfuadcn- 
turin hisqux folusille quividit,cognofcit,alias 
autem nequaquam,tunc lpla cx auditu iudicantcs, 
vcramcjj opinionc na&i abfqi lcicntia, recte iudi- 
cant ea in quibus perfuail funt, fi modo bene iudi- 
canttT h B.Omnino. sou.M tamen idera eflct.o 
amice, opinio vera iudictumq-, & fcicntia.nunqua 
iudex ille fummus abfqs fcicntia rec^tc opinarctur. 
Nunc autcm vtrunquediucrfumquidda crtcvide- 
tur. T h e. Quod ab aliquo , 6 Socrate , de fcicntia 
quondaaudiui,oblitus era,(cd iam rcminifcor. In- 
quitautc opinionc vcramcum ratione fcientiam 
cflc,iineratione cxpcrtcm fcicntix:& quxrationc 
carcnt,fciri no poflc.qux vcr6 ratione habcnt,lci- 
ri.s o c.Quam prxclarc loqucris.Scd hxc ipfa qux 
fciri poflunt,& quxnon,dic quomodo diitinguc- 
bat, vt videamus vtrum tu & cgo limilitcr accepc- 
rimus.TK e. Inucnturusne fim lgnoro, fortc : vcro 
cxponcntc alio quoda aflcqucrcr.s o c. Audi igitur 
pro fomnio fomnium.ego quoque accepiflc a qui- 
bufdam mihi videor prima ipfavclut clcmentaex 
quibus homines &alia componuntur , rationcm 
non admittcre.Na vnu quodquc illoru fccundu ie- 
ipfum nominare licet, appcllare ver6 aliquid aliud 
mtnime,neqi quod eft,neq; quod no cft. lam enim 
eflcntia ipfi vel non cflentiam adhiberi cotingerct. 
Oportet aut nihil apponere , fi quis illud ipfum Ib- 
luJu.it. Etenim neq-, ipfum,ncqi illud,neque vnu- 
quodqi,neq-, folum,neqi iftud,neqi cztera taliaad- 
hiberi volunt. Hxccnimcircuncurrctia omnibus 
adhibcri,& aliaquxdam efle aiunt prxtcr illud cui 
funt adiedta. Oportcre autem fiquomodo poflct 
ipfum dici, rationcq-, propria admittcrct, feorfum 
ab alijs omnibus lplum dici. N unc autcm nullum 
cxprimis orationc poflc profcrri. nihilcnimaliud 
ipu quAm nomcn adcflcjioluqi nomc habere.Qux 
yer6exilJis compofita funt,qucmadmodu ipfa co- 
pulantur , fic 6c illorum nomina copulata or.u io- 
Orati6ituib ncm fieri. Nominum quippe copulationcm ora- 
Aantia. tionis eflc fubftantia.Quocirca clementa fine ora- 
tione rationeuc, & incognitaeflc,ienfibus tamen 
rtcrcipienda: fyllabas autc &c cognolci & difin pof- 
lc, & vcra optnione comprxhendi. Quando ergo 
abfqi rationcopimoncmdc aliquovcram aliquis 



adipifcitur, veraquidcm de tlio etus fcntire animu 
ferunt,noflc vero nequaquam.Namcumqui acci- 
perc 8c reddere ratione nequit, inicium cifc. Cum 
vcrorauoncmconiequitur, hxcomnia cognofce- 
re pofle,pertcclamque fcicntiam adiptfci.Sic & tu 
ln (omnium an aliter audiuiftirT ke. Sic omnino. 
s o c.Num tibi id placet? & boc pacto opinioncm 
vcravnacumrationcfcicntta afleris?TH e. Etma- 
ximcquidem. s o c. Siccine Thextcte nos hodie id 
comprxhendimus,quod oUm lapientcs quamplu- 
rimi mueftigantes, antcquam inucnirent cofcnue- 
runtJTH e. Mihi quidcm, 6 Socratcs, quod modo 
dictura cft,bene didu m cfle videtur.s o c.Et mcri- 
to,nam qux fcict ia-abfq; orationc rc&acji opinio- 
ne vnquam efle potcrit? Vnum tamc cx didhs mihi 
difplicet.T h e. Quod iftud? s o c. Quod fane ma- 
gnificctius dici vidcbatur,elcmeta ignota cflc, fvl- 
labarum autcm genus notum. the. N6nnc rccic? 
soc. Aducrtcdumprofccto. Nam vclut vadcsfcr- 
moniscxcmpla ipfa habcmus,quibus tlle vfus, hxc 
omniadixit.TH e. Quxnam? soc. Litcrarumcle- Delicerarii 
mcnta & fyllabas an putas ali6 intuentera, hxc di- ''«"entii & 
ccrc illum qui dicit qux ipfi narramusr' the. Non vlUbu * 
ad alia ccrtc,fcd ad iitadunt.\xat.s o c. Ea igitur rc- 
ccnicntes cxamincmus.im6ver6fic nofmctipfos, 
nonne litcras iudidicimus? Refponde ad hoc pri- 
mum, an no fyllabx rationemdefinitioncmue ha- 
bent,elemcnta vcro mimmc?T h E.Forte.soc.Mihi 
quoqucomnino vidctur. Si quiscrgoitade priraa 
Socratis fyllaba pcrcontctur,6 Thcxtctc,dic quid 
eft?Quid potifsimum refpondcbts?T h E.Quod S, 
Sc O.s o c.Habes ergo hanc fyllabx ratione.T k e. 
Equidem.so c. Age,dic prxterea ipfius S,ratione. 
T h E. At quo pacto quiselementt clemcnta rcfcrre 
poflct? Etenim ipfum S,6Socratcs mutaru literaru 
ionusquidameit fohi,linguavcluti fibilantc:ipfius 
autcm B,neq-, vox, ncqi fonus, neqi plurimoru clc- 
mentorum.Quocirca rcdtc admodum abfqi ratio- 
ne eflc dicutur. equibus fcptemilla notifsimavo- 
ccm habcnt,rationcm vcro ncquaquam.soc. Hoc 
iuq-,,6 amicc.circa fcicntil reite aitcruimus.T h e. 
Vidcraur.s o c. Quid ver6 cu diximus ignotu clc- 
mcntu,fyliaba eflenotam, nuquid re&c conftitui- 
mus?T h e. Probabile eft.s o c Syllaba ver6 vtrum 
elemcta vtraque efl "c dicimus? vcl ctia fi plura infint 
quaduo,omniaefle? An potius idca vnam ex ipfis 
compofitis genita?T h e .C u ncta dicere mihi vide- 
mur.s o c. Afpicc igitur circa duo,S,& O, fi vtraq; 
pritna mci nominis fyllaba funt, qfquis ipfam no- 
uit.vtraq-, nofcit.T h E.Quidni?soc. Ergo S,& O, 
cognofcit.THE.PIane.s o c.Quid porro,fi vtrunq; 
ignorct,& ncutru nofccs ambocognofcet?THE.Et 
abfurdu,&prctcr rationc hoc eflet.s o c. Vcrunu-. 
mc fi neceflariueft vtraqi nofle,quadoquidcambo 
quis noucr it , fequif vt neceiTc fit cum clcmcta prx- 
nofle,qui fyllaba quandoq, fit cogniturus, atq-, iu 
nobis pulchcr ille lcrmo crtugics clabcf .the. E t re- 
pcnte nimiu.s oc.N eq*, enim benc illum cuftodi- 
mus. Oportcbat fortc lyllaba non clemcta poncre, 
fed vnam quandam ex illis fpcciem conftituta,qux 
ideam vna fuijpfius habeat,& ab clemctis diffeut. 
T h e. Sic prorfus, ac forte hoc modo potius quam 
iUo iehabct. s o c. Quamobrcm conlidcrandu eft 
dtligcntcr , ncq-, iu ignaue icrmonc tam magnum 
tamqi prxclarum prodi dccct.THB.Non profccc6. 
s o c. E fto igitur fy llaba, vt modo dicebamus,idca 
vnacx finguiis congrucntibus clcmcntis,tam in li- 

k iij tcris 



H4 



Liber Decimustertius. 



tcris qua in cxteris olbus facta.T h E.Prorfiis.soc. 
N unqtud partcs lllius eflenon oportxtf the. Cur-. 
nam?so c. Quoniam cuiuicunqj partcs funr, totu 
ncceficcft partes omnes exiftere. an totum vnam 
quandam ipeciem ex partibus faciam vocas,ab o- 
mnibuspartabus diifrrentemrT h e. Equidc. s o c. 

An omncA: Omneverbfictotum idcmnc.andirTcrcns vtrunq; 

louim ide. vocas > T H B . Quanquam nihil habco certi.tamcn 
quia promptc rcfpondere iubcs,pcncuJum facicns 
aio dilfcrre.s o c. Promptitudo,o Thextete, rcdta. 
Vtru vcro & refpofio rccta,cofidcrandu,TKE.Pro- 
An omnia fedto.soc. Nonnctccundii hunc fcrmonc totum 

& omne.jr & omncdifVerunrfTH E.Certe.soc Quidporro? 

^* 0, omnia,& omnc,num ahquo difTerutf Vcluu cu di- 
cimus,vnum,duo,iria,quatuor,qtiinq;,fcx,vcl bis 
tria,vcl ter duo,au t quatuor ac duo,aut tria duoqv 
& vnu, vtru in his ommbus ide an aliud diomus? 
t h E.ldcm pcmtus.s oc.Aliudncquara fcxrTHS. 
Nihilaliud.soc.Nonnc in vno quoq; loqucdimo 
d< i omnia fex inucnimus?T h B.lta,s o c r Rurfus au 
temnonvnu aliquiddicimus,dudiciruus omnia) 
T h E.Ncccire eft.s o c. N u aliud qua icxrT hi-.Ni. 
hil aliud.soc.Ergo in his qux numcro coftamydc 
cucomnr & oia dicimus. the. Sic apparet. s o c. 
Sic vtiq, de ipfis dicamusuugcri numcrus, & iugc- 
rum idcra>nonnef t h E.Idem.socEt ftadij nume- 
rusftadiuq;fimilitcr?T h B.Ethoc.socExercitus 
quoq-, ipfius numerus & exercitus ip jc, cxtcraque 
huiuimodi eode pacto;Numeruscnimommscxi- 
ftcns omne vnumquodq-, Ulorumeft. the. S.uic. 
socn .Singulorum autem numcrus, num aliud cft 
quam partcsfT.H e. Nequaqua.soc.Quxcuqtigi- 
tur partes habent,expartibus coftant.TUE. Appa- 
ret.s o c, Qmncs aiitem partcs totu clTc conceiiura 
eft,fi quidc omnis numerus omne eft. t h e. Jta cft. 
f o c. Totum itaq, non conftat cx parubus : omnc 
enim eilet, quandoquidc omnes eflct partes. thi. 
Non vidctur. s o c. Pars idquodeft,ancft altcrtus 
qua totiusf t h b. Ipfius vtiq, omnjs.s o c Suenuc 
Thcxtcte pugnas, lpfumoranc nonneex eo efto- 
mne q> nihildccft?T h E.NeceiTe,s o c f Totuquoq; 
nonnc cadc rationc totti.quia nihil abeftf Cui vero 
nihil deeft, ncq-, tamen totu eft, ncque omm ipfum 
cftexieipfo.THE. Vidctur mihi nunctota&omne 
nibil dirtcrrc. socr. NonnediximiucuiuspaTtes 
fint,totu m,& omnc partcs omnes c ll e ? t h i: . 1 '1 am- . 
s o c. Rurius quod paul6antc tcntauimus, nbnne 
fi fy 11 aba.c lc mc ta no cft, nctcllc cft cam no tanqua 
partes fuas clemcta habcref aut fi cadem cft cum ll- 
lis,xquc ac illa cognofci poflefT h E.ltacerte.soc, 
Ne hoc accidcret aliud ipfam quAm illa pofuimus. 
TH£. Aliud.soc Quid vcr6 fi elemcnta ivllabc par- 
ces no funt,num alia qucda rcfcrrc potes, qux par- 
tes quidem ly llabc,ncq-, tarncn illius clcmcnta lint? 
T h e. N unquam cgo partcs vocarem qux clemcta 
nonfunt. Ridiculumquippc omilsisclemctis alia 
querere.s o c. Omtu no lgitur iccundu hanc ratio- 
nem,6 Thextetcvnaquxda impartibilis ideafyl- 
labacftc vtdctur.TH E.Yidetur lanc. soc. Numre- 
cordaris amicc,nos in fupcriorib. admifitTe , quod 
primorum cx quibus alia componuntur ratio noa 
cflet,cxcoqu6dipfum fccundum ieipfum vnitm- 
quodq, fimphciter cxifterct,neq, ipfum cil :■ de illo 
congruedici poflet,ncq-, hoc,ncq, itaquafi hqc cx- 
tranea alicnaq, fint, & hanc ipiam caufam o bit.tr c 
diximus quo minus dcicribi cognoicique pofsit) 
th e , Mciuini. boc . Eitnc aua caufa prxtcr hac,qux 



wniformc, & «mpartibile aliquid ipfum faciat? NS 
cgo Bullam aliam video.T hc, Non vidctur. s o c 
Nonnein idemcumillofyllabaquoq; concurrir, 
quadoquidcm fpecies eft,ncc habet partes,fed idca 
vna eftrT h e. Maximc. s o c n. Si igitur multa ele- 
mcnta fyllaba eft,& totu quiddam^iusquc partes, 
ifta fimilitcr fyllabz & dcmcta cognofci defcribi- 
quepoiTunt;quippe cum parte«omnes idcm quod 
& touimeUeconftitcrit.T h E.Prxcipue.soc Sin- 
autem vnum quiddara , & fimplex , xque fyllaba 
atque clementum dcfinitionis cognitionisqueeft 
cxpcrs. Eademcnimcaufatalia hxcefticier. th s. 
Alitcr aftercre ncquco.s oc. Eiuscrgo fermone ne 
admmamus^iuiciixcnt fyllabam quidcdici & co- 
gnoici poilc, clcmcnta vcro nequaqua. thf. Non 
certc.fi huic rationi credimus.s o c r. Quid fi quis 
contraria dixerit,an non potius illa concederes, 
ex his quorumtibi ipfiin primis literarum rudi- 
meruisconfcwtextitiftifTHE. Quxnam ifta?soc. 
Quod mhil aliuddifcere ftuduifti, quamelemcnta 
oculis auribusque difcernere,fc fingula iccundum 
fcipfa notare , nc illorum pofitio vclcum diccren- 
tur.vci cum fcribcrcnf,re turbaret.THE. Vera nar- 
ras.s o c r a . Ckhariftx verb artem didiciflc, quid 
abud eft quam vnumquenque tonu cuiuique chor 
dx dignoiccrc? Hxccnim elcmenta muficx quili- 
bet appcllarcc.TH E.Nihtl aliud.socR.Cumergo 
clcmcntorum, & fyllabarum periti fucrimus, veli- 
musque ex his ad alia conie&uram facere , allcre- 
mus profectogenusclcmentorum clariorcm prin- 
cipalioremque intclligentiam cotinerc quam fyl- 
labam, od fingulas difciplinas abiblut^ percipicn- 
das. Et fi quit notam fyllabam, elementum natura 
ignotum dixcnt, vluoillumvdinuituludere pu- 
tabimus. T h e T. Et maximequidem. s ocr. Cx- 
tcrum alixquoq-,eiufii(rei demonftrariones fint, 
vt mihi vidcrunpropofiti verb ne propter hxc ob-« 
liuifcamur, quid fcilicct dc hoc iudicandu fit quod 
dicitur , rationem fi cum opinione vera coeat pcr- 
tcctam fcientiameile-THE. Inquirendum omni- 
no.s o c r a t. Dic age,quid *r r % nobis hic figni- 
ricet,E tribus enim vnum quiddi fignificare mihi 
videtur. thb.E quibus? s o c r a t. Pri mum efte 
arbitror cogitationcm fuam voce per vcrba no- 
minaque exprimcre , opinionem propriam i n v o- 
fep^rinde ac in fpeculo & aqua monftrante.N6n-' 
netalequiddam oratiotibi eiTcvideturf>He.Mihi 
vero. socr a. Eumquihoc agit, lpqui dicimus. 
N6noehoc quiiqucraccrct potcft?oftendereicfti- 
cct ocyusaut tardjus,quid fibide fingulis vidca- 
turf nififorti mutusvel furdus natura fit. Atquc 
ita quicunque reeijealiqiiid opinantur, fttrkxiyttt 
opinari videntur. Ac nunqua rcctaopinio fineici- 
entiaevit.THs. Verahxc funt. s ocr. Neigitur 
facHecondemnemuseum,qui fcictiam quod nunc 
diximus atrirmauit, quafi nihil dicat. Fortc enim 
non id volebat,ied intcrrogatus quid vnum quod- 
que, refpondere per clementa interroganti poftit. 
t h s. Quale id inquis, 6 Socrates? s o c r. Qucm- 
admodum Hcfiodus de curru dicit:Ccntum ligna 
currus, qux quidem ego dicere haud pofiem, ncqj 
tuetiamvt opinor. fcd fatis nobiserit,fi intcrro- 
ganti quideftcurrus,rcfpondcre potcrimus, ro- 
tx,axis, tabulx, fcmicirculi, iugum. T h b. Omni- 
no quidcra. soca. Illc autemfortc nos cxiftima- 
rct tanquam interrogatos de tuo nomine, rcfpon- 
dcntcsqipcr lyllabam ndtnduscllc, rcctc quijcm 

opinan 



Cenmde- 
mcntoru cla 
riorc inicl- 
ligencii qu£ 
fyllabicon- 
cinere. 



Crxdt jjjtg 
r^cionc , o- 
ratione , de- 
fioicione*. 6~ 

Snificac.rn- 
eruitGrar> 
ca hic voce 
vccndam. 



Tbeac tetus, Vel.de fcientia. 



m 



opifianres dicentetq} qtiod dinmm, putantes aut£ 
grammaticos cfle, & grammatice' haocrc ac dicere 
Theztcti norainis rarioncm:hoc autcm nori cflc ic 
cundum fcientiam loqui,antcqu.i pcr clcmcta cum 
opinionc vcra vnuquodq; qui $ dctcrminer, qticm- 
admodum fupradittum eft. r n i . Diccum procul- 
dubio.s o c.Sic vtique & de curru nos rccTam Qpi- 
nionem habere. Eum vcro qui ccnru lila pcrcurrcre 
potcft,ipfius currus eflcntia accipies.rationc quo- 
que vnacum veraopinionc c6przhcdiiTc:loco opi 
nantis.mificiofum cj» lcicntiz compotc circa cur- 
rus ellentiam cuafiflc,pcr clementa totum dcrermi 
nancc. the.N onne benc tibi videtur, 6 Sooratcs? 
s oc.SitibijO amicc,vidctur ac approbas hunc per 
eWmcntacircavnunquodqucdifcurfumrationem 
eiTc,aut cum qui pcr fyllabas auc maius quidda ht, 
cflc rationis cxpcrtcm, volo mihi dicas.quo diligc- 
rjusconfidcremus.TH B.Approbo,&maximc qui 
dem. s o c. Num ita, vt exutimcs qucmhbct cpiul- 
uis fcientem efle, quado vnum idemq; nunc vnius 
c 111 fdcm q„nuc altcrius efle, ci videatur? Vel quado 
vnius & ciuidc nunc hoc.nunc illud cflc opinatnr? 
T h E.Non pcr Ioucra.s o. N um mcmoria excidit, 
indifccndisliteris quodcibi &alijs accidcruthzc 
£epe?THE. Soht6sne dicisciufdcmfyllabz nunc 
hanc,nunc lll.un litcram opinari? Eandcmuclitcxa 
ahisinfyllaba propriam,aliasin alicnam rcrerrc? 
f o C R.Hcc inqu.im.Tn E.Pcr Ioucm,Ncc obhtus 
fum,nec eos qui iic affccri funt,fcire arbitror.s o c. 
Quid vero?Si quis eo in tempore Thczteturn icr i - 
bcns t H.& E^cribcndum putct,fcribarq; : & rur- 
fus Theodorum fcribcrc volcns.T h, & E, icribcn- 
dum putet & fcribar, nunquid fcire illum dicemtts 
primam vcftri nominis fylfabam?T n E.paulo ante 
inter nos conucnit, cum qui iic inftirutus cft, non- 
dum lcirc- s o c. Qujd prohibet hoc idem aliqucm 
circa fecudam,tcrtiamq;,& quartam fyllabam pa- 
ti? t h E.Nihil omnino.s o. Nunquid tunc difcur- 
fura per elcmentum habens Thcxtctumrcciacum 
opinionc fcnbet,quando ord inc luo fcribct?T h 
Abfquedubio. soc. Npnnc adhucin(cius,fcdrc- 
c t c opinatus,vt diximus?T h E.Ccrtc^ o c.Et ratio 
nem nabcs cumopinione rctta?namdifcurfura pcr 
clementum habens,fcriptit,quamratione cflecon 
i.ft nedun fa^rnus.TH E.Verum.s o.Eit igitur,6amicc, quz 
opimo rect» dam cum ratione opinio r< t : .1 , quam fcicnriam ap 
cn ratione. pellaienondumdccet. TH E. Apparct.socS.om- 
qox noaeft ntamquodda,vtvidctur,na&iramus,dumveriisi- 
■^ aiaa ' mamicietizrationemhaberc;confidcrcmus.THE. 

A ut npdum vituperare dcbcmus, fortc cnirn quif- 
piara non ita dcnniat : fed rcliquam e tnbus 
fpeciem chgat,c quibus vnam quandam electurum 
diximus 1 llu m ,qui fcicntiam efle opinionem rccta 
cun) rationc alTcucrabat.s o c Opportunc adtnor 
nuifti. Adhucenim fpccics vna rcftat : prima qui- 
demcrattanquam idolum cogitationis in vocf,fc- 
cunda vera in totum pcr elemcnta proceflus. t h e. 
Tre» fpecies autcm quid dicis? s o c R. Quod & pluri- 

ntiotui. mi fatcrencur, poflc videhcet quandam vciuti no- 
tamat?crrc,quaabalijs omnibus ld dc quo agitur, 
dilfiT.it . t h e. Quam niihi,cuiusuediftinitionem 
talemafsignare poteft?sp c,Vtccccdcfolc,u vclis, 
approbabis arbitror,quod luce prcccllit ommbus, 
qtiz circa tcrram in ctrlo voluuntur. r n 1 Omni- 
Qncdim ie no - 5 0 e. Accipe ctiius gratia hoc cft diftum .cft au- 
detumiooe. tcmquodinodorefcrcparaus. Si difTcrcntiam cu- 
iuiq; accipias quaabaUjs cit diitinauin, dcumtior 



nem vt quida tradunt.aceeperis : quandiu vero co- 
mune ahquod attigeris, illorum definitionem quo 
rum comunitascft, habebis. thi. Intclhgo.ac rc- 
ct c huiuimodi quiddam rationcmvocariexiftimo. 
s o c.Qui autem cum tcct.i opinione ditTcrcntiam 
qua quodqi a quocunq-, feiiigitur accipit, idipiurn 
deinde iciet,quod prius opinabatur. t h E.Conic» 
taneum eft.s o c ■ . N unc demum,6 Thectete,cum 
primum ad hanc quail quandam adumbrationem 
propiusacceflerim, nihil oranmo mc in his jntelli- 

ferc animaduerto. Qtioulqi vero emin" profpicic 
am,dici mihi aliquid vidcdatur. tki. Quamob- 
rem?so c.Dicamii potcro. Rcdtam equidcm dccc DitferetUin 
opinioncmhabcns,iicuamprztcrca dcrinitionem «rcognorco 
accipio,te cognofcoulioqui dutaxat opinor.THB. re p P irar * 
Itaeft.s oc. Dcfinirio aurcm diftcrcntiz tuz inter- 
pretatio erat. t h E.Erat arto. s o. Quaodo igitur 
opinabar fplum, nihileorum quibuses diibndtus 
ab aIi)s,cogitatione pcrcipicbam. t h E.Nihil vt vi 
dctur.tocR a. Communiaergoquzdam attcndo- 
bam,c quibus nihil tu mngis quam alius quitiis ha 
bcs.rH i...\cccilari6 icquittir.s o ( . Picagcper lo 
ucm, q 1 1 , . p.K 1 ( > tunc potius tc quatn ajium quem- 
libct opinabar?Ponc vtiq; ita mc eogitantc.Thcz- 
tetum cflc illum,qui & homo cft, & narcs, & os,& 
oculos halxt,iiniihterq-,TcIicniamcmbra.Numco 
gitatioiftacfTicit,vt Thcztetu potius quam Thco 
doru animaducrtam , vcl(quod dici folct) Myloru 
vltimura? T h E.Quinam? s o c. Si vcro non folum m u'j n a jjg| 
lubcntcm narcs, & oculos cogitcra, fcd & uraum 
nafum, & promincntes oculos, nihilo magis itcru 
tc quam mcipfum,& alios quicunquc talcsfunr,o- 
pmabor.T n e . Aequc unc.s o c. A t ver6 non pnus 
Thcztctum,vtarbitror,opvnabor, quara figuram 
hanc fimarn^ib alijs quafcunquc vidi ilmis nguria, 
per aliquod monumcntum illius proprium impref 
iam mihi diftinguam,aliaque fimiliter,e quibustti 
confiftis.quz quidcm mc cras etiam fi in tc incide-. 
ro, admonebit,& rcctc de tcopinari faciet.T H 1 . 
Vcra loqucris. s o c. Ergo circ i dirfercntiam pro- 
priam, rccta dc vnoquoquc vcriat ur opinio. t h e. 
Apparct. so c. Quiddcindcigiturcrit,ii vnacum 
rccta opinione dchnitioncm quoq; ail umainus? Ri 
diculum cnim prcccptum cft,fi qua ab alijs difTcrat 
quicquarq,opipari iubct. tke. Quomodo ? s o c. 
Quibus dc quatenus ab alijs difTcrant,rcctc opina- 
mur,dc ijfdcm quatcnusab alijs diffcrat,rcctc opi- 
nionem aflumerc iubct. A tq; lta oratio t ua crit aut 
fcuticz aut piftilli,aut cuiuitiis circunuolurioni li- 
milis,ad hoc autcm pr^ccptura mhil prorfus dicit. 
Czci nanque przccptum redcuis vocetur . Quo- 
niarri iubcre vt que habemus accipiamus,ad caqu^ 
opinamux,difcc'nda, czci' hpminis mandatura cfle 
videtur.T n E.Dic agc quid modo quzrcbas? s o c. 
Si dumrationem, 6 puer, accipcrc przcepit, nofle 
przcipit, non autcm difrerentiam opinan ,dulcis 
lane fes eilct ratio, & oraniura quz ad fcientiam 
pcrtincnt pulchcrriraa. noflccnimaccipcrc icicn- 
riam eft.T h E.Eft profeeco.s oc Intcrrogatus it a- 
quc quid fcientia li t , refr>6det eain ciTe opinionem 
rcdta cum fcicntia dirt"crctta;.Rationjs cnim aflura 
ptio fecundurn illum hoc cifct.T h e. Vidctur.s o c 
Omninofatuum cft,icicntiam nobis quzrcntibus« 
opinionc rccca cu fcientia diccrc,iiue dift "ercti^, fi- 
uccuiufctiqi altcrius lcictiafit. Ncq; icnfus igicur, 
6 T hccT c tc, ncq; opinio vera, ncq; cii opiniooc \ c - 
ra ailumpta ratio kictiaeft.T h e. Non,vt vidctur. 

k iiij soc, 



n6 



Liber decimustertius. 



s o c.Nunquid fcetus in nobis alius circafcjctiam, 
6 amice^reitacran omniaiarn pcperimusjT h E.Per 
louem plura qulm m me habcrem.educcnte te pro 
euli-s o c.N6nne cun&a nobis h;cc ars obftetricia, 
vana,cducationeque indignanata fuiiTc oftcndicr 
T h E.Ojnnino quidcm.s o c.Si igitur aliorum de- 
jnccps plenum foecundumquc te fieri contendcs, 
przgnansque euadcs, mclionbus plenuseris pro- 
ptcr przfentem difcufsionem.quodfiforte vacuus 
fterihsquc manes, minus ccrtc moleftus famihari- 
bus eris & modcratior & mitjor, nequaquam qux 
nefcis fcirc tc pucans.Tantum quidcm ars mca,nec 
aliud pnetcrcaquicqua poteftmcc ca noui qux ah) 
multi,quicunqj magni atquc mirandi viri,&: funt, 
ic fucrunt.Hanc vcroobftetriciam facultatcm ego 
ac mater mea adeo tbrtiti fumus, illa qutdcra circa 
foeminasjCgo autcm ctrcaadolcfccntcs ingcnuos at 
quc honeftos. Scd nunc iam eundum mihj cft in rc- 
gis porticum : nam Mclitus in tudiciu mc vocauit, 
Cras fummo mane,o Tbeodore huc rcdrbimus. 

IO PLATONIS, VEL» 

D E FVRORE POETICO. 



U&Kllttt flCIHI 

t i o r x i > r. 

PL ATO nofter, optime Laurenti, furorem in PhxJio, 
mentu alicnationem defimt Alienationis aotem duo ge 
pcra tudit.Vuam ab bumanii motbis.Alteram ideo proue- 
pientem.Infaiiiamillaro.runedjuinum furorem nuneupat. 
I nfania.i n f ra hominia fpeciem homo deijci t u t.Sc ex homi ne 
brutumquodammodo redditur.Diuinofurote fupra homi- 
pii naturam eiigitur,& in Deum tranfit. Eft autem furor di- 
uinuiulluftrano iatiotul»aniroe,perquam Deuianimam i 
fupetis delapfam ad infiera, ab inieru ad fupera tetrabit- La- 
pfut animat ab ipfo vno rerum omnium pnocipio ad corpn- 
ra.pct quatuor gndusctficitur.per roentem, rationem.opi- 
nionem.atq: natutam. Nam cum in omni rerum ordine fex 
gradui exiitatA)uorum fummum tcnet ipfum r num : innmu 
eorpui:mcdia vcidiinrquaiuoi qux prxdiximui, necciTceit 

Suicquid i piimoad vliimum labituf .quatuot per media ca- 
crc. Ipfum vnura rerwnomniuroterminus.cSc mcfura, in. 
finitatii Sc mul 1 1 1 udi im expers. Mes multitudo quidt.fcd fta 
btlji Sc *}erna.iUtJo,mtiltitudo mobilii,fod fimu. Opinio, 
muhiiudomobilisin&nuaieiifublratiapuncrtiqi ynua Na 
tura itmiliccnuili qubd per corpoti» puncta diifunditur. Cor 
uui auw infinita tnulitudo fubiecu motui, Sc fiibftantia pun 
itii roomentisej; diuifa - H ec oroma refpicit anitna noltra.per 
hxe defcendit.per bxc cV afcendic Vt enim ab iplo vno quod 
omnium phucipium efirproducitur.Yuitatem quandam for- 
tita eft, qux oronem eilentiatn eius, vites, acboncacjue vnit: 
aqua.ac ad quaro jucarrxraquxinanimafunt.fcbabent.fi- 
cut i centto,& aJ cetruro drculi lineae, Vnit %ct<> non roodo 
animx partcs iouicem,4c ad totam ammam ,lcd amrnam to- 
tamad ipfum vnum.reriiomniuni caulam.Vt autetnamen- 
tediuinadependet, reruro onuuumideai per mentcm iSta. 
fubili conteroptauir. V t feipuro refpicit, rauones reruro »ni 
uerfales cogitat,* i principi)! ad cdcluliones i ationc diltur- 
ht-Vt corpui refpicit, particularei rerum mobiliuro formii 
©pinionecooopit.easq; percurnt. Vtmateiti acimgit.natu 
ra velut inftrumento vucar.quo vnitmatetii,roouet.cVfor- 
tTUt:rndcgenenuonesjugmenta,eorum^oe contraria pro 
ficifcuntur. Cetnis igitur quod ab »no quod fupcr srternita- 
tero ,in xternam muJtitudioem labitur.ab xternitate in tera 
pm,i tempore in locu atque matcrum.Quarc ticue pcr tma- 
tuordefcendit gradus, per quatuor aficndat nccelfc eft. Fu- 
tot autero djuinuseft qui ad fuperoa conuertit.vt in eius defi 
nitione cdftitit. Quatuor ergo fpecies diuioi fiiroris exiirtlr: 
pttrous quidero pocttcui futot altci myfteiialisttertius vati- 
oniuxn : ^uartuiaroatotiuiarTeciui. tit autepociisa Mulii, 
ruyfteriuin i Diooylio, vaadnium ab AppoUine.atnor a Ve 
nete-Kedue -juippc ad vuii antmui ncquir, niij » t ipfe vnura 
erfiaatur. Muita » ero dtecrui, cft lapfui iq corpus ,in opera- 
tiones vahai diftnbutus.refpicienicj; ad lingula. £x quopar 
tes ciui fupehore* pcae obdonxuunt.infenotcs aJijs donuni 



rnr;illxtorpore,h; pettubationeafficiuntur:tt>tus veroani- 
ruut dtfcotdia & ioconcjnnitaterepletur. rocticoergo fiiro 
re ip primii opus eft.qui per mulicos tonos qux torpent fufci 
tet.per harmoniacam fuauitatem quctutbatur,mulceat:i>er 
djuciforum deniquecofonanturo diilonantero pellat difcor 
diaro.variasq; partcs aninu temperet.ncq; faui hoceft.Mul- 
titudoeniroadAucin anirpoftat. AcccJitergolmyfteriwB 
quod expiationibus facriscjue,cV omni deorO cuttu omnium 
panium intentioncro, in roentem, qua deuscolitur, dirigir. 
Vndecumlingulxaoimi pamadvoammente redactf Uot. 
jaro toium quoddam vnucxplunbusfacius eil aninius-Ter- 
tio vero adhuc opus eft furorc.Qui men tc aJ voiutetn ipfam 
anirox caput reducat.Hoc Apollo per v aticiniu etficit. Naro 
cum amma fupra menrc invnitate furgit.futura prefagit.De 
tnumcuanimavnufacfacft, vnuinquiquodinipla eflentia 
anirox incft, icftat vt iljcoin vnumquodeftfuperetTcntiai 
conuertatur.Hoccalcftuipfa Vcnus peraroorc, hoceft.di- 
uinx pulchritudinis defiderium,bonicj; ardorem explet.Pri- 
musitaquefurorinconcinna.eV dillonantia tcmpcrat.fecun- 
dus teropcrata.vnum toturo ex pambui efticit tettiui vnum 
tot utn itipra partes-quartus in vnum quod fuper eiTcntjamac 
totum eft,dicit. Pnmus bonuro equuro, id cit rationem opi- 
nioncmq a mala equo.id eft i phantafta confufa Sc natura.di 
ftinguit. Secundusroalorooqnurobono. bonaurigx. ideft 
roenti fubijcit.Tettius auugara in caput fuu.ideftin vnitate 
mentisapiccdinett. Pofttcmus caput aurigx, incaputretu 
omnium vertit-vbi auriga beatus eft ,Sc ad prxfepe,id eft di- 
uinam pulchritudincm tiftei equos. obijcit iUis amb roliam , 
& fuper ipfaro ne&ar pota nduro , id eft vifionem putchritudi 
nii,& ex viuone lxtitiaro.Hxc quatuor futorum opcra funt, 
dc quibus genetatim in Phxdro Plato diiputat.proprie verd 
dc furore poftremo.i J eft aroore.in Syropolio:de pnroo, hoc 
eft furore poctico.in prxfenti dialogo q lo in fcnbitur : qu£ 

10 Phxdro ita definit; Pocricut furor eft occupatio qtuedam i 
Mulis, qux fortita lenem & infuparabilero animi, exufcitat 
eam atq; exaeitat per cannlenai abaroque poctiin.ad gcnua 
homjoum inlfrueodum.Occupatio iignificat rapturo aniroe 
& c6uerfionem in Mufaruro numina. Lenem dicit quafi agi- 
lem a M u fnque forroabilem.nitlenim prxparau <u,non oc 
cupatur. tnfijperabilem.quia poftquiro nptaeft. fuperato- 
orau.cV inullareruraiufcrioiurainquiiun, vel fuperari po 
tcft.Exufciut ^fomnocorporaadvieiliamroentis.ex igno 
rantif tenebris ad luccm.ex morte advitam, ex obliuione le 
thxa ad diuinotum remioifccntiam reuocat,exagitat , fhrou 
lat.cV tn Baroroat ad ea qux conteplatur 6c prxfagit urrowu- 
bus cxprtmenda. Poft Jetini t lonem ad Ji t ,eum qui tioc furo- 
rc M utarum pocticai ad forei acccdit.inane efle ipfuro atque 
eiui pociim.quafi tanti fit poelis.v t abfque fummo Dei fauo- 
tecomparan nequeat. FaJcm in lonehoc trajit, Sc vndeiu 
h)cfuror,& petquotdefcendatgraduiedocet.Inquit antero 
to hbto quatto de legibus Plato.Deum,fortunaro, 8c artera, 
huipauaomma gubcrnare-Quo fic vt pocfii vel Deidonum 
fidvel fbrtun^ fon, vel artis opus-Quid iftontm potifsimbm 
verum rit,Socratescuro loncrhapfotlopcrquiiit.Rhapfodus 
autemhoc in libro iignificat reciutoiem ui terpreteraque, Qoidr 
cV cantoremcatimnum. Interpreubatur Io Homcricarmi- pi°dua 
na, Sc coram populo ad lyrara cancbat.atq; ita ctat atfccius, 
vtaliumpoeram nullumprxter Horoerum exponeret, ehi 

11 eadem qua Horoerus facibute refcrrrt. Homcri aurero o- 
mnia celcriter explicabat.Vnde fic argurocntatus cft. Aut ca- 
fu profert lo qux fcribit Homerus, aut arte,au t afflatu diui- 
no.Non cafu,quia non omnia,fed pauca quxdam, Sc abfque 
continuationc ordineq; interpretaretur. Non artc.quia qurf 
quiiartem integram habct.quicquid cidero arti fubiectura 
cft,iudicat.Eidem veroltudiopoirticofubiecia funt Heliodi 
aliorumquepocmata,cui Homeh,prxfenim quxdeeifdem 
tradian t, qux tamen Io, non peicipit ,cum Horoerum peife- 
dieexponat. Ergononarte mJicat. Ke&atvt infpiratione 
diuina. Exquopatetquod interpres poetx lo, 8c ab) multi 
qui fimiliter arfea i f unt, diuino i nft i n d u alieni poctim ra- 
ter p tct ant ur ■ QuoJ li a J pcrdpiendara poctim iam tiadiuna 
huraanuro ingenmmnon fuftitit.multo minm ad inuentio 
oero fufticict. Qoare oec Homerus, nec alius qoiois reuera 
poeta abfque ccclefti affiatu poeiim confecuti funt- Qjiod Sc 
aliistnodu Socratcs hicoftendit. Phrnofic. Omneaartes tc 
fcieo tias poctx tf adunt, fcd orones didicifle humano ftudio 
impofsibile eft, cum vnicamex patteperdpere litditficjli- 
roum.Non igitui anehuroana,fed diuina quadam infuuooe 
proterunt. Cuiuirei aigumentumeft, quod pleriquevatea 
poftquim furohs remiflus eft impetui.qux lcripferuor. non 
ftaiim intelligun t.cum tamen rccxe de Ungulu artibus jn fii 
rore uadauennt.qubd tinguli lUarum opi nces legendo djju 
dicaor. Prxterea fxpe videmtts tudero homincro.eV ineptuna 1 • 
fubito in pocum bonu cuadcre,& abquid roagnificum diui» 

■■Hpjg 



Io, Vel, de furore poetico. 



"7 



nnmque eantare- Mini veri ro momentoiflequi.non fcu- 

maniir.geoiieir, fcddtuinitus infpiiati. Qnainrepefpicue 
deiuoftcndit.nutafuoincelligencum tunc infundi. \ tijue 
icj eflcdcrnonftra.farpeineptoiquorquam potius <}ujm vr- 
bmot.infanot porius tjaira piudeoces rapir. ne II acuai pru- 
dcu t ibuvi . vicit idbzc » teretu t.hum jn j fubrilicate tc indo- 
ftrU fien harc cxiitunarc tur.Cum ergo non iic a forrunt.nec 
abirtcpocli»,jDco,& j Muiii tnbuitur. Cum Deumdicir, 
Appollioera fignifieat:cumMuiat fphcrjtum mfldi ji inui. 
lupitercjiiidf mens deielr ab hac Apolio mn animf mur.di, 
4c anima couus mu n J i.ocio^ue fphxraru cotlefrium animx. 
«ju{ nouc animc, nouc Mufx v oci cu i ,qu u dum caeloi harmo 
nice mouencmutid pariunt melodiam:au( in nouem difiri- 
buta fonoi.occo fcilKct fphxramm tonos.dc vnam omnium 
concentam, nouem Sirenet Deocanenres producic. Quarn- 
ebremab Ioue,Appolio.& Mufxab Appolline.ideft.rricn- 
teammx muodi.chorui Mufarum ducit ur.quu mens illa ii- 
:iani cutablouc illuftraiur .ficck animasmundi fphxrarumque 
iUuftrat. Gradus autcm qaibutfurorilledefcendit.hifunt. 
lupiter tjpit Apollinf.Apolloilluminac Mufjj. Mufjrfufci- 
cani&et;agicatlenes& infuperabiles tacum animas. Vates 
iofpirari ioceipcetet fuos infpitac.Incetprctes auduorcs mo- 
aentabali|svetoMutttalix animx rapiuntur, quia tV alij* 
fphxris fideributcj; alix atttibutx funt animx, vc in Timxo 
rraditur.Calliope Muu voxeftex nmnibus refulcant fphf ra 
rum vocibut. V rania, ccru, fteliiier i.per digntcatem tic dicta. 
Polymnu Sacurni, pcppcermemoriam rerum antiquatum 
quain Sjtuinuieibibe:, 4: ficcjm fngidamque complerio- 
jterrwTcrptichore Iuppirer, ralucirerenimchorohominam. 
Clio Marrn.propter gtorizcupidiiacem. Melpomeacfoln, 
^uuutiut mundi cemperario eft- Erato Vencru, propcer a- 
sno.-cin.huce! p<' Metairit.propcci honeftam io grauibus re- 
bui drlcit lrm.Thaluluox.propcer viridicacem eius hu 
morercbui exhibium Apolloitem foht efranimajyraeiuj 
folit corput : nerui qaatuor, motut eiut quaruor , annuut, 
menftruu*,diarna<, obliautts : qaacuoi rocrt, oeatct.iiyp»- 
iet,doriooes,gemini : quatuoi fuiu iignontm tnpuciucet, 
enjuibus qiutuor qualitJte» tcmporum producuncur. Or- 
pheum quidemafVuuic CjUiopcMuffiun Vrania, Home- 
rumClio.Polymnia PinJjium. EratoSapphon, Mclpome- 
ne Thamyram, Terpfichore Hefiodum . Thalia Maronem, 
Nafooem Euierpe. Linum rapuit idemqui occeiamnunc 
cxtgitat Phorbui optime Laurenci, Phccbus jnauamaaia- 
uo cuo Cotmo vaticiniam dedicparenri autem Petto arcum 
aique medelai,tibi denique lyram & carmioa. 

SOCRATES, 
I O. 

ONEM faluere iubeo. Vnde nunc 
adnosaduci>ifti?Nunquidex Epbc- 
fo patria venis ? i o. Nullo padto 6 
Socratcs, fcd ex Epidauroab Afcle- 
pi)i.t ocr. Nunquidflcrhapfodo- 
a,ideft,eorum,qui poetarum carminarecirir, 
certamen Epidaunj Deo inflitucrunti lOvNon in 
msfolum,fcdinalioquequegcnrre muficx. (oc, 
Quid igitur,non tu nobis iftic deccrtafti » quomo 
do,certaftine?i o. Pnma,6Socratcs, cemrniniim 
przmia rctulirous. socr a. Probcinqut*. Agevt 
in Palladis celebratione «vftonam conlcquamur. 
10. Ficnt hxcquidem lidtus voluerit. s o < r. Et- 
cnim,6 Io.artc veftram fcir.pcr plurimi feci, qudd 
& arti veftrx conueniaxvt ornetis corpus r & quam 
pulchcrrimi lcmpcr app.m*atis,tum quod opor- 
teat in plurimis atquc bonii poeti^n Homcro pra 
cipue poctarum omnrum optiroodimnsisiraoquc 
aiuduc vcriart,neque carrriioa lliius foiura,vcrum- 
«tiamfcnfa perdiicrre. Ntinquam enttnaJiquisin 
rhapfoaium eiiadcrct,ni(I ca ouz a poeta dicxa iunt 
tnttUcxerit-Nam rH>ctxmtt<tcmintcrprartarirha« 
pfodum apud auditores oportet : quod quidc m rc- 
iti ficri ncquit/i quu poctzicntentiam tgnorarit. 
Hxc veroomniadigna qufzinulcmur.t o.Veradi 
cts,6 Socrates :atquecgo quidcm in hoc pluri- 
ouimelaboraui. przciaxiiiuna fane prz czterisdc 




Homero meexplicarurumproriteor,vt neque Mc- 

trodorus Lampfaccnu5,nequc Stetimbrotus Tha- 

(ius, neque G lacon,ncquc afiquisvnquam vetenim 

tot umque przclara Homeri lcnfa quot ego, cxpo 

nere queat.s ocr.R c<ftc,6 lo. Conltat emm quod 

nuila inuidia prohibebit quin hxc mihi apcrias* 

ro. Etaudituianedigriumeft,6Socratcs,quJim vc 

hcmcnter Homcrum exornarim. Vndexquumcfr 

fc cenfeo vtab illis qui Homcri Audiofi iunt, coro 

na aurca coroncr . s o c. Otium prorecto te audien- 

di quandoque nancifcarmunc autcm ad hoc vnura 

mim refponde, vtrum circa Homcrum folum,an 

ctiamcirca Hcliodum& Archiiochum ldpofsis. 

i o. Nequaquam,fcd.Circa Homcrum folum.(atit 

cnim mihi elfc vidctur.s oc. Suntncaliquadcqui- 

bus Homcrus cV Hcfiodus cadcm referant? i o. Ac 

multaquidcm c(Tc arbirror.s o c. Vtrum mcliiuca 

quzdicit Homcrus,anquzdicit Hcliodustxplica 

res?i o.Aeque dc vtrifque,6 Socrates, in illis rebus 

in quibus eadcm rcfcrunt. s o c. Quid autcm in his 

dequibusnoncadcm dicunt? vtputadc vaticinio 

Homerus atquc Hcfiodus vcrba faciunt.i o. Et ma 

ximequidcm. socr. Etinquopoctzifticonfen- 

tiunt, difcrcpant, quando dc vaticinio loquuntur, 

vtrumipte melius quam pcritus vates aliquisexpli 

cares? 1 o. Vatcs melius.s o c R.Si autcm vates ellcs, 

noniila tantum inquibus conucniunt, vcrume- 

tiam in quibus diiTentiunt, cxponerc pollcs ? i o. 

Patc t . s o c r. Quid porto ? num circa Homerum 

vchcmcns iacundusquc«$?circ.i 1 (cfiodum alios- 

quepoetas minimcr An Homcrus de ahis rcbus S- MX >ntn 
■ t > . ^ j, t. ^ plicatjino- 
agit, quamdei)? quz & ali| poetar traciant ? Non- Homc- 

ne muita quz ad Gcllum, Sc quzad confuctudincs ripoeli. 

bonoruin inuiccmj malorumc|iic,t>riuatorumat« 

quc opiricum attinent.cnarrauir? 1 1 dc dijs qur nv 

admodum (ccum inuicem,<Sc cum homimbus vcr- 

iantur, deque atTcc^ionibus ccclcftibus ?item & de 

hisquz apud infcros funt,tum deorum & heroum 

gencrationes cecinit? Nonne circa hzc omnis Ho- 

meri potrfis vcrfarur ? i o. Vera, 6 Socratcs, loquc- 

hs.s o c r. Nbnne eadcm cxtcri poctz dccantant? 

i o. Eadem certe , fed non ita czteri vt Homcrus. 

iocra. An tortc dctcritw?io. Mglto dcteriut. 

sock a. Mclius ergo Homerus ? i o. Meliusccr- 

te. s o r ■ r a t . O lo, lcpidum caput, cum multide' 

numcro verbafacunt,«?t: eorum aliquii rccti dicit» 

nonne poted quifpiam ea in rc benc dicentem nof- 

Cci t o. Poteft . s o c r A.Nunquid illc ip(c,qui ma- 

le dicentem noicit, an alius ? t o. Ipie idcm. s o c st. 

An non hk eftqui anthmctka artc eft przditus^ 

io. Protccto.socn a, Gum multi de cibis, qualcs 

falubrcs (inr,loquunrur,(Jf altquis reftc ca dc re lo- 

quitur,vtrum aluis quidambene dicentem qtiod 

rccie,alius male diecntcm qu6d malc dicat, ani* 

madoertct? an vnus,8c idemr i o. Idem proculdiiw 

bio.s oc r. a. Q^uis hic? quod ilii nomcn ? i o. Mc 

dicus. socr a, N6nnc iummatim dicimus,cum 

plures eadem de re loquuntur,quod vnus arque 

idcm tam imim qui male, qu.im illum qui bene lo- 

quitur interno(cct:ck nifi cum qni in eadem re ab- 

errat , coenouerit , nunquzm eum qui recte fen- 

tit agnoicct?io. Profecx6. sOcR A. Annoniplc 

idem in vtnfquepcrituseft? i o. Prorfus.s o cr. a. 

Homerum atque alios poctas, equorum numero 

cft Heliodus,tV Archilochus,eadcm rcferreaiTe- 

risrnon tamen eodem modo, ied melius Home- 

rum,alios aucem detcrius ? io.lt vcra loquor. 

soc. 



Liberdecimusquartus. 



118 

s o. Si illu qui bene dicit cognofcis, eos qu i m a! c di 
cunt , quod crrcnt intclbgis. t o. Conucnit. t o c r. 
Si ergo dicamus,6vir optime, Ionezn circa Ho- 
snerum aliosque poctas limilitcr peritum eflc at- 

3ue vebcmcntem , nequaquam errabimus : quan- 
oquidem ipfe ludicem cundcm idoneumcffecir- 
ca omncsillos qui cadcm in rc verfantur, contctur, 
poctas vcro pc n 2 omnes eadc cffingere.i o.Quam- 
obre igitur, 6 Socrates, cum de alio pocta quiipia 
diflcnt,ncqi mentc adhibco,ncq; quicquaexiftima 
Cione dignu dicere poflumded ofcito protinus atqt 
torpco:poftqui vcro Homcri quis mcntionc fecc- 
rit,confeftim excitor atq*, mentc adbibeo, fucccdit 
quc quicquid inftituo. s o. Ncquaqua arduum eft, 
6 amicc,huius caufam coicctare.Coftat enim quod 
neque arte neq; fcientia de Homero ftite loqui po- 
tcs. N a fi arte,de alijs omnibus poctis fimihter lo- 
qul valeres,pocfis enim totn cft.nonnc/i o.Eft ccr- 
Ce.s o c.Nonnc poftquam aliquis alia quamuis ar- 
tcm intcgram coparuit,xquc de omnibus quc fiib 
artc funt mdicat ? Eadcmquippc de omnibus arti- 
bus cOnfiderandi ratio cft. Vis tibi rcfcram qua ra- 
cione id drcamri o.Opto per Iouc,6 Socratcs.Nam 
quotics vos fapicntcs lliosaudiui, miro quoda gau 
dio ftatim aftiaor. | o c Vclim, 6 Io, vera dxccres. 
Verum fapicntes vos r hapfodi &hiftrionei cftis,& 
iUi quorum yos pocmata decantatis^go autem ni- 
hil prctcr vcritatcm loquor,qucmadmodum decct 
idiotam hominc. Namiddequo paulo antc pcr- 
contabar, intuerc quam lcuc fit, & facilc cognito; 
adeo vt quiuis quod narrabam , perdpcre pofsit, 
cadcm pcr cxtcracflc confiderationcm, fi quis arte 
• fibi integram comparauit. Excplicauia,nunquid 
pingcndi ars totu quidda eft?i o.Eft.s o.Nonne pi- 
crorcs multi,pattim boni,partim mali, &. funt & 
fucrunt?io.Ccrtc.spc. Vidiftincaliquequi&ea, 
qux rcccc,& que, non redtc Polygnotus Aglaopho 
tisfilius pinxitjlufticienter oftcdcre potuit:qua: ve 
ro pidtorcs al ij,non potuit : & fi quis aboru pict o- 
rum opus ofterideru^obdormpt^ncqifacultasilli 
ad diccndum ahquid roijcicndumqj fuppctat:cum 
ycrode Polygnoto,ycl dc vno quouis piitorcfitiu 
djcandum,cxpcrgiicatur,& mente adhibcat, & fa- 
c.ultatcmdiccndi habcat?i o.Non pcr Iouem.s o c. 
Quid in fabtis ftatuarijs? vidifti qucnquam qui ca 
que Dxdalus Mctiom us.au t Epius Ponopei hlius, 
aut Thcodorus Samius, yclalius quifpiam ftatua- 
rum fabcr,bcne cft maciunaius,cxponcrc valcat, in 
aborum vcro iculptoru opcribus torpcat atqi ob- 
uiutcicat? i o. Pcr Ipucm nunqua viruoatakmrc- 
pcri.s o c. Atquincc in tibiarum flatu vt arbitror, 
ncc in pulfu citharc.:ncc in illo ad cithara c.i t u , ncq; 
ln rhapfodia virum intuitus cs, qui Olympi opcra, 
vcl Thamyrxjvcl Orphci,aut Ithacefis Phemij rha 
pfodicxprimercpofiit, lnopcnbus vcr6 IonisE- 
phcfij dchciat,neqj pcrcipcrccoferreqi poftit,qux 
pcne,& qux cotramoduiatur.i o.Quid in hoc tibi 
contradicam non habeo, fcd tamen mihi ipfi cpn- 
fcius fiim.mc prx cxtcris ho minibuspulcbcrrima 
dje Homerorcfcrrc,ncqidcclIe mihidiccndi copia: 
alios vcrp omncs hac ua rc mc laudare,in cxtcns ve 
ro nequaquam.Tu vcrp quidna hoc fic vidc. s o c. 
Yidco,6 lo,& quod mihi id cflc vidctur, tibi apcri 
fcincipiam. Vtbenc dcllomcro loquaris ars tibi 
non pr«ftat,vt mc*lodiccba,fcd diuina vis cft qux 
tc mouet>ficut in lapidc qucm Magnetc L nripides 
iiomnuuitjiionnulii Heraclium vocant. Q,uilapij 



non folumferrcos anulcs trahit,fed vim etia anulis 
ipfis infundit,qua hoc idc efficcrc poisint , ac per- 
inde vt lapis,aUos anulos trahere. V nde longua ple 
runqv concatcnatio fcrri,& anulorum inuicc pen» 
det,& omnibus his cx illo lapide vis attrahitur. Ita 
ipfa Mufa pocusdiuinoinftinc^u concitat,poctx 
conciti alios furorc corripiunt. Quare ex his omni 
busfcrics ipla contcxitur. Omncs itaqi cpici poc- ViJcturLoe 
txbonisnonartc,feddiuinoafHatucapti omniai- a g ere ' vto - 
ftaprxclara pocmata & melici bom fimiliter di- (jjjP**!?* 
cunt:vt Corybantcs non fana mcte faltant, ita me mauei *nt 
lici poctx egregij non fana mente bos cantus etup fttif^Se,Cti 
gunt:fcdvbi in harmoniam, &rythmum infiu- «Jium* qus» 
gunt,&rapti bacchantur,quemadmodii bacchan ^&^™} 
tcs focminx,mcnte non fana,mcl & lac cx flumini- 
bus hauriunt,fanaautcm mcntc haurire nequcunt, 
idqi tum cfficit mcUcorumanimus,cuodipfi nar- 
rant.Aiunrenim nobis poctx,quod cfontious qui 
bus mcl fcaturit,haurientes,& i Muiarum vfrida- 
rijs collibus qi decerpctes carmina ad nos affcrant, 
queroadmodu mel cx floribus apes, & inftar apum 
volare fe dicut.Qua in reuera loquuntur:Res enim 
Icuis,volatilis,atqi facra pocta cit,neqicanerc prius 
poteft quam dco plcnus,& cxtra Cc pofitus,& a mc 
tc alicnatus fit. N am quandiu mcnte quis valct^ne- 
que fingere carmina,neque dare oracula quifquam 
potcft. Non artc igitur aliqua hxc prxclara canut, 
quxtu dc Homcro rcfcrs, fcd fbrtcdiuinaidquifl 
quc «ccfc cfficerc poteft, ad quod Mula quempiam 
incitauit. Hic Dithyrambos, illc laudcs alicuius, 
hic Hypprchcmata choreasque, alius c.umina,a- 
liusitem iamboscanit.Adcxtcravcr6 ilIoruqui£ 
quc rudis,& incptuscft.Non enim arte, fcd diuma 
vi hxcdicunt.Nam fi de vno qttoquam horum pcr 
artcm rcctc loqui fcircnt,de cxtcris quoquc omni- 
bus idcm poflcnt. Obhanc vcrocauiamDcusillii 
mcntcm furripiens, ipfis tanquam miniftris vtitur 
oraculorumque nunci/s, & diilinis vatibus.vt nos 
qui audimus,percipiamus non eos cffc qui tam di- 
gna rcferunt,cum iu; mentis copotes mimmefint, 
i*d hxc deu loqui,& pct hpj nofns hxctnclamarc. 
H uic autem rci euidentifiimo argumen to clVc po- 
tcft Ty nichus Chalcidenfisqui antea pocma nullu 
memorladignum c6pofucrat;hymnumautcmin 
Apollincm qucm omncs cantant,omniu fcftnc can 
tilenarum pulcherrimum , Mufarum infpirationc 
inucniflcfcdicit.Inhocmaaumcdcus oftcndifievi 
dctur nobisdubitandu non efie,quin prxclara hqc 

Epcmata, diuina dcorumqi pots us quam humana 
ominumqi fint opcra. Poctc autc mhil aliud fint, Poetx, Jco- 
quarodM«uintcrpretcs,dumfuntfurorccorTcpt^ rma >«ter- 
aquocunqt tandc numinc quis cornpi.it ur . Quod prew ** 
quidcm dcus oftendcrc vplens,dc induftria pcr inc- 
ptifiimu pocta,pulcherhrnacccinit mclodiam. An 
non vcra ubi rcrcrre vidcor/ 1 o. Mihi ccrtc per lo- 
ucm. Atq*,animumcumhis fermonibus Socrates 
dcmulccs,& afficis. Atdiuinaquadamforteadijs 
poctx infigncs hxc nobis lnterpretari vidctur. s o. 
Nonne vos rhapfodi poctaru icripta interprctami 
ni?i o.Vcranarras. s o. An nonintcrprctu interpro 
tcs cftis?r o. Sumus.so c. Animaduerte quid vchm j 
& hoc mihi refp6de,6 lotneqv id de quo te interro 
gabo,mihi occultaueris.Cum apte cannina xdxt%{ 
& ftupocc perculfos rcddis lpe«itatcs, fiuc du Vlyf- Q fi . , 
feminlimcminfilicntemcantas,&procispalamie 
oftendcntcm,atq', fagittas ante pcdcs cffundcntcm, 
fiuc Achilcm impctum in Hc&ora facicntbn,fco i\ud. K . 

dummi 



Io, Vcl.de furorc poetico, 



iro 



dum miferabile quidda,&querulu circa Andronu 
chen , vcl Hecnbam, vel Prtamu prorcrs, vtru tunc 
rnetises c6pos?An i mente alicnatus? cVrcbusge- 
Itis qttas refers affl.uus animus intcrefle illis fc cogi 
tatjiucin Ithaca,fiue apudTroiarafintgefta,feu 
quocunq; aho te carminarapiant? i o. Perfpicuara 
mihi c6tectura,6 Socrares,artulifti,neq; id occulta 
turus tibi recenfcbo,Quotiesenim mifcrabilequic 
quam dico,lacrymis lmpletur oculi. Cum aliquid 
tcrribile,aut vehcmens,arreclc propter terrorc co- 
mxcriguntur.cor falir.s o c. Nunquid mrntisco- 
pote eum viru tunc cll c aflerimus, qui in facrifici js 
& cclebrationibus pulchra vefte aurcisq; coronis 
ornatus plorct,cum nihil horu amifcrit? aut nimis 
trepidet is,qui inter viginti milia hominu fibi ami 
coru fit c6ftitutus,nemineeum vcl cxuete,vd iniu- 
ria afficicte. r o.Non pcr Ioue.6 Socrates,fi vcrafa 
terivclimus. soc. N6nne fpettantiu multitudinc 
ijfdem his rebus afficitis? i o.Sane plurimum : atq; 
afpiciofcmpcrfupcrncab ipfo fuggcfto, & flcntcs, 
&toruuttienrcs,atq; his quc narrarttr,ftupcfacios. 
Et oportrt me valde mentc ijs adhtbcre.Na fi lacry 
mas cxcutia,ipfe.vgetu fufcipiens.ridebo.finautc 
rifumilljs moueam,ipfcargentumamittcns,flcbo. 
$ o c. Vidcsnc fpeltarore effe anulorum extremum, 
illoruminqua quos fub magnetc lapideviminui- 
cem fufcipcrerctcreba ? Mcdiusaut cs ru recitator, 
& mimus:primus autc eft ipfc pOeta:dcus ver6 per 
omnes iftos hominii animu quocunq; vult, trahit, 
dum inuicc vim fufpendit,& traijcit : cx quo velut 
ex illo lapidc fcrics longa depcdet, qua c latcre gra- 
datim nectuntur hJ qui in choro (» I t.u , & prccepto 
rcs & t u b prxccpr orcs ,hui usuc catenx A M ufa anu 
li fufpenduntur,po<!taru aute hicex alia, illc rurfus 
ex alia mufa fufpcnditur. Vocamus autc id nos me- 
tc capi,quod quidc illi proximu cft.Nam ab his vri 
quc primis anulis qui poctc. funt:alij rurfus ab alijs 
corripiuntur,diuiniq; fiuntmonnulli abOrphco,a 
Mufco alij : nec pauci ab Homcro occupitut ,arq; 
tenetur.quoru 6 Io.vnus cs qui ab Homero furorc 
correptus cs. E t fi quis fcripta altcrius poctx ccci- 
nerit,obdormifcis,atq; tibi dicedi dccft facultas fi 
quis vcr6 hui* poctc. decatauerit mclodri,c6fcftim 
excitaris ,anrm*faliit,& dicedi facultas fufficit.no 
cnim arte neq-, fcictia, fed dediuina quada forte, & 
menris occupatione,ea que de Homcro dicis,recc- 
ies. Et qucmadmodu Corybantes illadttntaxat mc 
lodia acute fcntiunt,qux illiusdei eft a quo rapiun 
tur, ad cumq; cocentu deccntibus vcrbis & figuris 
abundat,alios verocotemnut:ita& tu,6 Io, fi quis 
Homcri mentionc fecerit, cs in diccdo facudus,in 
alijsvcr6tibicopiadccft. Eius iraq; quod quxre- 
basquamobrc circa Homcrii copiofus es, circaa- 
lios deficis.hxc cft cauia,quonia non arte,fed diui- 
na fbrte grauis csHomeri laudator.i o. R cc u dicis, 
6 Socratcs.-admirarer tajneu fi tatn acutc difTcreres, 
vt mihi prorfus perfiiadcrcs mccum lymphatus at 
quc fures fum,Homeru laudibus cclcbrare, neq; e- 
nim furens vt arbitror ribi vidcrc, fi mc dc Homc- 
ro verba facicnte audires.soe. Atqujaudircvolo, 
neq; tamcn prius quam m tlti rcfponderis cx ij$ qui 
•juW ride- busde Homcrusdicit,qu*potilsimubcnc*dicat. 
tur lcgendu non crh dc ommbus.i o. Optimc nofti, 6 Socratcs, 
eflis, quiqui quod de omnibus.s o c.Non tamc ca bcnc tra&as, 
* AlHiei^- ^"'^^"^^^"^WiHomcrusautcmfcribit.io. 
rUr kipiha 0"$ n.un ifta lunt.quc, Homerus quide narrat.cgo 
bucrioc autc ncfcior"* o c. Nonnefxpcnumcromultadear 



tib'cxplicat.VeIutdeaurigariadifctplina. fi memi 
ncro,illius carmina tibi recitabo.i o. At cgorcfera; 
mcnuni cnim- $ o c . Dic mihi qux mandat Neftor 
Antilocho b]io,cuillumonetvtinequeftri curfu, lliad. f 
gratia Patroch inftituto, cautc flcctat cquos. r o, 

Dcclina ad Ixuam paulum,dcxtrumq; iugalcm. 

Vrgc plagis mtnitans, mantb.quoq, lora rcmittc. 

Cumq,metiattigeris,flc(tatur Ixuus inarcum, 

Doncc ad extrcmum circli pcrucnerit axis 

V(timus,ac medium vita,ncc tangito faxum. 
9 o c nSuffiount hxc,6 Io. Rc&cnc an cotra in his 
carminuSus Homcrusloquatur,vtru mclius medi- 
cus,an aurigapcrcipcret?! o.Auriga proculdubio. 
s o c. Vtrum arte hoc iudiciu fiat,an alio quopiam? 
i o. N on alio certc qulm artc.s o c. None cuiq; ar- 
ti facultas adeo tribuitur.ccrti cuiufda opcmiudi 
candi? ncq; eift ea qux gubernatoria artc cognofci 
mus,medicinaquoq; percipicmus. i o. Non ccrtc. 
s o c.Ncq; ctia qux mcdicina pcrfpicimus, architc 
vfuraanimaducrtcmus.io.Nonfanc.s oc.Annon 
fimiliter in omnibus artibusqu^ vna quada arte co 
prxbcdimus,alia minime coprxhcdemusrScd boc 
priui mihi rcfpondc. A lia cV aliam artc cfTc aflcrii? 
i o. AfTcro.s o c. N unquid cadc tu qua cgo coiat u 
raartesdifccrnisr Nam ipfcquide cum nxcaliaru, 
illa aliaru rcrum fcicniia cft } hanc alia , illam aiiatu 
artc voco.Tu vcro?i o.Et cgo.s o c.Si enim cifdcm 
dc rcbus fcicntia cflct,cur hanc alia, ck illam alia vo 
caremus?quadoquidceadcab vtrifq; cognofccrc- 
tur.Quemadmodum a mc pcrcipitur quinque cfTc 
hos digitos , 8c tu ficuti ego hoc ide animaducrtis. 
Vndcii te rogarc,vtru eadc artc arithmcticajan aiia 
hxc eadem cognofcamus, refpoderes vtiq; cp eadc. 
i o.Ccrtc. s o. Dic quod paulo antc intcrrogauera, 
vtrii fecundu omncs artcs videatur tibidiccndii,c^ 
eade arte,eadc cognofci ncccfTariu fit,aliavcro artc 
non eadc,icd alia quxda quandoquidc an alia ipfa 
cft.io.Itamihi vidctur,6Socrates.s oc.Siquisar- 
tem aliquamaffequutus nonfucrit,didta vcl fadta 
huiusartisbcne difcerncre nequaqua poterit. io. 
Vcra narras.s o c. Ea carmina qux tu rctuhfti, fiuc 
bcne fiue malc abHomcro canantur,vtrum tu mc- 
lius.anauriga percipcrct?! o. Auriga.s o cr.Rcci- 
tator enim es,non auriga.i o. Ncpe.s o c.Recitato 
ria vcr6 facultas ab aurigaria aliacft.i o. Videlicct. 
s o c.Quod fi alia ars eft,aliarum quoqircru fcicn- 
tiaeft.i o. Aliaru profeclo.s o. Quid verbcum Ho 
mcrus illud affert,quod Hecamcde Neftoris pdlex n u j. . 
faucto Machaom medelx porionc pomgit.cui vi- 
num Pramniii infundi^infupcrattcritcafcumca- 
prinumxneo quoda inftrumento, fariaam quoq; 
cafeo mifcet,& ad hxc ccpc obfonij loco apponit? 
Rcc>cne an contra hxc ab Homero dicantur, vtru 
medicinx artis an rccitatorix iudicium eft? t a Me 
dkinx.s oc R.Quid cum Homerus dicit, 

In mare fe mcrfit retis Thaumantias inft.tr, 

Quod trahit ad fundii plumbi fubtexta grauedo 

Muniri cornu fortcra das pifcibus atram. 
hxc quid fibi velint,&vtrii rette an cotra dicantur, 
n6nnears pifcatoru mebus quam recitatorum ani 
maducrtet?! o. Conftat q> ars pifcatorii id iudicat. 
i o c.Si prxterea me ita rogares,poftq;,6 Socratcs, 
in Homcri carmintbus inuentfti quc cuiq; iftarum 
c;uc un. t c funt,artiu iudicada funt,age lam mibirc- 
periasquxnam lvate vaticinioq; ludicari conuc- 
n i .u ,i ectcnc an contra ab Horacro ilnt di&uaducx 
tc quamfacileac vcre tibi refpondcam.S^pcnumc. 

ro in 



120 

ro in Odyflca fcribit,prxfcrtim ca qux Mclampo- 
doruro vatesThcoclimenus aduerfus procos fatur, 
[luaV Omifori.quidnuncheuvobisimminetatri, 

Dum molicm noclu capitis per mcmbra foporc. 
Cunfta fremut lutitu,refonat plangoribus ethcr: 
Scijlaq-, trifte madent UcTymismanantibusora. 
Veftibulum plcnu eft fimulacris,omnis & aula. 
Subtencbriserebus nget, cxtindtoq-, pcrorbem 
Lumine velatur trifti caliginc ccelum. 
Ilia<L*i. Sxpcnumcro ctii m lliade, vt in muroru cxpugna- 
tione.qux ad vatc pertinct.tagit.Ibi eth fic inquit, 
Certaoant Danai Troix perrumpcre muros, 
Altiuolans Iouis pcndcbat dcfuper ales. 
Vnguibus jncuruis rubrum complcxadracone. 
PelTcbatquc acies in lxuam,nim fcrus illc. 
Rcfpirans,& adhuc transfixo pc&orc ludfcans, 
Ore petcns aquilam perftrinxit vulnere guttur. 
Illadolens angucmdimifit in agminalapfum, 
Sauciaquc in vcntos pcnnis fublata rcfugit.. 
Hzc equlde dica,& alu huiufmodi a yatc cofidcra 
da,iudicandaqi eflc.i o. Et vera quidem diccs,6 So 
crates.s o.Et tu,6 Io,vera narras. Agc qucmadmo- 
du ego tibi ex Odyflea,& Iliade excerpfi qux ad v» 
tem,qux ad medicu.qux ad pifcatore pcrtincrc vi- 
dctur.fic & tu qui maiorc in Homcri icriptis pcri- 
ti.im habes,cUgas,& adducas in mcdiii, qux funt rc 
citatoris propria,qux prxtcr alios homincs ipli co 
fiderare iudicareq-, coucnit.i o.Omnia,6 Socratcs, 
aficro.s o c.N6 omnia tu fupri diccbas,6 Io.N um 
ita obiiuiofiu es? Atqui non dccct recitatorc homi 
ncm o|>Uuiofum efle.i o.Quidnaro obliuifcor?s o. 
Non mcmoria tenes artc reciudi alia ab aungaria 
dixifle? i o.Tenco.s o.Nonnecum alia Gt.alia co- 
gnitura cs confeflus?! o.Profc&o.s o c.Non igitur 
omrua pcrcipict fccundum lermonc tuum ars reci- 
undi,neq, ipfe ctia rcciutor.i o.Imo omnia pretcr 
talia quxda.s o c. Cum prxtcr talia qua?d.im ilius, 
prxter caqux aliarumartiu funt fcrme fignificas, 
Scd quxna cognofcct.poftquam no omnia nofcitf 
i o.Qux dccens eft vt vir loquatur.quc, muUcr,ier- 
uus/hbcr, fubic#us, princcps, Uec omraa nolcct. 
s o.Quod dcccs eftvt princcps in mari naui tcpcita 
teiaciataaftcxat,recitat6rnemagis quimgubcrna 
tor cognofcet?! o. N on fcd gubcr nator mclius hoc 
percjpict- * o c. Sed ca quc, deccns cft,vt princeps in 
morbo loquatur, recitator mehus, qiiam mcdicus 
intelugci?i o.Neq, hxc. s o cScd ca qux fcruo co- 
ueniunt,dicis.i o, Ccrtc. Scilicct qux dccens cft.vt 
dicat feruus bubulcus, dumdefurcnubus & cftcra 
tis bobus confabulatur, rccitator iplc, non bubul- 
cus cpgnofcet? i o.Nequaquam.s o c.N unquidea 
qux dwcs cft,vt mulicr dc {anificio texton rcferatf 
i o.Non.s o c.Eaqux deccni cft,vt vir dux exercir 
tusdicat,dum nulitcs horutur.cognofcetri o.Tar 
Ua profe£t6 funt,qux rccitator agnofcit.» o c.Nun 
quid ars rccitoria cadcm eft, qux & impcratoris? 
i o.Intclhgcrcm equidcm,fi opus eflet,qux impcra 
torc loqui dccct. s o c. Fortc cmm & lmpcrator es 
Ion:Na fi cqucftri, & citharcedica fimul difciplina 
pQllerej^llos qui bcnc,& qui malc cquitit, cogno- 
fccrcs. Et fi te intcrrogare, 6 Io, vtru artc cqucftri, 
an artc citharoedi illos qui bcnc cquitat,cognoicis, 
quid mihi rcfpodcres?! o. Artccqueftri. s o. Quod 
iieos qu) benc pullant cit hara,cognofccrcs,c6htc- 
rcris ilJos no cqucftri,fcd citharaedica difciplina co 
gnofcerc? i o.Proculdubio.s o c.Cum vero quc, ad 
lmpcratorc fpctut intcUigas, vtrum imperatoria, 



Liber decimusquartus. 



an rccitatoriaiftacallcs?t o.Nihi! mihi refcrrevide 
tur.s o c Quomodo mhil rcfcrrc dicis? Impcrato- 
riam,& rcotatoria anem,vnamnc, an duas ponis} 
l o,Vnamihi videtur.soc.QnKUnq-,igiturbonu* 
eft recitator,etiam bonus imocrator crit?i o.Et ma 
x i mc quidc,6 Socratcs.s o c. Num & qui cxcrcituf 
impcrator eft optimus,idc rccitatordt bonus? i o. 
N on arbitror.s o. Illud tamc admittis, quod quif- 
quis rccitator bonus cft, bonus cft impcrator. i o. 
Valdc.s o c.N6nneGrxcoru optimus cs recitator? 
i o.planc,6Socratcs.s o c. Nunquid Grxcoru opri 
mus cs impcratorri o,Ccrtc,6 Socratcs. Hxc emm 
inHomcri fcriptis didici.s o cCur igitur per deos, 
ctim fis optimus Grxcorum omniu dux cxcrcitus, 
optimusquc rcciutor,pafsim carmina modularu* 
militasautc nufquaPnunquid tibi vidctur rcciu- 
tor aurca corona dccoratus plurimvi vfui cflc Grx- 
cis,impcrator aut nullo pactor'! o. Noftra,6 Socra 
tes.ciuitas, vcftrx fubcft, i vobisq-, gubcrnatur,& 
idcirco i mpcr.«orc non indigct. Vcftra autc & La- 
ccdxmoniorurcfpub. mcnunqui incxercitusdu- 
ccmeligcrct. Idoncoscnimduccs voscflc putatis. 
s o c.O optimc lo, Apollodoru Cyziccnu non co- 
gnofcis ? i o. Qucm Apollodorum?s o clllum fci- 
Ucet,qucm f;pe Atbcnicnfcs,quarouu hofpescflet, 
impcratoremdclcgcriit,& Phanoftcne Andrium, 
&HeracUdcm Clazomemum.Quibus hcc ciuitas, 
licct percgrinis,quia viri prsftantcs habcntur,im- 
pcria,aliafquc potcftatcs mandat.louc vcro Ephe- 
fium Impcratorcm non dcccrnct,neqi honorc afH- 
(. ict,fi virtutc prc^ftare vifusfucrit?Quidvcr6,n6nr 
nc vosEphcfij prifcaorigine Athcnicfcseftis^Ephe 
lus o; nulla ciuitatc cfl infcrior?Scd tu,6lo,fi quide 
vera prxdicas, & fcicntia artcqi potcs Homcru Iau 
darc^niuria mc afticis:quippe qui profcflus mulu 
& pulchraHorocri fcirc,tcqi oftcnfuru mihi polli* 
citus,mc nunc dccipis,ac pcr multii abcft, vt oftcn- 
das.fiquidcm ncc qux fint ifta,quorum pcntuscs, 
nec qua fis f aculutc inftructus, apcrire vis, mc diu 
iam obfccunte:cxtcrum tanquam Protcus varius 
varie muuris,furfum,dcorfum,in omniatc vcrtcs, 
ade6vt poftrcmo mcfubtcrfugicns,Impcratorcua 
fcris,nc mihi oftpndas,quanu faculute in Homcri 
fapicntia promulgandafis prxdirus. Si cnimarte 
tibihocincft, qucmadmodum nunc dixi, pollici- 
tusquc cxponcrc,dccipis, ccrte iniurius es. Sin au- 
t cm carcs artc,& fonc quadam diuinaab Homcro 
raptus,cumnihilintclUgas,mulu& pulchracirca 
poctam hunc dicis,vt ego de te iudicabam,non fa- 
cis iniuriam.Elige vtrum mauis,iniuftus homo,an 
diuinus i nobis cxiftimari.i o.LongedirTcrt, 6So- 
crates,& multo pulchrius eft; ludicari djuinum. 
s o c. Hoc itaque quod pulchrius eft, tibi i nobis 
tribuitur,6 Io,tc fc^hcct d i u inu m potius quim ar- 
tificiofum Homcri laudatorem ciic. 

PRiEFATIO PROCLI IN 
PUIONIS SOPHISTAM, 
^ Matlilio Ficido cranjlau. 

SOPHlSTAM PUco Tocac 8on hominem quenciatn ib Propricta- 
lum.redetiain ajnorc.Pluconem,louem,& arte rophiih- (et fubluna- 
camptarclanrumidictc.Ezaiubu,inceliigimu>qu6diiobi. rls ooluxu. 
lnt, lubieciu quAJi) appaicac hic duloguj relpicic- Eftenim 
inuetio lccundum magnu Umblichum Jc lubliMian opifice 
craCiare.Nam d) idoloru ficxor.puttficaioi jnimarO, a cocra 
nj, ntiootbui fempcr (cparii,tranlmuucor,& iuuenum di- 
uitum mercenatiui venator.Oum animai fufcipit plenai ra- 
tionibui i fupcn j venieotej.mercedcm ab illu acapit.ipum 
ajiimauum ubtjca.qiicnc fccundu moruhu tatione. Hicci 

quodnon 



Sophifta,Vd,de ente. 



J2I 



quodnS eft incubit.quiaque, fuot in materia eignit.Et quod 
reuera ialfum eft.dtligtt.id eft matet u SimuTaut in id quod 
rcfom reuera cft.refpicir. Eft & multicept, quonii libi etfen- 
tiu vicascj; multas vendicauit.peTquas varictate"generario- 
nii ipfe dilpooit Itera quo<]; magus eft generarionc.dum a- 
Amor mag» nimas natuiaUV ratiotiib* multei,& auicir. adeo vt xgre a 
«Vaacuraroa geoeraiiooearaoueicur.Quioctii& amormagus,<* natura 
ga. maga a nonnullisdicitur.proprer rcciprocos attractus atque 

illecebrai.qu.r fecundum naturam procedont • Nunc igitur 
omoifariam fopmftadeclarare \ ult . f-temm philofophus lo- 
pbifta eft.quippc cum oxleftem opificem,&: gencrationis o- 
pificero imitctur.Et diftindiua faculus progrcflum reru ab 
vno imitarur,<V gencrationis opifex ccelefte opt licem , qua- 
refopkifta eft. Acq & ipfe bomo fopbtfta, qnia magna imita 
tor.Sophifta dicitur. Ec idcirco fopbifti multipuccm appcl- 
lauit. Eieates bofpes reprxteotat patrem opificu.fuper coele- 
ftem & abfolutun». Auditores autem opificis intelligcrias.il 
lequidem Ioois , hic oaturx angelicx tiquam incerpretator 
»c geomerricus • £c quoniam opificum ao tmperreao inci- 
pteni in pcrfettum defiait.hofpes ille prtmum cum Theodo 
rotdeindepcrconuerlioncmcumpropho Socrate verfatur. 

PLATONIS SOPHI- 

STA, VEL, DEEO 

QJOD EJT, TEt, 
O I I M T I. 

, ^Mltti . tiHihiff tJt ito 

MARSIlll MCIKI 
ARGVMIHT. 

PO ST Thertetttm de fcientia.legendus eft Sopbifta de 
ipfoente.quodfctetixeft obiectu. Dum verdbicde en- 
te dtiTeiitur circa quod vcrfarur philofophus, tradatur inte- 
Apud pytha |im ie n0 „ eme.ad q U od fopbtfta deelinat- Apud Pythagori 
gora* Pla- & _|a, on 4 fophns.id eft fapiens .foluseftDeus. Philofophus 
tonc fophos a||(£ min , nut aior dei.Sophifta ambitiofus & fallax philo- 
eftfordeus. f- pw emulator.Sex rlatoSophirtc^finiti6ejaddurit.Quo 
Quuphilo- n ja Tero dcrinitioluberiabfq;diuilionei:6 poteftperquaffl 
lbphut. Jb jp U rt definienda quxipiius non funt fepareotor .geoiis- 
queipfiusper dirTcrentiat diuidatur.ei quibus taodcm fi- 
mul & gencreeomponantur fperies acq; definianrur, idcir- 
co Plato Sophiftam definiturus,exactifsimas primu partitio 
nes et cogitai.adroonens neminem omnino larentem rei cu 
iulq. natura difcernere polfe . nili eam peoitlisabaueaaqaa 
litate fecreuerit. Prwndeemisatq; non entu defcriptionei 
pro vuibus erVet t ,a tq. en^quemadmodum <* io Parmcnide, 
iubijrit vnitEntisquinq; numerat genera.elTentii, idem.& 
alterum.ftatumej; & motum . Docet veram quidf eflentiam 
rebusincorporetsconuenire.imaginariam vcrb corporesi. 
Eos prxterca qui incorporea aegant , admodum detcftaxur: 
eos infuper qui vcl onmta moueri folum, vel tblura mancre 
putantlterade fcictiaatq; deoptoiooe<* oratione vera vi) 
falfa.de verbo <V nominedifputat.quaten , ad entis ipfiu» di- 
fputarionem perrineie videtor.Deroum poftquam de fophi- 
fta linv.il ac philolbpho difpatauit.dtiuna quadam libru con 
Reinatura- duditlentenua.videliwieanaturales.opcraelTedei. Siqui- 
le» opcra dci dem omnia uaturx opera a diuioa quadam faptentia mundo 
ii.fufaprobaueratprofirifri Resaute vmbratiles.ac fallaccs. 
ait dxmonicaseffe prxfligias. Ibidem & fophtftam nobis oc 
cultum elle inquit tiquam non en tmtd ett talti tcnebrii io- 
uolutii:<V philofophupaiitcroccaltueiTe.quiuis aliaratioe, 
qut videlicct enus ipbus .ideft dtuinx verttatis fpleadore 
vndiq.circufufus vulgariu intuituanimorupron^exuperet- 



SOCRATES, 

Q_V| 



HO- 



Occafio dia 
logi., 



THEODORVS, 

SPES ELEATES, 
fone MeltiTuseft. 
THE AETET VS. 

E N 1 M V S, 6 Socrate$,ck ipfi pul- 
cbrc,queadmoduheri intcr nos coue 
nir,& hofpitc huc nobiTcuducjmus. 
Eleate quidcm nationc,!6gc vcro al- 
_ terumacdirsimilcm a Parmcnidc Sc 
Zenonefuisxquahbus,philofophuautc cxccllen- 
tem.soe-Forte,6Theodore,du viruhofpite tccii 
Inierhotni- j llceTCCrc dj S)< j e uquencla ducis . Inquitenim Ho- 
maduerfa- mcrus,ciideos alios.tu maximc hofpitalc deii.in- 
ii Dcum. tcr homincs cj iufli pudons participcs iuiit,vafari 



Odyfi 




» r. 



& hominu cotumclias iniuriasqi inipiccte. Tc for 

llta Sc bic e fuperis vnus huc fecutus cft, vt nos qiii 

adifpiitadi rationibus abcrrAmus,animjducrtat 

atq^cprripiat : ipicredaiguttois quidedcus. T K E*. 

Haud m0shic,6 Socratcs,hui* hofpitis. Scd modc 

ftior cil,qua hi qui contcntionibus ftudct. Mxbiq} 

videf Deus.cu homo fit^icquaqui cflefcd diuinus. 

Omncs equidc philofophos , diuinos appello. s o. 

Et rcclequideamicc.Genus autc philoibphorum 

haudmultofacihus,vtitadixcnm,qua dcoru dif- 

cernitur ■ Omncs cmm quicunq; non Actc,fed yerc 

philofophatur, jpptcr ahorti inicitia omniformcs 

apparct,dti vrbcs circumrunt , & vclutdefuper in- 

fcnoru viti profpcctant. Atq^ hi a quibufda nulli* 

zib m.it ur,a nonuliis fummoperc honorantur . Et 

interdu quidc ciuiles apparent, alias ibphiilar , n 6- 

nunqua aliquoru opinionc infani prorfus baben- 

tur.Qtiaproptcrpercontari hunc nofpite cupio, 

il modo gratum ifli fuiurii fit,quid de his rebus f.«- 

miliarcscius.Elcatcs ientiant,quidue clledicjt, Sc 

quomodo nominef.T n E.Quzna ifta>s o c;.Sophi 

ita inqua,ciuilc,philofopbu. ths. Quid vcrb po- 

tifsimu,& quaiecirca hxc dubitati tibi fcifdtari li 

bcti^s o c.Hoc,vtru vnii harc omni.v>n duo ciTe vc- 

lint.An qucmadmodu nomina tria, tria quoq; ge- 

ncradiftinguctcs,lingulanomina generibuslingu 

Us adfcripierinc t h e. At no grauatc aut quomo- 

do dicimus,6 hofpcs i Hos fic 6 Thcodore no gra- 

uaborcnim vt arbitror,ba;c nobis cxponet , neque 

cbdudifficilccft^quodtriaeflc putauerint. Singu- 

latim vcr6diftingucrc,&: quid vnuquodq; fit defi- 

nire,ncq}paruuopuseft, neqjfacilc. the. Inean- 

de fprte quxftionc,6 Socrates , incidiflf , in qua dc 

nosbucinterrogatcs^ntequa hucacccdcrcm*, hic 

autc quc tibi nunc,eade tuc nobis rcfpodit , audif- 

fc fc quidr ,& r ccordari. s o c. I n co igi tur quod pri 

mum rogauimus,gratificari nobis dcbcs,6 hofpcs. 

Veru noois id in primisdcclara. Vtru p te ipic pcr- 

petuaorationc quod docere vcllcs, cxponere cofue 

ucris>an potius inccrrogando qucadmodii folebac 

Parmcrudes:quc cgo adolcfccns audiui quonda ita PJfrocnrder 

difputantcadmodiifenc,rationesqi pulcherrimas <J,f P u '*^« 1 

Jf . . _ . - » . _ terrocado. 
attcrc te.H o s.Si amicc quis & placidc refpodeat/a 

ciUus cft cii aho interrogando diflcrereifin contra^ 

pcr fcipfum quifqi facihus difputat.s o c.Licet igif 

quccunq-, vis,ex hu cligere. Omncs cnim hbcntilsi 

mc obfcquenf .Ego vcro tibic6lulo,vt iuuenc que 

piamchgas,vel huc Thcxtctum,vcl ahum quicuq, 

tibiaptior vidcatur.Hos. Pudcrct mcoSocrares, 

quti niic primii vobiicii loquar,non vicifsim verbu 

vcrboreddcrc,fcdprolixum fcTmonc incccptare, 

fiue folus ipfc pcr mc,fiue cum alio rcfpodente,dc- 

moftrationisgratia difputaro. Quod cnim modo 

quzfitu cft , ncmo leuitcr cxplicari pofle confidat. 

Longa nanq-jdilputatione indiget.Contra vero , li 

tibi & iftis, prxlertun quum tam modeflc rogaue. 

ris.no obtempcrcm.agrcfle quidda , & ab hofpitix 

manfuctudine alienum mihiforevidctur. Quippe 

cudifpuutionis comite Thcxtetti hunccx his qu^ 

& cgodicebam,& cu raodoiuisifti,fim habiturus. 

T h c.lca ccrtc,6 hoipcs,quemadmodu inquit. So- 

cratcs.cunCtisgratihcabcris. ho s. Nihiiaducrfus 

hxc vltcnus Thoetete,diccdu videf .Tccu dcinceos 

agcndu mihi:Qs ii fbrtc fcrmonis prohxita.% tibi ta- 

itidiofacontingct,& laborcgrauabcris,n6 mc ob- 

fccro,fcd hofcc tuos familiarcs, q in caufa funt,ac- 

cuiato.T h e. N ihil molcftu m forc ar bitronnam fi 

I fortc 



122 



Liber decimusquintus. 



fortc medcfatigari conrigerit, hunc Socratcm ad- 
hibcbimus,Socratiquidcnomincfimilc,mihiex- 
crcitationis focium,&xqualc,cui rnccu laboriofa 
multa pcragcrc non cA infueru. * o s.Probc loquc- 
ris>& dc his quide proccdctc termone rccu iple dc- 
Ubcrabcris . Comunitcr vcr6 mccu tibi nuc confi- 
deradii.incipienduq-, , vt mihi videf primu ab ipfo 
SophiAa,quxrcti &cxplicari orationc mea, quid- 
na fit.In prxfcnciaporrotu fimul ac ego huius co- 
manefolu nomc habcinustrc vcr6ipfam qux no- 
mmc dclignatur,alitcr rbrtc vtcrqt noArfi cogitat. 
Cognitionc l> r arft.u autiniingulisre iptaracurationibus qua 

'"bus ' uira ^ 001 * *° m aDla »' rat,onc perfpiccrc . Quod jpfccto 
nomumf™ nuncinquirimus SophiAxgenus.haudfacilc dcfi- 
lu prxcellc- niripotquid fitfophiAa.VctuseAommuqicomu 
re. Vetus fcn rm fi>ntctia,fiquis ca qux magna funt, rettc tranfi- 
tentu arci g CrcTC |i t) i n pa r uisqbuidapriusillafacilioribusq$ 
cnoftcnda. 'i u * j n mJxim " cotidcra»c debcre . Equide Sophi- 
(tcgenus arbitratus difTicilc pofle coprxhcdi, no- 
bis o" Thextcte,confulo,vt antc in aiio quoda faci- 
hori prqgrcfl*uroilli*pr«meditemur.Nifi tu forte 
comtnodiorc viam oficdas.T h E.Nulta babcocp- 
Trlfljtio h modiorc.n os. Visncextguuquidda& vileiftmc- 
cicnda adfi diuadducamus,niaiorisipliuscxepluVT h e. Volo. 
cihora.Ttco „ os> A Bnon p r oponendunotu quidd.i atq,cxilr, 
quoJ^uzn *l uo< * nihilomtnnsadmaioruinrrlligctia «orcrat? 
rur r qualis homo pifcator e A . N onnc ommbus notu, 

minimeq-, magno Audio&mcditatione dignum? 
r h i.Certc. n o s. Via tatnc & ratione ad id de quo 
agimus.apti habcrc vidof . thb. Optimc ita res te 
habcrct. * o s. Age htnc cxordiamur. Dic vtru ipsu 
tanqua artincioium,in artiscxpcrtc,alccriU3 vero 
potetixcuiulda participe ponerc debeam*? thi. 
Arriura om Nuflornodoartttexpcrtc. mos. Artiufermcom- 
wu diuiiio. niuip^ciesduxfunt.THE.Qux^BOS. Agricultu- 
f a,"& cuiuflibcc mortaiis corporis cura,& facultas 
omniu qux circa copofitu quodbbct hctumuc vcr 
fa¥,qux conjunitcr tupclicctilia dieurKur , Sc qux 
hxcunitatur.vniucrlainquj facultas huiufmodi 
▼noquodacomuni nomiflcnucuparidcbcc.THE. 
Quona patco?&quo nominc^N o s.Quoties quod 
antean6crat,inellcntia quisdcinde pducit ,quod 
Agit,Ucere: quod agif , ricri dicimus. t h e. Rc&c. 
m o s.Ciidca quc, paulb antc rctulimus , ad hoc vim 
habcnt.T h H.Habcntccrtr.M os. SummAtirnitaqi 
illactfc&ricclacultatcdcnominemus. t h e. Ello, 
h os. Dilciplinx vcrb, & cognitionis fpccics vni- 
ucrfa,& qiiclhisccnaininjsqi ac venadi pcritia,ars 
acquircruii fummatim vocanda videf:qinppccum 
mhil cx his quicqui fabncc t:qtix vcrb Ajrft,& fuc- 
runt,copjict,partim lemionibuv acriombusqica- 
picns,partimcjpientibuscODcedens.T m E.Dccet. 
h o s.Cti omnes airc«,aut in Jcquircndo,atit in effi 
ciendo vcrienf , quo m gcncre peritia pjlcandi po- 
ncimu^Tcs. Ineo vidclicctqUod acquirit. hos. 
N6nncciusquodacquirit,duxfunt fpnciesf 1 Vna 
inter rolcntcs c6mutatio,dono,emptionc, mcrce- 
de.Aiccramancipatio vclopcrcvcl tcrmonc facCa. 
the. Exhisquxdi<il;afunt,iiccl]c contbt. hos. 
Macipatio vcro biun.i particda. the, Qua ratio 
ncfHOs.Vnaquidc patens,quxccr(.idocapit . Al- 
tcraljtcns,qur> vcnando.T h e.Itjctt.HOt.Vcnato 
riain quoq^ bifjru duudcrcdccct. t h e. Quomo- 
Videtur pro do bifjri af h o s. Aut cntm rcm cx pcrtc anima, aut 
■ "j " ao ' mat * vcna '* T n s. Quidnii Siquidc ambo hzc 
mexcnipU 11 ibnt.w os.Sunt jpfccio.Etoportctquodadinarji- 
ri Grxco. mum pcrtinct,nominc carcns,dimittcrc,ctia quai- 



dam natatorix facultatis parces, & alia huiufmodi 
cxiguaprxtcrmittcrc. Anjmatorum ver6 captura, 
anioiabu venationc vocare.T » E.SiccAo.M o s. Ve 
nationis huiufmodi mcrito dux numcrcnf fpecies. 
Vnaquidegrefsibiliu aninuliu vcnatio,varijs fpc- 
cicbusnominibusqidiAincta.Altcra vcroagilium 
quxilucntiu vcnatio nominantur.T h E.Qmoino. 
h o •. Agiliu vcrbqu^da pcnnjs pcracrc,qu(da pcr 
aqtiavaganf.T n t.Ccrte. «os. Volantiuvenatio, 
auCupiiinominaf.T m i.ProcuIdubio.HOs. Aqua 
ultuvcrb>fcrcfummatiinpiicauo.T n e. Omnino. 
h o s. Piicationc autc nonnc in duo maxima rnctn* 
bradiuidimus?TH i.Qu^na iAariios. Aut cnim re 
tinjculis,aut pcrculsionc pitcamur. thi, Quona 
pA&o vtrunq-, diAinguiir h o s. Quicquid cocrcc- 
di gratia cohibct,aliquid coprxhcndcndo , recina- 
cuiu nominaf .t h i.Prorfus.H o s.Nafiam, rctia,la 
qucos,vcrriculu,c;tera6', huiufmodi,nunquid ali- 
terquiiierinJculavocabis?T ■< k.Haudalitcr.ftos. 
Hic igif , & aiiusfimilis vcnandi modus qui cohi- 
bcndo pcrricif , pilcationis fpecics quxda cA. t h i. 
EA. h o s. Extat fpccics altcraqux hamis & fulci- 
niscaptat.Hac pcrcutientc pifcacionc comuniter 
appcllarc dccct , nifi tu : or tc quid pulchri* aficras. 
t h E.Nctitnobiscurx nqmen:hoc porrbtutFicit. 
n o s. Ali) quidem noctc hoc eAiciut ad ignis lumc, 
iuaproptcrigmfcrapilcatio nucupaf.r » i . Pror- 
us. h o s. Alij dic in extrcmo virgx cuiufdam fcrert 
ccsvncuin tridentibus vfi. Vndc contorta & vnca 
omnishxcpilcatio nominatur.T m t.CoAat.u os. 
Qui piTcando percutit rctorco quodam inArumcn 
co,& fufcinam a fupcrjori parcc ad inferiorem dc- 
mittit,tr idcntca & rufcixiafi piicationc vti dicitur. 
tiii, Fcrut. mos. Rcljquacuducaxat vnaipccics. 
THi. Quxna^ m o s. Pcrcufsio quxda hamo fadta, 
cotra ac lupcrior,ncq>in qualibct pifciu parte , icd 
incapice & orc duntaxat, jb infcriori partc ad fupc 
riorc virgis Sc calamis rctrahcs,huius quod potif- 
limu,6 Thcxtete,nomen ciic diccmus? t m s. Vidc- 
inur quod fupra propofuimus cxquirendu , uuc ia 
pcrfcciilc h os. Nunc igitur pdcattonis no modo 
nomen egoactucommunjfcntcntia inAitujmus t 
veruraerJam rationcm ipfiusoperis fufficictcr .tc- 
ccpjmus. Vniucrix porr6 artis dimidiumindiui- 
fioncftut,qu( inacquircdo vcrtatur^ac huius dimi 
dium qux capit, 8c nuius rurfus djmidiu qux m an 
cipanhuiiu vcnatoria.-venatorix animaliii prxda: 
liuiusagilis anima|is captura,agiljs vniuerfalitcr 
pifcatoria:pjfcatorix , pcrcuticns .itq; tundcns ni- 
fcatio:pcrcutictis,qux vnco piicacio fit : huius dc- 
niq-, percufsio quxfurfumvcrfusab lnferiori par- 
te conficitur>rctrahcndo,& indc nomc fortit a, re- 
trahcns & hamatoria pitcatio dicitur.r h e. Abun 
dc hocoitenfumeA.MOs.Atqui tccundii hoc cxc;n 
plum,quid cA fophiAa>inucnire Aatuimus. t m «. 
Prorius.M o s. llludqv in primis quxfitum cA , vtru 
ipfumquihamopiicatur,rudcm pcnitus,an artis 
olicuius participcm ponercdcbcamus.T h i.ItaeA. 
n o's.EtnuncquidcfophiAam,rudcmnc an caili- 
dum appcllabimusir h n.Nullo modo rudcm. In- 
tclligo cquidcm nonoportcrcillumquiita voca- 
tur,incrtemcfic,icdartcquadaminAructu. u o s. 
Quaigitur arte?r m ■.Quunjm undcm h o s.Pr6 
dcos , ignoramusnc altei ms cti altcro cognationc. 
t h E.Quoru?M o s.Hamacoris atqj iophiAx-T » *• 
Qucadmodu?M o s.Vcnatorcs quidactlc mihi am- 
bo vidcnf.T a i.Q^ij prxdam bic aitcrinfcquicurr' 

de alte 



Sophifta, Vel,dc cnte. 



'23 



de altcronanq}diximus. nos.Prxdam vniucrfjm 
bifariam partiti fumus;in natatiic , atqigrefsibilc. 
t k s.Profcdto. h o s. Et vcnationem quxnatiria 
aqiutiliaq-, pcricquitur,profccuu liirausxam v.cro 
qux grc£vibiUa,prxtxrmilimus,& quod multiplcx 
ctTct,adjunximus.T . i.Proculdubio. mos. Hadc 
nu< hamator & iophifta ab arte vcnatoria xquc 
proficifcun/.r ■ t.Vtdcnf lanc.H o*. AbanimaUu 
vcnationc,quidam in roare JuvCiiJit.itumin.Hji & 
lacus,& in his arumalja ipfa venaf. t. h e. Quidni/ 
m o s.Quidam autc in tcrras & fluuios velut in pra 
taquxdaoi,iuucntutc & diuitiis abiidantia , in his 
animalia caputurus. t h ».Quo paa o r h o s. Vena 
rionis qux tcrra fit,dux maxime partcs funt. tmi, 
Qualis vtraq-,? nos.Vna cucuium agrcftium aite 
ra • T h t.Aneft vllacicunum venatio? ho s. Pone 
qux dicam,vt lubet , aut cnim cft homo domefticu 
animal,aut nullumaoimal eft domcfticu: vel aliud 

2uoddam manfuetutn,homo autem animalfcru: 
ucnunfuctushomoquidcm , icd hominis vcna- 
tio nulla. Ex his quod magis tibi confonat, in prx- 
(cntia detcrmina. the.A rbitror equidem hofpes, 
& nos manluctumciTeanimal,& hominumcfte ve 
nationcm. h o s. DupUccm igitur & domcfticoru 
vcnationem ilatuimus. THE.Quarationer^K o s. 
Prxd.itorum,& qux redigit in icruitutem,tyran- 
nidem infupcr,& rmliurcmcaptiuiutcm,cunaa 
bxc violcntam comunitcr vcnationcm ailcrimus. 
T h e. Optimc. h o s. Qux vcro iudicando fu , vel 
concionando,vc! concuiando , iumraatim pcriua- 
iionis artiiicium nuncupamus. t u t- . KetCte. h o s. 
Huiusduo funtgcncra.T h e.QuxbjVh o s. Publi- 
cum&priuatum.T k E.Extat fpccics vtraq-,.H o s. 
Priuatx rurlus pcrfuaiionis venatio,aut mercedc 
rit,.ut t munerib .T k E.Haud intcIUgo. h o s. Ama 
toram vcnationcm nunquam coniidcraflc videris. 
T h E.Qua in 1 e3 h o s.Quod iJU quos cccpcrut,mu 
ncrainlupcr cxhibcnt.T ti e. Vcra narras.H o s.Hcc 
u.iq; artisamatorixfpccicse(to.THE-Efto.H o s. 

| ca qux mcrccde nt,aut vcrfatur ad grariam, vo 
luptatisqi lllcccbras parat,vt inde aJimeu pro mer 
cededutaxataccipiat, quamadulauonc vocamus, 
artcm voluputu macbinatricc.T n £.Certc. h o s . 
Aut virtutisoftcndcndxgrauaconueriariie profi 
tcrur,& pro mcrccdc pccunuscxigit,idqigcnusa- 
bo nomine nuncupandum videtur.T k s.Quid ni? 
hos. Quonamrexprimcrc tcnta-T h e. Coftat pla- 
imj Jeii- Sophiftamjuncruc lam reperiiTc vidcmur,& 
°^ bocnoracnhuicmaximccogrucrc arbitror.Hos. 
V/tex hacdiipuuiioae colljgitur,cortftar,6Thcx- 
rxtc,fophifticam facultatcm appcllanda ciTe artcm 
qux in concilundo comparadoqi vcriarur , aruma 
bumqj greliibilium & terrcnorum doracftjcorucfc 
vcn.it i u cft.bomintirn videltcct priuatacaptura oo 
nummorum racrccdcra , & iuucnum diui t u m atqj 
» ■ nobilium opmionc vuturis dilctplinxq; irrctitio. 

•^f T h E.ProrlusiudJccndu.H o s. Prxtcreahoc mo- 
do confidcrnmis, noner.im viUs cuiufdara artisy 
quoduuncquxritur,lcd pulcluc adiuoJum parti- 
„.., ccps eft . E tcnim cx ijs qux iupra diximus, pcr i ma- 
gincm quandam cojuccurc Ucct , non buiusgenc- 
ris,quod diximus,lcd altcnus eflc.T H «.Cuiut igi- 
tur?K o s. Artis proredto qux in acquircrtdo vcria- 
tur ,duxfpccics rclatx funt,venatto& commcr- 
cjuixut H E.Certc.H o s. Coramercij vcr6 dux funt 
ftuxies, vna in largitione, altera in cmptionc vcndi 
tioncquc v oi.tiltu.TKE.Siccft profc&o.Hos.Eam, 

iboraiui 



nino 
ftx. 



-«1 



rurrusquxadcracndd vcodcndumq; pertinct,biu 
nidjiudimus. th e, Quo pa^to? h o s. Quj opcra' 
f u i venalia facit proprioru vcnditor nominatur:*}. 
alcna v«adit,c6muutor.TH e. Omnino.H o s. C6- 
mutAttoveroautintcreiufdcvrbtsciuescoflcitur, 
qU4rn-«4uponari.im vocamus. tkc. Sic cft. ho s. 
Aut inier. aucs &percgnnoscmcndo& vcndcndo 
rcs cx vrbc aUa m aliam pcrmuutur, quam.mcrca- 
tura dicimus,T h jv Qiudnir h o s. Mcrcatura prx 
tcrc4dupkx,altcraad vuftum corporisfpc<ftat,al- Dfciplinj • 
tcra ad animi difciplinam, commutatquc numm is r 1 ura . ""'"* 
ct u Jinoncm. t h f. Qucmadmodum dicisrn o s. 
Quod ad animum ;uttnct,forlitan lgnoramus.Na 
quodadcorpus,aj;nol<:imus.T h e. Ncrapcjtos. 
Eum profcctoquirnuftcamalibiquidcm diiccdo 
cmit,aUbi doccdo vcrtdtt , Uteraturamqj ftraiUtcr, 
& prxftigiatricc , cxtcrascp animi difctpUnos um 
(criasquaiocofas, mcrcatorc mhilo minus quam 
corporis alimenta vendcntcm dicimus.T h e. Vcra 
narras.H o s.Nonnc illum fimilitcr appcllabis , qui 
dilcipltnasnumiscmpturuscomutaturusqi vrbcs 
varias cirouittT k E.Stmilitcr ccrtc.H o s.Huiul^no 
dimcrcaturxpars quxda dcmoftratiuamcritifti- 
mo vocaf,pars altcraridtcuIa,nihilominusquuiic 
diiciplinarum vcnditio,c6limiIiquodam vcditio- 
nis cognomcnto vocada.T h E.Prorfus. H o s. AUo 
vcro nomine nttcupadus quifaculutcs aUas vedit, 
alioquiprxcepu vtrtutum.TH e. Nihilprohibct. 
mos. Eumfancqui alias uciiltatcs venundat,ar- 
tium venditorcm nominarc dccctacd cu homincm 
qui motcs mercedc tradit , cogiu quo nominc nu- 
cupabis?T h E.Nunquid alitcr quis rcttc cognctrni 
narc huc potcft,qua quodnunc quxrnnus,fophi- Secudjdefi- 
ftam?Hos. Haudalitcr profecto. lam igiturcon- sopht- 
dudamus hunc in modura colligcntcs, qu6d iccu- 
dainquifttioncfophiftanobisapparuit acqujfttor 

huiufmodi,fcilicet commutator , cmptor & vcdi- . i> 

tor,mercator vidclicct qui animi difcipUnas venu- 
datad fcrmoncs inftituuque virtutum prxcipux 
pcrtincntcs.T h e. Valdc.H o s.Tcrtio rurfus tc lirtti 
literfophiftam vocaturumbunc arbitror , qui ca- 
dcm in vrbc pcrmancns , partim enut , partim ipic 
cxcogttat dtfciplmas , comparandi victus gratu 
vcndxurus. the. Nibiiobuat. ho s. Sopiuftara j ertil ^ 
igitur appcllabiscumqmm acquircndo vcrfatur, nitl0 
comuut fcilicct & cmit,venditqi cauponando, fi- ftx. 
uc fua inucnta,(iue alicnacirca vtrtutis ftudia vcn- 
dat.T n e. NccciTc ciVationi ftquidcm aftcntiri dc- 
cct.H o s. Vidcamusitcrum,vtrumquodinpnc- 
fentiaquxrim*genus,cuiulda taUs ftmUc lit.T H i. 
CuiuiJ>ara? h o s. Eiusartis quxad acquircndum 
pcrtinct,pars quxdam ccrtandi faculus crat.T k c. 
Exat certc.H o s. Haud igitur ab rc erit , bifaru illa, 
diuidcrc. tke. Quasinpartcsdtuides^HOS. Vnx 
quidc* pugoat,rcpugnat altcra.T h e. Vcrum. h o s. 
Pugnavuqtcorporis adcorpus,vio)cntia cogruc 
nuncupatur.T h E.Congru^.K o s. Qux autcm vcr 
bif adueruis vcrba comm jttitur, contcntio. t.h e. 
Lcrtc.H o s. Ambiguitatis dux funt fpccics. t h e. 
Qux/h o s.Quando orationc pcrpctua pubUcc de. 
lUifis iniuftisuc ccrutur , iu dicults cotroucrlia no 
miDatur.THE.Itacft.Hos.Cum vctopriuatim mi 
nutisqgjbufd.im argumcnuuunculis intcrrogan- 
do rcTpondcndoquc contcnditur , cotradi&ioncm 
appellarc folcmus.T H s. Sic vtiquc. h o s. Conua- 
dtvtic* porro quc, in comracrciis vtcunque conuu- 
git , & abfquc artc rtt , vt fpccics quxdjm fcorfum 

il ij ponen 



124 



Liberdecimuscjuintus. 



poncndacft : fie enlm ratto ab alijs illam dnccrnit, 

proprmm vero cognomctmn , nec ab antiquis ac- 

cepit,neq-, nuc a nobisaccipiet , ncquecnim dccer. 

t h r. Proculdubio.H o s. Inv.iriananq-, 8cmfni- 

tna fcwditur:qux autem arte procedit , & de iuftif 

miuftisue , 8e de alijsgcneratrm ambigit ,1ihgium 

ippelrarifolct.T m r.Pl.mc.HOS.Litigiumduplex, 

alterum patrimontum dil*?ipat,alteru pecUhiaS cu-< 

muUt.T *t p. Omnino.H o s.Quyjd itaquc vtricn rri 

bncndum fit cognomentum , inuenire conermir. 

T * t.Oportet. h o s.Quicunq, contctfonis huluP 

modifludio dcleetatus,rcs fuas ncgligit , verba ati- 

tcm audienrtbus mcunda componit,cV queft tucu- 

las (emper aucup.Kiir,noalitcr, vt meafertopinio, 

quam nugator flcgarruluseft vocandu». t h t. Sic 

vtiqj.HOs.At ver6 qui eic priuatis litigljs peciinijs 

cumulandis incumbit,quomodo vocandus fit,tu 

mic vice tuafretus enarra.T h e.Quifquis abfqi er- 

rorc rcfpondere voluerit , fopluftam hunc mirabi- 

lcmqurm quxrimus,nppcllabit,quartofe nobi» 

iara offcrenrcm.H o s.Ratio itaq-, nunc oftcndit fo 

Quiru Jefi phrftam nihileflealiudquamgcnusilludquxftua- 

nmo fophi- riun , virt , fici 0 f c htigando,aducTfando,pugnando, 

lu£e.indoacquircrefolitum. r » «. Siceftomnino. 

h o s. Ccrnis verum efle quod dicitur , varium hoc 

rrouerbiu . * n ' elle,vtiq, prouerbio rcrftir. N on altera ma 

nu dunt.iv.it appnchcndendum.T h ». An igitur v- 

traquevtioportct^fs o s.Opuscft, & proviribus 

ficagendum.ciufmodi vcrdtpfius vcftigium iam 

pcrcurriraus.Dicage , habcmusne vlla qux voca- 

musieruilianominai t h e. Mnlta. Sed quxname 

Alterii »A to muku interrogas^H o s.Talia quxdam vt cum dici 

«jainjriial mus cxcolare , diftribucre , excoqucre , fccerncre. 

Krruoi i id U Quidni>Hos.Carminari prxterca , deduce- 
mhctu. rcro , , . , 1 e . , 

que difcre- re,pcth.rc,.uiaquepeTmultahinulmodiin artibus 

rione ouan- reperimus,an nen: t h i. Quid abhispotihimum 

«lani fi^oiii- oftcnfurus,exemplahxcinduch,cV peromniafci- 

wt " fcitari^?H o s. Ad dilcernendum quodammodo pcr 

rinent quxcunque retulimus.T n ». Profrdto.M 6*^ 

Mea quidem fcntentia,cu circahxc vnaars in cun- 

<tis vcrfetur,vno quoquc noraine nuncupabimus. 

t Hi.Qu6nam?H os.Difcntiuamdicamus. imf. 

Efto.H o s. Vide rurfus,num ipectes huiu> geminss 

inuenircpofsimus. TH *, Stibiti, vt mihi vidctur, 

«Onfidcrationcm imponis. h o s. E nimucro in his 

qux didix lunt difcretiombus, parttm deteriut a 

mehori fecerncb.imiti.paiTfmAlimili fimilc. Sice- 

pimrcrm;dictumtuhccflcv»dctur, hurusquidctn 

propnum nomcn no habeo : illius autcin qiix mo- 

lius quod eil,rclinquir,quod vcrodcteriusa.bi)cit, 

habco. r h ».Qni iftud reteras?H o s. Omnis himi!- 

modi difcrctio,vt lpfe conijcio,c6mtiniter purga- 

tionominantur.t h t.Conllat.HOs.Nonnegcnti- 

nam purj.itionn fpecic* crtequifque dignofcrret? 

t h i.ltarr>rtc,li quu aliqtiandiucogitet,egO enini 

in prxlcntia ignoro.H o ». Vcrumtame Ipecies mul 

tas corporalimn purgattoaii nbrainc vho coplcctt 

decet . t h « . v ^u.i< i nqu i s, pi 6u e nom i ne?H o s. Pur 

gitto anirnaticorporis rntnnlecns operanipcrgy 

mnafticam,cV medicinam , &quxcxtr»nleca»bai- 

ncisqliod chdtu vileeir,ffiundat,item qux inanima 

ta cofpora fullonum minifteno abftcrgcndo Colo- 

rat,& omniaqux ornandi corpori> curam gerut, 

figlllatim vana vilriquenomina ("ortiuntur. t h r. 

Prorecto.Hos Omninoquidem.o TheXtcfe. Ka- 

tiocinandi ver6 progreflus nihil magis alrerum al- 

fcro minusuc curat , fi purgatio fpongijs tbmcn- 



tationibusqucadhibita mimis mundat,pharma^ 
cum ver6magis punlicatatqueiuuat. Nam vtar- 
tium omnium intelligenriam conlcquatur, quod- 
ctlnquecognatumcft, vclnon eognarum inucfti- 
gandoxqu^ lingulas artes honorat , ali.iquc alijs Ct 
cundum (imititndinem nihil6 magis ridicnla ceh» 
fct. Quineti.i nihi!6 honcftius put at , fi mflitari df i 
fciplina , quam fi alia quauis vilrfihTiaopcrA ven». 
tornimopti4 cxerceatur.Et nunc quidem vt quxre 
bns,qii6nam nomine cunclas facultatei quxcunq; 
corpus aut animatum,aut inanim.itu purgarc flu- 
dent.pcnitus comprxhendrmus.Nihil vtiqucquo 
ad prarfcnrcm pertinet difput.irionc,rcrcrt , quod- 
cunque nom. : imientum dcccntitis vtdeatur.dum* 
modo^purgationibusanimxfitdiftincrum.qux- 
cunqucpurgiintcorpus.includcns. Mcnti> porr6 
purgarioncm abalijsomnibus fccerncre nuncto- 
tedit,liquorfum vcigit.infpicimuv.T h t. Antmad 
ucrticquidcm ,& admittoduav fpecies ptirgatio- 
niseilc,anim jq-, purg.itionem i purgationc corpo 
risellediuerfam.M o s.Egregieloqucrrs.&inhoc 
inliipcr mihi obfcqucre: quodue diitur* su.rurfuj 
bifariam diuidere tenf a. r n «. Vtconq; duxeris , te- 
cum partin conabor. m o s. Prauitatcm in anima a- 
hudquiddaquavirtutcdicimVT m «. Aliud ccrte. 
« o s.Enimucro purgationem mhil aliud clfe dixi- 
mtts,qua quod prauu cft,ei]cere, reliquu vltu lcr- 
tiarc.r h «.Diximus proculdtibio.H o>. Siquiigi 
tur circa antmam pr.iuitatt> «bl jtionc rcpcricmu s, 
ment6purgationcmappdlare dcbebimu,. r « t. 
Maxtmc.H o s.Pratutatis in anima fpccio dux po- 
nuntur. r * «.(>uxnam?H o s. Vna morbi corpora 
lis inftar,turpirudinisaltera.T m «.Haud .nteiligo. 
m os Morbumfor1inn,c!cfcditionenonidcmv6 
cas.TH «. Etiamquidadhxc relpondeam , ncfcio. 
h o s.Numalitid feditioncmputas,qu.t naturalix 
cognationis corruptelam,d<fcordia quada prouc- 
mentem?T * »:Nihil aliud.HOs.Turpitudtiiem ve 
r6num aliud qulm deformitatcfhet diflimantia 
eorumquxnaturacognatafunt.refultatcm.' r n «. 
Ifthuc ipfum. h o s.Quid porr6,n&nnc vidcmus in 
eisqaornmdeprauatuscft animuf,opinioncsictt^ 

Eidnubus,ir.Tm i voluptatibus , rationcm i dolort 
us dificntrre*T n «.Etmaxtm^qurdc n. hOj, Vc- 
tuntamc Cuctabxcncccflari6cognataiunt. tm, 
Patct.HO s.Scdinone igitur ae morbu antmx pra- 
uitatem vocarcdccct.r h e.Rcctc.H o s.SiqUa vi- 
dertmiH,cruxccrtoquodam fine propotito ,dum 
ad illud pcrucTiirc mtuntur , iingulis in motibus 
prxuariccntur.atquc aberrcnt , vtrum cofbnaRtiA 
quadam muttia conucnicntiaquc communt, an co 
trartjscanfiserrarcdicemtis^T h «.Conftat quod 
djfTonantia atque tntcnrperie. hos . Atqui tcimui 
nnllu .inimum ipontc aliquid ignorare. rm, Pla- 
«c. m 6 ». Ignofahtia qu idcm cft demcntia quxdam 
animz, ;uxdumad veritatem nitirtir ,ititclligetit Ignorantu» 
ipfapfxoaricatur. t h t.Omnino.nos. Ammi igi 
tur ignorantcm , mconcinnam atcpdcformcm vo» Qu»li»fiii- 
caredrcet.TTrt.Viderur.HOs.Suntcrgodiiohxc g nit a «oi- 
malorum in antma gencra. Vnum communiter iro nu. 
probitas rrominatur,quianimx proculdubiomor 
buscft.T m K.ftaeft.M os.Altcrum ignorittamqul 
dcm nuncupant,pTauitatem vero ammx hanCelft^ 
confiteri nofunt.T w «.OmmnoconcedcndumcH^ 
dc quo modo dicente te ambigebam,duo in .tmma 
gcneraprauiratis exiftcrc : Vc tmuditatcm quidero 
»ntcmper.mtiamquc,cV fmuftitiam',cxtcraque hu- 

iufmodi. 



Sophiiu, VcJ.de entc. 



'25 



iufmodi cun£ra morbum exiftimarc debemunplu- 
rimam vcru 8c variam ignorantiam , turpitudi- 
ncm.M o s. N bnne c ir c i corpus , his duobus mahs, 
dux quoq, anes funt ic ptr tx /T ■ e. Quxna/ ■ o s. 
Aducxfus deformttari gymnaluca, aduerfus mor- 
bum nicdjcinx pcntia. t m b. Apparct. ■ o s. Nbn- 
nc &c aduerfus pctulantiam, ini uiutiam , umidtca- 
rcm xx omni gcncrcartium cbueniens maxunc ca- 
ftigauocV animaducrfioeft ludicialis ceiura?T m e. 
Hocvuq-, quantum honunum opinio fert tofenu 
ncum.H o s. Scd aducrfus lgnorantiara vnincriam, 
quod abud prxtcr dodthnam remcdiu tnucnitur? 
t ■ i. N u Uum, ■ o s. Docthnam vcrb vtrum vnam 
d utaxat ac limphccmun piura genera i Uius cflc di- 
ccndum ? I mo duo gcncra eius fumma dfc animad- 
ucrtc.THi. Animaduertocquidcm.Hos. Hacvu 
quaprimu id inuencuri mihi vidcntur.T h E.Qua? 
«os.Si ignorantumgcminam clTccoolidcremus. 
cafiqmdemduplexduphccmdoccdi rauonemexi 
gic,vtharamUngulxfingulis iiurum reddantur. 
the. Nunquid iamubiconiut quod nucquxn- 
turrHos. Magnam quandara & oncrolam igno- 
rantix partem video,c uctis alijs cius parubus prc- 
ponderancera.T H E.Quam? hoi. H anc, cum quis 
illaqux nd~cic,fcire fc putat , ab bac nimiru orancs 
quxcunquc nos fallunt opi nioncs,proii l ucuntur . 
T h e. lta clt. h o s. Atxn huic foli lgnoraux par 1 1 , i n 
futix nomen conuenireextftimo. t h e. Prorfus. 
■ o s.Docrhnc itacn partc nua ab hac ignorantu li 
bcramur,quomodo appelladara ccies." thi. Reor 
cquidc 6 hofpcs parti alu docrrinas arttu nomina 
h,hanc verb cbiaphnam. ■ o s. Sic fcrmc mtcr o - 
mncs Grxcos vocatur. Nob» autem hoc prztcrea 
confidcradura , vtrurn indiuiduum fit cotum hoc, 
an diuiuoncm aliquam habeat cognonunc digna. 
T h E.Coniiderandu jpfectb.H o i. Vidcf lUqiraibi 
Sc hoc diuifionc fufcipcre.T h e. Qua raubc? hoi. 
Eius vtiq-.facultacis q lcrmonedocct,pars quxda 
alpenor.qucda lcniori' cfle vidctur. t h E.Qualc v- 
tranq*, dicimus? n o s. Vnam quidcm vcterc ac pa- 
tru,qua aduerfus hlios maxime tuc vtebanf ,c\ nuc 
cuam plcnq, vtuntur,quouefcumi, ddinquucp.ir 
tim grauitcr obiurgantcs,partim miuus admoncn 
tcs. Vmucrfumhocadmomuonc pofliimui nun- 
cupare.T h E.Icacft. ■ os. Id prorctto nbnulhfecn 
rurfus ratiocinando fibijpfis concdlcrut , omnem 
infciuam inuoluntariam eflc puudam , nullu mq; 
difcere illa,qux icire crcd it,ati cct .uurum.m ul t oq, 
labore admonitoru difciphna vix quicquam proh 
cere poflet.T h E.Rcctc putani.H o j.Qujnetia alu 
quadam via ad opimoncm huiufmodi erucndam 
pcrgunt.T h E.Quanam?HOt.Exqiurunt, tciait.i- 
uirqi in hu rcbus,qux cjs optimc intclligere,cc cx- 
pnmcrc arbitratur , cu mhil vcndicat . Dcinde cr- 
rantium opimoncs facilcdilcutiunt,eaiq,rationi- 
bus colligences,in vnum inuicc conducu ntuttqj jl* 
laioftcndunt fibiipfis de i )ide m ,Sc ad eadcm, flc fe- 
condurn cadem efle contrartas . Itli verb koc infpi- 
c icntes fccum ipfs indignantur , 6c crga ahos mitcs 
cuadut :<itq-, hoc pacto magnas durasqi'opinioncs 
deponunt.Qux quidem liberauoauditu libcratio 
num onraium liicundiisima ctt , & rcucra firmiisi- 
raa.hnimucro,6diIec^epucr ,qui hospurgareag- 
grediuntur,haudfccusqu.i mcdici corporacuran* 
dos exiitim.int. Mcdict nanquc tradunt ialubribu5 
cpulis no priusnutnricorpus quam impcdimcn- 
tapeliantur. Simihtcr iiunon prius cgrrgui do- 



CCTinascx>ntCTTcanimxccnl"cnt,qua rcd.ucntus is 
qui errat.ciubcujt.rcpultisqidoarinx impcdimc 
1 11 ,taSii» vidchcct optniombus,purus cuadat,ncc a- 
lu pnrtcr llla qux nofat,notTc ie putet. t h « . Opu 
nu modcftiisimack omniumucukas hxc cft. ■ o s. 
His dc caufis, 6 Tbcxtcte,diccdum,fumma prxci- 
puaq. purgauonc eflc rcdarguuonc-.cumuc q noo 
redargutus cft^ua fi rex magnus fit,quadoquidcm 
m maxiaus cft impur us, rudcm turpemquc eife lc- 
cuadum ula quibus puritsimus pukhenmusquc 
cflc dc t>e t ,qunqu i s cft fchx rcucra futur*.T n e. Sk 
cftomnino.H os.QuosnahomincsartchacvUdi- 
cemus?Vercor enim fophiftas diccre.T k E.Quam- 
obrcrai »oi.Nc iSlos plus quara dcccat , honorc- 
mus. the. Vcruntaraen qux raododiaa funt,tah 
cuidam fimilia cflc videntur. ■ o s. Atqui cui cani 
lupus maximc ferus manfueuisirao.E um vero qui 
a dcccpuonc tutus vidcre dcbct^ fimihtudinc fum 
mopcre caucrc oportet , lubricum porro maximc Sinulitudo 
hocgcnui.Scddlo.ncqucenimdc exiguii tcrmi- c,4CuA| - 
nisdiiccpcatur «quandodiligcnterhoc vitare ihi- 
dcnt?T ■ E.Confcnuncu.« o s. Efto igif diicrcuuc 
arus fpccics purgatoria,purgatonx autc pars qux 
mundat ammam,fehgatur:htuus docendi facul tas: 
dcKfbhn«|diiciplimeducatu>que:difciphn{ educa- 
u o r. s , i j , rcdarguuo illa qux vcrtaf circa cemcrana 
l.ipicnt ix opinioncm , vt prxlcni oratio monftrar, 
nihil aliud quarn nobihi gcncre fophiftarum facul 
tas eflcdicatur.T « i.Dicatur planc.Ambigo tamc 
quid potiisimum c multis qux icfc nobis otfcrunr, 
lophiitam clic rcucra aflirmarc conucnnt. h o s.Et 
mcn to ipicdubitas , quandoquidem lpfum quoqi 
fophiftam arabigere vcrifiraiie eft omnino quana 
viarauoncs noftraicrfugiat . Scitenanqucproucr » . . 
biodicimr,omnc3effugercdifticilceirc. Nucigif '° U * 
inftadu ilU auadmi.r ■ e. Prxdare loqucrii. ■ o s. 
Primumquidcm hunc vcluti curfum fiflcntes pau 
lulumrcfpircmus,& intcr nos ratiocinemur firaul 
interquiclccntcs. Agereiumamus quam variai prc 
fctormasiophiftaiaratulcrit. Prtma iuueftigauo- sei formr 
ncappaxuitiuuenum ac diuitum mcrccnarius efle &defcmticJ 
venator.T ■ i. Ita. aos. Secundjmercatotquidi ««fopbui?. 
chcaaniraidoorinas.T ■ i.Omnino.n o s.Tertia 
circahxc cadcm caupo.T ■ e. Et hoc.Quartacirca 
doctrirus fuonun vcnditor lnuentorum. ■ o s. O- 
ptimcin mcmorurcuocafti. Quinu vcro egoipfc 
comcmorarcconabor.Ccrtator quida circa icrmo 
ncs,& artificiofus nimiu htigator.T ■ a.Sicvttq; 
conftiti t. ■ o s. Forma icxta arabigua qu lde, poncn 
da tamcn,& in prxienua quodammodo conccdcn 
da : putgator quida animx vifuscft opimonescx- 
tirpacuomnes qux dodrinis impcdimento funt. 
T h i.Siceft prorfus.M os. Nunquid aduertisqocKi 
tietaliquismultorumperitus vidctur, vnius vcrcV 
cuiuidamartis nominc nuncup.uur, hac vifioncm 
noneflc tanam i Imbcooftateumqui circa artcm 
aliquam fic ai!kitur,non pofle illud ipfum infpicc 
re,adquoddocxrinx omncs huiuimodi tcndunt. 
Quocu-ca mulusprovnonominibuicuraquiva» 
1 1 1 s icicntifs vidcf imbutus,appcllat. t h n ltaquo 
dararaodo naturainftitutumidefle apparet. ■ os. 
Nc igrtur & nobii idem proptcr focordiam in hac 
mdagationccotingat , rcpetamus in pntms vnum 
aliquid eorumquxde ib pbifta funt dicu. Vnura 
quinpc cx i i i is prxcipuc ibphiftx nomcn lignifi. 
caflc mihi vidctur.T ■ e. Quid lUudfM o s.Contra- 
dictorcmillumcflcdiximus. T m b. Diximus cer- 



»J 



tc 



126 



Libcr decimusquintus. 



te.K o s.None Sc alios vt idc cfficiat,cdocere> the. 
Hoc quoq,.H o s-Vidcamus nunc ctrcaquidmaxi 
Innuib'c6- mccontradictorcsefftcercalios iophiftxlcprxdi- 
tradiceredo cant.Cotidcratiovcro noftra hincfumat cxordiu. 
ccantfophi. m rc bus diuinis quxcunquc vulgus latent 

** contradicendi t acubatcm prxftat>T h b. Ccrtc hoc 

dc illts dicitur.H o s. Quid autem dc his qux ocuhs 
confpiciuntur.coelo ac terra,& hifce rcbusquc, his 
contincntur?T h i.Quid maximcht o s. Etenim in 
priuatis colloquijs quouesdcgencrauocctrcntta- 
que gencraum altquid dtcitur, vidcrous iilos ad co 
ti adicendum vchcmctcs cfl'c,& alios iui fimtics red 
dere pofle. t h e. Omnino quidc. h o s. Quid vcrb 
circa legc> ac rcropitbhca, nonne in his quoq, con- 
tcntiofos homines fc efficcrc protitenturJT n E.Ne 
mo,vtitadixcnm,cura flhs dillcrerct.nift hocpol- 
liccrcnf .h o s.Quq vero aducrfus lingularum artiu 
profcflorcs, cotetiois ftudio affcrri dcbcat , pafsim 
«A« lcnpta circuntcrunf li qs volercognofcere. t ■ e. 

An eontra- Qux Prot.igorasdepalxih-acitertsqvariibuslrri 
dicendi om- piit,diccrc mihi vidcns. h o i. Et de muhis quidem 
nia in coiro ;^, s ,6bcatc.Vcruarsiplac6tradiccdi, nonefum- 
d^ccfcpot?" ™* Um tacultas cft,qux omnia incotroucrfu dedu 
cere potrT h E.NihiJ fermc prxtcrmttterc videtur. 
h o s.Tu vero p dcos,6 piter,ncri hoc polTe putasi* 
Fortc enim vos iuuencs acutius hoc inlpiciui. Sc- 
ncs vero nos obtuli'.T n E.Quidiftud & quorfum 
hoc maxime dicisjNeqj cnim quod nuc qucris,in- 
Nullu om- teiligo. h o s. Quxrebi vuii hominu quifpufcire 
niafcuepof omnupofsit. t h i. Bcotu protccx6bofpes noftru 
(c - gen" cUct - H ° QuP nain P-» 6 *- 0 tgnoras quifpia 

aduerfus lntelligcnti cotradiccdo, validu quicqui 
tnferre potcrttiT h e.NuUo.h os.Quidergoinil- 
la fophiftaru faculratc mirabiie vidcrcf ? t n e .C ir- 
caquidmaximcfHO*. Qu6na tandcpacto iuue- 
nibuspofsintperiuaderc^icvnosotniiiu in rebus 
tingulis eilc iapianuisimos>conftat cnun quod ni- 
iLrectc contradiccrent ,autmftillis rectc conua- 
dicere viderenturucu^escum videnturmiii aduer 
t , ^andoexiftiraarcnturcflcl"apicnuorcs,vacuiocca- 
pauouibus eflent,& ncmo quod tudiccbas,oblau 
pecuruaab jftucrucuricuperei.i n s. Ncmopcni- 
cus.h os.Nunc verocupuint.T h i. Ac vehcmeter. 
m o s.VuleturarbtmiriUainquibusaducruntur, 
optimcfctxe.THi.QuidniiH o s.Rcpugruntaute 
moraotbus. N6oneiT h >. Ablquc dubto. h os. In 
ommbus ltaquc lapicntcsdiicipuhs cfle vidcntur. 
x ■ i.Cornon. > HOf.Ncquetamcnfunt.lmpofsi» 
bilcquippcidciicconftitir.T h i.Itnpoftrbileunc. 
iOi. Opinatnccm igitur ctrca orania pottus qui 
vcram fcientum habcreSophiftanqbts apparmt. 
t h •. Prorfus. Ac qux modo dixitti.rccee admodii 
dicxavtdenrur.K o s.Ponamus crgocxcmplumah- 
quodiftorum raagu pcripicuu.T u t.Qualc? hos. 
Hoc , fcd utcndcdibgcntcr, atqucapte rciponde. 
t h s.Qualeinqua. hos. Pcnndcciiac li cjuis .ulc- 
rcrct,ncc diccrc,ncc couadiccre li,ied prcitareatqt 
cffacerc.vt artc vnacuncialciantur. t « i. Quoroo 
docunciaiiiccbas;HO s. Principiumtermonubu- 
ius ftatim ignoras, t^uid entm hxc dictio , cuncxa, 
hgnuicct^vtvjderis^non intclligts.TH i. Nonccr- 
tc. m o s.Dico lgitur m nuracro oramum efle meac 
tc,& ahaquoquc aniroaluarborcsquc.T n s. Quo 
modqmquurHO s.Siqmsmcactecxtxraqucviue 
uaomnulcradturumproinitut. t h i. Qucm ti- 
ciendi modum dicis i N 6 cnim dicu agrKultorcm 
qucnqua:nam antmahu ta^torc aicbas. ■ o s. Aio, 



& tcrrx prxtcrea,& maris,ccchq;,acdeoru alioru- 
quc omniu:& cu lingula breui hnxcrit,vnuquodq; 
cxtguo pretio vcdct.T u l.1ocu qucda narros.u os- 
Quid ver6fn6nnc & illc iocandicenduseft,quio* 
mnu lc noflc prxdtcat, ahumq; doccrc omnta cxi- 
guaquadam mercedc bieuiquc teraporc proote- 
tur}r h E.Prorius. h o s. locandivcrofpeciemha-- 
bcs vllam raagis aruficioiam iucundamquc quanx Imitatoria 
uxutationcm? t h N ulura amplam fanc fpccicm' ocu " u ^*" 1 
dixifti , m viio omnia comprxbcndcns atquc raul- 
tipliccm.H o s. AnnonnucHigimus euquiartevw 
na cundcafefaccre paflc p ro h t ci ,pmg c nd: aue bn ^° *J 
gente ciuliicm nomints rerutri fimulacra , demen^ i- ini i C m pi- 
t^eriampucrospoiiedcciperc,dumpicta eminus ctonbiu. 
iperiunda propomt,quali quodcunquc vchcxfficc 
iv potiitr i m s.QuidproiubctiHos.Nonnc &a- 
ham circafcrmoncs talem artem cflc putam' , qua. 
irductorcs quaii prxftigijsquibuklam vtcntes,a- 
doklccntulos procula veritace rerum adhuc exi- 
ftcntcs dccipcrc valcant,imagincs quaidam vcri- 
ilmiicslcKo vcrarum rcrum aurtbus inculcando, 
adco vtvcraeIoqui,omntumque homimtmcfleio. 
ommbus lapicnufsimi videantur?T h s.Nihil paOM 
hibctaii.iqiiaiidaciulinodicili.-artc.HOs. Ncccfle 
eft mukoSyO Thcxtete,eoru q. hxc audiucr lit, cum a 
adolcucrmt,ac rcs ipuscominus coudcraucnnt & 
veris ia animis res mamfcfte atuedtare coactos, pri 
fttnas opinioncs abijcere^atq-, ita comutarc,vt exi-' 
gua vidcantur que magna,difficilia qux factlu, 
&c lingula pafsim iermonibus conccpta phatauru- 
ta,act lonum progrcfsibus in cuntraria verti cogi* 
tur.TKi Jrumihi vidctur T prout mcx hmusxutis 
iudiaura eft. Arbicror cnira me adhuc cx corum 
numcroeirequt.\ver6procuiablunt. hos. Atvc- 
c6 nos prxientcs tibi ope fcrxeconabimur . Et rujc 
quidcm conemur quam proximc ablquedocxnnis 
intelhgeouamadhibere. Defophiftatnpnmumi- ^i'- 1 "» de 
hidicas. Vuumintcr nos conftet prxfttgiatorem f t '^ U '° °* 
quenoarn hunc cfle,VciaTumq-, rcrum imitatorcm: 
aa adfiuc lufpicamurjie tortc vcram illarum rc- 
rum fcicntum habeat, dcquibus cotr.nl iccrt ahjs 
pofle vidcf.T h i.Quis vltenusiuipicctur holpcsf' 
lam ex his qua dicta limt, patct cura ex iliorum nu 
meroeflc, qui vnaquadam diiciplinapollct. u os. 
IrraiUgiator ttaque cVnmtator quidamcftdicetv» 
dus.T st t. Proculdubio.K o s.Deinccps cauendum 
cit ,nc prxdam banc dimitxamus^fcrrac nanquc io- 
pbiftam vcluti vcrticulo quodam inctitum ratio- 
cinando comprxhcndimus. Quaproptcrhoc lal- 
trm minrmc fubtcrfugieb.ru ju Qoid lftudc h os. 
Qubd vtdelicct vnusqmdameftcxhisqui impo- 
ftuns & prcftigt}s fallunt. th t. ldcm quoquc mi- 
hivtdctur.HOS.Vtfumcftigttur quamprunura ar 
tem imaginaria , limulacrorum vidclicet cffcUrt- 
ce,dtuidere oportcre:cumqi, illaingrclsi fucritmis, 
li quidemadhuc not lophifta expcctct , capcrc lilii 
licUt rcgio cft fcr raone mandatura, & tlli tradendo 
prxuamoftcndere.Sinautxmfubinuans arusuni- 
taodi parucuias delitel'cat,intequedum cflc,& par- 
tcmquafefcocculit,duiidendarn apcncnd imque 
quouiq} omni no comprxbendatur. Nam ncc n tc, 
nec aliud vilum genus eum fugiet qui pcr omnta ii- 
gillatimmethododifquirercpot. t h ■. Rccccmo. 
ncs, atquc ita agcndum. h o s. iccundu m fupcno- 
rem diuidcndi rationcmduas nunc imiuuoms lpc 
cies cerncre mihi vidcor . i Jca vero qua quxrimiu, 
vcra in ipccic poiu nondii mihi nunc vulcor poflc 

cognofccrc. 



Sophiila, VcJ,de Entel 



127 



VideVitru 
nium de r*. 
ride coluni 
rum. 



Vide Quin 
lib.xij.ca.x 



Sttctia Vu- 
menidis Jc 
co quod no 
eft. 



eognoiccre.Tu vct6?th ■.Hafcepri*ipecies duas 
diftingue,atq*declara. h o i.Vnaquidcaisimiladi 
arteinea video,cuiusoputett,iecundu ezemplaris 
c6menliir.it mncs quo ad longitudine , lautudme, 
profunditatc,conuenie' rcsqt colorcszmula imagi 
nc rabricarc.T k a.Qu^dm6,nonoesqoiauquid 
froicitur,id pro viribus aguntriio s. Nequaqua hi 
przfcrtim qui magnu aliquod opus aut fangut, auc 
pingunr. Sienim vera pulchroru comenfurarionc 
nmulacris przbcrenr , minora qua decet fupcriora 
mcbra,maiora ver6 quc, infta funt,apparercr,pro- 
pterca q> illa eminus.hzc comin* a nobis cofpicta- 
tur.r h *. Omnino. h os. Ergoartirices,veritatedi 
mifla,n6 eas quz reuera funt , led quz videnf pul- 
chrz c6menfurauoncs,limulacris iplis accommo- 
- danr.T * e. Prorfus. 11 os. Alteramigiruripcciem, 
' nonnc cqu ii cft ,cii imagofir,imagincvocarc?T h e. 
Maxime.M os.Nonncigitur ipecies altera afsimi- 
ratrix vocaridcbetfrM » Certe. mos. Parteigitur 
inuitatricis akrra^aisimilatrice , vt fupraducimus, 
appcllabimus-T m *.Sk prorfus. n o s. Quid porr6 
quod apparct quidc puichro firoilc, cu non li t pul- 
chru,& li quis pcnitus inipiccre queat , ncc firoilc, 
cui iimile vidcf , quo illud nomine nucupabimus? 
an no quia apparet quidc,ncq; tame eft limile,pha 
tafmadicenduPT h ». Profcct6.K o s.An non pluri- 
ma & in picturis pars hzc,& in vniuerfo imitauo- 
nisgcncrecitfTH i.Nempe.H o s. Arre ver6 lllam 
qua phantaima fingitur non imago, phancafticam 
mcrit6 uomiruda putamus. the. Ccicnrancu eft. 
h os.Has equidcmduasimaginarizfacultausfpc» 
cies fupri ponebam. Vnam quz fimilitudines cit 1 . 
cit.Altcramquz phantafmata. t m s.Rc&e.Kos. 
Atquc id quod ambigebam,vtra in fpecic lit fophi 
fta poncndus,ncquedum tatis video.Reuera miran 
dus vir ifte,cognituqi difTicilis: quandoquidcm & 
nucquam icitc tergiuerfarus, in oblcurz fpccici la 
tebras leccfsic.T n ■. Videtur.n os. Nuquidigitur 
hoc intclligc$,mihi nuc affentiris? an impetus qui- 
dam pro ptcr hucterroone ltatc coniuctu uiduxit, 
vtrepcntcconntererisfTHa.Quorfumhzc/s o *. 
ln ardua profc&6 «beate conlidcrat loncm mcidi- 
mus . Scmpcr cmm tam in prztcntoquam in prz- 
ienti temporc maximc dubiumcft quod dicitur: 
Apparcrc quidem hoc acq; videri,cfte ver6 ncqua- 
quam:& aliquem ioqui quzdam , non tamen vera. 
Sic cnim dicente oporcct mcntiri , aut arbitrari ira 
rcueraelTe:& qui hoc dixerit , cu libiipfi manifefto 
rM>nrepurgarc,pUne,6Thcztetedirricilccft.T n *. 
GmM o s.Quiataiis locutio,id quod no cft,ciTc ad 
minit.Fallum n.u.], haudalitcr quodcltheret.Ma-. 
gnus aut Parmcnidcs,6 puer , du pueri adhuc ciTe- 
mtis,ftatim ab iniho aisiducq-, id detcftatus cft.Sic 
enim carminibus pafsim iocacur.Nunqua,inquir, 
& nullo modo funt illa quz no funt. Sed tu hoc tra 
mite quzrcs mcre cobibe. Ab illo itaq-, tcftimoniu 
perhibef ,lcrmoq-, huiulmodi li mcdiocriter dik u- 
tiaf,re patcfacict. Age hoc in primis, fi tibi placet, 
infplciamus.T h *.Meaquidc nihil intereft,ipfe v: 
dcns , & qua przftarc putas,e.i & tu pcrgas , & me 
ducas.H o s.Ita prorlus agcndu , & mihi refponde, 
nu m pronu ti.uc quod nullo modo cft, audcamus, 
T M*.Quidni:H os.Siquidc nulliuscotetionisaut 
ioci gratia quzrcndum de his vcl rcfpodcndum lit, 
imo audicncium quempia oporteac leuo nobis no 
men hoc,non ens , dccl.irarc quo rerercndti uc , co- 
gnkurii eum pucamus quofc vcrtat,quiduedcquo 



BBodDmtmoganudcffl6ftrct?r m i. Rerbarduam 
fritenarisvrniqi rnihi,vticadicam,prorfus ignota. 
m o s.Hoc laitem conftat, quod id nomcn non cns, 
nullieoruquzfunt r attribucndum.T h ■.Quomo- 
do cmm id iierct?H o s.Ciim vcro ad cns, vt iia di- 
xerim,rcrerri non poisit , ncq? ctiam ad aliquid re- 
fcrcdnm.T m E.Quonam paCkoin o s. Jd quoqt no- 
bis patct,quod Jictio h^c aliquidcircacnsaliquod 
vbiquc pronunciatur, atquc imnoisibile cft ipium 
aliquidiblum & quatl nudatu ab ommbus his quc; ,«i f 
funtfeorsuenutiarc.T h E. Impofsibilcccrtc. >os. 
Num ita conlidcras connteris , ncccifariu efle eum 
quialiquiddicit, vnumaliquiddiccrc?T h E.Ita. 
m o s. Vniusporr61ignum,ipfumaliquidclIcdi- AliquiJ eft 
ces , duorum & pluriumaliquar the. Dicam pla- fi S ni 
ne. m o s. Eum ver6 qui noaiiquid dicit,ncccflc cit 
ncqi vnum quid, id cft nihil diccrc? t h e. NccelTa- 
rium eft omnino.M os. Neq; id concedendu,homi 
ncm talem dtccrc quidcm aliquid , fc non vnum 
quidad cft nihil diccre . Atqui neqi loqui diccdus 
eft illcqui conatur non cns profcrrc. t h E.Sermo 
igitur h nc dubitandi haberet. h o s. Nondum ma- 
gnuhocdicas.Extatenimadhucobeatc circahzc D u bi M tio 
dubiutioniimaximaatq-,prinia,quz circaipfius m«im4 UO «r 
pnncipiu accidit.r h «.Quo pailo id dicas , decla- phma <Je n6 
ra.ncq, tc pigeat.H o s.Ei lanc quodcft , aliquid aJ- eore - 
tcrum eorum quz funt , contingere potcft. the, 
Nihil prohibct.H o s.Ei vcroquod no cft,aliquid- 
nc cx bis quz funt , adcflc vnquam pofle diccmu*? 
t h E.Ncquaquam.Hos.Vniuerfumnumcrorum 
genusmordinccorum quz funt , ponimus? th*. 
Certe,li modo aliud quicqua in eo poncndu. h o s. 
Quarc nec numcrorum multitudinem,neqi vnum 
non enti adhibeamus. t h e. Haud recte adhibcrc- 
mus,vt ratio nobis oftendu. h o s. Quo pacio igi- 
tur vel ore proferret quifqui , vel cogitauonc com 
przhenderct ea quz non luot, vcl no crts fcorfum a 
numero? thi. Dic qua? h o s. Quotics non entia 
dicimus,n6nne numen multitudmc tcntamus ap- 
poncrc? t h e. Vtique. m o s. Quotics autem non- 
enSjvnumi' t h E.Manircftumidquidcm. hos. E- 
nimucro ncqj mftum.ncqj rcftum cflc duimus , vt 
quis non cnti cns adiungerc audcat.T h e. Vera lo- Non c "« '°- 
queris.HOS. Animaducrtisigitur 3. neq» profcrri, & KffaWo 
neq; re£tc dici,neqi cogitari non cns fccundii lcip-. 
fum potdVed incogiubilc,inctTabiIe impronutia 
bilcq-,& irrationaleexiftit?T m e. Pcnitus. m o s. 
Nunquid pauloantc mctitus fum,cu dixi maxima 
circa lilud dubitationc mc illaturu? the. Alia igif 
ifta maiorc adduccrc poflumus?H o s. Quid vcro 6 
miniice adolcfccnsfrnnocx his quz dicTta iunt,vi- 
des,cf n o ens tantis cii qui ipfum rcdarguic, otTun. 
dit tencbris,vt cum primum rcdargucionem aggre 
ditur,fibimct aducrfari cogatur? r N *. Dic clarius, 
■ o s. Haudopuseiiclarius aliquidmeaquidc icn 
tcncia cotiderare. Equide